ഇന്ദ്രന്റെ മഹത്വവും വീര്യവും ഗായത്രികളായ ഈ ഋഗ്വേദമന്ത്രങ്ങളിൽ അതീവ ഭക്തിയോടെ പുണ്യകഥയായി വിരിയുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയ കൂട്ടുകാർ ആയ മരുത്ഗണങ്ങൾ സദാ സജ്ജരായി നില്ക്കുന്നു; ഇവരുടെ പ്രേരണയോടെ തന്നെ, ഇന്ദ്രൻ അഹങ്കാരിയായ വൃത്രന്റെ ദുർബലസ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രഹരിച്ച് അവനെ കീഴടക്കി. ഇന്ദ്രൻ സോമപാനത്തിൽ ആനന്ദംകൊണ്ടു, പുതിയ ശക്തികൾ നേടുകയും, യാഗങ്ങളോടും സഹായികളോടും കൂടി വേഗതയോടെ വരികയും, ഒഴുകുന്ന ജലങ്ങളെ തള്ളിപ്പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. വൃത്രനെ സംഹരിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ ജലങ്ങളെ വെളിവാക്കി, അവയെ മത്സരത്തിലെ കുതിരകളെപ്പോലെ ഓടിച്ചു. ഇന്ദ്രന്റെ ആയുധം ചലിക്കുന്നവരെയും നിർജ്ജീവമായവരെയും തകർത്തു; ദൈവവിരുദ്ധരെ ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് അകറ്റി. ഈ മഹാരഥൻ, പ്രപഞ്ചത്തെയും ഭൂമിയെയും താങ്ങി നിർത്തുകയും, സൂര്യനെയും ഉഷസ്സിനെയും സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു—ദേവന്മാരും പോലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആജ്ഞ ലംഘിക്കാറില്ല. ഇന്ദ്രന്റെ മഹത്വം സത്യവും നിർമലവുമാണ്; അദ്ദേഹം ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ സോമം പാനമാക്കി. ആ മഹത്വം neither ആകാശം, ശക്തി, കാലഘട്ടങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ, വർഷങ്ങൾ എന്നിവ ഒന്നും തൊടാൻ കഴിയാത്തതത്രയും അപ്പാരമാണ്. ഇന്ദ്രൻ ജനിച്ച ഉടനെ സ്വർഗ്ഗത്തിലെത്തിയപ്പോൾ സോമം ആസ്വദിച്ചു; ഭൂമിയും ആകാശവും കടന്നുചെന്നപ്പോൾ, സാക്ഷാൽ പുരാതനമഹർഷിയുടെ പ്രവർത്തികൾക്കായി അദ്ദേഹം തയാറായി. ജലങ്ങൾ ചുറ്റിനിൽക്കുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ അതിശക്തനായവനായി വളർന്ന്, സർപ്പത്തെ സംഹരിച്ചു; മറ്റൊരാളുടെ സഹായത്തോടെ ഭൂമിയെ സ്ഥിരമായി പിടിച്ചു. യാഗങ്ങൾ ഇന്ദ്രനു വളർച്ചയും ആനന്ദവും നൽകുന്നു; യാഗംകൊണ്ടുതന്നെ, സർപ്പസംഹാരത്തിനായി വജ്രായുധം അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു. മനുഷ്യർ യാഗംകൊണ്ടും സഹായത്താലും ഇന്ദ്രനെ സമീപിക്കുന്നു; പഴയതും നടുവിലത്തെയും പുതിയതുമായ സ്തുതികളാൽ അദ്ദേഹം വളരുന്നു. നമ്മുടെ പ്രേരണയിൽ ജനിച്ച ഈ സ്തുതി ഇന്ദ്രനു സമർപ്പിച്ചപ്പോൾ, ഞങ്ങൾ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷ നേടുന്നു—നാവികർ കപ്പലിൽ രക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ. സോമം നിറച്ച പാത്രം ഇന്ദ്രനു സമർപ്പിക്കുന്നു; പ്രിയപ്പെട്ടവർ ആനന്ദത്തിനായി ചുറ്റിനിൽക്കുന്നു, സോമങ്ങൾ വലതുവശം ചുറ്റി ഇന്ദ്രനു സമർപ്പിക്കുന്നു. ആഴമായ നദികളും, മലകളും, ഇന്ദ്രനെ തടയാൻ കഴിയില്ല; കൂട്ടുകാരുടെ പ്രേരണയാൽ, ഇന്ദ്രൻ കിടങ്ങറകൾ തകർക്കുകയും, ധനസമ്പന്നമായ പശുക്കളുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്തു. ഈ മത്സരത്തിൽ, വിജയത്തിനായി, ദാനശീലനായ ഇന്ദ്രനെ നാം വിളിക്കുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ സഹായം തേടുന്നവർക്കു അദ്ദേഹം കേൾക്കുന്നു, ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചു, സമ്പത്ത് നേടുന്നു. പർവ്വതങ്ങളുടെ ചിരുവയലിലേക്ക്, കുതിരകളെപ്പോലെ ഉല്ലാസത്തോടെ, വിപാശും ശുതുദ്രിയും ഒഴുകുന്നു; ഇവ രണ്ടും, പശുവുകൾ കാളയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ, പോഷകജലങ്ങളുമായി ഒഴുകുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ പ്രേരണയിൽ, ഈ രണ്ട് നദികളും സാഗരത്തിലേക്ക് കുതിരയോടുന്ന രഥംപോലെ പോകുന്നു; ആവാഹിതമായ തിരകളോടെ, പരസ്പരം മത്സരിച്ച്, പ്രകാശമുള്ളവയാവുന്നു. നാം ഏറ്റവും മാതൃഭാവമുള്ള സിന്ധുവിനെയും, വിശാലമായ വിപാശിനെയും സമീപിച്ചു; അമ്മമാർ കാളയെ സ്നേഹിച്ച് തൊടുന്നതുപോലെ, ഇവ രണ്ടും ഒരേ ചാനലിൽ ചേർന്ന് ഒഴുകുന്നു. ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച വഴിയിൽ, ഇവയുടെ ജലത്തിൽ നാം നിറഞ്ഞ് മുന്നേറുന്നു; ഒഴുക്കിനിരുത്തിയ പ്രവാഹം വഴിതിരിയുന്നില്ല—ഋത്വിക് ഇവരോട് എന്തിനാണ് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്? സോമത്തിനായി എന്റെ വചനത്തിൽ സന്തോഷിക്കുവിൻ; മഹാസിന്ധുവിനെ ഞാൻ ഉയർന്ന സ്തുതികളാൽ വിളിക്കുന്നു—കുശികപുത്രനായ ഞാൻ, അനുഗ്രഹം തേടുന്നു. ഇന്ദ്രൻ തന്റെ വജ്രായുധശക്തിയാൽ നമ്മുടെ വഴിയെ തുറന്നു; വൃത്രനെ—നദികളുടെ തടസ്സത്തെ—അവൻ സംഹരിച്ചു; ദൈവമായ സവിതാ നന്നായ കൈകൾകൊണ്ട് നമ്മെ നയിച്ചു; അവന്റെ പ്രേരണയിൽ നാം വിശാലഭൂമിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ ഈ വീര്യപ്രവൃത്തിയാണ് എന്നും സ്മരണീയമായത്—അവൻ സർപ്പത്തെ തകർത്തപ്പോൾ, വജ്രംകൊണ്ട് ചുറ്റിപ്പിടിച്ചവനെ സംഹരിച്ചു; ജലങ്ങൾ ഒഴുകാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മുന്നേറിപ്പോയി. ഈ വാക്ക് നിനക്ക് വ്യർത്ഥമാകരുതെ, ഗായകൻ; നിന്റെ സ്തുതികൾ തലമുറകൾ കടന്നെത്തുന്നു; ഞങ്ങളുടെ സ്തുതികളിൽ ഇന്ദ്രൻ പ്രസാദം പ്രാപിക്കട്ടെ. നദികളേ, ദൂരത്തുനിന്നെത്തിയ കാർവനെ കേൾക്കൂ; താഴ്വരയിലൂടെ, രഥവും കാളവണ്ടിയുമുമായി വന്നവനെ ആദരിക്കൂ; ഒഴുകുന്ന പ്രവാഹം, ചക്രങ്ങൾക്കടിയിൽ താഴ്ത്തി, കടക്കാൻ അനായാസമാക്കൂ. നാം നിങ്ങളോട് നമസ്കരിക്കുന്നു—പ്രിയപ്പെട്ടവളെ കാമനയോടെ കാണുന്ന യുവതിപോലും, യുവാവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കന്യകപോലും, എപ്പോഴും. ഇന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഭാരതർ, കാളകളോടും കൂട്ടരോടും കൂടി, നദികൾ കടക്കട്ടെ; ഒഴുക്കിനിരുത്തിയ പ്രവാഹം ഒഴുകട്ടെ; യാഗയോഗ്യരുടെ അനുഗ്രഹം ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭാരതർ കാളകളോടും കൂടെ കടന്നു; പ്രചോദിതനായവൻ നദികളുടെ അനുഗ്രഹം പങ്കുവെച്ചു. നിങ്ങൾ സമൃദ്ധരായ ജലങ്ങൾ, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി ഒഴുകൂ; ചാനലുകൾ നിറച്ച്, സൗഭാഗ്യത്തോടെ പോവൂ. തരംഗം സുന്ദരമായി ഉയരട്ടെ; ബന്ധനങ്ങൾ വിടുവിക്കൂ, ജലങ്ങളേ; നിങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ ദോഷം വരുത്തരുത്; ദുരന്തമോ വിഷമമോ ഉണ്ടാകരുത്. ഇന്ദ്രൻ, തടസ്സങ്ങൾ തകർത്തവൻ, ദാസരുടെ കോട്ടകൾ തകർത്തു; സമൃദ്ധി നൽകി, ശത്രുക്കളെ ചിതറിച്ചു, കരുണയോടെ. പ്രാർത്ഥനയാൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന ഇന്ദ്രൻ, ശക്തിയിലും ഉദാരതയിലും വളർന്നു, ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും നിറച്ചു. നിന്റെ യാഗത്തിനും ശക്തിക്കും ഞാൻ അമൃതത്തിനായി അലങ്കരിച്ച സ്തുതി സമർപ്പിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ, മനുഷ്യരിലും ദേവഗണങ്ങളിലും, മുൻകാലത്തുള്ളവരിലും, അദ്വിതീയനായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. വൃത്രനെന്ന നാശകാരിയെ തകർക്കാൻ ഇന്ദ്രൻ തീരുമാനിച്ചു; കപടികളെയും അഹങ്കാരികളെയും സംഹരിച്ചു; വനങ്ങളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങളെ തകർത്തു, പശുക്കളെ അന്വേഷിക്കുന്നവർക്കായി വെളിപ്പെടുത്തി. ഇന്ദ്രൻ, പ്രകാശത്തോടെ, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ ആയുധങ്ങളാൽ ജയിച്ചു, ദിവസങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു; മണുവിന് അടയാളം കാണിച്ചു, മഹാസമരത്തിനായി പ്രകാശം കണ്ടെത്തി. ഇന്ദ്രൻ, സ്തുതികളിലേക്കും ഹോമങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിച്ചു; മനുഷ്യർക്കായി അനേകം വീരപ്രവൃത്തികൾ സ്ഥാപിച്ചു; ഉപാസകർക്കായി ഉജ്വലമായ, വിശുദ്ധമായ രൂപം സമ്മാനിച്ചു. ശക്തനായ ഇന്ദ്രന്റെ മഹാപ്രവൃത്തികൾ അനേകവും മഹത്വവുമാണ്; ദുഷ്ടരെ ശക്തിയാൽ തകർത്തു, കപടികളെയും ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ, ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാർക്കായി വഴിതുറന്നു; ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനായ ഇന്ദ്രനെ, വിവസ്വത്തിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ, ഋഷികൾ സ്തുതികളാൽ പാടുന്നു. ശക്തനായ, യുക്തനായ ഇന്ദ്രൻ, പ്രകാശത്തിന്റെ അധിപൻ, ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും കീഴടക്കി; ജ്ഞാനികളായ, പ്രചോദിതരായവർ ഇന്ദ്രനിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. ജലങ്ങളെയും സൂര്യനെയും കീഴടക്കി; പശുവിനെയും, അനന്തസുഖദായകമായ സ്വർണ്ണസമ്പത്തെയും കീഴടക്കി; ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചശേഷം, ഉത്തമരൂപം പുറത്തെടുത്തു. ഇന്ദ്രൻ സസ്യങ്ങളെയും ദിവസങ്ങളെയും ഉണർത്തി; വൃക്ഷങ്ങളെയും അന്തരീക്ഷത്തെയും ഉണർത്തി; തടസ്സം തകർത്തു, വാച് സൃഷ്ടിച്ചു; അഹങ്കാരികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവനായി മാറി. ഈ യുദ്ധത്തിൽ, സമ്പത്തിനായി, ഉദാരനായ ഇന്ദ്രനെ നാം വിളിക്കുന്നു; ശക്തിയുള്ളവൻ, സഹായം തേടുന്നവർക്കായി, ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചു സമ്പത്ത് നേടട്ടെ. രഥത്തോടു കുതിരകൾ സജ്ജമാക്കൂ; കാറ്റുപോലെ വേഗത്തിൽ വരിക; ഇവിടെ സമർപ്പിച്ച സോമം ഇന്ദ്രൻ പാനമാക്കി, സ്വാഹാ വിളിയോടെ, ഞങ്ങൾക്ക് ആനന്ദം നൽകട്ടെ. ഞാൻ വേഗതയുള്ള കുതിരകളെ രഥത്തിൽ കെട്ടുന്നു; അവ എല്ലാ ദിശകളും ചേർന്ന് ഓടി, ഇന്ദ്രനെ ഈ യാഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരട്ടെ. ഈവിധം, ഇന്ദ്രന്റെ മഹത്വവും, ദൈവിക പ്രവർത്തികളും, ജലങ്ങളുടെ ഒഴുക്കും, യാഗങ്ങളുടെ മഹിമയും, ഭാരതരുടെ യാത്രയും—all ഈ മന്ത്രങ്ങളിൽ അതീവ ഭക്തിയോടും, ഉല്ലാസത്തോടും, സ്തുതികളോടും കൂടി പുണ്യകഥയായി വിരിയുന്നു.