അഗ്നിദേവന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നവർ, അവന്റെ നല്ല മാർഗ്ഗനിർദേശത്തിൽ, എല്ലാ ഭാഗ്യങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു. മഹത്തായ വംശവും കീർത്തിയും ഉള്ളവർ, യുദ്ധത്തിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ദേവന്മാരെ സമീപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അഗ്നി, നീ ദേവന്മാരുടെ ചിഹ്നമായി, ആനന്ദകരനും സർവ്വജ്ഞനുമായും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉണർവു നൽകുന്ന അത്ഭുതനുമാണ്. ദേവന്മാരോടൊപ്പം രഥസാരഥിയായി നീ സഞ്ചരിക്കുന്നു, പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. മനുഷ്യരുടെ വീട്ടിൽ അമരുന്ന അമരനായ രാജാവായ അഗ്നി, യാഗസമിതികളിൽ സജീവനായി, നെയ്യാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മുഖത്തോടും പ്രകാശത്തോടെ, സർവ്വജ്ഞനായി തിളങ്ങുന്നു. അഗ്നേ, നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ, ഉത്തമരും ശക്തരുമായ സഹായികളുമായി ഞങ്ങളിലേക്കു വേദനയോടെ വരിക. സമൃദ്ധിയും, പ്രശസ്തിയും, നല്ല വാക്കുകളും, മഹത്വവും ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുക. അഗ്നേ, ഇതാണ് നിന്റെ പുരാതന ജന്മങ്ങൾ; ഇപ്പോൾ ഞാൻ ആദ്യകാലങ്ങളിലേക്കായി പുതുമയുള്ളവ പറയുന്നു. ജാതവേദാ, ഈ മഹത്തായ യാഗങ്ങൾ ഓരോ ജന്മത്തിലും നിനക്കായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വിശ്വാമിത്രമാർ ഓരോ ജന്മത്തിലും അഗ്നിയെ അനന്തമായി ഉണർത്തുന്നു. അവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ, ഭക്തന്മാർ സന്തോഷത്തോടെയും നല്ല മനസ്സോടെയും ജീവിക്കട്ടെ. ശക്തനായ അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ യാഗം ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഹോതാവായ അഗ്നി, ഉന്നതമായ സ്തുതികളോടെ ഈ ഹവികൾ ദിശിക്കണം. ആരാധനയിലൂടെ വലിയ സമ്പത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് നേടിക്കൊടുക്കണം. അഗ്നേ, ദാനത്തിനുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച പ്രതിഫലം, ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന സമൃദ്ധി ഞങ്ങൾക്ക് നൽകണം. ഞങ്ങളുടെ പുത്രൻ വിജയിയും ജ്ഞാനിയുമാകട്ടെ; നിന്റെ അനുഗ്രഹം എപ്പോഴും ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടാകട്ടെ. വൈശ്വാനരനായ അഗ്നിക്കായി, ജ്ഞാനത്തെ വളർത്തുന്നവനായി, ഞങ്ങൾ ശുദ്ധമായ നെയ്യ് ഒരുക്കുന്നു. മനുഷ്യർ ഹോതാവായി അഗ്നിയെ സ്ഥാനമനുസരിച്ച് വാഴ്ത്തുന്നു, നൈപുണ്യത്തോടെ ഒരുക്കിയ രഥം പോലെ. അഗ്നി, ജന്മത്തിൽ തന്നെ സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു; അമ്മമാരുടെ പ്രിയപുത്രനായി, ജനങ്ങളുടെ അതിഥിയായി, അവൻ ഹവികൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ, ജ്ഞാനത്തിലും നൈപുണ്യത്തിലും ശക്തരായവർ, അഗ്നിയെ തങ്ങളുടെ ചിന്തകളിൽ സൃഷ്ടിച്ചു. പ്രകാശത്തോടും തേജസ്സോടും തിളങ്ങുന്ന അഗ്നിയെ, സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവായി ഞാൻ വാഴ്ത്തുന്നു. ഭൃഗുക്കളുടെ വംശത്തിൽ ഉസിജിൽ ജനിച്ച, പ്രവർത്തിയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, ദിവ്യപ്രഭയോടെ തിളങ്ങുന്ന അഗ്നിയെ, രാജാവായി, ഞങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ സമ്പത്തിന്റെ പ്രതീകമായ അഗ്നിയെ, നല്ലതായി സ്ഥാപിച്ച യാഗവേദിയിൽ, അനുകൂലതയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ചു. അഗ്നി, പ്രകാശമുള്ള ഹവികളോടെ, സർവ്വജനങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന, യാഗങ്ങളെ നയിക്കുന്ന, ജലങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന രുദ്രനാണ്. ഹോതാരായി സേവിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ശുദ്ധപ്രഭയുള്ള അഗ്നിയുടെ വാസസ്ഥലമാണ് ആ വേദി. അനുഗ്രഹം തേടുന്നവർ സമൃദ്ധിക്കായി അഗ്നിയെ സമീപിക്കുന്നു; അവൻ അവർക്കു സമ്പത്ത് നൽകുന്നു. ജലങ്ങൾ അഗ്നിയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചപ്പോൾ, അവൻ സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും തന്റെ വലിയ പ്രകാശത്തോടെ നിറച്ചു. യാഗത്തിനിടയിൽ അഗ്നി, ധനത്തിനായി ശ്രമിക്കുന്ന ചാമ്പ്യനായി, ബുദ്ധിമാനായി, വേഗത്തിൽ ചുറ്റുന്നു. ഹവികർമ്മം ചെയ്യുന്നവനെ ആദരിക്കുക; ഉത്തമനായ അഗ്നിയെ വാഴ്ത്തുക; മഹാസത്യം നയിക്കുന്ന, ജനങ്ങളിൽ ജ്ഞാനിയായ അഗ്നി, ദേവന്മാരുടെ പുരോഹിതനായി മാറുന്നു. ഉസിജ് അഗ്നിക്കായി തയ്യാറാക്കിയ മൂന്ന് അമരമായ ജ്വാലകൾ അവനെ ശുദ്ധമാക്കി; അവയിൽ ഒന്നിനെ മനുഷ്യരുടെ ആധാരമായി സ്ഥാപിച്ചു, രണ്ടെണ്ണം അവരുടെ ഭവനത്തിലേക്കു തിരിച്ചു. ജനങ്ങളുടെ ഋഷിയായ അഗ്നിയെ, വർണ്ണതേജസ്സുള്ള ഉപകരണമായി, അവർ തങ്ങളുടെ ആധാരമായി സ്വീകരിക്കുന്നു; അവൻ ഉയരത്തേക്കും താഴോട്ടേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നു, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വിത്ത് വഹിക്കുന്നു. അഗ്നി, വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർഭത്തിൽ ശക്തിയായി വളരുന്നു, കാളപോലെ ഗർജ്ജിച്ചും സിംഹപോലെ തിളങ്ങി; വൈശ്വാനരൻ, വിശാലപാദൻ, അമരൻ, ഭക്തർക്കു വിലയേറിയ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നു. വൈശ്വാനരൻ, പുരാതനൻ, സ്വർഗ്ഗത്തെ സ്പർശിച്ച് ആനന്ദത്തോടെ ഉയരുന്നു; ഭക്തർക്കായി സമ്പത്ത് സൃഷ്ടിക്കുന്നു, എപ്പോഴും ജാഗരൂകനായി. ധർമ്മപരായരായ, യാഗയോഗ്യരായ, ജ്ഞാനികളായ അഗ്നിയെ, മാതരിശ്വാൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വാസസ്ഥലമായി സ്ഥാപിച്ചു; സുവർണ്ണകേശനായ, പ്രകാശിക്കുന്ന അഗ്നിയെ, നല്ല മാർഗ്ഗത്തിനായി, പുതിയ സമ്പത്തിനായി ഞങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുന്നു. ശുദ്ധമായ ഒരു നദിപോലും വേഗതയോടെയും പ്രകാശത്തോടെയും സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ഒരു ദീപംപോലും ഉണർത്തുന്നവനുമാണ് അഗ്നി; അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ കിരീടം, അവനോട് ഞങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ആനന്ദകരനായ ഹോതാവ്, ശുദ്ധനും തുല്യമില്ലാത്തവനും മഹത്വമുള്ളവനും സർവ്വജനങ്ങളിൽ ജ്ഞാനിയുമാണ് അഗ്നി; മനുവിനാൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട മനോഹരമായ രഥംപോലും, ദീർഘകാല വാസത്തിനായി ഞങ്ങൾ അവനെ തേടുന്നു. വൈശ്വാനരനായ വിശാലപാദനായി, ഗായകർ യാത്രയ്ക്കായി ഭവനങ്ങളിൽ സമ്പത്തുകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നു; അമരനായ അഗ്നി ദേവന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു, ആ നിയമങ്ങൾ സ്ഥിരമാണ്. ദൂതൻ സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും തമ്മിൽ അത്ഭുതകരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; പുരോഹിതൻ ജനങ്ങളുടെ മുഖ്യനായി ഇരിക്കുന്നു. അഗ്നി തന്റെ തേജസ്സോടെ വിശാലമായ ഭവനം ചുറ്റുന്നു, ദേവന്മാർ അലങ്കരിച്ചവൻ, ധനത്തിന്റെ ദാതാവായി. കവികൾ അഗ്നിയെ മനസ്സോടെ ആദരിക്കുന്നു, യാഗങ്ങളുടെ ചിഹ്നമായി, സമ്മേളനങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കാനായി. സ്തുതികളും ഹവികളും അഗ്നിയിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു; ഭക്തൻ തന്റെ പ്രാർത്ഥനകൾ അഗ്നിയിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു. അഗ്നി, യാഗങ്ങളുടെ പിതാവും, വിവേകത്തിന്റെ സ്വാമിയും, ഭക്തരുടെ അളവുമാണ്; സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും മഹത്വത്തോടെ പ്രവേശിച്ച, എല്ലാവരുടെയും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, കവികൾ അവന്റെ ഭവനങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. പ്രഭയോടെ തിളങ്ങുന്ന അഗ്നി, സ്വർണ്ണവ്രതം പാലിക്കുന്ന വൈശ്വാനരൻ, ജലങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവൻ, പ്രകാശം അറിയുന്നവൻ; ദേവന്മാർ ഇവിടെ വേഗതയുള്ള, ശക്തിയുള്ള, മനോഹരമായ മഹത്വം ഉള്ള അഗ്നിയെ സ്ഥാപിച്ചു. അഗ്നി, ദേവന്മാരോടും മനുഷ്യരോടും കൂടെ, യാഗം ഉണർത്തുന്നു; ആലോചനയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ, ചിരയുവാവായും, ഗൃഹസംരക്ഷകനായും, ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നവനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അഗ്നേ, നിന്റെ ശക്തിയിലും ആയുസ്സിലും വളരുക; ഞങ്ങളെ ഊർജ്ജത്തോടെ പോഷിപ്പിക്കുക, ഞങ്ങളോടൊപ്പം പ്രകാശിക്കുക. ഞങ്ങളുടെ ശക്തികളെ ഉണർത്തുക, മഹാന്മാരെ ഉണർത്തുക; നീ ദേവന്മാരിൽ ജ്ഞാനിയും സദ്ബുദ്ധിയുള്ളവനുമാണ്. പുരുഷന്മാർ എപ്പോഴും ജനങ്ങളുടെ രക്ഷാധികാരിയായ അഗ്നിയെ വാഴ്ത്തുന്നു, യുവാതിഥിയായ, ചിന്തകളുടെ നയകനായ, ആരാധകരുടെ വേഗതയുള്ളവനായി. ജന്മങ്ങൾ അറിയുന്നവനെ, യാഗബോധം ഉള്ളവനെ, ഭക്തിയും ഹവികളുമായി അവർ വാഴ്ത്തുന്നു. ദൈവമായ അഗ്നി, ജ്ഞാനിയുമാണ്, ഹിതപ്രദനും; തന്റെ ശക്തിയാൽ ഭൂമികളെ ചുറ്റുന്നു, മനോഹരമായ രഥം ഉള്ളവൻ. ഗൃഹത്തിൽ അവന്റെ പോഷക വ്രതങ്ങൾ ഞങ്ങൾ സമീപിക്കുന്നു, നല്ല വാക്കുകളോടെ. വൈശ്വാനര, നിന്റെ ഭവനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ പ്രകാശത്തിന്റെ അറിവുള്ളവനായി. ജനിച്ചപ്പോഴേ നീ ലോകങ്ങൾ നിറച്ചു; അഗ്നേ, നീ സ്വയം എല്ലാം ചുറ്റുന്നു. വൈശ്വാനരന്റെ പല്ലുകളിൽ നിന്ന് മഹാനായ കവിയും, തനതായ ശക്തിയുള്ളവനുമാണ് ജനിക്കുന്നത്. അഗ്നി, സ്വർഗ്ഗത്തെയും ഭൂമിയെയും ആദരിച്ച്, ധാരാളം വിത്ത് ജനിക്കുന്നു. അഗ്നേ, നീ എപ്പോഴും ജാഗരൂകനും ശുദ്ധനും ആയി ഞങ്ങളെ ഉണർത്തണം; സമ്പത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകണം. ദേവന്മാരെ യാഗത്തിന് എത്തിക്കണം, സ്നേഹത്തോടെയുള്ള മനസ്സോടെ നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരണം. ദേവന്മാർ ദിവസംമൂന്നു പ്രാവശ്യം ആരാധിക്കുന്നവനാണ് അഗ്നി; വരുണനും മിത്രനും അഗ്നിയും ഈ യാഗം ഞങ്ങൾക്ക് ആനന്ദകരമാക്കട്ടെ; തനൂനപാത്, നെയ്യിൽ ജനിച്ച യാഗവേദിയിൽ സ്ഥാപിതനായവൻ. പ്രഭയോടെ മുന്നേറുന്നവൻ, എല്ലാ ഭാഗ്യവും നൽകുന്നവൻ, യാഗത്തിന് ആദ്യപുരോഹിതനായ ഇള, ബലവാനായ കാളയെപോലും, ഭക്തിയോടെ നാം വാഴ്ത്തണം; അവൻ പ്രചോദിതനായി ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു. യാഗത്തിൽ നിന്റെ മാർഗ്ഗം നേരായതാണ്, നിന്റെ ജ്വാലകളും നേരായതാണ്, ആകാശത്തോളം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരോഹിതൻ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ നാഭിയിൽ ഇരിക്കുന്നു; ദേവന്മാര്ക്കായി ദർഭാസനവും ദൈവികാവരണം പന്തലിടാം. മനസ്സോടെ ഏഴു പുരോഹിതന്മാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക, സത്യമനുസരിച്ച് എല്ലാവരെയും വിളിക്കുക, സഭകളിൽ അലങ്കാരമുള്ളവർ; പുരാതന യാഗങ്ങളിൽ അവർ ജനിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു. പ്രഭാതത്തിൽ രണ്ട് സഹോദരിമാർ വിവിധ രൂപങ്ങൾ കാണിച്ച് സമീപിക്കുന്നു; മിത്രനും വരുണനും ഇന്ദ്രനും മരുതുകളും മറ്റുള്ളവരും അവരുടെ മഹത്വത്തോടെ ഞങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കട്ടെ. ഇങ്ങനെ, അഗ്നിയുടെ മഹത്വവും ദൈവികതയും, യാഗങ്ങളിൽ അവന്റെ കേന്ദ്രസ്ഥാനം, ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതും, സമ്പത്തും വിജയം നൽകുന്നതുമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ, ഈ മഹാനായ കാവ്യരൂപത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു.