ಒಮ್ಮೆ, ಮಹಾ ಸಂಕುಲದಲ್ಲಿ ಸೋಮದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಸರೊಂದು ಬರಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಹೊಳೆಯಿತು. “ಓ ಸೋಮದ ಹನಿ, ನೀನು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ಹೋಗಬೇಡ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸೋಮನು, ಅಡಗಿದ್ದವರೆಲ್ಲರನ್ನು ನಿದ್ರೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಮಾಡಿ, ಅಜ್ಞಾನದವರನ್ನು ದೂರಪಡಿಸಿದನು. ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಸೋಮನು ಮೂರು ವಿಶಾಲವಾದ ಶೋಧನಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಒಂದಾಗಿ ಓಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಾಗ, ದಾನಗಳ ದಾತ, ದಾನಶೀಲರಿಗೆ ಮಘವನ—ಅಂದರೆ ಸೋಮವೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು. ಈ ಜ್ಞಾನವಂತ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದ ಸೋಮನು, ಪೃಥಿವಿಯ ರಾಜನಾಗಿ, ಪರಿಶುದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಹನಿಗಳು ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿ, ಶರಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಬಲಿಷ್ಠ, ತಪ್ಪು ಇಲ್ಲದವರು ಹನಿಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಾರೆ; ಕವಿ ಮುಗ್ಧರಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಗರುಡಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಅವನು ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹತ್ತು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಸೋಮವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ, ನೀರಿನ ರಸದಿಂದ ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಸೋಮ, ನಿನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಯಾವ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಏನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸದಾ ಗ್ರಹಿಸಲಿ. ಮಿತ್ರ, ವರुण, ಅದಿತಿ, ಸಿಂಧು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಗಿಸದಿರಲಿ. ಇಂದು, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ, ಬಹು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಆಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಾ ವೈಭವದ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಬಹುಮಾನದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸೋಮಾ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ತಲುಪಿಸು. ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ, ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ, ವಯಸ್ಸು ಇಲ್ಲದ ಸೋಮ, ರಥದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದ ಕವಚದಂತೆ, ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದು, ಅವನು ತನ್ನ ಹರಿವಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ, ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ, ವಯಸ್ಸು ಇಲ್ಲದ, ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸೋಮ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಹರಿವಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಗೋಪಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಓ ದೇವಾ, ಯಜಮಾನನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಸದಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಡು; ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ, ನಾನಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸೋಮಾ, ನೀನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಲಿಷ್ಠ ಸೋಮ, ನಿನ್ನ ಬಹು ಆಕಾಂಕ್ಷಿತ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ನಾವು ಅತಿ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ. ಪತ್ತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರು, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಒಂದಾಗಿ, ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯವಾದ, ಆಕಾಂಕ್ಷಿತ ಹರಿವನ್ನು ತುಂಬಿ, ಅವನಿಗೆ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಆ ಪಿಂಗಣಿಯ, ಚಿನ್ನದ ಸೋಮವನ್ನು ತನ್ನ ಹರಿವಿನಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತಂದೊಡಗಿಸುವವನು, ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ಚಿನ್ನದ, ಪಿಂಗಣಿಯವನು. ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ, ಸೋಮಾ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಎರಡು ಲೋಕಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ದೇವ ಮತ್ತು ದೇವಿಯರು, ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಸದಾ ಮುನ್ನಡೆಯುವವರು, ಮಹಾ ಶಬ್ದದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೋಮಾ, ನೀನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು, ವೃತ್ರನ ಸಂಹಾರಕನಿಗೆ, ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ದೇವತೆಗೆ ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪುರಾತನ ಸೋಮಗಳು, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಶೋಧಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಅವು ಬಹು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಅರಿಯದೆ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಸೋಮವನ್ನು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ನಾವು, ಋಷಿಗಳು, ಅನುಭವಿಸೋಣ; ನಾವು ಬಲದ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ, ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸೋಣ. ಪಿಂಗಣಿಯ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಸೋಮನಿಗಾಗಿ, ಮಹಾನವರು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮಹಾ ದೇವರು, ಶುದ್ಧ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಹರಿವನ್ನು, ಮುಂಚೂಣಿಯ ಬಲಿಷ್ಠ ದೇವರಿಗೆ ನೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಬಹುಮಾನ ಹೊರಡುತ್ತದೆ; ವಿವಸ್ವತ್ತಿನ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪಿಂಗಣಿಯ ಸೋಮವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ಆ ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ, ಇದು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬಹು ಪ್ರಿಯವಾದುದು; ಗೋಪಗಳು ತಮ್ಮ ಉಡರಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೂ, ಪುರಾತನದಲ್ಲಿಯೂ, ಇಂದಿನದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಸೋಮ, ಪುರಾತನ ಗೀತಿಯಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತವೆ. ಅವನು, ವಯಸ್ಸು ಇಲ್ಲದ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಬಲಿಷ್ಠವನು, ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಸಂದೇಶವಾಹಕನಂತೆ, ಮುಂದಿರುವುದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಉಲ್ಲಾಸದ ಸೋಮನು, ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಸುತ್ತಾನೆ; ಎತ್ತು ಬೀಜವನ್ನು ಇಡುವಂತೆ, ದೇವರು ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ದೇವರಿಗೆ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವ; ಅವನು ಸುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮಹಾ ನೀರಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಲ್ಲಾಸದ, ಪುರುಷರು ಅವನನ್ನು ಶೋಧಕದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಸುತ್ತಾನೆ. ನೇರವಾದವರು, ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ಉಲ್ಲಾಸಕ್ಕಾಗಿ, ಸೋಮವನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ತಾಯಿ ಹಸು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕರುವನ್ನು ಚುಂಬಿಸುವಂತೆ, ಅವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸೋಮವನ್ನು ಆರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸೋಮಾ, ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಬಲದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊರಡಿಸು; ನೀನು ಯಜಮಾನನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತೀ, ಗುಡುಗು ಮಳೆಯಂತೆ; ಸೋಮಾ, ಭೂಮಿಯ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೀ. ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮನ ಹರಿವು ಹರಿಯುವಂತೆ, ನಿನ್ನ ಹರಿವೂ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಓಡುತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಯಂತೆ ನೀನು ಶೋಧಕದಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತೀ. ನಿಶ್ಚಯ, ಕೌಶಲ್ಯ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ, ಜ್ಞಾನವಂತ ಸೋಮಾ, ನಿನ್ನ ಹರಿವಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು; ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರुणನಿಗೂ. ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವವನು, ಶೋಧಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹರಿವಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು, ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮಾ; ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾಗಿರುವ. ತಾಯಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು, ಪಿಂಗಣಿಯವನು, ಶೋಧಕದಲ್ಲಿ ಆರೈಸುತ್ತಾರೆ, ಪರಿಶುದ್ಧವನು; ಹಸುಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕರುವನ್ನು ಆರೈಸುವಂತೆ, ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ. ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವನು, ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ; ಯಜಮಾನನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾ ವ್ರತದಿಂದ, ನೀನು ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಿಂಗಿಸುತ್ತೀ; ನಿನ್ನ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಆ ಆವರಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತೀ, ಪರಿಶುದ್ಧವನು. ನಾಯಕರು ಸೋಮವನ್ನು ಒತ್ತಲು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ, ಉಲ್ಲಾಸಕ್ಕಾಗಿ; ಸ್ನೇಹಿತರು, ದೀರ್ಘ ನಾಲಿಗೆ ಇರುವ ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಲಿ. ಹರಿವಿನಿಂದ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ, ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮ, ಇಂದ್ರನಂತೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವನು. ಪುರುಷರು ಆ ಸೋಮವನ್ನು, ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾಗಿವೆ, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತವೆ; ಶೋಧಿತವಾಗಿ ಹರಿದು, ನಿನ್ನ ಉಲ್ಲಾಸಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತಲುಗಲಿ. ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸೋಮ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ವಾಕ್ಯದ ಸ್ವಾಮಿ, ಯಜ್ಞದ ನಾಯಕ, ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿಪತಿ. ಸೋಮ, ಸಾವಿರ ಹರಿವಿನಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮಹಾ ಸಾಗರವು, ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ; ಸೋಮನು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸ್ವಾಮಿ, ಇಂದ್ರನ ಸಂಗಾತಿ, ದಿನದಿನಕ್ಕೂ.