ಉಪ ಮಾ ಶ್ಯಾವಾಃ ಸ್ವನಯೇನ ದತ್ತಾ ವಧೂಮನ್ತೋ ದಶ ರಥಾಸೋ ಅಸ್ಥುಃ । ಷಷ್ಟಿಃ ಸಹಸ್ರಮನು ಗವ್ಯಮಾಗಾತ್ಸನತ್ಕಕ್ಷೀವಾಁ ಅಭಿಪಿತ್ವೇ ಅಹ್ನಾಮ್
ನನಗೆ, ಶ್ಯಾವರಿಂದ ಕೊಟ್ಟ ಹತ್ತು ವಧುವುಗಳಿರುವ ರಥಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಅರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳು ಕೂಡ ಬಂದಿವೆ, ಕಕ್ಷೀವಂತನ ಐಶ್ವರ್ಯವು ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯಿತು.
ಚತ್ವಾರಿಂಶದ್ದಶರಥಸ್ಯ ಶೋಣಾಃ ಸಹಸ್ರಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಶ್ರೇಣಿಂ ನಯನ್ತಿ । ಮದಚ್ಯುತಃ ಕೃಶನಾವತೋ ಅತ್ಯಾನ್ಕಕ್ಷೀವನ್ತ ಉದಮೃಕ್ಷನ್ತ ಪಜ್ರಾಃ
ಹತ್ತು ರಥಗಳ ಮಾಲಿಕನ ನಾಲ್ವತ್ತು ಕೆಂಪು ಕುದುರೆಗಳು, ಸಾವಿರದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ; ಮದ್ಯದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡ ಕಕ್ಷೀವಂತನ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳು, ಇತರರನ್ನು ಮೀರಿವೆ.
ಪೂರ್ವಾಮನು ಪ್ರಯತಿಮಾ ದದೇ ವಸ್ತ್ರೀನ್ಯುಕ್ತಾಁ ಅಷ್ಟಾವರಿಧಾಯಸೋ ಗಾಃ । ಸುಬನ್ಧವೋ ಯೇ ವಿಶ್ಯಾ ಇವ ವ್ರಾ ಅನಸ್ವನ್ತಃ ಶ್ರವ ಐಷನ್ತ ಪಜ್ರಾಃ
ಹಿಂದಿನ ದಾನದಂತೆ, ನಾನು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು, ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜೂತ ಹಾಕಿದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಆಪ್ತ ಬಂಧುಗಳು, ಕುಲದವರುಗಳಂತೆ, ರಥಸಾರಥಿಗಳು ರಥವಿಲ್ಲದೆ, ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಗಧಿತಾ ಪರಿಗಧಿತಾ ಯಾ ಕಶೀಕೇವ ಜಙ್ಗಹೇ । ದದಾತಿ ಮಹ್ಯಂ ಯಾದುರೀ ಯಾಶೂನಾಂ ಭೋಜ್ಯಾ ಶತಾ
ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಶಿಯ ಮಹಿಳೆಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಚ್ಚೆಯಂತೆ, ಯಾದುರಿ ನನಗೆ ನೂರಾರು ರುಚಿಕರವಾದ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಭೋಜನಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ.
ಉಪೋಪ ಮೇ ಪರಾ ಮೃಶ ಮಾ ಮೇ ದಭ್ರಾಣಿ ಮನ್ಯಥಾಃ । ಸರ್ವಾಹಮಸ್ಮಿ ರೋಮಶಾ ಗನ್ಧಾರೀಣಾಮಿವಾವಿಕಾ
ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿ, ನನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನೋಡಿ, ನನ್ನ ಸಣ್ಣತನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡಿ; ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೂದಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವವಳಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಗಂಧಾರ ದೇಶದ ಕುರಿಯಂತೆ.
ಅಗ್ನಿಂ ಹೋತಾರಂ ಮನ್ಯೇ ದಾಸ್ವನ್ತಂ ವಸುಂ ಸೂನುಂ ಸಹಸೋ ಜಾತವೇದಸಂ ವಿಪ್ರಂ ನ ಜಾತವೇದಸಮ್ । ಯ ಊರ್ಧ್ವಯಾ ಸ್ವಧ್ವರೋ ದೇವೋ ದೇವಾಚ್ಯಾ ಕೃಪಾ । ಘೃತಸ್ಯ ವಿಭ್ರಾಷ್ಟಿಮನು ವಷ್ಟಿ ಶೋಚಿಷಾಜುಹ್ವಾನಸ್ಯ ಸರ್ಪಿಷಃ
ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೋಮದ ಅರ್ಚಕ, ದಾನಶೀಲ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಪುತ್ರ, ಎಲ್ಲ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ದೇವತೆಗಳ ಪಾವನ ಹೃದಯದ ಅಗ್ನಿ, ತನ್ನ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾ, ಹೋಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಘೃತದ ಹರಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯಜಿಷ್ಠಂ ತ್ವಾ ಯಜಮಾನಾ ಹುವೇಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಙ್ಗಿರಸಾಂ ವಿಪ್ರ ಮನ್ಮಭಿರ್ವಿಪ್ರೇಭಿಃ ಶುಕ್ರ ಮನ್ಮಭಿಃ । ಪರಿಜ್ಮಾನಮಿವ ದ್ಯಾಂ ಹೋತಾರಂ ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ । ಶೋಚಿಷ್ಕೇಶಂ ವೃಷಣಂ ಯಮಿಮಾ ವಿಶಃ ಪ್ರಾವನ್ತು ಜೂತಯೇ ವಿಶಃ
ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾದ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ನಮ್ಮ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಶುದ್ಧವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ಆಕಾಶವನ್ನು ಕಾಯುವವನಂತೆ, ಜನಾಂಗಗಳ ಅರ್ಚಕನಾಗಿ, ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಕೂದಲಿನಿಂದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಜನರು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ ಹಿ ಪುರೂ ಚಿದೋಜಸಾ ವಿರುಕ್ಮತಾ ದೀದ್ಯಾನೋ ಭವತಿ ದ್ರುಹಂತರಃ ಪರಶುರ್ನ ದ್ರುಹಂತರಃ । ವೀಳು ಚಿದ್ಯಸ್ಯ ಸಮೃತೌ ಶ್ರುವದ್ವನೇವ ಯತ್ಸ್ಥಿರಮ್ । ನಿಃಷಹಮಾಣೋ ಯಮತೇ ನಾಯತೇ ಧನ್ವಾಸಹಾ ನಾಯತೇ
ಅಗ್ನಿ ಅನೇಕ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಕುಡಿದ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹೋಲುವವನಂತೆ; ಅವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವವರನ್ನೂ ಸಹ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವವರಂತೆ, ಸ್ಥಿರವಾದುದನ್ನೂ ಅವನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಲಾಗದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ದೃಳ್ಹಾ ಚಿದಸ್ಮಾ ಅನು ದುರ್ಯಥಾ ವಿದೇ ತೇಜಿಷ್ಠಾಭಿರರಣಿಭಿರ್ದಾಷ್ಟ್ಯವಸೇಽಗ್ನಯೇ ದಾಷ್ಟ್ಯವಸೇ । ಪ್ರ ಯಃ ಪುರೂಣಿ ಗಾಹತೇ ತಕ್ಷದ್ವನೇವ ಶೋಚಿಷಾ । ಸ್ಥಿರಾ ಚಿದನ್ನಾ ನಿ ರಿಣಾತ್ಯೋಜಸಾ ನಿ ಸ್ಥಿರಾಣಿ ಚಿದೋಜಸಾ
ಬಲವಾದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅವನಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತವೆ; ನೀನು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಸುವ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ; ಅವನು ಅನೇಕರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವವನು, ಕಾರಿಗನಂತೆ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ, ಬಲದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಬಲದಿಂದ ಕಠಿಣವಾದುದನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ತಮಸ್ಯ ಪೃಕ್ಷಮುಪರಾಸು ಧೀಮಹಿ ನಕ್ತಂ ಯಃ ಸುದರ್ಶತರೋ ದಿವಾತರಾದಪ್ರಾಯುಷೇ ದಿವಾತರಾತ್ । ಆದಸ್ಯಾಯುರ್ಗ್ರಭಣವದ್ವೀಳು ಶರ್ಮ ನ ಸೂನವೇ । ಭಕ್ತಮಭಕ್ತಮವೋ ವ್ಯನ್ತೋ ಅಜರಾ ಅಗ್ನಯೋ ವ್ಯನ್ತೋ ಅಜರಾಃ
ನಾವು ಕತ್ತಲಿನ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ, ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಹಗಲಿಗಿಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಬಳಿ ನಾವು ಮಗನಂತೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ, ಭಕ್ತರಾದವರಿಗೂ ಅಭಕ್ತರಾದವರಿಗೂ, ಅಗ್ನಿಯು ಅಮರನಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಸ ಹಿ ಶರ್ಧೋ ನ ಮಾರುತಂ ತುವಿಷ್ವಣಿರಪ್ನಸ್ವತೀಷೂರ್ವರಾಸ್ವಿಷ್ಟನಿರಾರ್ತನಾಸ್ವಿಷ್ಟನಿಃ । ಆದದ್ಧವ್ಯಾನ್ಯಾದದಿರ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕೇತುರರ್ಹಣಾ । ಅಧ ಸ್ಮಾಸ್ಯ ಹರ್ಷತೋ ಹೃಷೀವತೋ ವಿಶ್ವೇ ಜುಷನ್ತ ಪನ್ಥಾಂ ನರಃ ಶುಭೇ ನ ಪನ್ಥಾಮ್
ಅವನು ಮಾರುತಗಳಂತೆ ಭಾರೀ ಶಬ್ದಮಾಡುತ್ತಾ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗಾಳಿಯಂತೆ, ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ, ಬಂಜರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಹವನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಜ್ಞದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಜನರು ಅವನ ಸುಂದರವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದ್ವಿತಾ ಯದೀಂ ಕೀಸ್ತಾಸೋ ಅಭಿದ್ಯವೋ ನಮಸ್ಯನ್ತ ಉಪವೋಚನ್ತ ಭೃಗವೋ ಮಥ್ನನ್ತೋ ದಾಶಾ ಭೃಗವಃ । ಅಗ್ನಿರೀಶೇ ವಸೂನಾಂ ಶುಚಿರ್ಯೋ ಧರ್ಣಿರೇಷಾಮ್ । ಪ್ರಿಯಾಁ ಅಪಿಧೀಁರ್ವನಿಷೀಷ್ಟ ಮೇಧಿರ ಆ ವನಿಷೀಷ್ಟ ಮೇಧಿರಃ
ಭೃಗುಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಹಚ್ಚಿ, ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿಯು ಧನದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವರ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಪ್ರಿಯವಾದ ಧನವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಯು ಕಾಯಲಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಅದನ್ನು ಕಾಯಲಿ.
ವಿಶ್ವಾಸಾಂ ತ್ವಾ ವಿಶಾಂ ಪತಿಂ ಹವಾಮಹೇ ಸರ್ವಾಸಾಂ ಸಮಾನಂ ದಮ್ಪತಿಂ ಭುಜೇ ಸತ್ಯಗಿರ್ವಾಹಸಂ ಭುಜೇ । ಅತಿಥಿಂ ಮಾನುಷಾಣಾಂ ಪಿತುರ್ನ ಯಸ್ಯಾಸಯಾ । ಅಮೀ ಚ ವಿಶ್ವೇ ಅಮೃತಾಸ ಆ ವಯೋ ಹವ್ಯಾ ದೇವೇಷ್ವಾ ವಯಃ
ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜನಾಂಗಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯನಾದ ಗೃಹಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿರುವೆ, ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ಮಾನವರ ಅತಿಥಿಯಾಗಿರುವೆ, ತಂದೆಯಂತೆ, ಅವನ ಆಸನವನ್ನು ಬಿಡಲಾಗದು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಅಮರಪಕ್ಷಿಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವನವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.
ತ್ವಮಗ್ನೇ ಸಹಸಾ ಸಹನ್ತಮಃ ಶುಷ್ಮಿನ್ತಮೋ ಜಾಯಸೇ ದೇವತಾತಯೇ ರಯಿರ್ನ ದೇವತಾತಯೇ । ಶುಷ್ಮಿನ್ತಮೋ ಹಿ ತೇ ಮದೋ ದ್ಯುಮ್ನಿನ್ತಮ ಉತ ಕ್ರತುಃ । ಅಧ ಸ್ಮಾ ತೇ ಪರಿ ಚರನ್ತ್ಯಜರ ಶ್ರುಷ್ಟೀವಾನೋ ನಾಜರ
ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿಯಾದವನು, ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹಿಯಾದವನು, ದೇವತೆಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ದೇವತೆಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಸಂಪತ್ತಾಗಿರುವೆ; ನಿನ್ನ ಉಲ್ಲಾಸ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಸದಾ ಕರೆಯುವ ಅಮರರು, ಸದಾ ಕೇಳುವವರು ನಿನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರ ವೋ ಮಹೇ ಸಹಸಾ ಸಹಸ್ವತ ಉಷರ್ಬುಧೇ ಪಶುಷೇ ನಾಗ್ನಯೇ ಸ್ತೋಮೋ ಬಭೂತ್ವಗ್ನಯೇ । ಪ್ರತಿ ಯದೀಂ ಹವಿಷ್ಮಾನ್ವಿಶ್ವಾಸು ಕ್ಷಾಸು ಜೋಗುವೇ । ಅಗ್ರೇ ರೇಭೋ ನ ಜರತ ಋಷೂಣಾಂ ಜೂರ್ಣಿರ್ಹೋತ ಋಷೂಣಾಮ್
ನಮ್ಮ ಸ್ತುತಿ ಮಹಾನ್, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಶಕ್ತಿಯುತ, ಪಶುಗಳ ಕಾಯುವ ಅಗ್ನಿಗೆ ಇರಲಿ; ಅವನು ಹವನದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ; ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುವ ಎಮ್ಮೆಯಂತೆ, ಹೋಮದ ಅರ್ಚಕ, ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿರುವವನು.
ಸ ನೋ ನೇದಿಷ್ಠಂ ದದೃಶಾನ ಆ ಭರಾಗ್ನೇ ದೇವೇಭಿಃ ಸಚನಾಃ ಸುಚೇತುನಾ ಮಹೋ ರಾಯಃ ಸುಚೇತುನಾ । ಮಹಿ ಶವಿಷ್ಠ ನಸ್ಕೃಧಿ ಸಂಚಕ್ಷೇ ಭುಜೇ ಅಸ್ಯೈ । ಮಹಿ ಸ್ತೋತೃಭ್ಯೋ ಮಘವನ್ಸುವೀರ್ಯಂ ಮಥೀರುಗ್ರೋ ನ ಶವಸಾ
ಅಗ್ನಿಯೇ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರದ ದರ್ಶನವನ್ನು ತಂದುಕೊಡು; ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉತ್ತಮ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಮಗೆ ನೀಡು; ಮಹಾಬಲಿಯಾದವನೇ, ನಮಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು; ಸ್ತುತಿಸುವವರಿಗೆ, ಮಹಾದಾನಿಯೇ, ಶೂರತೆ ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.
ಅಯಂ ಜಾಯತ ಮನುಷೋ ಧರೀಮಣಿ ಹೋತಾ ಯಜಿಷ್ಠ ಉಶಿಜಾಮನು ವ್ರತಮಗ್ನಿಃ ಸ್ವಮನು ವ್ರತಮ್ । ವಿಶ್ವಶ್ರುಷ್ಟಿಃ ಸಖೀಯತೇ ರಯಿರಿವ ಶ್ರವಸ್ಯತೇ । ಅದಬ್ಧೋ ಹೋತಾ ನಿ ಷದದಿಳಸ್ಪದೇ ಪರಿವೀತ ಇಳಸ್ಪದೇ
ತಂ ಯಜ್ಞಸಾಧಮಪಿ ವಾತಯಾಮಸ್ಯೃತಸ್ಯ ಪಥಾ ನಮಸಾ ಹವಿಷ್ಮತಾ ದೇವತಾತಾ ಹವಿಷ್ಮತಾ । ಸ ನ ಊರ್ಜಾಮುಪಾಭೃತ್ಯಯಾ ಕೃಪಾ ನ ಜೂರ್ಯತಿ । ಯಂ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಮನವೇ ಪರಾವತೋ ದೇವಂ ಭಾಃ ಪರಾವತಃ
ಅವನನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ, ಸತ್ಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ, ಹವನದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ನಾವು ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇವೆ; ಅವನು ನಮಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲಿ, ಸಹಾಯಕರಂತೆ, ಅವನು ಹಳೆಯವನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾತರಿಶ್ವನು ಮಾನುವಿಗೆ ದೂರದಿಂದ ತಂದ ದೇವದೀಪ್ತಿ ಅವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಏವೇನ ಸದ್ಯಃ ಪರ್ಯೇತಿ ಪಾರ್ಥಿವಂ ಮುಹುರ್ಗೀ ರೇತೋ ವೃಷಭಃ ಕನಿಕ್ರದದ್ದಧದ್ರೇತಃ ಕನಿಕ್ರದತ್ । ಶತಂ ಚಕ್ಷಾಣೋ ಅಕ್ಷಭಿರ್ದೇವೋ ವನೇಷು ತುರ್ವಣಿಃ । ಸದೋ ದಧಾನ ಉಪರೇಷು ಸಾನುಷ್ವಗ್ನಿಃ ಪರೇಷು ಸಾನುಷು
ಈ ರೀತಿ, ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಪುನಃ ಪುನಃ, ಗರ್ಜಿಸುವ ಎಮ್ಮೆ, ತನ್ನ ಬೀಜವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾನೆ; ನೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡುವ ದೇವತೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಗ್ನಿಯು ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸ ಸುಕ್ರತುಃ ಪುರೋಹಿತೋ ದಮೇದಮೇಽಗ್ನಿರ್ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಧ್ವರಸ್ಯ ಚೇತತಿ ಕ್ರತ್ವಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಚೇತತಿ । ಕ್ರತ್ವಾ ವೇಧಾ ಇಷೂಯತೇ ವಿಶ್ವಾ ಜಾತಾನಿ ಪಸ್ಪಶೇ । ಯತೋ ಘೃತಶ್ರೀರತಿಥಿರಜಾಯತ ವಹ್ನಿರ್ವೇಧಾ ಅಜಾಯತ
ಅವನು ಸುಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಈ ಮನೆಯ ಪುರೋಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅಗ್ನಿಯು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಧಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯು ಅಪೇಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ; ತುಪ್ಪದಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಅತಿಥಿಯಿಂದ, ಅಗ್ನಿಯು, ಜ್ಞಾನಿಯು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಕ್ರತ್ವಾ ಯದಸ್ಯ ತವಿಷೀಷು ಪೃಞ್ಚತೇಽಗ್ನೇರವೇಣ ಮರುತಾಂ ನ ಭೋಜ್ಯೇಷಿರಾಯ ನ ಭೋಜ್ಯಾ । ಸ ಹಿ ಷ್ಮಾ ದಾನಮಿನ್ವತಿ ವಸೂನಾಂ ಚ ಮಜ್ಮನಾ । ಸ ನಸ್ತ್ರಾಸತೇ ದುರಿತಾದಭಿಹ್ರುತಃ ಶಂಸಾದಘಾದಭಿಹ್ರುತಃ
ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ, ಅಗ್ನಿಯ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ, ಮಾರುತರಿಗೆ ಹೋಲುವಂತೆ, ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ; ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದಾನವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾನೆ, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ದುಷ್ಟದಿಂದ, ಶಾಪದಿಂದ, ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವಿಶ್ವೋ ವಿಹಾಯಾ ಅರತಿರ್ವಸುರ್ದಧೇ ಹಸ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ತರಣಿರ್ನ ಶಿಶ್ರಥಚ್ಛ್ರವಸ್ಯಯಾ ನ ಶಿಶ್ರಥತ್ । ವಿಶ್ವಸ್ಮಾ ಇದಿಷುಧ್ಯತೇ ದೇವತ್ರಾ ಹವ್ಯಮೋಹಿಷೇ । ವಿಶ್ವಸ್ಮಾ ಇತ್ಸುಕೃತೇ ವಾರಮೃಣ್ವತ್ಯಗ್ನಿರ್ದ್ವಾರಾ ವ್ಯೃಣ್ವತಿ
ಸರ್ವರಿಗೂ ಹಿತಕರನಾದ ದೇವರು ಎಲ್ಲಾ ಆನಂದವನ್ನು ತನ್ನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ವೇಗಿಯಾದ ಅವನು ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಹೀನಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹೋಮ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ತರುವರು. ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವವನಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಗ್ನಿ ತೆರೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.
ಸ ಮಾನುಷೇ ವೃಜನೇ ಶಂತಮೋ ಹಿತೋಽಗ್ನಿರ್ಯಜ್ಞೇಷು ಜೇನ್ಯೋ ನ ವಿಶ್ಪತಿಃ ಪ್ರಿಯೋ ಯಜ್ಞೇಷು ವಿಶ್ಪತಿಃ । ಸ ಹವ್ಯಾ ಮಾನುಷಾಣಾಮಿಳಾ ಕೃತಾನಿ ಪತ್ಯತೇ । ಸ ನಸ್ತ್ರಾಸತೇ ವರುಣಸ್ಯ ಧೂರ್ತೇರ್ಮಹೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೂರ್ತೇಃ
ಅಗ್ನಿ ಮಾನವರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರನು, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನು, ಜನರ ನಾಯಕನಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಮಾನವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ವರుణನ ಬಲೆಯಿಂದ, ಮಹಾ ದೇವರ ಬಲೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಗ್ನಿಂ ಹೋತಾರಮೀಳತೇ ವಸುಧಿತಿಂ ಪ್ರಿಯಂ ಚೇತಿಷ್ಠಮರತಿಂ ನ್ಯೇರಿರೇ ಹವ್ಯವಾಹಂ ನ್ಯೇರಿರೇ । ವಿಶ್ವಾಯುಂ ವಿಶ್ವವೇದಸಂ ಹೋತಾರಂ ಯಜತಂ ಕವಿಮ್ । ದೇವಾಸೋ ರಣ್ವಮವಸೇ ವಸೂಯವೋ ಗೀರ್ಭೀ ರಣ್ವಂ ವಸೂಯವಃ
ಅವರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೋಮದ ಅರ್ಚಕನಾಗಿ, ಧನದಾತನಾಗಿ, ಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ಚುರುಕಾದವನಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನನ್ನು ಹವ್ಯಾಸ್ವೀಕರಿಸುವವನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿಯುವವನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಪೂಜ್ಯ ಅರ್ಚಕನಾಗಿ, ಕವಿಯಾಗಿ, ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಸಂತೋಷಕರನು, ಧನವನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಯಂ ತ್ವಂ ರಥಮಿನ್ದ್ರ ಮೇಧಸಾತಯೇಽಪಾಕಾ ಸನ್ತಮಿಷಿರ ಪ್ರಣಯಸಿ ಪ್ರಾನವದ್ಯ ನಯಸಿ । ಸದ್ಯಶ್ಚಿತ್ತಮಭಿಷ್ಟಯೇ ಕರೋ ವಶಶ್ಚ ವಾಜಿನಮ್ । ಸಾಸ್ಮಾಕಮನವದ್ಯ ತೂತುಜಾನ ವೇಧಸಾಮಿಮಾಂ ವಾಚಂ ನ ವೇಧಸಾಮ್
ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಯಾರನ್ನು ಜ್ಞಾನಸಂಪಾದನೆಗೆ ರಥದಂತೆ ನಡೆಸುತ್ತೀಯೋ, ಅವನು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತಂದು, ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತೀಯೆ. ಬೇಕಾದ ಗುರಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ. ಈ ದೋಷರಹಿತ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾತು ನಮಗೆ ಸಿಗಲಿ, ಅದು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾತಾಗಿರಲಿ.
ಸ ಶ್ರುಧಿ ಯಃ ಸ್ಮಾ ಪೃತನಾಸು ಕಾಸು ಚಿದ್ದಕ್ಷಾಯ್ಯ ಇನ್ದ್ರ ಭರಹೂತಯೇ ನೃಭಿರಸಿ ಪ್ರತೂರ್ತಯೇ ನೃಭಿಃ । ಯಃ ಶೂರೈಃ ಸ್ವಃ ಸನಿತಾ ಯೋ ವಿಪ್ರೈರ್ವಾಜಂ ತರುತಾ । ತಮೀಶಾನಾಸ ಇರಧನ್ತ ವಾಜಿನಂ ಪೃಕ್ಷಮತ್ಯಂ ನ ವಾಜಿನಮ್
ಯಾವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಾದರೂ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಪುರುಷರಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆ. ಯಾರು ವೀರರೊಂದಿಗೆ ಜಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ, ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೆಲುವು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಯಂತೆ.
ದಸ್ಮೋ ಹಿ ಷ್ಮಾ ವೃಷಣಂ ಪಿನ್ವಸಿ ತ್ವಚಂ ಕಂ ಚಿದ್ಯಾವೀರರರುಂ ಶೂರ ಮರ್ತ್ಯಂ ಪರಿವೃಣಕ್ಷಿ ಮರ್ತ್ಯಮ್ । ಇನ್ದ್ರೋತ ತುಭ್ಯಂ ತದ್ದಿವೇ ತದ್ರುದ್ರಾಯ ಸ್ವಯಶಸೇ । ಮಿತ್ರಾಯ ವೋಚಂ ವರುಣಾಯ ಸಪ್ರಥಃ ಸುಮೃಳೀಕಾಯ ಸಪ್ರಥಃ
ನೀನು ವೀರನಾದವನಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತೀಯೆ, ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಆವರಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಮಾನವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಇಂದ್ರ, ನಿನಗಾಗಿ, ರುದ್ರನಿಗಾಗಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಿಗಾಗಿ, ಮಿತ್ರನಿಗಾಗಿ, ವರుణನಿಗಾಗಿ, ದಯಾಳುವಿಗಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಅಸ್ಮಾಕಂ ವ ಇನ್ದ್ರಮುಶ್ಮಸೀಷ್ಟಯೇ ಸಖಾಯಂ ವಿಶ್ವಾಯುಂ ಪ್ರಾಸಹಂ ಯುಜಂ ವಾಜೇಷು ಪ್ರಾಸಹಂ ಯುಜಮ್ । ಅಸ್ಮಾಕಂ ಬ್ರಹ್ಮೋತಯೇಽವಾ ಪೃತ್ಸುಷು ಕಾಸು ಚಿತ್ । ನಹಿ ತ್ವಾ ಶತ್ರು ಸ್ತರತೇ ಸ್ತೃಣೋಷಿ ಯಂ ವಿಶ್ವಂ ಶತ್ರುಂ ಸ್ತೃಣೋಷಿ ಯಮ್
ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ, ಗೆಳೆಯನಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನಾಗಿ, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರನು ನಮ್ಮವನಾಗಿರಲಿ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅವನ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಇರಲಿ, ಯಾವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಾದರೂ. ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಶತ್ರುವೂ ಜಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ನೀನು ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತೀಯೆ.
ನಿ ಷೂ ನಮಾತಿಮತಿಂ ಕಯಸ್ಯ ಚಿತ್ತೇಜಿಷ್ಠಾಭಿರರಣಿಭಿರ್ನೋತಿಭಿರುಗ್ರಾಭಿರುಗ್ರೋತಿಭಿಃ । ನೇಷಿ ಣೋ ಯಥಾ ಪುರಾನೇನಾಃ ಶೂರ ಮನ್ಯಸೇ । ವಿಶ್ವಾನಿ ಪೂರೋರಪ ಪರ್ಷಿ ವಹ್ನಿರಾಸಾ ವಹ್ನಿರ್ನೋ ಅಚ್ಛ
ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾದ, ಬಲವಾದ, ಭಯಾನಕವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಂದ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹೋಮಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನೂ ತಗ್ಗಿಸು. ಹೇ ವೀರ, ಹಳೆಯದಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸು. ಪಿತೃಗಳ ಎಲ್ಲಾ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಾ.
ಪ್ರ ತದ್ವೋಚೇಯಂ ಭವ್ಯಾಯೇನ್ದವೇ ಹವ್ಯೋ ನ ಯ ಇಷವಾನ್ಮನ್ಮ ರೇಜತಿ ರಕ್ಷೋಹಾ ಮನ್ಮ ರೇಜತಿ । ಸ್ವಯಂ ಸೋ ಅಸ್ಮದಾ ನಿದೋ ವಧೈರಜೇತ ದುರ್ಮತಿಮ್ । ಅವ ಸ್ರವೇದಘಶಂಸೋಽವತರಮವ ಕ್ಷುದ್ರಮಿವ ಸ್ರವೇತ್
ಈಗ ನಾನು ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕಂಪಿಸುವ ಬಾಣದಂತೆ. ಅವನು ಸ್ವತಃ ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಲಿ, ದುರ್ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರನ್ನು ಜಯಿಸಲಿ. ಕೆಟ್ಟವರು ನೀರಂತೆ ಕರಗಲಿ, ಹೀನರು ಕೂಡ ಕರಗಲಿ.
ಈ ಅಗ್ನಿಯು ಮಾನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಅರ್ಚಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಉಶಿಜರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಸಂಪತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯಂತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ದೋಷರಹಿತ ಅರ್ಚಕನು ಹೋಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಹೋಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಾನೆ.