അശ്വിന്മാരുടെ കൃപയും മഹത്വവും പുകഴ്ത്തുന്നവരായ വേദഗായകര് അവരുടെ അദ്ഭുതകരമായ കൃത്യങ്ങളെ ഓര്മ്മിക്കുന്നു. അകലെ ദു:ഖത്തില് കരയുന്നവനോടു്, സ്വന്തം പിതാവിന്റെ ആജ്ഞയാല് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവനോടു്, അശ്വിന്മാര് ദയാപൂര്വ്വം എത്തി അവനു് ആശ്വാസം നല്കി. അശ്വിന്മാരുടെ ദിവ്യമായ സഹായങ്ങള് ആ ഭക്തന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് പ്രത്യക്ഷമായി. അശ്വിന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന ഉഷിജിന്റെ പ്രാര്ത്ഥനയോടൊപ്പം, സോമം കുടിക്കുന്ന മധുരമുള്ള തേന്തുള്ളികളും അവരെ വിളിച്ചു. അശ്വിന്മാര് ദധീചിയുടെ മനസ്സിനെ പുറത്തെടുത്തു; പിന്നെ അവന്റെ തല, കുതിരയുടെ ശബ്ദത്തില് അവരോടു് സംസാരിച്ചു. പെദു എന്ന വെളുത്ത കുതിരയുള്ളവനു്, വിജയങ്ങളിലുമുളളവനു്, അശ്വിന്മാര് ധാരാളം അനുഗ്രഹങ്ങള് നല്കി. യുദ്ധങ്ങളില് അശ്വിന്മാര് തന്റെ ആയുധങ്ങളാല് ദുഷ്കരമായതിനെ എളുപ്പമാക്കുന്നു; ജനങ്ങളെ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അശ്വിന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം ആര്ക്കു് യാഗത്തിലൂടെ ലഭിക്കും? ആര് അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കും? അവരെ ആരാധിക്കാന് അജ്ഞന് എങ്ങനെയാണു് ശ്രമിക്കുക? ജ്ഞാനികള് അറിയാന് ഉത്സുകരായി ചോദിക്കുന്നു; അജ്ഞന്മാര് വ്യത്യസ്തമായി ചോദിക്കുന്നു; മനുഷ്യരില് പോലും സംശയം ഉണ്ട്. നാം അറിയുന്നവരായി അശ്വിന്മാരെ വിളിക്കുന്നു; അവരും അറിയുന്നവരായി നമ്മുടെ ഗാനം കേള്ക്കട്ടെ. ഉത്സുകനായ യുവാവ് അവരെ സമീപിക്കുന്നു. ഞാന് ദൈവങ്ങളോടു് ചോദിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ യാഗത്തിലെ അത്ഭുതത്തെ കുറിച്ച്, അശ്വിന്മാരോടു് ചോദിക്കുന്നു; മഹാബലമുള്ളവരും ഉപകാരികളുമായവരും നമ്മെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ഭൃഗുവിന്റെ ശബ്ദത്തില് പ്രകാശിക്കുന്നതിലൂടെ, ഗായകന് സ്വരത്തില് അശ്വിന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു; അജ്ഞനായ ദൂതന് ആ വന്ദനം അയയ്ക്കുന്നു. ടകവാന്റെ ഗാനം ഞാന് കേട്ടു; അശ്വിന്മാരുടെ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ അധിപതികളായ കണ്ണുകള് എന്നെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു. അശ്വിന്മാര് മഹാസമ്പത്തിന്റെ രക്ഷകര്; അവര് എപ്പോഴും സാന്നിദ്ധ്യത്തിലുണ്ട്. അവര് നല്ല രക്ഷകര് ആയി നമ്മെ കാക്കട്ടെ; കുരങ്ങിലും ദുഷ്പ്രവര്ത്തികളില് നിന്നും സംരക്ഷിക്കട്ടെ. നമ്മുടെ ശത്രുക്കള്ക്കു് ഒന്നും നല്കരുത്; നമ്മുടെ പശുക്കള് വേറിടത്തേക്കോ, വീട്ടില് നിന്നും പുറത്തേക്കോ പോകരുത്; അവ പാല് നിറഞ്ഞ അവസ്ഥയില് നമ്മുടെ കൂടെയിരിക്കട്ടെ. മിത്രന്റെ സൗഹൃദത്തിനും അശ്വിന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്തിനും വേണ്ടി, ശക്തിയുള്ള സമ്പത്ത് നമ്മെക്കായി അളക്കട്ടെ; പോഷകസമൃദ്ധിയും നല്കട്ടെ. കുതിരയില്ലാതെ ചാലനം ചെയ്യുന്ന അശ്വിന്മാരുടെ രഥം, ഊര്ജ്ജസ്വലമായത്, എന്നെ പലതവണ ആനന്ദിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതാണ് സഭ; അശ്വിന്മാരെ, നമ്മുടെ ദേഹങ്ങള് ദീര്ഘിപ്പിക്കട്ടെ; ജനങ്ങളില്, സോമപാനം കൊണ്ടുവരുന്ന രഥം എളുപ്പത്തില് സഞ്ചരിക്കട്ടെ. ഉറക്കം കൊണ്ടുള്ള ക്ഷീണത്തിലും ആഭരണങ്ങളുടെ ആസ്വാദനത്തിലും, പ്രകാശമുള്ള അശ്വിന്മാര് നമ്മെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ഇന്ത്യന് മഹാത്വവും ശക്തിയും പുകഴ്ത്തുന്നവരായ അഗ്നിരസികര് അഗ്നിരസങ്ങള് അര്പ്പിക്കുന്നു: ദക്ഷിണയുള്ളവരായ അങ്കിരസന്മാരുടെ ഭക്തിപൂര്വ്വമായ പ്രാര്ത്ഥനകള് അഗ്നിയെ 언제 കേള്ക്കും? യാഗവേദിയില് ആര് ദാനശീലിയുടെ വീട്ടില് വിശാലമായി എത്തും? അവന് ആകാശത്തെ ഉയര്ത്തി, അടിസ്ഥാനങ്ങള് സ്ഥാപിച്ചു; മഹാബലം ഉള്ളവന് പുരസ്കാരത്തിനായി പശുവില് നിന്നു് ധനം മനുഷ്യര്ക്കു് നല്കി. മഹിഷന് തന്റെ കുടുംബത്തെ പിന്തുടര്ന്ന് പശുക്കളെ കണ്ടു; കുതിരയുടെയും പശുവിന്റെയും മാതാവിനെ അളന്നു. അവന് പുരാതന സത്യധര്മ്മം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല; ചുവപ്പന്മാരായ ആദിത്യന്മാരെയും, ആദി ഭരണാധികാരിയെയും. അശ്വിന്മാരെ പിന്തുടര്ന്ന്, അവന് ദിവസങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു; വജ്രായുധവും സൈന്യവും നിര്മ്മിച്ചു; നാലുകാലിക്കാര്ക്കും ഇരുകാലിക്കാര്ക്കും ആകാശം ഉയര്ത്തി. അവന്റെ ഉല്ലാസത്താല് ദിവ്യമായ സമ്പത്ത്, പശുക്കളുടെ സമൃദ്ധി, നീതി പുലര്ത്തുന്നവന് നല്കട്ടെ. യാഗാരംഭത്തില് ത്രിപര്വ്വം മാറുമ്പോള്, മനുഷ്യന്റെ ദ്വേഷം നമ്മില് നിന്ന് അകറ്റണമേ. നിനക്കു് രണ്ട് മാതാപിതാക്കള് പാല് നല്കുന്നു; കനിവുള്ളവനും വേഗമുള്ളവനും ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുന്നവനുമാണ് നീ. അവര് നിനക്കു് ശുദ്ധമായ പാല് അര്പ്പിക്കുന്നു; നിരന്തരമായി പാല് നല്കുന്ന പശുവിന്റെ പാല്. പിന്നെ ആ വേഗശാലി ജനിച്ചു; അവന് പ്രഭാതത്തില് സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രാ, യാഗയോഗ്യരോടൊപ്പം, കൂപ്പയിലും ഒഴുക്കുകളിലും സോമം ഒഴിച്ചുകൊടുക്കണം. കാടില് അഗ്നി, സൂര്യന്, യാഗത്തില് പശുവിന്റെ വേലി ചുറ്റി നടന്നു. നീ, മനുഷ്യാ, നിന്റെ കര്മങ്ങളാല്, ദിവസങ്ങളെ പിന്തുടര്ന്ന്, പശുക്കള്ക്കായി, ശക്തിക്കായി പ്രകാശിച്ചുവിരിഞ്ഞു. പത്മനാഭമായ ആകാശത്തില് നിന്ന് എട്ട് കുതിരകള് ഇവിടെ വന്നു; അവ സമൃദ്ധിയോടെ, ഉറവിടത്തിലെ മത്സരത്തിലേക്ക് എത്തി. കുതിരയേറിയവന് ആവേശം നിറഞ്ഞ പാനീയമായി, പശുവിന്റെ വര്ദ്ധനവിനായി, കല്ലുകളില് ചേര്ത്ത് പാല് പകര്ന്നു. നീ ഇരുമ്പ് കൊണ്ടുവന്ന വഴിയെ തിരിച്ചു മാറ്റി; പശുവിന്റെ പാത, സ്വര്ഗത്തില് നിന്നു് വിദഗ്ധര് കൊണ്ടുവന്ന കല്ല്. അവിടെ, കുത്സയ്ക്കായി, നീ അനവധി ആയുധങ്ങളാല് ശുഷ്ണനെ കീഴടക്കി, ചുറ്റിപ്പറഞ്ഞു. പഴയകാലത്ത് സൂര്യന് ഇരുണ്ടതിനെ കടന്ന്, കല്ല് തകര്ത്ത്, മേഘം പൊട്ടിച്ചു. ശുഷ്ണന്റെ മറഞ്ഞ ശക്തിയെയും നീ തകര്ത്തു; അതു് ആകാശത്തിന് മുകളിലായി നന്നായി ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. നിന്റെ പിന്നാലെ മഹാശക്തികള് നീങ്ങി; ആകാശവും ഭൂമിയും നിന്റെ കര്മ്മത്തില് ആനന്ദിച്ചു, ഇന്ദ്രാ. നീ വജ്രായുധത്തോടെ, ചാനലുകളില് കിടന്ന വൃത്രനെ വെട്ടി വീഴ്ത്തി; കോട്ട തകര്ത്തു. നീ, ഇന്ദ്രാ, മനുഷ്യരുടെ നേതാവും സഹായിയുമാണ്; വായുവിന്റെ മികച്ച രഥസാരഥിയുമാണ്. ജ്ഞാനിയായ കവി ഉശനസ്, നിനക്കു് ഉത്സാഹം നല്കുന്ന, സംരക്ഷിക്കുന്ന വജ്രായുധം നിര്മ്മിച്ചു, വൃത്രനെ വധിക്കാനായി. നീ, സൂര്യാ, കുതിരകളോടൊപ്പം, മനുഷ്യരെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുന്നു; നീ ചക്രം തിരിക്കുന്നു, ഇന്ദ്രാ, സാരഥിയേ. തൊണ്ണൂറ് കപ്പലുകള് നീ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി; യാഗമില്ലാത്തവരെയും കുതിരയില്ലാത്തവരെയും തിരിച്ചു മാറ്റി. ഇന്ദ്രാ, ഈ കഷ്ടതയില് നിന്ന്, വജ്രധാരിയായവനേ, ദുരിതത്തിലും അപകടത്തിലും നിന്ന് സംരക്ഷിക്കണം. ശക്തിയിലേക്കും, രഥപ്രശസ്തിയിലേക്കും, കുതിരകളുടെ ഉണര്വിലേക്കും നമ്മെ നയിക്കണം; കീര്ത്തിയും നല്ല പുകഴ്ചയും നല്കണം. നിന്റെ അനുഗ്രഹം നമ്മില് നിന്ന് അകറ്റരുത്, ധനശാലിയായവനേ; അന്വേഷിക്കുന്നവര് പുരസ്കാരം നേടട്ടെ. മഘവന്, പശുക്കളില് സമ്പത്ത് നല്കണം; നാം നിനക്കൊപ്പം വലിയ വിരുന്നില് പങ്കുചേരുന്നവരായിരിക്കട്ടെ. രുദ്രനെ, ദയാപരനായവനെ, അര്പ്പണം സ്വീകരിക്കാന് വിളിക്കണം; യാഗത്തിനായി പാനീയവും കൊണ്ടുവരണം. ആകാശപുത്രന്മാരായ, ധീരനായ മരുത്ഗണങ്ങളെ, അവരുടെ ശക്തിക്കായി, വേദികളിലും ഭൂമിയിലും വന്ദിക്കണം. പത്നിയെപ്പോലെ, ഉഷയും രാത്രിയും, ധാരാളം അറിവോടെ, ആദ്യ ആഹ്വാനത്തെ വര്ധിപ്പിക്കട്ടെ. പ്രകാശമുള്ളവര് മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങളില് അണിഞ്ഞ്, സ്വര്ണ്ണത്തിന്റെ ഭംഗിയില് തെളിഞ്ഞു നില്ക്കുന്നു. സമ്പത്തിന്റെ ദാനിയായ പരിവേഷനായവന് ഞങ്ങളോട് സന്തോഷിക്കട്ടെ; വെള്ളത്തിനിടയില് ശക്തിയുള്ള വായു സന്തോഷിക്കട്ടെ. ഇന്ദ്രനും പര്വ്വതങ്ങളും ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ; എല്ലാ ദേവതകളും ഞങ്ങള്ക്ക് വഴി നല്കട്ടെ. വൈഭവമുള്ളവരും വെള്ളവസ്ത്രധാരികളുമായവരും ആഹ്വാനത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനും വരട്ടെ. വെള്ളത്തിന്റെ പുത്രന്മാരെ വിളിക്കണം; വേഗമുള്ള നദികളുടെ മാതാക്കളെയും വിളിക്കണം. വെള്ളത്തിന്റെ ഗര്ജ്ജനമായ പുത്രന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കണം; അര്ജുനന്റെ മഹത്വം പുകഴ്ത്തുന്നതുപോലെ അവരെ പുകഴ്ത്തണം. പൂഷനും സമ്പത്ത് നല്കുന്ന അഗ്നിക്കും പ്രാര്ത്ഥിക്കണം. മിത്രനും വരുണനും എന്റെ ആഹ്വാനം കേള്ക്കട്ടെ; അവര് തങ്ങളുടെ വിശാലമായ ആലയത്തില് കേള്ക്കട്ടെ. ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുന്നവനും ശ്രദ്ധയുള്ളവനും കേള്ക്കട്ടെ; സമൃദ്ധമായ നദിയായ സിന്ധുവും അവളുടെ വെള്ളങ്ങളോടു് കേള്ക്കട്ടെ. മിത്രനും വരുണനും നല്കിയ നൂറ് പശുക്കളുടെ ദാനത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു; അവര് പ്രിയപ്പെട്ട രഥങ്ങളുമായി, പ്രശസ്തരായ രഥങ്ങളുമായി, വേഗത്തില് എത്തി, പോഷണം നല്കുന്നു. മഹാദാനിയുടെ സമ്പത്ത് ഞാന് പുകഴ്ത്തുന്നു; നഹുഷന്മാരോടൊപ്പം ഞങ്ങള് ശക്തരായിരിക്കട്ടെ. കുതിരകളും രഥങ്ങളും കുന്നുകളില് നിന്നു് കൊണ്ടുവരുന്ന ആധിപത്യവാനായ ദാനി എനിക്കു് ദയാലുവാണ്. മിത്രനും വരുണനും വിരോധമുള്ളവന്, നിങ്ങളെ പുകഴ്ത്താത്തവന്, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുകയില്ല. അവന് തന്നെ രോഗം ഹൃദയത്തില് സ്ഥാപിക്കുന്നു, യാഗങ്ങളിലൂടെ ധര്മ്മവിരുദ്ധമായി പെരുമാറുമ്പോള്. നഹുഷന് പുകഴ്ത്തലാല് ശക്തനായവന്, മനുഷ്യരുടെ നേതാവാണ്; അവന്റെ മഹത്വം പ്രശസ്തമാണ്. അവന്റെ ദാനസാന്ദ്രത എല്ലാ പ്രതിബന്ധങ്ങളെയും തരണം ചെയ്യുന്നു; ഓരോ മത്സരത്തിലും അവന് എപ്പോഴും ഉത്സാഹവാനാണ്. ഇങ്ങനെയാണ് അശ്വിന്മാരുടെയും ഇന്ദ്രന്റെയും മറ്റ് ദേവതകളുടെയും ദയയും ശക്തിയും മഹത്വവും വേദഗായകര് സ്മരിക്കുകയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്തത്.