ಸಾಕಂ ವದನ್ತಿ ಬಹವೋ ಮನೀಷಿಣ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸೋಮಂ ಜಠರೇ ಯದಾದುಹುಃ । ಯದೀ ಮೃಜನ್ತಿ ಸುಗಭಸ್ತಯೋ ನರಃ ಸನೀಳಾಭಿರ್ದಶಭಿಃ ಕಾಮ್ಯಂ ಮಧು
ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸೋಮವನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಸುರಿಸಿದಾಗ. ಪುರುಷರು ಹತ್ತು ಕೈಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಆ ಮಧುರವಾದ, ಇಚ್ಛಿತ ಮಧುವನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅರಮಮಾಣೋ ಅತ್ಯೇತಿ ಗಾ ಅಭಿ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ದುಹಿತುಸ್ತಿರೋ ರವಮ್ । ಅನ್ವಸ್ಮೈ ಜೋಷಮಭರದ್ವಿನಂಗೃಸಃ ಸಂ ದ್ವಯೀಭಿಃ ಸ್ವಸೃಭಿಃ ಕ್ಷೇತಿ ಜಾಮಿಭಿಃ
ಅವನು ದಣಿವಿಲ್ಲದೆ ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ, ಸೂರ್ಯನ ಮಗಳ ಪ್ರಿಯವಾದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ಗಾಯಕರು ಅವನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ, ಜ್ಞಾನಿಯು; ಅವನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ನೃಧೂತೋ ಅದ್ರಿಷುತೋ ಬರ್ಹಿಷಿ ಪ್ರಿಯಃ ಪತಿರ್ಗವಾಂ ಪ್ರದಿವ ಇನ್ದುರೃತ್ವಿಯಃ । ಪುರಂಧಿವಾನ್ಮನುಷೋ ಯಜ್ಞಸಾಧನಃ ಶುಚಿರ್ಧಿಯಾ ಪವತೇ ಸೋಮ ಇನ್ದ್ರ ತೇ
ಮನುಷ್ಯರು ಉಲೆಯುವಾಗ, ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಒತ್ತುವಾಗ, ಅವನು ಪವಿತ್ರ ಕುಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ಹಸುಗಳ ಒಡೆಯನಾಗಿ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಂದ ಅರ್ಚಕನಾಗಿ, ಸೋಮನು ನಿನಗಾಗಿ ಇಂದ್ರಾ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ನೃಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಚೋದಿತೋ ಧಾರಯಾ ಸುತೋಽನುಷ್ವಧಂ ಪವತೇ ಸೋಮ ಇನ್ದ್ರ ತೇ । ಆಪ್ರಾಃ ಕ್ರತೂನ್ಸಮಜೈರಧ್ವರೇ ಮತೀರ್ವೇರ್ನ ದ್ರುಷಚ್ಚಮ್ವೋರಾಸದದ್ಧರಿಃ
ಮನುಷ್ಯರ ಕೈಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಜಾಲದಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು, ಸೋಮನು ನಿನಗಾಗಿ ಇಂದ್ರಾ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ತುಂಬುತ್ತಾನೆ; ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದವನು ಪವಿತ್ರ ಕುಶದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಶತ್ರುವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಂಶುಂ ದುಹನ್ತಿ ಸ್ತನಯನ್ತಮಕ್ಷಿತಂ ಕವಿಂ ಕವಯೋಽಪಸೋ ಮನೀಷಿಣಃ । ಸಮೀ ಗಾವೋ ಮತಯೋ ಯನ್ತಿ ಸಂಯತ ಋತಸ್ಯ ಯೋನಾ ಸದನೇ ಪುನರ್ಭುವಃ
ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆ ಕ್ಷಯಿಸದ, ಗುಡುಗು ಮಾಡುವ ಹನಿಯನ್ನು, ಋಷಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಹಾಲುಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಸುಗಳು, ಚಿಂತನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಒಂದಾಗಿ, ಸತ್ಯದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪುನಃ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ನಾಭಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಧರುಣೋ ಮಹೋ ದಿವೋಽಪಾಮೂರ್ಮೌ ಸಿನ್ಧುಷ್ವನ್ತರುಕ್ಷಿತಃ । ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಜ್ರೋ ವೃಷಭೋ ವಿಭೂವಸುಃ ಸೋಮೋ ಹೃದೇ ಪವತೇ ಚಾರು ಮತ್ಸರಃ
ಭೂಮಿಯ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ಆಕಾಶದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರ, ಎಮ್ಮೆ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಸೋಮನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಆನಂದವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸ ತೂ ಪವಸ್ವ ಪರಿ ಪಾರ್ಥಿವಂ ರಜ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಶಿಕ್ಷನ್ನಾಧೂನ್ವತೇ ಚ ಸುಕ್ರತೋ । ಮಾ ನೋ ನಿರ್ಭಾಗ್ವಸುನಃ ಸಾದನಸ್ಪೃಶೋ ರಯಿಂ ಪಿಶಙ್ಗಂ ಬಹುಲಂ ವಸೀಮಹಿ
ನೀನು ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಪ್ರೇರಕನಿಗಾಗಿ ಪವಿತ್ರವಾಗು, ಕೌಶಲ್ಯಶಾಲಿಯೆ. ನಮ್ಮ ಭಾಗವಿಲ್ಲದವರು, ಆಸನವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವರು ನಮ್ಮ ಧನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳದಿರಲಿ—ನಾವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ, ಅಪಾರವಾದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿ.
ಆ ತೂ ನ ಇನ್ದೋ ಶತದಾತ್ವಶ್ವ್ಯಂ ಸಹಸ್ರದಾತು ಪಶುಮದ್ಧಿರಣ್ಯವತ್ । ಉಪ ಮಾಸ್ವ ಬೃಹತೀ ರೇವತೀರಿಷೋಽಧಿ ಸ್ತೋತ್ರಸ್ಯ ಪವಮಾನ ನೋ ಗಹಿ
ಇಂದುದೇವಾ, ನೂರು ಕುದುರೆಗಳ ದಾನ, ಸಾವಿರ ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಾ. ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೇ, ಹೊಳೆಯುವವನೇ, ಅಪಾರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ಕರೆದೊಯ್ಯು. ಪಾವಮಾನನೇ, ನಮ್ಮ ಸ್ತುತಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸೋ.
ಸ್ರಕ್ವೇ ದ್ರಪ್ಸಸ್ಯ ಧಮತಃ ಸಮಸ್ವರನ್ನೃತಸ್ಯ ಯೋನಾ ಸಮರನ್ತ ನಾಭಯಃ । ತ್ರೀನ್ಸ ಮೂರ್ಧ್ನೋ ಅಸುರಶ್ಚಕ್ರ ಆರಭೇ ಸತ್ಯಸ್ಯ ನಾವಃ ಸುಕೃತಮಪೀಪರನ್
ಅಲಂಕೃತವಾದ ಹನಿ ಒತ್ತಿದಾಗ, ಸತ್ಯದ ಗರ್ಭದಿಂದ, ನಾಭಿಯಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಧ್ವನಿಸುತ್ತವೆ. ಅಸುರನು ಮೊದಲೇ ಮೂರು ತಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಸತ್ಯದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದರು.
ಸಮ್ಯಕ್ಸಮ್ಯಞ್ಚೋ ಮಹಿಷಾ ಅಹೇಷತ ಸಿನ್ಧೋರೂರ್ಮಾವಧಿ ವೇನಾ ಅವೀವಿಪನ್ । ಮಧೋರ್ಧಾರಾಭಿರ್ಜನಯನ್ತೋ ಅರ್ಕಮಿತ್ಪ್ರಿಯಾಮಿನ್ದ್ರಸ್ಯ ತನ್ವಮವೀವೃಧನ್
ಸರಿಯಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳು ಉಕ್ಕಿದವು; ನದಿಯ ಅಲೆಗಳು ಹರಡಿದವು, ಕವಿ ಹರಿದುಹೋದನು. ಮಧುರಧಾರಗಳಿಂದ, ಅವರು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದರು, ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.
ಪವಿತ್ರವನ್ತಃ ಪರಿ ವಾಚಮಾಸತೇ ಪಿತೈಷಾಂ ಪ್ರತ್ನೋ ಅಭಿ ರಕ್ಷತಿ ವ್ರತಮ್ । ಮಹಃ ಸಮುದ್ರಂ ವರುಣಸ್ತಿರೋ ದಧೇ ಧೀರಾ ಇಚ್ಛೇಕುರ್ಧರುಣೇಷ್ವಾರಭಮ್
ಪಾವಿತ್ರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದವರು ಮಾತನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಪಿತೃಗಳ ಪುರಾತನನು ವ್ರತವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ. ವರుణನು ಮಹಾಸಮುದ್ರವನ್ನು ದೂರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು.
ಸಹಸ್ರಧಾರೇಽವ ತೇ ಸಮಸ್ವರನ್ದಿವೋ ನಾಕೇ ಮಧುಜಿಹ್ವಾ ಅಸಶ್ಚತಃ । ಅಸ್ಯ ಸ್ಪಶೋ ನ ನಿ ಮಿಷನ್ತಿ ಭೂರ್ಣಯಃ ಪದೇಪದೇ ಪಾಶಿನಃ ಸನ್ತಿ ಸೇತವಃ
ಸಾವಿರ ಧಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಿವೆ; ಅವುಗಳ ನಾಲಿಗೆಗಳು ಮಧುರ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನ ಕಿರಣಗಳು ಎಂದೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಸದಾ ಚಟುವಟಿಕೆ; ಪ್ರತಿಪಾದದಲ್ಲೂ ಬಂಧಕರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
* ಪಿತುರ್ಮಾತುರಧ್ಯಾ ಯೇ ಸಮಸ್ವರನ್ನೃಚಾ ಶೋಚನ್ತಃ ಸಂದಹನ್ತೋ ಅವ್ರತಾನ್ । ಇನ್ದ್ರದ್ವಿಷ್ಟಾಮಪ ಧಮನ್ತಿ ಮಾಯಯಾ ತ್ವಚಮಸಿಕ್ನೀಂ ಭೂಮನೋ ದಿವಸ್ಪರಿ
ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಮೇಲಾಗಿಯೇ ಧ್ವನಿಸುವವರು, ರಿಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ವ್ರತವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ಆಕಾಶದ ಮೇಲೂ ಕಪ್ಪು ಚರ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತ್ನಾನ್ಮಾನಾದಧ್ಯಾ ಯೇ ಸಮಸ್ವರಞ್ಛ್ಲೋಕಯನ್ತ್ರಾಸೋ ರಭಸಸ್ಯ ಮನ್ತವಃ । ಅಪಾನಕ್ಷಾಸೋ ಬಧಿರಾ ಅಹಾಸತ ಋತಸ್ಯ ಪನ್ಥಾಂ ನ ತರನ್ತಿ ದುಷ್ಕೃತಃ
ಪುರಾತನ ಮಾಪನದಿಂದ ಧ್ವನಿಸುವವರು, ಸ್ತುತಿಯ ಯಂತ್ರದಿಂದ, ಉತ್ಸಾಹಿಗಳ ಚಿಂತನೆಗಳು. ಮೂಗುಳು ಮತ್ತು ಕಿವುಡರು ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಸತ್ಯದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಹಸ್ರಧಾರೇ ವಿತತೇ ಪವಿತ್ರ ಆ ವಾಚಂ ಪುನನ್ತಿ ಕವಯೋ ಮನೀಷಿಣಃ । ರುದ್ರಾಸ ಏಷಾಮಿಷಿರಾಸೋ ಅದ್ರುಹ ಸ್ಪಶಃ ಸ್ವಞ್ಚಃ ಸುದೃಶೋ ನೃಚಕ್ಷಸಃ
ಸಾವಿರ ಧಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಕವಿಗಳು ಮಾತನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು. ಇವರೇ ರುದ್ರರು, ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಗಾಯವಿಲ್ಲದವರು, ಸ್ವಯಂಶುದ್ಧರು, ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುವವರು.
ಋತಸ್ಯ ಗೋಪಾ ನ ದಭಾಯ ಸುಕ್ರತುಸ್ತ್ರೀ ಷ ಪವಿತ್ರಾ ಹೃದ್ಯನ್ತರಾ ದಧೇ । ವಿದ್ವಾನ್ಸ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾಭಿ ಪಶ್ಯತ್ಯವಾಜುಷ್ಟಾನ್ವಿಧ್ಯತಿ ಕರ್ತೇ ಅವ್ರತಾನ್
ಸತ್ಯದ ರಕ್ಷಕನು, ಅಪರಾಧದಿಂದ ದೂರವಿರುವನು, ಶುಭಕರನು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಾವಿತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡುವನು; ಅವನು ಅಯೋಗ್ಯರನ್ನು ಹೊಡೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ, ವ್ರತವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಋತಸ್ಯ ತನ್ತುರ್ವಿತತಃ ಪವಿತ್ರ ಆ ಜಿಹ್ವಾಯಾ ಅಗ್ರೇ ವರುಣಸ್ಯ ಮಾಯಯಾ । ಧೀರಾಶ್ಚಿತ್ತತ್ಸಮಿನಕ್ಷನ್ತ ಆಶತಾತ್ರಾ ಕರ್ತಮವ ಪದಾತ್ಯಪ್ರಭುಃ
ಸತ್ಯದ ನೂಲು ಪಾವಿತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ; ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ವರಣನ ಮಾಯೆಯಿಂದ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅದನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವಂತನು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಾನೆ, ಅವನನ್ನು ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲಾರರು.
ಶಿಶುರ್ನ ಜಾತೋಽವ ಚಕ್ರದದ್ವನೇ ಸ್ವರ್ಯದ್ವಾಜ್ಯರುಷಃ ಸಿಷಾಸತಿ । ದಿವೋ ರೇತಸಾ ಸಚತೇ ಪಯೋವೃಧಾ ತಮೀಮಹೇ ಸುಮತೀ ಶರ್ಮ ಸಪ್ರಥಃ
ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಹೊಳೆಯುವ, ವಿಜಯಶಾಲಿಯು ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಆಕಾಶದ ಬೀಜದೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ, ಹಾಲಿನಿಂದ ಪೋಷಿತನು; ಅವನ ಅನುಗ್ರಹ, ವಿಶಾಲ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನಾವು ಬೇಡುತ್ತೇವೆ.
ದಿವೋ ಯ ಸ್ಕಮ್ಭೋ ಧರುಣಃ ಸ್ವಾತತ ಆಪೂರ್ಣೋ ಅಂಶುಃ ಪರ್ಯೇತಿ ವಿಶ್ವತಃ । ಸೇಮೇ ಮಹೀ ರೋದಸೀ ಯಕ್ಷದಾವೃತಾ ಸಮೀಚೀನೇ ದಾಧಾರ ಸಮಿಷಃ ಕವಿಃ
ಆಕಾಶದ ಸ್ತಂಭ, ಆಧಾರ, ಹರಡಿದೆ; ತುಂಬಿದ ಹನಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಮಹಾಕವಿಯು ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಆಕಾಶವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಏಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಮಹಿ ಪ್ಸರಃ ಸುಕೃತಂ ಸೋಮ್ಯಂ ಮಧೂರ್ವೀ ಗವ್ಯೂತಿರದಿತೇರೃತಂ ಯತೇ । ಈಶೇ ಯೋ ವೃಷ್ಟೇರಿತ ಉಸ್ರಿಯೋ ವೃಷಾಪಾಂ ನೇತಾ ಯ ಇತಊತಿರೃಗ್ಮಿಯಃ
ಮಹಾ ಹರಿವು, ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ಸೋಮನ ಮಧುರತೆ; ಹಸುಗಳ ಮೇಯಲು, ಅದಿತಿಯ ಸತ್ಯ, ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವನು ಮಳೆಯನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ಎತ್ತುಗಳ ನಾಯಕನು, ಹೊಗಳಲ್ಪಡುವವನು, ಗರ್ಜಿಸುವವನು.
ಆತ್ಮನ್ವನ್ನಭೋ ದುಹ್ಯತೇ ಘೃತಂ ಪಯ ಋತಸ್ಯ ನಾಭಿರಮೃತಂ ವಿ ಜಾಯತೇ । ಸಮೀಚೀನಾಃ ಸುದಾನವಃ ಪ್ರೀಣನ್ತಿ ತಂ ನರೋ ಹಿತಮವ ಮೇಹನ್ತಿ ಪೇರವಃ
ಆಕಾಶದಿಂದ ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯದ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉದಾರಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಪುರುಷರು ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ.
ಅರಾವೀದಂಶುಃ ಸಚಮಾನ ಊರ್ಮಿಣಾ ದೇವಾವ್ಯಂ ಮನುಷೇ ಪಿನ್ವತಿ ತ್ವಚಮ್ । ದಧಾತಿ ಗರ್ಭಮದಿತೇರುಪಸ್ಥ ಆ ಯೇನ ತೋಕಂ ಚ ತನಯಂ ಚ ಧಾಮಹೇ
ಗುರ್ಜುವ ಹನಿ ಅಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ; ದೈವಿಕನು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅದಿತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಇಡುತ್ತಾನೆ, ಅವನಿಂದ ನಾವು ಸಂತಾನ, ವಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ.
ಸಹಸ್ರಧಾರೇಽವ ತಾ ಅಸಶ್ಚತಸ್ತೃತೀಯೇ ಸನ್ತು ರಜಸಿ ಪ್ರಜಾವತೀಃ । ಚತಸ್ರೋ ನಾಭೋ ನಿಹಿತಾ ಅವೋ ದಿವೋ ಹವಿರ್ಭರನ್ತ್ಯಮೃತಂ ಘೃತಶ್ಚುತಃ
ಸಾವಿರ ಧಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ; ಮೂರನೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವು ಫಲವತ್ತಾಗಲಿ. ನಾಲ್ಕು ನಾಭಿಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅವು ಹವನವನ್ನು ಹೊರುತ್ತವೆ, ಅಮೃತ ತುಪ್ಪ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಶ್ವೇತಂ ರೂಪಂ ಕೃಣುತೇ ಯತ್ಸಿಷಾಸತಿ ಸೋಮೋ ಮೀಢ್ವಾಁ ಅಸುರೋ ವೇದ ಭೂಮನಃ । ಧಿಯಾ ಶಮೀ ಸಚತೇ ಸೇಮಭಿ ಪ್ರವದ್ದಿವಸ್ಕವನ್ಧಮವ ದರ್ಷದುದ್ರಿಣಮ್
ಅವನು ಬಯಸಿದಾಗ ಬಿಳಿ ರೂಪವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸೋಮನು, ಉದಾರ ಅಸುರನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಅವನು ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಆಕಾಶದ ಬಂಧನವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು.
ಅಧ ಶ್ವೇತಂ ಕಲಶಂ ಗೋಭಿರಕ್ತಂ ಕಾರ್ಷ್ಮನ್ನಾ ವಾಜ್ಯಕ್ರಮೀತ್ಸಸವಾನ್ । ಆ ಹಿನ್ವಿರೇ ಮನಸಾ ದೇವಯನ್ತಃ ಕಕ್ಷೀವತೇ ಶತಹಿಮಾಯ ಗೋನಾಮ್
ಆಮೇಲೆ, ಹಸುಗಳ ಗುರುತು ಇರುವ ಬಿಳಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ; ವೇಗಿಯು, ವಿಜಯಿಯು ಚಲಿಸಿದನು. ಭಕ್ತರು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕಕ್ಷೀವಾನಿಗಾಗಿ, ನೂರು ಹಸುಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ.
ಅದ್ಭಿಃ ಸೋಮ ಪಪೃಚಾನಸ್ಯ ತೇ ರಸೋಽವ್ಯೋ ವಾರಂ ವಿ ಪವಮಾನ ಧಾವತಿ । ಸ ಮೃಜ್ಯಮಾನಃ ಕವಿಭಿರ್ಮದಿನ್ತಮ ಸ್ವದಸ್ವೇನ್ದ್ರಾಯ ಪವಮಾನ ಪೀತಯೇ
ನೀರಿನಿಂದ, ಸೋಮ, ನಿನ್ನ ಒತ್ತಿದ ರಸವು, ಪವಮಾನ, ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕವಿಗಳು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಈ ರಸವು ಅತ್ಯಂತ ಉಲ್ಲಾಸಕರವಾಗಿದೆ. ಪವಮಾನ, ನೀನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು ರುಚಿಕರವಾಗು.
ಅಭಿ ಪ್ರಿಯಾಣಿ ಪವತೇ ಚನೋಹಿತೋ ನಾಮಾನಿ ಯಹ್ವೋ ಅಧಿ ಯೇಷು ವರ್ಧತೇ । ಆ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಬೃಹತೋ ಬೃಹನ್ನಧಿ ರಥಂ ವಿಷ್ವಞ್ಚಮರುಹದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ
ಆ ಪ್ರಿಯವಾದವನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ನಾನಾ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು, ಭುವನದ ಸೂರ್ಯನ ಮಹಾ ರಥದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಏರಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ.
ಋತಸ್ಯ ಜಿಹ್ವಾ ಪವತೇ ಮಧು ಪ್ರಿಯಂ ವಕ್ತಾ ಪತಿರ್ಧಿಯೋ ಅಸ್ಯಾ ಅದಾಭ್ಯಃ । ದಧಾತಿ ಪುತ್ರಃ ಪಿತ್ರೋರಪೀಚ್ಯಂ ನಾಮ ತೃತೀಯಮಧಿ ರೋಚನೇ ದಿವಃ
ಸತ್ಯದ ನಾಲಿಗೆ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಮಧುರವಾದ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತು. ಆತನ ಚಿಂತನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದ ಒಡೆಯನು. ಪುತ್ರನು ತನ್ನ ತಾಯ್ತಂದೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಆಕಾಶದ ಬೆಳಕಿನೊಳಗೆ ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ.
ಅವ ದ್ಯುತಾನಃ ಕಲಶಾಁ ಅಚಿಕ್ರದನ್ನೃಭಿರ್ಯೇಮಾನಃ ಕೋಶ ಆ ಹಿರಣ್ಯಯೇ । ಅಭೀಮೃತಸ್ಯ ದೋಹನಾ ಅನೂಷತಾಧಿ ತ್ರಿಪೃಷ್ಠ ಉಷಸೋ ವಿ ರಾಜತಿ
ಕೆಳಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣದ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತವೆ, ಪುರುಷರು ಅವುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಅವು ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರೆಯೊಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮೃತವನ್ನು ಹಾಲುಹರಡುವವರು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಮೂರು ಬೆನ್ನುಳ್ಳ ಉಷಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಅದ್ರಿಭಿಃ ಸುತೋ ಮತಿಭಿಶ್ಚನೋಹಿತಃ ಪ್ರರೋಚಯನ್ರೋದಸೀ ಮಾತರಾ ಶುಚಿಃ । ರೋಮಾಣ್ಯವ್ಯಾ ಸಮಯಾ ವಿ ಧಾವತಿ ಮಧೋರ್ಧಾರಾ ಪಿನ್ವಮಾನಾ ದಿವೇದಿವೇ
ಗಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡು, ಪವಮಾನ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಹರಿದುಹೋಗುವ ಕೂದಲುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಓಡುತ್ತವೆ, ಮಧುರದ ಹರಿವು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.