വേദികയിൽ യജ്ഞം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, വഴികൾ കാളകളെ പോലെ നമ്മുക്ക് സുഖകരമാകട്ടെ എന്ന ആശയത്തോടെ, പ്രഭാതവും രാത്രിയും രണ്ടു സ്ത്രീകളെ പോലെ നമ്മെ ഉർജ്ജിതമായി മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു. അവ, നീട്ടിയ തന്തിയെ ചേർത്ത് നെയ്ത്ത്, യജ്ഞത്തിന്റെ സൗന്ദര്യവും പുഷ്ടിയും ഒരുക്കുന്നു; അവ എപ്പോഴും പാൽ നിറഞ്ഞതും, സമൃദ്ധിയുള്ളതുമാണ്. ദൈവീയമായ രണ്ടു ഹോതാരുകൾ, ഏറ്റവും അറിവുള്ളവരും, യജ്ഞം നേരായി, മനോഹരമായി നിർവഹിക്കുന്നു. അവ ദേവന്മാരെ യഥാക്രമം, ഭൂമിയുടെ നാഭിയിൽ, മൂന്ന് ഉച്ചകോടികളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. സരസ്വതി, ഇലാ, ഭാരതി—ഈ മൂന്ന് ദേവികൾ, തങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ, വിശുദ്ധ ദർഭയിൽ ഇരുന്നു, ഈ യജ്ഞസ്ഥലത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. കാന്തിയുള്ള, ധാരാളം സമൃദ്ധിയുള്ള, ഉജ്ജ്വലമായ ഒരു വീരപുത്രൻ ജനിക്കുന്നു, ദേവന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ. ട്വഷ്ടർ നമ്മുടെ സന്തതിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ; ദേവതകളുടെ വഴി നമ്മിലേയ്ക്ക് വരട്ടെ. അരണ്യദേവൻ (വനദേവൻ) ഒഴുക്കുന്നു; അഗ്നി സമീപിക്കുന്നു; അവൻ മനസ്സിൽ യജ്ഞം പാകം ചെയ്യുന്നു. ദൈവീയ യജ്ഞകാർ, മൂന്നു നിലകളിൽ, നല്ല രീതിയിൽ വിഭജിച്ച ഹോമം ദേവന്മാരിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. നെയ്യ് ഉത്പന്നമാകുന്നു; അഗ്നിയുടെ ഗർഭവും, വാസവും, ആധാരവും നെയ്യിലാണ്. ആ കാളയെ പോലെ, 'സ്വാഹാ'യോടെ അർപ്പിച്ച ഹോമം ഹർഷത്തോടെ ദേവന്മാരിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. ഭാരതജനങ്ങളുടെ അതിഥിയായ, ഉജ്ജ്വലമായ, നല്ല സ്തുതികളാൽ പുകഴപ്പെട്ട അഗ്നിയെ ഞാൻ വിളിക്കുന്നു. ജാതവേദസ്, ദേവന്മാരിൽ ദൈവം, മനുഷ്യരിൽ സുഹൃത്ത്, ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നവൻ. ഭൃഗുവർ അഗ്നിയെ ജലങ്ങളിൽ ഇരുത്തി, രണ്ടുതവണ ജനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഈ അഗ്നി, എപ്പോഴും യുവാവും, കുതിരയെപ്പോലെ വേഗവുമുള്ളവൻ, ദേവതകളുടെ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ചുറ്റുന്നു. ദേവന്മാർ അഗ്നിയെ മനുഷ്യരിൽ പ്രിയനായ സുഹൃത്തായി ആക്കി; അവൻ ദാനശാലികളുടെ വീടുകളിൽ, തന്റെ ജ്വാലകൾ വ്യാപിപ്പിച്ച്, ദക്ഷതയോടെ തെളിയുന്നു. അഗ്നിയുടെ സമൃദ്ധി, അവന്റെ സ്വത്തിനെപ്പോലും, അവന്റെ ദൃഷ്ടി ജ്ഞാനമുള്ളവന്റെതും, അവന്റെ ദക്ഷത കുറഞ്ഞതല്ല. അവൻ, ദാനങ്ങൾ കൊണ്ടു, സസ്യങ്ങളിൽ ചലിക്കുന്നു; അവന്റെ നാവു, രഥശാലിയായ്, ജലങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നു. വനദേവൻ, തടസ്സങ്ങൾ തകർത്തു, ചാരത്തിൽ നിന്ന് നിറം അളക്കുമ്പോൾ, അഗ്നി, ഉജ്ജ്വലമായ പ്രകാശത്തിൽ, സന്തോഷത്തോടെ, എപ്പോഴും പുതുമയോടെ, യുവാവായിരിക്കും. വനങ്ങളിൽ, ഉത്സാഹത്തോടെ, അഗ്നി തെളിയുന്നു; അവൻ രഥശാലി പോലെ വഴിയനുസരിക്കുന്നു. കറുത്ത, ഭയാനകമായ വഴി, അഗ്നി തിരിച്ചറിയുന്നു; മേഘങ്ങളുള്ള ആകാശംപോലെ പുഞ്ചിരിയോടെ. അഗ്നി, ദക്ഷതയുടെ വിശാലമായ പ്രദേശം വ്യാപിപ്പിച്ചവൻ, കന്നുകാലികൾ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് വരുന്നു, അവൻ സ്വതന്ത്രനും, കാവലില്ലാത്തവനുമാണ്. അഗ്നി, ഉജ്ജ്വലമായവൻ, ഉണങ്ങിയതും കറുത്തതും കത്തിച്ച് ഭൂമിയെ മനോഹരമാക്കുന്നു. മൂന്നാമത്തെ ഈ പ്രാർത്ഥനയിൽ, അഗ്നിയുടെ മുൻകൂർ അനുഗ്രഹം ഞാൻ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; അവൻ നമ്മെ ഐക്യശക്തിയും, ധാരാളം സമ്പത്തും, വീരം, സമൃദ്ധി എന്നിവ നൽകട്ടെ. ഗൃത്സമദർ അഗ്നിയുമായി, മറഞ്ഞ്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചുവെന്നപോലെ, അഗ്നി, നമ്മുടെ സ്തുതികാർക്ക്, വിജയികളായ, വീരപുത്രന്മാർ നൽകട്ടെ. ഹോതാർ ജനിച്ചു, ജാഗ്രതയോടെ, പിതാക്കൾക്കു പിതാവായി, സഹായത്തിനായി. കാണാവുന്ന സമ്പത്ത് കാണുമ്പോൾ, വേഗതയുടെ വിജയഫലം നാം നേടട്ടെ. അവനിൽ ഏഴ് കിരണങ്ങൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിന്റെ നേതാവ്; മനുഷ്യരിൽ എട്ടാമൻ, ദൈവീയ പോതാർ; അവൻ എല്ലാം നിലനിർത്തുന്നു. അവൻ, ജ്ഞാനിയെന്ന നിലയിൽ, ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചതെല്ലാം, അവൻ പരിശുദ്ധ വാക്കുകൾ പറയട്ടെ; ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചുറ്റി, ചക്രത്തിന്റെ വട്ടംപോലാണ്. പരിശുദ്ധരോടൊപ്പം, പരിശുദ്ധൻ, ഇഷ്ടാനുസരിച്ച്, ഭരണാധികാരിയായി ജനിക്കുന്നു; അവന്റെ ഉറച്ച നിയമങ്ങൾ അറിയുന്നു; അവൻ ചിറകുപോലെ വളരുന്നു. പശുക്കൾ, അവന്റെ രൂപങ്ങളും ആയുസ്സും, നേതാവിനെ പിന്തുടരുന്നു; സഹോദരികൾ, ഇവിടെ എത്തിയവർ, മൂന്നു വിഭാഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും നല്ലത് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. മാതാവിന് സമീപം നിൽക്കുന്ന സഹോദരികൾ, നെയ്യ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, അവരെ വരവേ, യജ്ഞകാർ, കാളവർഷം ലഭിച്ചവനെപ്പോലെ ആനന്ദിക്കുന്നു. ആകാശം, യജ്ഞത്തിനായി, പുരോഹിതനെ നിയമിക്കട്ടെ; നമുക്ക് സ്തുതിയും യജ്ഞവും ഭക്തിയും ലഭിക്കട്ടെ; നമുക്ക് പൂർണതയാകട്ടെ. ജ്ഞാനിയായവൻ, ആരാധിക്കുന്നവർക്കായി, ശരിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതുപോലെ, അഗ്നി, നാം അർപ്പിച്ച യജ്ഞം സ്വീകരിക്കട്ടെ. അഗ്നിയേ, എന്റെ ഇന്ധനം സ്വീകരിക്കണം; എന്റെ സമീപനം സ്വീകരിക്കണം; ഇപ്പോൾ, ഈ എന്റെ ഗീതങ്ങൾ കേൾക്കണം. ഈ സ്തുതിയോടെ, അഗ്നിയേ, ശക്തിയുടെ പുത്രനായി, ഏറ്റവും നല്ല കുതിരയെ അർപ്പിക്കുന്നു; ഈ സ്തുതികളാൽ, ഉത്തമ ജനനായവൻ. നാം, ഗീതം പ്രിയമുള്ളവനെയും, സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനെയും, നമുക്ക് ധനം നൽകുന്നവനെയും, അഗ്നിയെ സ്തുതികളാൽ ആരാധിക്കുന്നു; നാം ഭക്തരായവരാണ്. ജ്ഞാനമുള്ളവനേ, ധാരാളം സമ്പത്തിന്റെ ദാനശാലിയേ, ഉണരുക; നമ്മുടെ വൈരങ്ങളെ അകറ്റുക. അവൻ ആകാശത്തിൽ മഴ നൽകട്ടെ; തടസ്സമില്ലാത്ത ശക്തി നൽകട്ടെ; ധാരാളം സമ്പത്ത് നൽകട്ടെ. ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും വിളിക്കുന്നവനും, അഗ്നിയേ, ഏറ്റവും ചെറുപ്പവനായ ദൂതനേ, നമ്മുടെ ഗീതത്തോടൊപ്പം വരണം; യജ്ഞത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനായ പുരോഹിതനേ, വരണം. അഗ്നി, അകത്തും, ഇരട്ട ജനനത്തിൽ ജ്ഞാനമുള്ളവൻ; ദൂതനായി, രണ്ടു വംശങ്ങൾക്കും സുഹൃത്താണ്. അവൻ, അറിയുന്നവൻ, അർപ്പിക്കുന്നു, ആസ്വദിക്കുന്നു, എപ്പോഴും പുതുമയോടെ വിവേചനം കാണിക്കുന്നു; അവൻ വിശുദ്ധ ദർഭയിൽ ഇരുന്നു. ഭാരതരുടെ ഏറ്റവും ചെറുപ്പവും ഉത്തമവുമായ അഗ്നിയേ, ഏറ്റവും ഉജ്ജ്വലവും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന സമ്പത്ത് ഞങ്ങൾക്കു നൽകണം. ദൈവമോ മനുഷ്യനോ, വൈര്യം നമ്മിൽ അധിപതിയാകരുതേ; ആ വൈര്യത്തിൽ നിന്നുമാണ് സംരക്ഷണം. അഗ്നിയാൽ, നാം എല്ലാ വൈര്യങ്ങൾക്കും മേൽക്കൈ നേടട്ടെ; ഒഴുക്കുകൾ തടസ്സങ്ങൾ തികഞ്ഞതുപോലെ. പരിശുദ്ധനും, ഉജ്ജ്വലനുമായ, സ്തുതിക്കു അർഹനായ അഗ്നി, വലിയ പ്രകാശത്തിൽ തെളിയുന്നു; നെയ്യ് അർപ്പിച്ച് അവനെ വിളിക്കുന്നു. ഭാരതരുടെ അഗ്നിയേ, അവന്റെ ദാനവും കാളകളും നമുക്ക്; എട്ട് പാദങ്ങളുള്ള (വേദങ്ങൾ)കൊണ്ട് അവനെ വിളിക്കുന്നു. നെയ്യിന്റെ ഒഴുക്ക്, പുരാതനവും ഉത്തമ പുരോഹിതനുമായ, ശക്തിയുടെ അത്ഭുത പുത്രനുമായ അഗ്നിക്ക് നമുക്ക് ലഭിക്കട്ടെ. ഇപ്പോൾ, രഥങ്ങൾ തള്ളുന്നതുപോലെ, അഗ്നിയുടെ മഹാസഭകളെ, അത്ഭുതകരമായ, സമൃദ്ധിയുള്ളവനെ, സ്തുതിക്കണം. അവൻ, നല്ല രീതിയിൽ, ആരാധകനോട് ദാനശാലി; ശത്രുവിനെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നവൻ; മനോഹരമായ രൂപമുള്ളവൻ; അവനെ വിളിക്കുന്നു. അവൻ, ഉജ്ജ്വലനായ, സന്ധ്യയും പ്രഭാതവും വീടുകളിൽ മഹത്വത്താൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു; അവന്റെ നിയമം ഒരിക്കലും തകരരുത്. ഈ വിധത്തിൽ, അഗ്നിയുടെ മഹത്വം, യജ്ഞത്തിന്റെ വിശുദ്ധത, ദേവതകളുടെ സംരക്ഷണം, സമ്പത്തിന്റെയും വിജയം, ധാരാളം അനുഗ്രഹങ്ങൾ, വേദത്തിലെ ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു.