ಸೋಮನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರವಾಹದ ಕಥೆ ಹೀಗಿದೆ: ಒಮ್ಮೆ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಸೋಮವನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹೋಮದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚೆಲ್ಲಿದರು. ಆ ಮಹನೀಯ ಸೋಮನು, ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು, ನೀರಿನೊಳಗೆ ಹರಿದು ಬಂತು. ಈಗ, ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಸೋಮನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರ್ವತ್ರ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಗಂಧ ಕೂಡಿದವನು. ಸೋಮನ ಒತ್ತುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಆನಂದಿಸುತ್ತೇವೆ; ಅವನು ಗೋಮಾತೆಗಳಿಂದ ಶೋಧಿತನಾಗಿ, ಹಿಗ್ಗಿದವನು. ಈ ಸೋಮನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿಯೂ, ವಿವೇಕಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ದೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಚೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಸೋಮನು, ನೀರಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಮೃತದ ಮೂಲವಾದ ಚಿನ್ನದ ಮುಳ್ಳಿನ ಬಳಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ದೇವರು, ಸ್ವರ್ಗದ ಉಗುರಿನಿಂದ ಹಾಲುಹರಿದು, ಪ್ರಿಯವಾದ, ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಮಧು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಜ್ಞಾನಿಯಾದ, ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸೋಮನು, ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು, ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುವ ಆಧಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಸೋಮನು, ಸದಾ ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ಅಪಾಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ಅಂಘಿರಸ್ಸರಂತೆ ಋಷಿಯಾದವನು. ಅವನು ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸೌಮ್ಯತೆಯಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಲಿ. ಸೋಮನು, ದಯಾಮಯನಾಗಿಯೂ, ಮಾರ್ಗದಾತನಾಗಿಯೂ, ಋಷಿಯಾದವನು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ, ಪದ್ಯಕವಿಯಾಗಿಯೂ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯನತ್ತ ಎತ್ತಲಿ. ಪೂಜಾರಿಗಳು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಒತ್ತಿದಾಗ ಸೋಮನು ಹರಿದುಬರುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸಿದ ಕುದುರೆಯಂತೆ ಆನಂದದ ಹೊಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕೆಳಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋವುಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಸೋಮನು, ಹಾಲನ್ನು ನೀಡುವವರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ನದಿಗಳು ಸಾಗರವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ, ಆನಂದದ ಹರಿವುವುಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೋಮನು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು, ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಜನರಂತೆ ವಿಶಾಲ ಆಸನವನ್ನು ಕಂಡು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸಣ್ಣ ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧಗೊಂಡು, ಕುರಿಯಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬಹುಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಓಡಿದ್ದಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ, ಪ್ರೇರಿತ ಗಾಯಕರಿಂದ, ಈ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಸೋಮನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು, ಸೋಮನು ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಲಿನ ಸಹಿತವಾಗಿ, ಅವನು ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ಮಧು ಹರಿಯುವ ಪಾತ್ರೆಯತ್ತ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಬಿಳಿಯಾದ ಶೋಧಕವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾನೆ; ಮಗನಂತೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನೀರುಗಳು ಅವನನ್ನು ರಥದಂತೆ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ, ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ. ಹರಿಯುವ ಸೋಮಗಳು ಮದಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿವೆ, ಅವು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ಸಾಗರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂರ್ಯನಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸಿ, ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಪವಿತ್ರನಾದ ರಾಜನಾದ ಸೋಮನು, ತನ್ನ ಅಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ; ದೇವರು, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್, ಮಿತ್ರ-ವರಣರ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಮಹಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾನೆ. ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗೊಂಡ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಸೋಮನು, ಸಾಗರದ ದೇವತೆ, ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಮರ್ತುಗಳಿಗೊಸ್ಕರ ಒತ್ತಿದ ಸೋಮರ ಆನಂದವು ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ; ಸಾವಿರ ಹರಿವುವುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವನನ್ನು ಸೋಮಗಳು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸೋಮನು, ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನೀರಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಗೋವುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಮೇಲ್ನೋಟದಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಸೋಮಾ, ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ನನಗೆ ಬರುವಂತೆ, ನೀನು ನನ್ನ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯು, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಾ. ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಎರಡೂ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ, ಸೋಮಾ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹಾಲಿನ ಉಗುರಿನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತೇನೆ; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ನಾನು ಸುಡುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ದಾಟಿ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಏರುತ್ತೇನೆ. ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೈಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುವಾಗ, ನೀನು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತೀಯೆ; ನೀನು, ಪವಿತ್ರನಾದವನು, ಬಹುಬೇಡಿಕೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೀಯೆ. ಅಚಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುವ ಸೋಮನು, ನೀನು ಎಮ್ಮೆ, ಮರದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಗೋವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ದೇವತೆಗಳ ಆಸನದತ್ತ ಹರಿಯುತ್ತೀಯೆ. ಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವಂತೆ ಹರಿಯು, ಎಲ್ಲಾ ಪದ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ; ಸಾಗರವನ್ನು ಮೊದಲು ಹಿಡಿದ ಸೋಮಾ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಆನಂದದಾತನು. ಸೋಮಾ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ದೈವಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಯುತ್ತೀಯೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಹೋತರರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹರಿಯುವ ಸೋಮಗಳು ಶೋಧಕದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು, ಮರ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆನಂದದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕುದುರೆಗಳು ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡ ಹನಿ ಪಾತ್ರೆಯ ಸುತ್ತ ಓಡುತ್ತದೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಒತ್ತುವವರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಬೆಳಕನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಆವರಣವನ್ನು ತೆರೆಯುವವನಂತೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ, ಬಲದಾತನಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ಸೋಮಾ, ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆನಂದದ ಮದದಿಂದ ಹರಿಯು; ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಆನಂದದಿಂದ. ನಿನ್ನನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಎಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಕುಡಿಯುವವರು ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ; ಉತ್ತಮ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು, ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ, ಕುದುರೆಯಂತೆ. ಪವಿತ್ರ ಸೋಮಾ, ನೀನು ದೈವಿಕ ಮೂಲದವನು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು; ನೀನು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೀಯೆ. ನಿನ್ನಿಂದ ನವಗ್ವರು, ದಧ್ಯಙ್ಚುಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದರು; ನಿನ್ನಿಂದ ಋಷಿಗಳು ಸಾಧನೆಗೈದರು; ದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹ, ಸುಂದರವಾದ ಅಮೃತತ್ವ, ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಸೋಮನು, ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದದಾಯಕವಾಗಿ, ನಿರಾಕಾರದಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನೀರಿನ ಅಲೆಯಂತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾನೆ. ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಎರಡು ಬಣ್ನಿನವನ್ನೂ ಕಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಗೋಶಾಲೆಗೆ, ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಕವಚಧಾರಿಯಂತೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯು. ಬನ್ನಿ, ಚೆಲ್ಲಿರಿ, ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ವೇಗದ ಕುದುರೆಯಂತೆ ಹರಿಯಲು ಬಿಡಿ; ಅವನು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿಯೂ, ಅಂತರಾಳವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ, ಮರವನ್ನು ಜಿಗಿದು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಾನೆ. ಸಾವಿರ ಹರಿವುವುಗಳಿರುವ ಎಮ್ಮೆ, ಹಾಲಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ದೇವಜನನಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನು; ಸತ್ಯದಿಂದ, ಸತ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಮಹಾನ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ರಾಜನು, ದೇವರು, ವಿಶಾಲ ಸತ್ಯ. ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯು, ಐಶ್ವರ್ಯದ ಸ್ವಾಮಿ, ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ದೇವಾ, ಅರ್ಹನಾದವನು; ಮಧ್ಯದ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು, ಯುವನಾಗಿರು. ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ, ಚಮ್ವನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಜನರ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಕುಲನಾಥನಂತೆ, ಆಕಾಶದ ಮಳೆಯಂತೆ, ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಂತೆ ಹರಿದು, ಗೋವುಗಳ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡು. ಈ ಸೋಮನು, ಎಂದಿಗೂ ಕುಡಿಯಲು ವಿಫಲವಾಗದ, ಸಾವಿರ ಹರಿವುವುಗಳ ಎಮ್ಮೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಹಾಲುಹರಿದು, ಎಲ್ಲಾ ಧನವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಎಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅಮೃತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ದೂರಮಾಡಿದನು; ಕವಿಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈವನು, ತ್ರಿಪಾದ ಸ್ಥಾನದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಧನದಾತನಾದ, ಸಂಪತ್ತಿನ ನಾಯಕನಾದ, ಇಚ್ಛೆಗಳ ಪೂರಕನಾದ ಸೋಮನು ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಸುಸ್ಥಿರವಾದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದ್ರನು ಕುಡಿಯುವ, ಮರ್ತುಗಳು ಕುಡಿಯುವ, ಭಾಗ ದೇವತೆ ಕುಡಿಯುವ, ಮಿತ್ರ-ವರಣರು ಸಂತೋಷಪಡುವ ಸೋಮನು, ಅವನ ಮೂಲಕ ನಾವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮಹಾ ಸಹಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡೋಣ. ಹೀಗೆ, ಸೋಮನು ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಹರಿಯುತ್ತಾ, ದೇವತೆಗಳ ಹೃದಯವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾ, ಮಾನವರ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕು, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ.