അഗ്നിയുടെ മഹത്വവും അതിവിശിഷ്ടമായ സ്വഭാവവും ആവിഷ്കരിക്കുന്ന രുചികളിൽ, അഗ്നി ഒരു വെളുത്ത കുതിരപോലെ, കയറ്റം വിട്ട് യുവമായ പുല്ലിൽ ചിരവിരിഞ്ഞു ചാടുന്നതുപോലെ, തന്റെ ശക്തിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുമ്പോൾ, കാറ്റിനെ പിന്തുടർന്ന് മുന്നേറുന്നു. അങ്ങനെ അഗ്നിയുടെ കറുത്ത പാത വ്യക്തമായി ദൃശ്യമായി വരുന്നു. പുതുതായി ജനിച്ചും ശക്തിയുള്ളവനുമായ അഗ്നിയെ ഉണർത്തുമ്പോൾ, അവന്റെ അക്ഷയമായ ജ്വാലകൾ ചുറ്റും സഞ്ചരിക്കുന്നു. ചുവന്ന പുക ആകാശത്തേക്ക് ഉയരുന്നു; ദൂതനായി അഗ്നി ദേവന്മാരുടെ അടുത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നു. അവന്റെ ശക്തി ഭൂമിയിൽ വ്യാപിക്കുന്നു; അഗ്നി, തന്റെ കടുത്ത വായിലൂടെ ഹോമദാനങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ഒരു സൈന്യം മുന്നേറുന്നതുപോലെ, അഗ്നി മുന്നോട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു; അത്ഭുതകരനായ അഗ്നി തന്റെ നാവിലൂടെ യവം തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. സന്ധ്യയിലും പ്രഭാതത്തിലും, മനുഷ്യർ ഏറ്റവും ചെറുപ്പവും ഊർജ്ജസ്വലവുമായ അഗ്നിയെ, കുതിരയെ ശുചീകരിക്കുന്നത് പോലെ, ശുചീകരിക്കുന്നു. അതിവൈഭവത്തോടെ അഗ്നി, അതിഥിയായി വീടുകളിൽ തെളിയുന്നു. അഗ്നി, സ്വർണ്ണം പോലെ, ആലത്തരയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; അവന്റെ മുഖം ഉജ്ജ്വലവും സുന്ദരവുമാണ്. ആകാശത്തിലെ ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെയുള്ള ശക്തി അഗ്നിയിൽ മുഴങ്ങുന്നു; സൂര്യനെപ്പോലെ അവൻ തന്റെ പ്രകാശം പരത്തുന്നു. നാം അഗ്നിയെ ഹോമങ്ങളും സ്തുതികളും ഘൃതം നിറഞ്ഞ ഹവിസ്സുകളും അർപ്പിച്ച് സേവിക്കുമ്പോൾ, അഗ്നി, നിന്റെ അപ്പാരമായ മഹത്വത്തോടെ, നൂറു ഇരുമ്പു കോട്ടകളാൽ ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണമേ. അഗ്നിയേ, ഉപാസകനായി നിന്നോട് പ്രീതിയുള്ള അവിനാശിയായ ഗീതങ്ങളാൽ, നീ ഞങ്ങളെയും ഞങ്ങളുടെ സ്തോത്രക്കാരെയും സംരക്ഷിക്കണമേ. വനം കഷ്ണത്തിൽ നിന്ന് തെളിയുന്ന മൂർച്ചയുള്ള വടിയെപ്പോലെ, അഗ്നി സ്വയം പ്രകാശിച്ചോരു രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാവുന്നു. വിശാലമായ മാതാവിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ, ശുദ്ധനും ജ്ഞാനിയുമാണ്; ദൈവാരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യനാണ്. അഗ്നിയേ, ഞങ്ങൾക്ക് ഈ ആശീർവാദങ്ങൾ നല്കണമേ; ഞങ്ങൾ ജ്ഞാനവും വിവേകവും സമ്പാദിക്കട്ടെ. സ്തുതികരനും ഗായകനും എല്ലാ മംഗളങ്ങളും പ്രാപിക്കട്ടെ; നിങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണം. നാം അഗ്നിക്ക് ദീപ്തിയുള്ള ഹവിയും ശുദ്ധമായ ചിന്തയും അർപ്പിക്കുന്നു; അഗ്നി എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്, ദൈവരാശിയും മാനുഷരാശിയും വിജയിക്കുന്നവനാണ്. ചെറുപ്പവും ബുദ്ധിയുള്ളവനുമായ അഗ്നി, എവിടെയോ മാതാവിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ, ഇവിടെ ഇരിക്കട്ടെ; അവൻ ശുദ്ധനും വേഗത്തിൽ അനേകം ഹോമങ്ങൾ ഉണർത്തുന്നു, ഭക്ഷ്യസമൃദ്ധി ഉടനടി ആസ്വദിക്കുന്നു. മനുഷ്യർ അഗ്നിയുടെ സഭയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ മനുഷ്യവംശത്തെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; ദൂരെയുള്ളവർക്കായി അഗ്നി പ്രകാശിക്കുന്നു. ജ്ഞാനികളിൽ ഏറ്റവും ജ്ഞാനിയായ അഗ്നി, മരണശക്തികളിൽ അമരനായവനായി സ്ഥാപിതനാണ്; ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും നല്ല മനസ്സോടെ അഗ്നിയെ സേവിക്കട്ടെ, ദോഷങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ബാധിക്കരുത്. ദേവന്മാർ നിർമ്മിച്ച ഗർഭത്തിൽ അഗ്നി ഇരിക്കുന്നു; അവന്റെ ശക്തിയാൽ അഗ്നി അമരന്മാരെ കടന്നുപോകുന്നു. ഇരുണ്ടതും സസ്യങ്ങളും വന്യജീവികളും, ഭൂമിയും അവനെ നിലനിറുത്തുന്നു. അഗ്നി അമരസമ്പത്തിന്റെ അധിപനാണ്; ധനത്തിന്റെ, വീര്യത്തിന്റെ, ദാനത്തിന്റെ സ്വാമിയാണ്. ഞങ്ങൾക്കു സന്താനവും ശക്തിയും ഇല്ലാതെ, അഗ്നിയേ, നിന്നിൽ നിന്ന് അകന്ന് പോകേണ്ടി വരരുത്. അഗ്നിയേ, വനത്തിന്റെ നിത്യ പുതുക്കപ്പെടുന്ന, ക്ഷയമില്ലാത്ത സമ്പത്തിന്റെ അധിപതികളാവാൻ ഞങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കണം; അവിവേകികൾക്ക് മറ്റൊരു ജനനം ഇല്ല; നിന്റെ പഥത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ തെറ്റിപ്പോകരുത്. വനാഗ്നി എളുപ്പത്തിൽ പിടിക്കാവുന്നതല്ല; ദയാനിധിയായ അഗ്നി മറ്റൊരാളുടെ വയറിലൂടെയോ മനസ്സിലൂടെയോ പിടിക്കപ്പെടുന്നവനല്ല. എങ്കിലും, അവൻ വീണ്ടും വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു; പുതിയതും ശക്തിയുള്ളതുമായ അഗ്നി ഞങ്ങളിലേക്ക് അനർഘമായി വരട്ടെ. അഗ്നിയേ, ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കണം; അപമാനത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കണം. പുകയുടെപോലെയായി പാതകൾ ഒന്നിച്ചു ചേരട്ടെ; ആഗ്രഹനീയവും സമൃദ്ധവുമായ ധനം അഗ്നിക്ക് സമാഹരിക്കട്ടെ. അഗ്നിയേ, ഞങ്ങൾക്ക് ഈ ആശീർവാദങ്ങൾ തെളിയിക്കണം; ജ്ഞാനവും മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രതയും ഞങ്ങൾ നേടട്ടെ. സ്തുതികൾ അർപ്പിക്കുന്നവർക്ക് എല്ലാ ദാനങ്ങളും ലഭിക്കട്ടെ; എല്ലായ്പ്പോഴും നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണം. ആകാശത്തിന്റെയും ഭൂമിയുടെയും സഹായത്തിന് അഗ്നിക്ക് ശബ്ദം അർപ്പിക്കണം. വൈശ്വാനരൻ, അമരന്മാരിൽ ശക്തി നേടി, ജാഗരൂകന്മാരോടൊപ്പം ഉണർന്നിരിക്കുന്നു. അഗ്നി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു; ഭൂമിയിൽ മാർഗ്ഗദർശകനാണ്; നദികളിൽ ബലവാനാണ്; സമൂഹങ്ങളിൽ ശക്തനാണ്. വൈശ്വാനരൻ മനുഷ്യകുലങ്ങളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ ഭയത്തിൽ, ജനങ്ങൾ ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിച്ച് ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു; വൈശ്വാനരൻ, പുരുവിനുവേണ്ടി പ്രകാശിക്കുന്നു. അഗ്നി കോട്ടകൾ നശിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അവൻ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂമിയും ആകാശവും ത്രിരൂപത്തിൽ അഗ്നിയുടെ നിയമം അനുസരിക്കുന്നു. അഗ്നി തന്റെ ജ്വാലയിൽ ഇരുവിശ്വങ്ങളെയും വ്യാപിക്കുന്നു. അഗ്നിയേ, സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള സ്തുതികൾ, ഘൃതം ചേർത്ത ഹോമങ്ങൾ നിനക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു. നീ ജനങ്ങളുടെ അധിപനാണ്; ധനത്തിന്റെ ചാരിയാണ്; വൈശ്വാനരൻ, ഉഷസ്സിന്റെ ദീപ്തിയും മഹാപ്രവൃത്തികളുടെയും അടയാളം. വസുക്കൾ അഗ്നിയിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു; അവന്റെ ജ്ഞാനോപദേശങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു; അഗ്നി, മിത്രന്റെ സ്നേഹിതനായവൻ, ദസ്യുക്കളെയും ഇരുണ്ടതെയും അകറ്റി, ആര്യന്മാർക്ക് വിശാലമായ പ്രകാശം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഉയർന്ന സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ജനിച്ച അഗ്നി, കാറ്റുപോലെ പാതകൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. ജാതവേദസായ അഗ്നി ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും സന്താനങ്ങൾക്കായി സൗഭാഗ്യം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. അഗ്നിയേ, വൈശ്വാനരനേ, ജാതവേദസേ, ആ ദീപ്തിയും ആഗ്രഹനീയമായ സമ്പത്തും ഞങ്ങൾക്ക് നല്കണം; അതിലൂടെ നീ ദാനശീലികളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു, ഭക്തന്മാർക്ക് വിശാലമായ പ്രശസ്തി നൽകുന്നു. അഗ്നിയേ, സമൃദ്ധിയും പ്രശസ്തിയും ഉള്ള ധനം ഞങ്ങൾക്ക് നല്കണം; ശക്തിയും മഹത്വവും ലഭിക്കട്ടെ. വൈശ്വാനരൻ, രുദ്രന്മാരോടും വസുക്കളോടും കൂടി ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണമേ. ഞാൻ ഈ മഹാസുരന്റെ മഹത്വം സ്തുതിക്കുന്നു; ജനങ്ങളുടെ നേതാവും ജ്ഞാനിയുമാണ് അഗ്നി. ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അവന്റെ വീര്യപ്രവൃത്തികൾ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു; വിശുദ്ധമായ ദാരുവിനെ ഞാൻ ഗായകനായി വണങ്ങുന്നു. ജ്യോതിഷ്മാനായ മുനിയെയും, മലയിൽ നിന്ന് എത്തുന്ന പ്രകാശവാഹകനായ അഗ്നിയെയും ഞാൻ വിളിക്കുന്നു. ഇരുവിശ്വങ്ങൾ രാജസാന്നിധ്യം നല്കുന്നു; അഗ്നിയുടെ മഹാവ്രതങ്ങളെ ഞാൻ സ്തുതികളാൽ വിളിക്കുന്നു. ബലഹീനരെയും, അഹങ്കാരികളെയും, കഠിനവാക്യമുള്ളവരെയും, വിശ്വാസരഹിതരെയും, ദരിദ്രരെയും, യജ്ഞമില്ലാത്തവരെയും അഗ്നി അകറ്റി, പഴയതും പുതിയതുമായ യജ്ഞരഹിതരെ അകറ്റി. ഇരുണ്ടതിൽ സന്തോഷിച്ചവരെ കിഴക്കോട്ട് തിരിച്ച്, തന്റെ ശക്തിയിൽ ഏറ്റവും വീരനായി അഗ്നി അവരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. സമ്പത്തിന്റെ അധിപനായ അഗ്നിയെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ ജയിക്കാത്തവനാണ്, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവനാണ്. അഗ്നി തന്റെ ശക്തിയിൽ ശത്രുക്കളെ വീടുകളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി; ആര്യരുടെ ഭാര്യമാർ ഉഷസ്സുപോലെ പ്രകാശിച്ചു. ആ ശക്തനായ ചെറുപ്പക്കാരനായ അഗ്നി ശത്രുക്കളെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു, ജനങ്ങളെ ശക്തരാക്കി. എല്ലാ ജനങ്ങളും അഗ്നിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ അഭയം തേടുന്നു. വൈശ്വാനരൻ, ഇരുവിശ്വങ്ങളിൽ ഏറ്റവും നല്ലവൻ, മാതാപിതാക്കളുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്നു. വൈശ്വാനരദേവൻ സമുദ്രത്തിലെ നിധികൾ നൽകിയിരിക്കുന്നു; അഗ്നി സമുദ്രത്തിൽ നിന്നും, ദൂരത്തു നിന്നും, താഴെ നിന്നും മുകളിലും നിന്നു, ഭൂമിയിൽ നിന്നും ആകാശത്തിൽ നിന്നും സമ്പത്ത് നൽകുന്നു. ശക്തനായ അഗ്നിയെ ഞാൻ വേഗമുള്ള കുതിരയെപ്പോലെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. യജ്ഞം അറിയുന്ന ദൂതനായി, ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ വിവേകത്തോടെയും സത്യംപാലനത്തോടെയും അഗ്നി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അഗ്നിയേ, ദൈവസഖ്യത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ വരിക; അവരുടെ സ്നേഹം ആസ്വദിക്കുക. ഭൂമിയുടെ മുകളിൽ നിന്റെ ശക്തിയിൽ മുഴങ്ങുക; നിന്റെ പ്രഹാരങ്ങളിൽ എല്ലാ സസ്യങ്ങളും ജീവികളും വിറയ്ക്കുന്നു. യജ്ഞം കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിക്കുന്നു; വിശുദ്ധമായ ദർഭാസനം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു; ഹോതാവായി ആഹ്വാനിച്ച അഗ്നി സന്തോഷിക്കുന്നു. സർവ്വവ്യാപകമായ മാതാക്കളെ വിളിച്ചപ്പോൾ, ചെറുപ്പക്കാരനായ അഗ്നി ഏറ്റവും മംഗളകരമായി ജനിക്കുന്നു. യജ്ഞത്തിൽ, ജ്ഞാനികൾ ഉടൻ തന്നെ, രഥസാരഥിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അഗ്നി ജനങ്ങളുടെ അധിപനായി വീട്ടിൽ സ്ഥാപിതനാണ്; അമൃതസ്വരനായവൻ, സത്യവാദിയും ഋതംപാലകനുമാണ്. തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അഗ്നി തന്റെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു; പുരോഹിതനായ അഗ്നി, മനുഷ്യരുടെ സഭയിൽ പിന്തുണയാവുന്നു. ആകാശവും ഭൂമിയും അവനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; ഹോതാവ് അഗ്നിയെ സർവ്വവ്യാപിയായി ആരാധിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ അഗ്നി, ദേവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ഹൃദയങ്ങളിൽ, പ്രകാശവും സംരക്ഷണവും സമ്പത്തും നൽകുന്ന ദൈവമായി, എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.