അഗ്നിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ശ്രുതികളുടെ കഥ ഇങ്ങനെ ഒഴുകുന്നു: അഗ്നി, ത്വഷ്ടാരെന്ന ദേവതയുടെ രൂപത്തിൽ, ഉത്തമമായ ശക്തി നൽകുന്നവനാണ്. അവന്റെ ബന്ധുക്കൾ ദേവതകളാണ്, സുഹൃത്തുക്കളാണ് അവന്റെ കൂട്ടുകാർ. അഗ്നി തിളങ്ങുന്ന സ്വർണ്ണവും ഉത്തമ കുതിരകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്; മനുഷ്യരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ധനസമ്പത്ത് നിറഞ്ഞവനാണ് അഗ്നി. അഗ്നി, രുദ്രൻ എന്ന മഹാകാശത്തിലെ അസുരൻ, മരുതുകളുടെ കൂട്ടത്തെയും പോഷക ദേവതകളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അവൻ ചുവപ്പു നിറമുള്ള കാറ്റുകളെ അനുഗമിച്ച് സന്തോഷം നൽകുന്നു; പുഷൻ എന്ന ദേവതയുടെ രൂപത്തിൽ, സ്വഭാവംകൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കുന്നവനാണ്. അഗ്നി, സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനും, ദൈവമായ സവിതാരെന്ന സമ്പത്ത് വിതരണക്കാരനും, ഭഗയുടെ രൂപത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ അധിപനും, ആഹ്വാനിച്ചവന്റെ വീട്ടിൽ കാവലുകാരനുമാണ്. അഗ്നിയെ വീടുകളിൽ ജനങ്ങളുടെ അധിപനായി വിളിക്കുന്നു; ഗോത്രങ്ങൾ അവനെ രാജാവായി നിർണ്ണയിക്കുന്നു, അവൻ ഉപദേശത്തിൽ ജ്ഞാനിയായവനാണ്. എല്ലാ സമ്പത്തിന്റെയും ഉടമയായ പ്രകാശമുള്ളവൻ, ആയിരങ്ങൾ, നൂറുകൾ, പത്ത് എന്നിവ വിതരണം ചെയ്യുന്നു. അഗ്നി, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്കു പിതാവാണ്; ഉജ്ജ്വലമായ രൂപത്തിൽ സഹോദരനാണ്, സൗഹൃദം നിറഞ്ഞവൻ. ആഹ്വാനിച്ചവർക്കു പുത്രനായി മാറുന്നു; വഞ്ചനയില്ലാത്ത നല്ല സുഹൃത്ത്, സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ. അഗ്നി, നൈപുണ്യത്തിൽ പ്രശസ്തമായ റിബു ദേവതകളുടെ രൂപത്തിൽ, ബലവും സമ്പത്തും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അവൻ വലത്തോട്ടു പടരുന്ന പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു; യജ്ഞം വിപുലീകരിക്കുന്ന ക്രമീകരകനാണ്. അഗ്നി, ആരാധകനു വേണ്ടി അദിതി ദേവതയാണ്; ഭാരതി എന്ന ഹോത്രയുടെ രൂപത്തിൽ ഗാനംകൊണ്ട് വളരുന്നു. ഇലാ എന്ന ദേവതയുടെ രൂപത്തിൽ സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുന്നു; വൃത്രനെ വധിച്ച സമ്പത്തിന്റെ അധിപൻ, സർസ്വതിയുമാണ്. അഗ്നി, ഉത്തമമായ ഉജ്ജ്വലതയും, അത്യുജ്ജ്വലമായ രൂപവും, തിളങ്ങുന്ന സൗന്ദര്യവും കാണിക്കുന്നു. അവൻ വിജയവും, മഹാവിമോചകനും, എല്ലാ ദിശകളിലും സമ്പത്ത് നിറഞ്ഞവനാണ്. അഗ്നി, ആദിത്യർ അവന്റെ വായായി നിർമിച്ചു; ശുദ്ധരായവർ അവനെ നാവായി നിർമിച്ചു. സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ യജ്ഞത്തിൽ അവനെ ചേർത്തു; ദേവതകൾ അഗ്നിക്ക് അർപ്പിക്കുന്ന ഹവികൾ ആസ്വദിക്കുന്നു. അഗ്നിയിൽ, അമരദേവതകൾ വഞ്ചനയില്ലാതെ അർപ്പിച്ച ഹവികൾ ആസ്വദിക്കുന്നു. അഗ്നിയിലൂടെ മനുഷ്യർ പോഷണം നേടുന്നു; അവൻ ചെടികളിൽ നിന്നു ജനിച്ച ശുദ്ധമായ ഭ്രൂണമാണ്. അഗ്നി, തന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാകൂട്ടങ്ങളെയും സമീപിക്കുന്നു; അവൻ പ്രശംസിക്കപ്പെടേണ്ട ദേവതയാണ്. അവന്റെ മഹത്വം ഇവിടെ പ്രകടമാകുമ്പോൾ, ആകാശവും ഭൂമിയും, രണ്ടു ലോകങ്ങളും, അവനെ അനുഗമിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ ആരാധിക്കുന്നവർ, പശുക്കളും ഗ്രാമങ്ങളും ഉത്തമ കുതിരകളും ദാനമായി നൽകുന്നവരാണ്; അഗ്നി, അവരെയും നമ്മെയും സമ്പത്തിലേക്ക് നയിക്കട്ടെ; സഭയിൽ വലിയ ശക്തിയോടെ സംസാരിക്കട്ടെ. ജാതവേദസ് അഗ്നി, യജ്ഞത്തിലൂടെ വളരട്ടെ; അഗ്നിയെ ഹവികളും, ശരീരവും, ഗാനവും കൊണ്ട് ആരാധിക്കണം. ശുദ്ധമായ, പ്രകാശമുള്ള, ദിവ്യമായ ഹോതാരായി, ജനങ്ങളിൽ ഉറച്ചവനായി, അഗ്നിയെ കൊളുത്തണം. അഗ്നിയെ രാത്രികളും ഉദയങ്ങളും വിളിക്കുന്നു, സഹോദരങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള കാളയുടെ ക calf പോലെ. അഗ്നി, ആകാശത്തിലെ സൂര്യനായി മനുഷ്യർക്കു പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; രാത്രികളിൽ തിളങ്ങി, സമ്മാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞവൻ, എപ്പോഴും നിയന്ത്രിതവനാണ്. ദേവതകൾ അഗ്നിയെ ജ്ഞാനത്തോടെ വിശാലതയുടെ അടിത്തറയിൽ സ്ഥാപിച്ചു; ആകാശവും ഭൂമിയും താങ്ങുന്നവനായി. ഉജ്ജ്വലമായ ജ്വാലകളോടെ, അഗ്നി, ജനങ്ങളിൽ മിത്രൻപോലെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. അഗ്നി, തന്റെ വീട്ടിൽ, വിശാലതയിൽ, ചന്ദ്രനുപോലെ തിളങ്ങുന്നു; മരത്തിൽ അവനെ സ്ഥാപിച്ചു. പ്രസ്നിയുടെ സന്തതിയായ, കണ്ണുകളാൽ വിവേകമുള്ളവൻ, ജലത്തിൽ കാവലുകാരനായി, രണ്ടു ലോകങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നു. ഹോതാരായി, അഗ്നി എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; മനുഷ്യർ അവനെ ഹവികളും ഗാനവും കൊണ്ട് അന്വേഷിക്കുന്നു. കുതിരപോലെ, കറുപ്പു മുടിയോടെ, ശക്തരിലേയ്ക്കു ചലിച്ചു, രണ്ടു ലോകങ്ങളിൽ തന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ പതിക്കുന്നു. സമ്മാനങ്ങളിൽ സമ്പന്നനായ, നന്മയ്ക്കായി കൊളുത്തുന്ന അഗ്നി, സമ്പത്തും പ്രകാശവും നൽകട്ടെ; ആകാശവും ഭൂമിയും നമ്മുടെ ഐശ്വര്യത്തിനായി അനുകൂലമാകട്ടെ; അഗ്നി, ദേവത, മനുഷ്യരുടെ ഹവികൾ സ്വീകരിക്കട്ടെ. അഗ്നി, വലിയതും ആയിരംതും സമ്മാനങ്ങൾ നൽകട്ടെ; കർഷകൻപോലെ സമ്മാനങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ; പ്രാർത്ഥനയാൽ ആകാശവും ഭൂമിയും അനുകൂലമാകട്ടെ; ഉജ്ജ്വലമായ ഉദയങ്ങൾ പ്രകാശത്തോടു തിളങ്ങട്ടെ. കൊളുത്തിയ അഗ്നി, മനോഹരമായ ഉദയങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നു; പ്രകാശത്തോടു തിളങ്ങുന്നു, ചുവപ്പു കിരണങ്ങളോടു. അഗ്നി, യജ്ഞചാര്യനായ, മനുഷ്യരുടെ അധിപൻ, സമ്പത്തിനായി സ്നേഹിതൻ. അഗ്നി, അമരന്മാരിൽ പ്രധാനമായവൻ, വലിയ ആകാശം മനുഷ്യർക്കു നിറയ്ക്കുന്നു; കവി യജ്ഞത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്ന പശുക്കളെപോലെ, സ്വഭാവത്തിൽ സമ്പത്ത് നൽകുന്നു. അഗ്നി, വേഗത്തിലുള്ള കുതിരകളാലോ, പ്രാർത്ഥനയാലോ, മനുഷ്യർക്കിടയിൽ വീര്യശക്തി നേടട്ടെ; അഞ്ചു ഗോത്രങ്ങളിൽ നമ്മുടെ മഹത്വം ഉയരട്ടെ; ഉജ്ജ്വലമായ പ്രകാശം അജയ്യമായി തിളങ്ങട്ടെ. അഗ്നി, മഹാബലശാലിയായവൻ, നമ്മെ ഓർമ്മിക്കട്ടെ, പ്രശംസിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ; മഹാനായവർ സമ്പന്നതയ്ക്കായി അഗ്നിയെ സമീപിക്കുന്നു; ശക്തരായവർ അഗ്നിയേയ്ക്ക് യജ്ഞം കൊണ്ട് വരുന്നു, അവന്റെ വീട്ടിൽ, വംശത്തിൽ, എപ്പോഴും തിളങ്ങുന്നു. ജാതവേദസ് അഗ്നി, നാം അവന്റെ പ്രസംസകരായി, അവന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ സമ്പന്നരായി, ദാനശാലികളുടെ സമ്പത്ത്, സന്തതിയോടു, സത്യമായ അധിപത്യം, എപ്പോഴും വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ. അഗ്നിയെ ആരാധിക്കുന്നവർ, പശുക്കളും ഗ്രാമങ്ങളും ഉത്തമ കുതിരകളും സമ്മാനിക്കുന്നവരാണ്; അഗ്നി, അവരെയും നമ്മെയും ഐശ്വര്യത്തിലേക്ക് നയിക്കട്ടെ; സഭയിൽ വിജയത്തോടെ വലിയ പ്രസംസം പറയട്ടെ. അഗ്നി, ഭൂമിയിൽ കൊളുത്തി സ്ഥാപിച്ചവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നേരിട്ട് നില്ക്കുന്നു; ശുദ്ധമായ ഹോതാരായി, ആകാശത്തിൽ നിന്നു ജ്ഞാനമുള്ളവൻ; അഗ്നി, അർഹമായ ദേവത, ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കട്ടെ. നരാശംസ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് മൂന്നു സ്ഥലങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു, തന്റെ കിരണം മഹത്വത്തിൽ; നെയ്യ് ചിതറിച്ച്, മനസ്സോടെ ഹവികൾ കൊണ്ടു, യജ്ഞത്തിന്റെ ഉന്നതത്തിൽ ദേവന്മാരെ ഐക്യപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട അഗ്നി, മനസ്സോടെ അർഹനാണ്; ഇന്നവൻ ദേവന്മാരെ, മനുഷ്യരെല്ലാതെ, നയിച്ചു. മരുതുകളുടെ കൂട്ടം, ഇന്ദ്രൻ, ഇവിടെ വരട്ടെ; അഗ്നിയെ പൂജിച്ച്, ദേവതയെ കൂർത്തു. ദേവത, സമ്പത്തിനായി വളരുന്ന, ദാരാളമായ ദർഭം അറിയപ്പെടട്ടെ; നെയ്യ് പുരട്ടി, വസുക്കളും, ദേവതകളും, ആദിത്യരും, യജ്ഞത്തിന് അർഹരായി ഇവിടെ ഇരിക്കട്ടെ. ദിവ്യമായ വാതിലുകൾ, വിശ്വാസത്തോടു തുറക്കട്ടെ; തിളങ്ങുന്ന, ദാരാളമായി, വൃദ്ധിയില്ലാതെ, ശുദ്ധമായ രൂപത്തിൽ, മഹത്വത്തോടു, വീര്യത്തോടു പടരട്ടെ. കാളകൾക്കു പോലെ വഴികൾ എളുപ്പമാകട്ടെ; ഉദയവും രാത്രിയും, രണ്ട് സ്ത്രീകളായി, നമ്മെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; നീട്ടി വച്ച നൂൽ ചേർത്ത്, യജ്ഞത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം ഒരുക്കുന്നു, എപ്പോഴും കൃഷിയുള്ള, പാൽ നിറഞ്ഞ. രണ്ടു ദിവ്യ ഹോതാർ, ആദ്യം, ഏറ്റവും ജ്ഞാനമുള്ളവൻ, യജ്ഞം നേരെ, ഏറ്റവും മനോഹരമായി നടത്തുന്നു; ദേവതകളെ ക്രമത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ നാഭിയിൽ, മൂന്നു ഉന്നതത്തിൽ, ആരാധിക്കുന്നു. സർസ്വതി, ജ്ഞാനപരിപൂർണ്ണമായവൾ, ഇലാ ദേവി, ഭാരതി, സർവ്വജ്ഞ; ഈ മൂന്ന് ദേവതകൾ, തങ്ങളുടെ ശക്തിയിൽ, ദർഭയിൽ ഇരുന്നു, ഈ അറ്റാത്ത ആശ്രയം സംരക്ഷിക്കുന്നു. കറുപ്പു രൂപത്തിൽ, സമ്പത്ത് നിറഞ്ഞ, ഉജ്ജ്വലതയിൽ ശക്തമായ, ദേവതകളെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വീര്യപുത്രൻ ജനിക്കുന്നു; ത്വഷ്ടാർ നമ്മുടെ സന്തതിയെ വിപുലീകരിക്കട്ടെ; ദേവതകളുടെ വഴികൾ നമ്മിലെത്തട്ടെ. വനദേവൻ ഒഴുക്കുന്നു, അഗ്നി സമീപിക്കുന്നു; അവൻ ചിന്തയിൽ ഹവികൾ പാകം ചെയ്യുന്നു; ദിവ്യ യജ്ഞചാര്യൻ, മൂന്നു അളവിൽ, നന്നായി വിഭജിച്ച ഹവികൾ ദേവതകളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. നെയ്യ് ഉത്പന്നമാണ്, നെയ്യാണ് അവന്റെ ഗർഭം, നെയ്യിലാണ് അവൻ സ്ഥാപിതൻ, നെയ്യിലാണ് അവന്റെ വാസം; സന്തോഷത്തോടെ 'സ്വാഹാ'യോടു അർപ്പിച്ച ഹവികൾ, കാളായ അഗ്നി, ദേവതകളിലേക്ക് കൊണ്ടു പോകട്ടെ. പ്രകാശമുള്ള, നല്ല സ്തുതികളാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട, അഗ്നിയെ ഞാൻ വിളിക്കുന്നു; ജനങ്ങളുടെ അതിഥി, നന്നായി നയിക്കപ്പെടുന്നവൻ; സുഹൃത്ത് പോലെയുള്ള, ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന, ജാതവേദസ്, ദേവതകളിൽ ദേവൻ, മനുഷ്യരിൽ. ജലത്തിന്റെ സീറ്റിൽ സ്ഥാപിച്ച അഗ്നിയെ, ഭ്രിഗുർ രണ്ടു തവണ ജനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചു; ഈ അഗ്നി, എപ്പോഴും യുവാവായ, കുതിരപോലെ വേഗമുള്ളവൻ, ദേവതകളുടെ എല്ലാ ലോകങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ദേവതകൾ അഗ്നിയെ മനുഷ്യ ഗോത്രങ്ങളിൽ പ്രിയനായി നിർമിച്ചു; സുഹൃത്ത് പോലെ, താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവൻ തിളങ്ങി, ജ്വാലകൾ പടർത്തുന്നു, നൈപുണ്യത്തോടെ, ദാനശാലികളുടെ വീട്ടിൽ എത്തുന്നവൻ. അഗ്നിയുടെ സമ്പത്ത്, അവന്റെ സമ്പത്തുപോലെ ദാരാളമാണ്; അവന്റെ ദർശനം ജ്ഞാനിയുടേതാണ്, നൈപുണ്യം കുറയുന്നില്ല; സമ്മാനങ്ങൾ കൈവഹിച്ച്, ചെടികളിൽ ചലിക്കുന്നു, അവന്റെ നാവു, കുതിരക്കാരന്റെ പോലെ, ജലങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ, അഗ്നിയുടെ മഹത്വം, ദേവതകളുടെ സാന്നിധ്യം, യജ്ഞത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം, മനുഷ്യരുടെ സംരക്ഷണം — ഈ ശ്രുതികൾ അഗ്നിയെ വന്ദിക്കുന്നു, ആരാധിക്കുന്നു, അവന്റെ ദിവ്യമായ സാന്നിധ്യം നിറക്കുന്നു.