ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಯಜಮಾನರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಕರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿದ್ದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ತಾವು ಕೂಡ ಸೇರಬೇಕೆಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. ಅವರು ಹರ್ಷಭರಿತ ಹೃದಯದಿಂದ, ಶುದ್ಧ ಜ್ಯೋತಿಯುಳ್ಳ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ, ಬಲಿಷ್ಠ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದಮನಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವರು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ವಿಫಲವಾಗದ ಮಹಾ ವರಗಳನ್ನು ಬೇಡಿದರು. ಅಗ್ನಿಯ ಬಳಿಯಿಂದ ಬಯಸಿದ ಐಶ್ವರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದರು. ಅಗ್ನಿಗೆ ಸ್ಮರಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಯಜ್ಞದ ಹೋಮವನ್ನು ಗೋಧೂಮದಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಘೃತದಿಂದ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಅವರ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅವರ ಹಾರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ದೂತರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಕೂರಿಸಿದರು; ಅವನು ಹೋಮದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯ ಉನ್ನತ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ಅಗ್ನಿಯು ದೇವಮಂಡಲದ ಮೆರಗು. ಅವರ ಹೋಮಪಾತ್ರೆಗಳು ಘೃತದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವನು ಅವರ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಆನಂದದ ಪೂಜಾರಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ, ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಂದು ಅವರು ಕೀರ್ತಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪುರಾತನ, ಯೋಗ್ಯ ಪೂಜಾರಿ, ಯಜ್ಞಗೌರವದ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿರುವ ಪ್ರಿಯ ದೇವತೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಪ್ರಜ್ವಲಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ದೇವಜನರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿ, ಸತ್ಯವಂತ ಪೂಜಾರಿ, ಧೂಮಧ್ವಜ, ಯಜ್ಞದ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಅವರನ್ನು ಯಾವ ಅಪಾಯದಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಪುರಾತನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಬಲವಂತನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ಪುತ್ರ, ಶುದ್ಧ ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಕುಶದಲ್ಲಿ ಕೂತುಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅವನು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಆಕಾಶದ ಕಿರೀಟ, ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿ, ನೀರಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಶುದ್ಧ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಎತ್ತೆದ್ದು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ಅವನ ಪ್ರಕಾಶಕಿರಣಗಳು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅಗ್ನಿಯು ದಾನದಾಧಿಪತಿ, ಐಶ್ವರ್ಯದ ದಾತಾ; ಅವನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಭಕ್ತರಾಗಿರಲು ಹಾರೈಸಿದರು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಹಾಡುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. ಅವರು ಸದಾ ಸ್ಥಿರ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೂತ ಅಗ್ನಿಯ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಗ್ನಿಯು ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ, ಋಷಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ, ಕವಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ; ಅವನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಹಾಡುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸದಾ ಮಹಿಮೆಪಡಿಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಅವನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರೆ, ನಿಜವಾದ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಫಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಐಶ್ವರ್ಯಶಾಲಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿ, ಬಯಕೆಯ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದೇವತೆ; ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ತಾವು ಇರಲೆಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ಹಾಡುಗಳು ನದಿಗಳಂತೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯುವ, ಜನರಾಧಿಪತಿ, ಜ್ಞಾನಿ, ಬಹುರೂಪ, ಸರ್ವಜ್ಞ ಎಂದು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಿದರು. ಅವರು ಯಜ್ಞರಥಕ್ಕೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣಮುಖ, ಬಲಿಷ್ಠ ಅಗ್ನಿಗೆ ಸ್ತುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಗಾಯಕನು ಸದಾ ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತನಾಗಿರಲಿ; ಶುದ್ಧನಾದ ಅಗ್ನಿಯು ಅವನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೆ ನೀಡಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿದರು. ಜ್ಞಾನಿಯು, ಋಷಿಯು, ಎಂದಿಗೂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸದೆ, ಅಗ್ನಿಯು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಪುರಾತನ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ, ಪುರಾತನ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರ ಜೀವವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಕುಶವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಾಸಿದವರು—ಅವರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಯುವನಾಗಿಯೂ, ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿಯೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಪ್ರಜ್ವಲನೆ ದೊಡ್ಡದು, ಅವರ ಸ್ತುತಿ ಅಪಾರ, ಅವರ ಗಾನ ವಿಸ್ತೃತ; ಇಂದ್ರನು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಇರುವನು. ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದೆ, ಆದರೆ ವೀರರೊಂದಿಗೆ, ವೀರನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಯಿಸುವನು; ಇಂದ್ರನು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಇರುವನು. ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಇಂದ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಹನಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು: "ಯಾರು ಬಲಿಷ್ಠರು? ಯಾರು ಕೇಳಲ್ಪಡುವವರು?" ಬಲಶಾಲಿಗೆ ಮಾತು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ; ಪರ್ವತಗಳು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದು, ಐಶ್ವರ್ಯದಾಧಿಪತಿ, ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದವನಿಗೆ ಅವನು ಅಪ್ರತಿಹತನು. ದಾನಶೀಲನೆ, ಕೇಳು—ಯಾರು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ಅವನಿಗೆ ನೀನು ನೀಡುತ್ತೀ; ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಾದ್ದನ್ನು ನೀನು ಧ್ವಂಸಿಸಬೇಕೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಧ್ವಂಸಿಸುತ್ತೀ. ಹೀಗೆ, ಋಷಿಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಅವನ ಮಹಿಮೆ, ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹಾರೈಸಿದರು.