ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ಹ್ಯಧ್ವರಾಣಾಮನೀಕಂ ಚಿತ್ರಂ ಕೇತುಂ ಜನಿತಾ ತ್ವಾ ಜಜಾನ । ಸ ಆ ಯಜಸ್ವ ನೃವತೀರನು ಕ್ಷಾ ಸ್ಪಾರ್ಹಾ ಇಷಃ ಕ್ಷುಮತೀರ್ವಿಶ್ವಜನ್ಯಾಃ
ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸಂಕೇತ, ಮಹಿಮೆಗೂ ಧ್ವಜವಾದವನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನೀನು, ಮಹಾತ್ಮರ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಧನಗಳನ್ನೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಂಚು.
ಯಂ ತ್ವಾ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಯಂ ತ್ವಾಪಸ್ತ್ವಷ್ಟಾ ಯಂ ತ್ವಾ ಸುಜನಿಮಾ ಜಜಾನ । ಪನ್ಥಾಮನು ಪ್ರವಿದ್ವಾನ್ಪಿತೃಯಾಣಂ ದ್ಯುಮದಗ್ನೇ ಸಮಿಧಾನೋ ವಿ ಭಾಹಿ
ನಿನ್ನನ್ನು ಆಕಾಶವೂ ಭೂಮಿಯೂ, ನೀರೂ, ತ್ವಷ್ಟಾರೂ, ಸುಜನ್ಮರೂ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಿತೃಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಹೊತ್ತಿ ಬೆಳಗು.
ಇನೋ ರಾಜನ್ನರತಿಃ ಸಮಿದ್ಧೋ ರೌದ್ರೋ ದಕ್ಷಾಯ ಸುಷುಮಾಁ ಅದರ್ಶಿ । ಚಿಕಿದ್ವಿ ಭಾತಿ ಭಾಸಾ ಬೃಹತಾಸಿಕ್ನೀಮೇತಿ ರುಶತೀಮಪಾಜನ್
ರಾಜನೇ, ಸಂತೋಷವು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ, ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಬಿಳಿಯದು ಎಲ್ಲರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಕೃಷ್ಣಾಂ ಯದೇನೀಮಭಿ ವರ್ಪಸಾ ಭೂಜ್ಜನಯನ್ಯೋಷಾಂ ಬೃಹತಃ ಪಿತುರ್ಜಾಮ್ । ಊರ್ಧ್ವಂ ಭಾನುಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಸ್ತಭಾಯನ್ದಿವೋ ವಸುಭಿರರತಿರ್ವಿ ಭಾತಿ
ಅವಳು ಕಪ್ಪಾಗಿ ತನ್ನ ರೂಪದಿಂದ, ಮಹಾನ್ ತಂದೆಯ ಮಗಳಾದ ಯುವತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುತ್ತಾಳೆ, ಆನಂದವು ಆಕಾಶದ ಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಭದ್ರೋ ಭದ್ರಯಾ ಸಚಮಾನ ಆಗಾತ್ಸ್ವಸಾರಂ ಜಾರೋ ಅಭ್ಯೇತಿ ಪಶ್ಚಾತ್ । ಸುಪ್ರಕೇತೈರ್ದ್ಯುಭಿರಗ್ನಿರ್ವಿತಿಷ್ಠನ್ರುಶದ್ಭಿರ್ವರ್ಣೈರಭಿ ರಾಮಮಸ್ಥಾತ್
ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯೊಡನೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಿಯನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಗ್ನಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ದಿವ್ಯ ವರ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸುಂದರವಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಅಸ್ಯ ಯಾಮಾಸೋ ಬೃಹತೋ ನ ವಗ್ನೂನಿನ್ಧಾನಾ ಅಗ್ನೇಃ ಸಖ್ಯುಃ ಶಿವಸ್ಯ । ಈಡ್ಯಸ್ಯ ವೃಷ್ಣೋ ಬೃಹತಃ ಸ್ವಾಸೋ ಭಾಮಾಸೋ ಯಾಮನ್ನಕ್ತವಶ್ಚಿಕಿತ್ರೇ
ಅವನ ಚಲನೆಗಳು ಮಹಾನ್ ವಂಶಸ್ಥರಂತಿವೆ, ಅವು ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅಗ್ನಿಯ ಶುಭಕರ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಪೂಜ್ಯನಾದ ಅವನ ಉಸಿರಾಟಗಳು ರಾತ್ರಿ ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಸ್ವನಾ ನ ಯಸ್ಯ ಭಾಮಾಸಃ ಪವನ್ತೇ ರೋಚಮಾನಸ್ಯ ಬೃಹತಃ ಸುದಿವಃ । ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಭಿರ್ಯಸ್ತೇಜಿಷ್ಠೈಃ ಕ್ರೀಳುಮದ್ಭಿರ್ವರ್ಷಿಷ್ಠೇಭಿರ್ಭಾನುಭಿರ್ನಕ್ಷತಿ ದ್ಯಾಮ್
ಅವನ ಉಸಿರಾಟಗಳು ಘೋಷವಂತಾದವರಂತಿವೆ, ಹೊಳೆಯುವವು, ದೊಡ್ಡವು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವು; ಹಿರಿಯರು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಆನಂದಭರಿತರು, ತುಂಬು ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಸ್ಯ ಶುಷ್ಮಾಸೋ ದದೃಶಾನಪವೇರ್ಜೇಹಮಾನಸ್ಯ ಸ್ವನಯನ್ನಿಯುದ್ಭಿಃ । ಪ್ರತ್ನೇಭಿರ್ಯೋ ರುಶದ್ಭಿರ್ದೇವತಮೋ ವಿ ರೇಭದ್ಭಿರರತಿರ್ಭಾತಿ ವಿಭ್ವಾ
ಅವನ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ, ಅವು ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಘೋಷಮಯ ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ; ಪುರಾತನವಾದ, ಹೊಳೆಯುವ, ಅತ್ಯಂತ ದೈವಿಕರಾದ, ಹರ್ಷಭರಿತರೊಂದಿಗೆ ಆನಂದವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ ಆ ವಕ್ಷಿ ಮಹಿ ನ ಆ ಚ ಸತ್ಸಿ ದಿವಸ್ಪೃಥಿವ್ಯೋರರತಿರ್ಯುವತ್ಯೋಃ । ಅಗ್ನಿಃ ಸುತುಕಃ ಸುತುಕೇಭಿರಶ್ವೈ ರಭಸ್ವದ್ಭೀ ರಭಸ್ವಾಁ ಏಹ ಗಮ್ಯಾಃ
ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ, ನಮ್ಮೊಡನೆ ಕೂತಿರುತ್ತಾನೆ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಆನಂದ, ಯುವನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅಗ್ನಿಯು ಉತ್ತಮ ವಂಶದ, ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ವೇಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ವೇಗಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬರಲಿ ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರ ತೇ ಯಕ್ಷಿ ಪ್ರ ತ ಇಯರ್ಮಿ ಮನ್ಮ ಭುವೋ ಯಥಾ ವನ್ದ್ಯೋ ನೋ ಹವೇಷು । ಧನ್ವನ್ನಿವ ಪ್ರಪಾ ಅಸಿ ತ್ವಮಗ್ನ ಇಯಕ್ಷವೇ ಪೂರವೇ ಪ್ರತ್ನ ರಾಜನ್
ನಾನು ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿನಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಬೇಕೆಂದು; ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೇಗಿರುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಪೂಜಕನಿಗೆ ನೀನು ಮೂಲವಾಗಿರುವ ಪುರಾತನ ರಾಜನು.
ಯಂ ತ್ವಾ ಜನಾಸೋ ಅಭಿ ಸಂಚರನ್ತಿ ಗಾವ ಉಷ್ಣಮಿವ ವ್ರಜಂ ಯವಿಷ್ಠ । ದೂತೋ ದೇವಾನಾಮಸಿ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಮನ್ತರ್ಮಹಾಁಶ್ಚರಸಿ ರೋಚನೇನ
ಜನರು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಹಸುವುಗಳು ಬಿಸಿಯಾದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಂತೆ, ಕಿರಿಯವನೇ; ನೀನು ದೇವತೆಗಳೂ ಮಾನವರೂ ಆಗಿರುವ ದೂತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಮಹಾ ಬೆಳಕಿನೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀಯೆ.
ಶಿಶುಂ ನ ತ್ವಾ ಜೇನ್ಯಂ ವರ್ಧಯನ್ತೀ ಮಾತಾ ಬಿಭರ್ತಿ ಸಚನಸ್ಯಮಾನಾ । ಧನೋರಧಿ ಪ್ರವತಾ ಯಾಸಿ ಹರ್ಯಞ್ಜಿಗೀಷಸೇ ಪಶುರಿವಾವಸೃಷ್ಟಃ
ಮಗುವಿನಂತೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ, ತಾಯಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರೈಸುತ್ತಾಳೆ, ಸ್ನೇಹಕ್ಕಾಗಿ; ನೀನು ನದಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಚುರುಕುತನದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತೀಯೆ, ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಬಿಡಲಾಗಿರುವವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
ಮೂರಾ ಅಮೂರ ನ ವಯಂ ಚಿಕಿತ್ವೋ ಮಹಿತ್ವಮಗ್ನೇ ತ್ವಮಙ್ಗ ವಿತ್ಸೇ । ಶಯೇ ವವ್ರಿಶ್ಚರತಿ ಜಿಹ್ವಯಾದನ್ರೇರಿಹ್ಯತೇ ಯುವತಿಂ ವಿಶ್ಪತಿಃ ಸನ್
ನಾವು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ; ನೀನು ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದೀಯೆ, ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಮನೆಯ ಒಡೆಯನು ಯುವತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಕೂಚಿಜ್ಜಾಯತೇ ಸನಯಾಸು ನವ್ಯೋ ವನೇ ತಸ್ಥೌ ಪಲಿತೋ ಧೂಮಕೇತುಃ । ಅಸ್ನಾತಾಪೋ ವೃಷಭೋ ನ ಪ್ರ ವೇತಿ ಸಚೇತಸೋ ಯಂ ಪ್ರಣಯನ್ತ ಮರ್ತಾಃ
ಅವನು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಹೊಸದಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ, ಬೂದಿ ಧೂಮದ ಧ್ವಜದಂತೆ; ತೃಪ್ತಿಯಾಗದೆ, ಎಮ್ಮೆಹೋಗೆ, ಅವನು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು ಅವನನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
ತನೂತ್ಯಜೇವ ತಸ್ಕರಾ ವನರ್ಗೂ ರಶನಾಭಿರ್ದಶಭಿರಭ್ಯಧೀತಾಮ್ । ಇಯಂ ತೇ ಅಗ್ನೇ ನವ್ಯಸೀ ಮನೀಷಾ ಯುಕ್ಷ್ವಾ ರಥಂ ನ ಶುಚಯದ್ಭಿರಙ್ಗೈಃ
ದೇಹದ ಕಳ್ಳನಂತೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರೆವನು, ಹತ್ತು ಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅಗ್ನಿಯೇ, ಇದು ನಿನ್ನ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆ, ಹೊಳೆಯುವ ಭಾಗಗಳಿರುವ ರಥವನ್ನು ಜೋಡಿಸು.
ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ತೇ ಜಾತವೇದೋ ನಮಶ್ಚೇಯಂ ಚ ಗೀಃ ಸದಮಿದ್ವರ್ಧನೀ ಭೂತ್ । ರಕ್ಷಾ ಣೋ ಅಗ್ನೇ ತನಯಾನಿ ತೋಕಾ ರಕ್ಷೋತ ನಸ್ತನ್ವೋ ಅಪ್ರಯುಚ್ಛನ್
ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ವಂದನೆ ನಿನಗೆ, ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನೇ, ಈ ಹಾಡು ಸದಾ ಪೋಷಕವಾಗಿರಲಿ; ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಸಂತಾನವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು, ನಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಯು.
ಏಕಃ ಸಮುದ್ರೋ ಧರುಣೋ ರಯೀಣಾಮಸ್ಮದ್ಧೃದೋ ಭೂರಿಜನ್ಮಾ ವಿ ಚಷ್ಟೇ । ಸಿಷಕ್ತ್ಯೂಧರ್ನಿಣ್ಯೋರುಪಸ್ಥ ಉತ್ಸಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ನಿಹಿತಂ ಪದಂ ವೇಃ
ಒಂದು ಸಮುದ್ರ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಧಾರ, ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಿಂದ, ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳವನು, ಅವನು ನೋಡುವನು; ಅವನು ಎರಡು ತಾಯಿಗಳ ಉಡರನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತಾನೆ, ಮೂಲದ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕಿಯ ದಾರಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಸಮಾನಂ ನೀಳಂ ವೃಷಣೋ ವಸಾನಾಃ ಸಂ ಜಗ್ಮಿರೇ ಮಹಿಷಾ ಅರ್ವತೀಭಿಃ । ಋತಸ್ಯ ಪದಂ ಕವಯೋ ನಿ ಪಾನ್ತಿ ಗುಹಾ ನಾಮಾನಿ ದಧಿರೇ ಪರಾಣಿ
ಒಂದೇ ಬಣ್ಣದ ಹೂವಿನ ಹಸುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳೊಡನೆ ಸೇರುತ್ತವೆ; ಕವಿಗಳು ಸತ್ಯದ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ದೂರದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಋತಾಯಿನೀ ಮಾಯಿನೀ ಸಂ ದಧಾತೇ ಮಿತ್ವಾ ಶಿಶುಂ ಜಜ್ಞತುರ್ವರ್ಧಯನ್ತೀ । ವಿಶ್ವಸ್ಯ ನಾಭಿಂ ಚರತೋ ಧ್ರುವಸ್ಯ ಕವೇಶ್ಚಿತ್ತನ್ತುಂ ಮನಸಾ ವಿಯನ್ತಃ
ಸತ್ಯವಂತರು ಮತ್ತು ಮಾಯಾಮಯರು ಸೇರಿ, ಮಗುವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲರ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಸ್ಥಿರನಾದವನಿಗೆ, ಕವಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೂಲನ್ನು ನೇಯುತ್ತಾರೆ.
ಋತಸ್ಯ ಹಿ ವರ್ತನಯಃ ಸುಜಾತಮಿಷೋ ವಾಜಾಯ ಪ್ರದಿವಃ ಸಚನ್ತೇ । ಅಧೀವಾಸಂ ರೋದಸೀ ವಾವಸಾನೇ ಘೃತೈರನ್ನೈರ್ವಾವೃಧಾತೇ ಮಧೂನಾಮ್
ಸತ್ಯದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸುಜನ್ಮವಾಗಿವೆ, ಹೋಮಗಳು ಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ; ಎರಡು ಲೋಕಗಳು ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನುಮಧುರ ಆಹಾರಗಳಿಂದ ಪೋಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಪ್ತ ಸ್ವಸೄರರುಷೀರ್ವಾವಶಾನೋ ವಿದ್ವಾನ್ಮಧ್ವ ಉಜ್ಜಭಾರಾ ದೃಶೇ ಕಮ್ । ಅನ್ತರ್ಯೇಮೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಪುರಾಜಾ ಇಚ್ಛನ್ವವ್ರಿಮವಿದತ್ಪೂಷಣಸ್ಯ
ಜ್ಞಾನಿಯು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿ, ಏಳು ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಮಧುರವಾದ ನದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನವಾದ, ಪೂಷಣನ ಗುಪ್ತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಸಪ್ತ ಮರ್ಯಾದಾಃ ಕವಯಸ್ತತಕ್ಷುಸ್ತಾಸಾಮೇಕಾಮಿದಭ್ಯಂಹುರೋ ಗಾತ್ । ಆಯೋರ್ಹ ಸ್ಕಮ್ಭ ಉಪಮಸ್ಯ ನೀಳೇ ಪಥಾಂ ವಿಸರ್ಗೇ ಧರುಣೇಷು ತಸ್ಥೌ
ಕವಿಗಳು ಏಳು ಗಡಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾಟಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬವು ಆಳವಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ, ಹಾದಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಅಸಚ್ಚ ಸಚ್ಚ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ದಕ್ಷಸ್ಯ ಜನ್ಮನ್ನದಿತೇರುಪಸ್ಥೇ । ಅಗ್ನಿರ್ಹ ನಃ ಪ್ರಥಮಜಾ ಋತಸ್ಯ ಪೂರ್ವ ಆಯುನಿ ವೃಷಭಶ್ಚ ಧೇನುಃ
ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲದುದೂ ಪರಮಾಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಅದಿತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷನ ಹುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು. ಅಗ್ನಿಯು ನಮಗೆ ಋತದ ಮೊದಲ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಪುರಾತನ ಎತ್ತು ಮತ್ತು ಹಸು.
ಅಯಂ ಸ ಯಸ್ಯ ಶರ್ಮನ್ನವೋಭಿರಗ್ನೇರೇಧತೇ ಜರಿತಾಭಿಷ್ಟೌ । ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಭಿರ್ಯೋ ಭಾನುಭಿರೃಷೂಣಾಂ ಪರ್ಯೇತಿ ಪರಿವೀತೋ ವಿಭಾವಾ
ಈ ಅಗ್ನಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳಿಂದ, ಗಾಯಕರಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಮಹಾನ್ ಋಷಿಗಳ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನು, ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯೋ ಭಾನುಭಿರ್ವಿಭಾವಾ ವಿಭಾತ್ಯಗ್ನಿರ್ದೇವೇಭಿರೃತಾವಾಜಸ್ರಃ । ಆ ಯೋ ವಿವಾಯ ಸಖ್ಯಾ ಸಖಿಭ್ಯೋಽಪರಿಹ್ವೃತೋ ಅತ್ಯೋ ನ ಸಪ್ತಿಃ
ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯು, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಸತ್ಯವಾಗಿರುವವನು, ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹರಡಿದವನು, ಕುದುರೆಗಳ ನಡುವೆ ಓಡುವವನು.
ಈಶೇ ಯೋ ವಿಶ್ವಸ್ಯಾ ದೇವವೀತೇರೀಶೇ ವಿಶ್ವಾಯುರುಷಸೋ ವ್ಯುಷ್ಟೌ । ಆ ಯಸ್ಮಿನ್ಮನಾ ಹವೀಂಷ್ಯಗ್ನಾವರಿಷ್ಟರಥ ಸ್ಕಭ್ನಾತಿ ಶೂಷೈಃ
ಯಾವನು ಎಲ್ಲಾ ದೈವಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಾನೆ, ಅವನಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೋಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಥಸಾರಥಿಯಾಗಿರುವವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಶೂಷೇಭಿರ್ವೃಧೋ ಜುಷಾಣೋ ಅರ್ಕೈರ್ದೇವಾಁ ಅಚ್ಛಾ ರಘುಪತ್ವಾ ಜಿಗಾತಿ । ಮನ್ದ್ರೋ ಹೋತಾ ಸ ಜುಹ್ವಾ ಯಜಿಷ್ಠಃ ಸಮ್ಮಿಶ್ಲೋ ಅಗ್ನಿರಾ ಜಿಘರ್ತಿ ದೇವಾನ್
ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದವನು, ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡುವವನು, ದೇವತೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಹೋಮಕ್ಕೆ ಆಸೆಪಡುವವನು. ಮೃದುವಾದ ಹೋತೃ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯಜ್ಞದ ಅರ್ಹನಾದ ಅಗ್ನಿಯು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತಮುಸ್ರಾಮಿನ್ದ್ರಂ ನ ರೇಜಮಾನಮಗ್ನಿಂ ಗೀರ್ಭಿರ್ನಮೋಭಿರಾ ಕೃಣುಧ್ವಮ್ । ಆ ಯಂ ವಿಪ್ರಾಸೋ ಮತಿಭಿರ್ಗೃಣನ್ತಿ ಜಾತವೇದಸಂ ಜುಹ್ವಂ ಸಹಾನಾಮ್
ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಇಂದ್ರನಂತೆ, ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಗೌರವಿಸಿ. ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನು, ಬಲಶಾಲಿಯಾದವನು, ಹೋಮದೊಂದಿಗೆ ಇರುವವನು.
ಸಂ ಯಸ್ಮಿನ್ವಿಶ್ವಾ ವಸೂನಿ ಜಗ್ಮುರ್ವಾಜೇ ನಾಶ್ವಾಃ ಸಪ್ತೀವನ್ತ ಏವೈಃ । ಅಸ್ಮೇ ಊತೀರಿನ್ದ್ರವಾತತಮಾ ಅರ್ವಾಚೀನಾ ಅಗ್ನ ಆ ಕೃಣುಷ್ವ
ಯಾರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಸೇರುವುವೋ, ಏಳು ಲಗಾಮುಗಳಿರುವ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ, ಅವನು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮಗೆ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನಂತೆ ಉತ್ತಮ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೊಡು, ಅವುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ತಂದುಕೊಡು.
ಅಧಾ ಹ್ಯಗ್ನೇ ಮಹ್ನಾ ನಿಷದ್ಯಾ ಸದ್ಯೋ ಜಜ್ಞಾನೋ ಹವ್ಯೋ ಬಭೂಥ । ತಂ ತೇ ದೇವಾಸೋ ಅನು ಕೇತಮಾಯನ್ನಧಾವರ್ಧನ್ತ ಪ್ರಥಮಾಸ ಊಮಾಃ
ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಹುಟ್ಟುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಹೋಮವಾಗಿದ್ದೆ. ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನ ಗುರುತು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು, ಮೊದಲ ತಾಯಂದಿರು ನಿನ್ನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು.