അഗ്നിദേവന്റെ മഹിമയെ കുറിച്ച് ഈ ഋഗ്വേദ സന്ദർഭങ്ങൾ ഒരു ദീപ്തമായ കഥയാകുന്നു. അഗ്നിയുടെ അനുയായികൾ പലവിധങ്ങളാണ്—ചിലർ ശുഭവും ചിലർ അശുഭവുമാണ്. അവരുടെ വാക്കുകളിൽ ധർമ്മത്തെ അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും, ചിലപ്പോൾ അവർ അദർമ്മത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നു; അങ്ങനെ അവർ തന്നെ വഴിതെറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭക്തിയോടെ യാഗം ആചരിക്കുന്നവനാണ് അഗ്നിയുടെ സത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്, അവൻ ചുവന്ന കാളയെയും (രക്തവത്സം) സംരക്ഷിക്കുന്നു. പരിശ്രമിക്കുന്ന നഹുഷരുടെ വിശാലവും നല്ലതുമായ വാസസ്ഥലം ദീർഘകാലം നിലനില്ക്കട്ടെ എന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ നാം സ്്തുതികളോടെ വിളിക്കുന്നു, സ്്തുതികളോടെയാണ് അവനെ ഉണർത്തുന്നത്; അവന്റെ സഹായം തേടിയാണ് നാം അവനെ ആരാധിക്കുന്നത്. അഗ്നിയെ നാം സംഗീതത്തോടെയും വേദികളോടെയും ആദരിക്കുന്നു; ഇന്ന് അവൻ അതിവേഗം ആകാശത്തേയ്ക്കു സ്പർശിച്ച് ദൈവീക സമ്പത്തിനെ നമുക്കു നൽകുന്നു. നമ്മുടെ വാക്കുകൾ അഗ്നി സ്വീകരിക്കട്ടെ; മനുഷ്യരിൽ പുരോഹിതനായ അവൻ ദൈവസഭയെ ആരാധിക്കട്ടെ. അഗ്നി, നീ പ്രശസ്തനും തിരഞ്ഞെടുത്ത പുരോഹിതനും ആണു; നിന്റെ മുഖാന്തിരം യാഗങ്ങൾ വ്യാപിക്കുന്നു. ശക്തിയിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതനായ അഗ്നിയെ ജ്ഞാനികൾ പുകഴ്ത്തുന്നു; അവൻ നമുക്ക് ഉത്തമമായ ഊജസും ശക്തിയും നൽകട്ടെ. അഗ്നി, ചക്രത്തിന് അരയില്ലാത്തതുപോലെ, നീ ദേവന്മാരെയും അതിക്രമിക്കുന്നു; നീ മനോഹരമായ ദാനങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്നു. സ്തുതികളോടെ അഗ്നിയെ ഉണർത്തുക, അവൻ അമരനും ജ്വലിക്കുന്നവനും ആണു. നമ്മുടെ ഹോമങ്ങൾ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കട്ടെ. യാഗസമയത്ത്, മനുഷ്യർ ആ ദൈവത്തെ—മനുഷ്യരിൽ യാഗത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനായ അമരനായി—ആരാധിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ, ഹോമഭാരവാഹകനായി, നിരന്തരം ഘൃതം ചൊരിയുന്ന കരണ്ടിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു. അഗ്നി ജനിച്ചപ്പോൾ, തന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് ദസ്യുക്കളെയും ഇരുണ്ടതയും നശിപ്പിച്ചു; അവൻ പശുക്കളെയും ജലങ്ങളെയും സൂര്യനെയും കണ്ടെത്തി. അഗ്നിയെ, ഘൃതമുഖനായ മഹർഷിയെ, നമുക്ക് ആരാധിക്കാം; അവൻ വരട്ടെ, നമ്മുടെ പ്രാർത്ഥന കേൾക്കട്ടെ. ഘൃതത്തോടും ഗീതങ്ങളോടും കൂടി, അഗ്നിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു; ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ അവനെ സ്വമേധയാ തിരഞ്ഞെടുത്ത വചനങ്ങൾകൊണ്ടാണ് പുകഴ്തുന്നത്. ജ്ഞാനികൾക്കും കവികൾക്കും അറിയേണ്ടവനുമായ അഗ്നിക്ക് മഹത്വത്തിനായി ഞാൻ പുരാതനമായ ഒരു സ്തുതി അർപ്പിക്കുന്നു. സമ്പത്തിന്റെയും ധനത്തിന്റെയും അധിപനായ അഗ്നി, ഘൃതത്തിൽ സ്ഥാപിതനായി, ദയാനിധിയായ അസുരനാണ്. സത്യത്താൽ അവർ സത്യത്തെയും അടിസ്ഥാനത്തെയും ഉയർത്തുന്നു; യാഗശക്തിയിൽ, പരമാകാശത്തിൽ, ജനിച്ചവരും അജനായവരും എത്തി, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ നിയമം മനുഷ്യരിൽ സ്ഥാപിച്ചു. യുവാവും ശക്തനുമായ അഗ്നി, പുരാതനവനായി ദുർഗമമായ വഴിയെ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു; പുതുതായി ജനിച്ചവൻ, ക്രുദ്ധമായ സിംഹംപോലെ, ചുറ്റും വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അമ്മപോലെ നീ പോഷിക്കുകയും പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഓരോരുത്തരെയും നിരീക്ഷിച്ച്, ബാല്യത്തെയും വൃദ്ധതയെയും നിലനിർത്തുന്നു; നിന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ നീ ജയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അഗ്നി, നിന്റെ ശക്തി നമുക്ക് വിശാലവും സുരക്ഷിതവുമായ സമ്പത്ത് നൽകട്ടെ; പിതാവുപോലെ നീ രഹസ്യത്തിൽ നിന്റെ പാദം വെച്ച്, മഹത്തായ സമ്പത്തിനെ തിരിച്ചറിയുന്നു; ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടുന്നില്ല. പ്രഭയുള്ള അഗ്നിക്കാണ് മഹത്തായ ഹോമം അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്; മിത്രനെപ്പോലെ മനുഷ്യർ അവനെ മുൻപന്തിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. അഗ്നി, മനുഷ്യരിൽ പുരോഹിതനായി, കൌശല്യത്തിന്റെയും കരങ്ങളോടെയും, ഭഗപോലെ ഹോമങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നു; യാചകർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു. സൗഹൃദത്തിൽ ഉദാരനും ജ്വലനത്തിൽ ശക്തിയുമുള്ള അഗ്നിക്ക്, സഭയിലെ എല്ലാ ശക്തികളും തങ്ങളുടെ ശക്തി നൽകിയിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അഗ്നി, ഈ ജനങ്ങളിൽ വീര്യത്തിനായി ഉയർത്തപ്പെടുന്നു; അവന്റെ പ്രശസ്തി ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ അഗ്നിയെ ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു, പ്രിയപ്പെട്ട ദാനങ്ങൾ നൽകാൻ; ഞങ്ങൾ പുകഴ്ത്തുമ്പോൾ, ഉത്തമർക്കും ഞങ്ങൾക്കുമായി, ക്ഷേമവും യുദ്ധങ്ങളിൽ വിജയം നേടാനും ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കണം.