അഗ്നിയെക്കുറിച്ചുള്ള മഹത്തായ ഈ സ്തുതികളിൽ, മനുഷ്യർക്ക് വേണ്ടി ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന പുരോഹിതനായി അഗ്നി ദേവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ശക്തിയുടെ പുത്രനായ അഗ്നിയെ, ദേവതകളോട് ഐക്യത്തോടെ, പ്രകാശം പകർന്നു കൊണ്ട്, ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു. എല്ലാം കാണുന്ന, ജാതവേദസായ അഗ്നി, അനശ്വരനായിട്ടും, മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ അതിഥിയായി വാസം ചെയ്യുന്നവനാണ്; പ്രഭാതങ്ങളിൽ സമൃദ്ധിയുള്ള ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ. ആകാശം ഇരുട്ടിനെ ദൂരീകരിക്കുന്നതുപോലെ, അഗ്നി പ്രകാശം ധരിച്ച്, സൂര്യനെ പോലെ ദീപ്തിയോടെ, വിശുദ്ധിയും അക്ഷയത്വവും കൊണ്ട് എല്ലാം വ്യാപിക്കുന്നു; പഴയതും പുതിയതുമായ വസ്തുക്കളെ അഗ്നി ഉപഭോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഗ്നിയുടെ ജനനത്തിൽ തന്നെ, ആഹാരം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; അതുകൊണ്ട്, ശക്തിയുടെ ഉറവയായ അഗ്നി, രാജാവിനെപ്പോലെ തന്റെ ശക്തിയാൽ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, അതുപോലെ ഞങ്ങൾക്കും ശക്തി നൽകണമേ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ആഹാരം കഴിക്കുന്നവൻ, വായുവിനെപ്പോലെ, നിയമം ലംഘിക്കുകയോ, ഹോമം അവഗണിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല; ആദിയിൽ തന്നെ വൈരാഗ്യത്തിന് ആജ്ഞയിട്ടവരെ, കള്ളനെ പിടിച്ചുപിടിക്കുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങൾ ജയിക്കട്ടെ എന്ന് അഗ്നിയുടെ സഹായം തേടുന്നു. സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ, അഗ്നി തന്റെ ജ്വാലകളാൽ ഭൂമിയും ആകാശവും വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു; അഗ്നി ദീപ്തിയോടെ ഇരുട്ടിനെ അകറ്റുന്നു, സമ്മാനങ്ങളുമായി മുന്നോട്ട് പോവുന്ന ദൂതനെപ്പോലെയാണ്. സുഖപ്രദമായ ജ്വാലകൾക്കായി അഗ്നിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു; അഗ്നി എല്ലാം കേൾക്കട്ടെ. ഇന്ദ്രനും വായുവും പോലെ മഹാ വീര്യശാലികളായ ദേവന്മാർ അഗ്നിയെ സമൃദ്ധിയാൽ നിറയ്ക്കുന്നു. അഗ്നി, ശത്രുതയില്ലാത്ത പാതകളിൽ ഞങ്ങളെ നയിക്കണമേ; സമ്പത്തും ക്ഷേമവും നൽകണം; അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നവർക്ക് സൌഭാഗ്യവും, ധൈര്യവാനായ പുത്രന്മാരോടുകൂടിയ സന്തോഷവും ലഭിക്കട്ടെ. യുവാവായ ശക്തിയുടെ പുത്രനായ അഗ്നിയെ ഞാൻ വിളിക്കുന്നു; സത്യവാനായ, ശക്തിയുള്ള, ധനവാനായ, സർവ്വജനങ്ങൾക്ക് ദാനശീലനായ, അതുല്യമായ ജ്ഞാനശക്തിയുള്ള അഗ്നിയെയാണ് ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു. പുരാതന ധനസമ്പത്തുകൾ അഗ്നിയിലാണു നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്; ഹോമയോഗ്യനായ അഗ്നിയിൽ എല്ലാ സുഖങ്ങളും സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു. സമൂഹങ്ങളിൽ, അഗ്നി ദാനങ്ങളുടെ സാരഥിയായി ഇരിക്കുന്നു; തന്റെ ഇഷ്ടം പ്രകാരം അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നു. ജ്ഞാനശാലിയായ ജാതവേദസ് അഗ്നി, ആരാധകർക്കു സമ്പത്തും ധനവും തുറന്നു നൽകുന്നു. ആരെങ്കിലും അഗ്നിയുടെ ആരാധകരെ ദ്രോഹിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, അഗ്നിയുടെ ശക്തിയേറിയ കാളകൾ അവരുടെ ദോഷം ദഹിപ്പിക്കട്ടെ; അത്യുഗ്രനായ അഗ്നി, തന്റെ ജ്വാലകളാൽ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കട്ടെ. ഹോമവും സ്തുതികളും അർപ്പിച്ചവൻ, അഗ്നിയെ സംതോഷിപ്പിച്ചാൽ, മനുഷ്യരിൽ അനശ്വരനായ അഗ്നി, ധനവും കീർത്തിയും പ്രസിദ്ധിയും കൊണ്ട് പ്രഭയോടെ തെളിയുന്നു. അഗ്നിയെ വിളിച്ചാൽ, അവൻ ശക്തിയാൽ ശത്രുക്കളെ പിന്തിരിപ്പിക്കട്ടെ; ദിവ്യജ്വാലകളും വചനങ്ങളും കൊണ്ട് ഇഷ്ടം പൂർത്തിയാക്കട്ടെ; സ്തുതികൾ ആസ്വദിക്കട്ടെ. അഗ്നിയുടെ സഹായത്തോടെ, ആഗ്രഹങ്ങൾ പ്രാപിക്കട്ടെ; സമ്പന്നമായ ധനം, ധൈര്യവാനായ സന്തതികൾ, ക്ഷയമില്ലാത്ത ശക്തി, അഗ്നിയുടെ അനശ്വരമായ മഹത്വം എന്നിവ നേടട്ടെ. പുതിയ സ്തുതികളോടെ, അഗ്നിയെ ഹോമത്തിനായി സമീപിക്കുന്നു; സംരക്ഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. കറുത്ത പിൻഭാഗവും വെള്ള നിറവുമുള്ള, ദിവ്യമായ ഹോതൃസ്വരൂപിയായ അഗ്നി, പടികൾ തകർത്തുകൊണ്ട് എത്തുന്നു. ദീപ്തിയുള്ള, ഇടിമുഴങ്ങുന്ന, പ്രഭയുള്ള, ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞവൻ, അനാദികളിൽ ഏറ്റവും ശുദ്ധനും ഉത്തമനുമാണ് അഗ്നി; അനേകം കാര്യങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾ, കാറ്റ് എവിടെയും കൊണ്ടുപോകുന്നു; ശുദ്ധിയുള്ളവയിൽ പ്രകാശം പകർന്നു, കഠിനമായി തകർത്തുകൊണ്ട്, കാടുകൾ കീഴടക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ പ്രകാശം, അതിവേഗം, ഭൂമിയിൽ വ്യാപിക്കുന്നു; അഗ്നിയുടെ ചക്രം മേഘങ്ങളുടെ ഇടയിൽ തിളങ്ങുന്നു. ശക്തിയുള്ള അഗ്നിയുടെ നാവു, കാട്ടിൽ consuming flame പടർത്തുന്നു; വീരന്റെ മുന്നേറ്റം പോലെ, അഗ്നിയുടെ ശക്തി കാടുകൾ ദഹിപ്പിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾ ഭൂമിയും പഴയതും പുതുതും വ്യാപിക്കുന്നു; അതിവിശാലമായ ആയുധശക്തി കൊണ്ട് ഭയങ്ങളെ അകറ്റുന്നു, ശത്രുക്കളെ ഒന്നൊന്നായി കീഴടക്കുന്നു. ആശ്ചര്യങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ അഗ്നി, അത്ഭുതസമ്പത്തും, അത്ഭുതാധിപത്യവും, അത്ഭുത വീര്യവും നൽകുന്നു; തിളക്കമുള്ള ധനം, ധൈര്യവാന്മാരോടുകൂടി, മഹത്തായ, പ്രസംശിക്കപ്പെടുന്ന സമ്പത്ത് ലഭിക്കട്ടെ. അഗ്നി സ്വർഗത്തിന്റെ ശിരസ്സും, ഭൂമിയുടെ അജേയത്വവുമാണ്; സത്യത്തിൽ ജനിച്ച അഗ്നി സർവ്വവ്യാപിയാണ്; മഹർഷിയും, ജനങ്ങളുടെ അതിഥിയും; ദേവന്മാർ അഗ്നിയെ ഹോമപാത്രമായി സമീപിക്കുന്നു. യാഗങ്ങളുടെ നാഭി, സമ്പത്തിന്റെ ആസനമായ മഹത്തായ അഗ്നിയെ ദേവതകൾ സൃഷ്ടിച്ചു; ഹോമങ്ങളുടെ സാരഥിയായ അഗ്നി, യാഗത്തിന്റെ അടയാളമാണ്. അഗ്നിയിൽ നിന്ന് പ്രചോദിതരും, ധൈര്യശാലികളും ജനിക്കുന്നു; വൈശ്വാനരനായ അഗ്നി, ആഗ്രഹിച്ച സമ്പത്തുകൾ നൽകുന്നു. അമൃതനായ അഗ്നിയെ എല്ലാ ദേവതകളും, കുഞ്ഞിനെപ്പോലെ, അവന്റെ ജനനത്തിൽ സമീപിക്കുന്നു; രണ്ട് മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് അഗ്നി ദീപ്തിയോടെ ജനിച്ച് അമൃതത്വം നേടി. അഗ്നിയുടെ മഹത്തായ നിയമങ്ങൾ ആരും ജയിച്ചിട്ടില്ല; ജനിച്ചപ്പോൾ അഗ്നി തന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ പാതകളിൽ അടയാളം കണ്ടെത്തി. വൈശ്വാനരന്റെ ദർശനശക്തിയാൽ സ്വർഗ്ഗശിഖരങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു; അഗ്നിയുടെ തലയിൽ ഏഴു നദികൾ പക്ഷികളെപ്പോലെ വളർന്നു. വൈശ്വാനരൻ, ജ്ഞാനശക്തിയാൽ, ദിശകളെ അളന്നു; മഹർഷി സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങളെ അളന്നു; അഗ്നി ലോകങ്ങളെ വ്യാപിച്ചു, അമൃതത്വത്തിന്റെ രക്ഷകനായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇപ്പോൾ, വൈശ്വാനരന്റെ ശക്തിയെ ഞാൻ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; അഗ്നിയ്ക്ക് പുതിയ, ശുദ്ധമായ ചിന്തകൾ സോമംപോലെയുള്ള സുന്ദരമായ സ്തുതിയായി ഒഴുകുന്നു. ഉയർന്ന സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ജനിച്ച അഗ്നി, വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച്, നിയമങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചു; വൈശ്വാനരൻ, ജ്ഞാനശാലി, അന്തരീക്ഷം അളന്നു, അതിന്റെ ഉന്നതിയിൽ സ്പർശിച്ചു. മിത്രൻ, അത്ഭുതവാൻ, ആകാശവും ഭൂമിയും വേർതിരിച്ചു; അകത്ത് പ്രകാശം പകർന്നു; വൈശ്വാനരൻ മറച്ചിരുന്നതെല്ലാം ചുരുട്ടി, എല്ലാ ശക്തിയും ഏറ്റെടുത്തു. ജലങ്ങളുടെ മടിയിൽ, ശക്തന്മാർ ജനങ്ങളുടെ രാജാവിനെ പിടിച്ചെടുത്തു; അഗ്നിയെ ദൂതനായ മാതരിശ്വാൻ ദൂരത്ത് നിന്ന് വിവസ്വത്തിനായി കൊണ്ടുവന്നു. പ്രതികാലങ്ങളിൽ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നവർക്ക് സമ്പത്തും പുതുമയും നൽകണം; വൃദ്ധിയില്ലാത്തവനും, വൃദ്ധിയില്ലാത്ത കീർത്തിയും, ശത്രുക്കളെ മുറിച്ചെറിയുന്നവനും ആയിരിക്കണം. അഗ്നി, ധാരാളമായ ധനം, അനശ്വര ധൈര്യം, ആയുസ്സ് എന്നിവ സംരക്ഷിക്കണം; വൈശ്വാനരന്റെ സഹായത്തോടെ നാം വിജയിക്കട്ടെ. അഗ്നിയെ മൂന്ന് ഹോമകുണ്ഡങ്ങളിൽ ഇരുത്തി, അവന്റെ അപ്രമാദികളായ രക്ഷകരാൽ സമ്പത്ത് സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം; ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം, അവരുടെ ശക്തി അകറ്റപ്പെടണം; അഗ്നി, വൈശ്വാനരൻ, അവരെ മറികടക്കട്ടെ. പകൽ-രാത്രികൾ, കറുപ്പും വെളുപ്പും, നിശ്ചിത പാതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; രാജാവുപോലെ ജനിച്ച വൈശ്വാനരൻ അഗ്നി, തന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് ഇരുട്ടിനെ ജയിക്കുന്നു. ഞാൻ ഈ തന്ത്രവും, നൂലും, നെയ്ത്തും അറിയുന്നില്ല; ആരാണ് ഈ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നത്? ആരാണ് മുകളിലും താഴെയും പിതാവിനോടൊപ്പം സംസാരിക്കുന്നത്? അദ്ദേഹം നൂലും നെയ്ത്തും അറിയുന്നു, വാക്കുകൾ ശരിയായി സംസാരിക്കുന്നു; ഇത് ഗ്രഹിച്ചവൻ, അമൃതത്വത്തിന്റെ രക്ഷകൻ, വ്യത്യസ്തമായി കാണുന്നു. അഗ്നി, ആദ്യ ഹോതൃസ്വരൂപിയായവൻ, മനുഷ്യരിൽ അമൃതപ്രകാശം കാണുന്നു; ജനിച്ച്, ഉറപ്പോടെ, അമൃതനായ അവൻ സ്വയം വളരുന്നു. ഇങ്ങനെ, അഗ്നിയുടെ മഹത്വവും, ദിവ്യതയും, സംരക്ഷണവും, സമ്പത്തും, ഈ സ്തുതികളിൽ ഒരു ദീർഘമായ, ദീപ്തമായ കഥയായി പകർന്നു നിൽക്കുന്നു.