അഗ്നിദേവന്റെ മഹിമയും അനുഗ്രഹങ്ങളും കുറിച്ചുള്ള ഈ ഋഗ്വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഒരു ദിവ്യമായ കഥപോലെ മാറുന്നു. അഗ്നിയുടെ കിരണങ്ങൾ ഭൂമിയെ പിന്തുടർന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഭവനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നവരുടെ ശ്രമങ്ങൾ പലപ്പോഴും വിഫലമാകുമ്പോഴും, അഗ്നിയുടെ പ്രവാഹം അപ്രതീക്ഷിതമായി വേഗത്തിൽ ഓടുന്നു—കടം തിരിച്ചടയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവൻ മരുഭൂമിയെ കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ. അഗ്നേ, നീ എല്ലായിടത്തുമുള്ളവൻ, അനേകം അഗ്നിസ്വരൂപങ്ങളോടെ ഞങ്ങൾക്കായി തെളിയുക. സമ്പത്തും കിരാതങ്ങളും നീ നൽകുന്നു; ദുരിതങ്ങൾ നീ അകറ്റുന്നു. നൂറു സഹായങ്ങളോടെ വീരപുത്രന്മാരിൽ സന്തോഷിക്കാമെന്നു ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഭാഗ്യവാൻ അഗ്നേ, എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളും നിന്നിൽ നിന്നാണ് പുറപ്പെടുന്നത്—വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് പക്ഷികൾ പറന്നുപോകുന്നതുപോലെ. ശത്രുവിനോടുള്ള സമരത്തിൽ സമ്പത്തും ശക്തിയും സ്വാഭാവികമായി മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ, ജലപ്രവാഹം പോലെ, എത്തുന്നു. നീ ഭാഗപോലെയാണ്, ഞങ്ങൾക്കായി ധനസമ്പത്തുകൾ നൽകുന്നു; അത്ഭുതകരമായ പ്രകാശത്തോടെ നീ സമ്പത്തുകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നു, ഗാർഹപത്യനായ ഒരു രക്ഷാധികാരിയായി. നീ മിത്രപോലെയാണ്, മഹാസമൃദ്ധിയുടെ സംരക്ഷകൻ, ധാരാളം നല്ലതിന്റെ ദാതാവ്. അഗ്നി, യഥാർത്ഥത്തിൽ ധാരാളം ശക്തിയോടെ ശത്രുവിനെ കീഴടക്കുന്നു; ജ്ഞാനിയായ അഗ്നി, കഞ്ചുസ്വഭാവമുള്ളവനിൽ നിന്നുമെങ്കിലും ശക്തി ഉണർത്തുന്നു. നീ, സത്യത്തിൽ ജനിച്ച ജ്ഞാനിയായ അഗ്നേ, സമ്പത്തോടുകൂടി ജലസന്തതിയോടൊപ്പം ആരെയാണോ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത്, അവൻ ഭാഗ്യവാനാകും. വചനങ്ങളാലും സ്തുതികളാലും യജ്ഞങ്ങളാലും സംരക്ഷണം തേടുന്ന മനുഷ്യനെ, അഗ്നി, നീ സമ്പൂർണ്ണമായ ഐശ്വര്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; സമ്പത്തിൻ്റെ അധിപനായി അവൻ ഉയരുന്നു. ഈ അനുഗ്രഹങ്ങൾ, അഗ്നേ, നീ മനുഷ്യർക്കു മഹത്വത്തിനും വീരത്വത്തിനുമായി നൽകുന്നു. നിന്റെ ശക്തിയാൽ ധാരാളം പശുക്കളും, ചിറകുള്ളവർക്കു സന്താനവും, ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു സമ്പത്തും ലഭിക്കുന്നു. അഗ്നേ, ഞങ്ങളെ വിട്ടുപോകരുത്; സന്താനവും സമ്പത്തും ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുക. ഞങ്ങൾ എല്ലാ സ്തുതികളാലും പൂർണ്ണതയിലേക്ക് എത്തട്ടെ; നൂറു സഹായങ്ങളോടുകൂടി വീരപുത്രന്മാരിൽ സന്തോഷിക്കട്ടെ. ആർ അഗ്നിയെ ഭക്തിയോടെ പ്രാർത്ഥനയോടെ അഭ്യർത്ഥിക്കുമോ, അവൻ പ്രകാശത്തോടെ പുരാതന ഐശ്വര്യങ്ങൾ നേടുന്നു. അഗ്നി ജ്ഞാനിയാണു, ഏറ്റവും കഴിവുള്ളവൻ, ദർശകൻ; യജ്ഞങ്ങളിൽ ഹോതാവായി മനുഷ്യർ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ സഹായത്തിനായി മഹത്വമുള്ള സമ്പത്തുകൾ പരസ്പരം മത്സരം ചെയ്യുന്നു; വ്രതധാരികളായവർ അക്രമികളെ ജയിക്കുന്നു. അഗ്നി ജലത്തെയും മരണത്തെയും ജയിച്ചു, വീരനായ യഥാർത്ഥ അധിപനെ നൽകുന്നു; അവന്റെ ശക്തിയിൽ ശത്രുക്കൾ ഭയത്തോടെ വിറെക്കുന്നു. അഗ്നി തന്റെ ജ്ഞാനത്താൽ ശത്രുദേവനെ മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നു; അവന്റെ സമ്പത്ത്, നല്ല സംരക്ഷണത്തോടു കൂടിയതാകുന്നു. അഗ്നേ, മിത്രസ്നേഹിതനായ ദേവാ, ദേവന്മാരോടു വേണ്ടി ഞങ്ങളുടെ വേണ്ടി സംസാരിക്കുക; സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും ദേവന്മാരുടെ അനുകൂല്യം നേടുക; ഞങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷയും സമൃദ്ധിയുമുള്ള വാസസ്ഥലവും നൽകുക; വൈരവും ദുരിതവും ദുർഭാഗ്യവും കടക്കാൻ നീ സഹായിക്കട്ടെ. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഈ അതിഥിയായ അഗ്നിയെ, എല്ലായ്പ്പോഴും ഉണർന്നിരിക്കുന്നവനെ, സർവ്വജനങ്ങളുടെ അധിപനെ, എന്റെ ഗാനംകൊണ്ട് സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ ആകാശത്തിന്റെ ജനനം അറിയുന്നവൻ, നിർമ്മലൻ, ദൃഢമായ ആധാരത്തിൽ ഹവിരാഗ്രഹണം ചെയ്യുന്നു. ഭൃഗുക്കൾ അഗ്നിയെ സ്നേഹിതനായി സ്ഥാപിച്ചു, കാട്ടുവൃക്ഷങ്ങളിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടാൻ, നേരേ ഉയരുന്ന ജ്വാലയോടെ; അതുകൊണ്ട്, ഹവിരാഗ്രഹീതാവായ അത്ഭുതശക്തനായ അഗ്നേ, നീ ദിവസേന സ്തുതികളാൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. അങ്ങിനെ നീ എതിരില്ലാത്തവനും ശക്തനും ഉന്നതനുമാണ്; അഗ്നേ, സംരക്ഷണവും വിശാലമായ പ്രശസ്തിയും യജമാനനായ ഭരദ്വാജയ്ക്കു നൽകുക. ഞാൻ അഗ്നിയെ, പ്രകാശമുള്ള അതിഥിയെ, പ്രകാശത്തിന്റെ അധിപനെയും മനുഷ്യരുടെ ഹോതാവിനെയും, യജ്ഞവിദഗ്ദ്ധനെയും, മനോഹരമായ സ്തുതികളോടു കൂടിയ പ്രഗാഢനായ പുരോഹിതനെയും സ്തുതിക്കുന്നു. പ്രഭയോടെ അഗ്നി ഭൂമിയിലുടനീളം വ്യാപിക്കുന്നു, പ്രഭയോടെ ഉദയിക്കുന്ന ഉഷസുപോലെയും, അവൻ എപ്പോഴും യുവാവായ സൂര്യനുപോലെയും, ഒരുപോലും ക്ഷീണമില്ലാതെ മുന്നോട്ട് പോവുന്നു. അഗ്നിയെ, പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥിയെ, ഞങ്ങൾ ഹോമംകൊണ്ടും ഗാനംകൊണ്ടും സ്തുതിക്കുന്നു; നിന്റെ സ്തുതികളാൽ അമരന്മാരെ വിളിച്ച്, ദേവന്മാരിൽ ദേവൻ വിജയിക്കട്ടെ, ദേവന്മാരിൽ ദേവൻ നമ്മുടെ അനുകൂല്യം നേടട്ടെ. ഹോമത്തിലും ഗാനത്തിലും തെളിയുന്ന അഗ്നിയെ, നിർമ്മലനായവനെ, യജ്ഞത്തിനു മുമ്പിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊള്ളുന്നവനെ ഞങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ ദാനശീലിയായ, കപടമില്ലാത്ത ദർശകൻ, എല്ലാ ജനനങ്ങളും അറിയുന്നവൻ; അനുഗ്രഹങ്ങളോടെ ഞങ്ങൾ അവനെ തേടുന്നു. അഗ്നേ, അമരദൂതനായ നീ, കാലംതോറും ഹവിരാഗ്രഹീതാവായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടവൻ; ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും എപ്പോഴും ജാഗരൂകതയോടെ നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു, സർവ്വജനങ്ങളുടെ അധിപനായവനെ. അഗ്നേ, ദേവദൂതനായ നീ, രണ്ടു നിയമങ്ങളും പാലിച്ച് ദേവന്മാരുടെ സന്ദേശവാഹകനായി ലോകങ്ങൾ തരണം ചെയ്യുന്നു; നിന്റെ ജ്ഞാനവും അനുകൂല്യവും ഞങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു—നീ ഞങ്ങൾക്ക് മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള സംരക്ഷകനാകുക, ദയയോടെ ഞങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കുക. നല്ല മുഖമുള്ള, മനോഹരനായ ജ്ഞാനിയെ, ഞങ്ങൾ അറിവുള്ളവർ സുഹൃത്തിനായി തേടുന്നു; അവൻ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും അറിയുന്നവൻ, ഹവിരാഗ്രഹണം അമരന്മാരോട് അറിയിക്കട്ടെ. അഗ്നേ, ജ്ഞാനിയായവൻ ഹവിരാഗ്രഹിതാവിനെയും, സജ്ജനനും, മഹത്വമുള്ളവനെയും സംരക്ഷിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിലെ പങ്കോ, പ്രകാശമോ ആയാലും, അവൻ അവനെ ശക്തിയിലും സമ്പത്തിലും പൂരിപ്പിക്കുന്നു. അഗ്നേ, നീ ഞങ്ങളെ ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക; അപവാദത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക; നിന്റെ പ്രവാഹം ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരട്ടെ, ആഗ്രഹിക്കാവുന്ന സമ്പത്ത് ധാരാളമായി ലഭിക്കട്ടെ. അഗ്നി ഹോതാവാണ്, ഗൃഹപതിയാണ്, ജാതവേദസെന്ന രാജാവാണ്; ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും യജ്ഞത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനായവൻ; സമൃദ്ധിയോടെ അവൻ ഉപാസകരെ നയിക്കട്ടെ. അഗ്നേ, ഇന്നത്തെ യജ്ഞത്തിൽ ഹോതാവായി നീ പ്രകാശമുള്ള ജ്വാലയോടെ സന്നിഹിതനാകുമ്പോൾ, യജമാനനായി നീ തന്നെയാണ്; സത്യത്തിലും മഹത്വത്തിലും നീ പൂജിക്കുന്നു—ഇന്ന് നിനക്കുള്ള ഹവിരാഗ്രഹണം സ്വീകരിക്കുക. നിനക്ക് വേണ്ടിയാണ്, പൂജയ്ക്കായി, നല്ല വഴികൾ ഒരുക്കപ്പെടുന്നത്; ഭൂമിയും ആകാശവും നിന്നെ യജ്ഞത്തിനായി സ്ഥാപിക്കട്ടെ; ധാരാളം ശക്തി നേടുന്നവനായി, അഗ്നേ, എല്ലാ കഷ്ടതകളും ഞങ്ങൾ കടക്കട്ടെ—നിന്റെ സഹായത്താൽ ഞങ്ങൾ അതു കടക്കട്ടെ. അഗ്നേ, നിന്റെ സഹോദര ദേവന്മാരോടൊപ്പം നീ ആദ്യം കശ്മലപൂർണ്ണമായ ആഹവകുണ്ഡത്തിൽ ഇരിക്കുക; ഹവിരാഗ്രഹിതാവായി യജ്ഞം നയിക്കുക, സവിതാവിന്റെ ആഹവകൂട്ടിൽ യുക്തമായി യജമാനനായി. ഈ അഗ്നിയെ, അതർവനുപോലെ, ജ്ഞാനികൾ തെളിയിക്കുന്നു; കറുത്ത മരത്തിൽ നിന്ന് അരണിയാൽ ഉണർത്തുന്നു. ദേവന്മാരുടെ അനുകൂല്യത്തിനായി, സമ്പൂർണ്ണക്ഷേമത്തിനായി അഗ്നി ജനിക്കട്ടെ; സത്യസംരക്ഷകരായ അമരന്മാരെ സമീപിച്ച്, യജ്ഞത്തിൽ ദേവന്മാരെ സ്പർശിക്കുക. ഗൃഹപതിയായ അഗ്നിയെ, മഹാനായി, മനുഷ്യരിൽ ഞങ്ങൾ തെളിയിച്ചിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങളുടെ ഗൃഹ്യാഗ്നികൾ ദൃഢമാകട്ടെ—നിന്റെ ഉഗ്രതയാൽ ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുക. അഗ്നേ, നീ എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെയും ഹോതാവാണ്, ദേവന്മാരോടൊപ്പം മനുഷ്യരിൽ നിയമിതനായവൻ. ഉത്സവത്തിൽ നിന്റെ മനോഹരമായ നാവുകളാൽ മഹത്വത്തോടു കൂടി പൂജിക്കുക; ദേവന്മാരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരികയും അവരെ ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുക. അഗ്നേ, നീ യജ്ഞത്തിന്റെ മാർഗ്ഗങ്ങളും ദേവന്മാരിലേക്കുള്ള വഴികളും നേരിട്ട് അറിയുന്നവൻ; ആലോചനയോടെ നീ യജ്ഞങ്ങളിൽ അഗ്രഗണ്യൻ. ഭരതൻ തന്റെ കുതിരകളോടൊപ്പം വിജയത്തിനായി നിന്നെ പ്രാർത്ഥിച്ചു; അവൻ യജ്ഞങ്ങളിൽ അർഹനായ അഗ്നിയെ പൂജിച്ചു. നീ ദിവോദാസനും യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന ഭരദ്വാജനും അനേകം വിലയേറിയ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി. അമരദൂതനായ നീ, ഗായകന്റെ നല്ല സ്തുതികൾ കേട്ടു ദേവസംഘത്തെ കൊണ്ടുവരുന്നു. അഗ്നേ, മനുഷ്യർ ദേവാനുഗ്രഹത്തിനായി നിന്നെ വിളിക്കുന്നു; യജ്ഞങ്ങളിൽ അവർ ദേവനായി നിന്നെ പൂജിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, അഗ്നിദേവന്റെ മഹത്വവും അനുഗ്രഹങ്ങളും, മനുഷ്യരുടെ സ്നേഹവും ഭക്തിയും, യജ്ഞങ്ങളിലെ അവന്റെ പ്രാധാന്യവും ഈ ദിവ്യകഥയിൽ അനുരഞ്ജനമായി ഒഴുകുന്നു.