ಪ್ರಭಾತದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಿಂದ ಉದ್ಗರಿಸುವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನೇಯರೆ, ವಿಋತ್ರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಬಲಶಾಲಿಗಳೇ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಭಕ್ತರು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಹಾಸೈನ್ಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತಾಗ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ನಾಯಕನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಸೇನೆಗಳು ಚಲನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಗ ದೇವತೆಗಳೇ, ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ, ಸೋಮಾರಾಧಕರ ಸಹಿತ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. “ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯವರೇ, ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸೋಮಾರ್ಪಣೆಗೆ ಬನ್ನಿರಿ. ನೀವು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಅಶ್ವಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಹುಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರಳಲಿ” ಎಂದು ಭಕ್ತರು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಮಿತ್ರ, ವರुण, ಇಂದ್ರರನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ. ನಾವು ಯಾವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ; ಆರ್ಯಮನ್ ಮತ್ತು ಅದಿತಿಯವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಿ ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. “ಈ ಉತ್ಸುಕ ಅರ್ಪಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀವು ಇಬ್ಬರು ಯೌವನದ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನಮಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ತರುವಂತೆ ಮಾಡಿ. ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ಮಾರುತರು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಇರಲಿ; ಸದಾ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ” ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಹಾರೈಕೆ. ಇದೀಗ, ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ತೋತ್ರ, ಭಕ್ತನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಳೆಹನಿಯಂತೆ ಹರಿದುಬರುತ್ತದೆ. “ನಮ್ಮ ಗಾನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ನಮ್ಮ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿರಿ; ಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಿರಿ” ಎಂದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯರೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ಅನಿಷ್ಠ ಅಥವಾ ನಿಂದೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಡಿ; ನಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಬಾರದಿರಲಿ” ಎಂದು ಭಕ್ತರು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹಾಲು ನೀಡುವ ಗಾವಿನೊಂದಿಗೆ, ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸದಾ ಪ್ರೇರಿತರು ದೇವರನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಲು. ಭಕ್ತರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿಪುಣವಾಗಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತಾ, ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. “ನೀವು ಜನರ ಪಾಲಕರು, ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ; ದುಷ್ಟವಾದ ಮಾತುಗಳು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗದಿರಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಶತ್ರುಭಾವ ಅಥವಾ ಮಾನವನ ಹಾನಿಯು ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಬರುವಂತಾಗದಿರಲಿ; ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯರೆ, ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿರಿ. ಗೋವು, ಚಿನ್ನ, ಕುದುರೆಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೇನಾದರೂ ನಾವು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ದೊರಕಿಸಲಿ. ಸೋಮಾರ್ಪಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಏಳುವಿಧದ ಅರ್ಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶತ್ರು ಸಂಹಾರಕರಾದ ನೀವು, ಹರ್ಷಭರಿತ ಗಾನಗಳ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಬಲವಾದ ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀರಿ. “ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾನವನನ್ನು, ಅಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು, ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿ; ಶತ್ರುವನ್ನು, ಅಧೋಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬಲದಿಂದ ದಮನ ಮಾಡಿರಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಹರಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈಗ, ಸರಸ್ವತೀ ನದಿಯ ಮಹಿಮೆ ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿವಿನಿಂದ, ಆ ಮಹಾ ನದಿ ತನ್ನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾ, ರಥಿಕನಂತೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಇತರ ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಮಹತ್ವವಳದು. ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರವರೆಗೆ ಹರಿಯುವ ಸರಸ್ವತೀ ನದಿಯು ಶುದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸಂಪತ್ತು ತರುತ್ತಾಳೆ. ನಹುಷನಿಗಾಗಿ ಅವಳು ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಹಾಲುಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ಮಹಾನದಿ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ದಾನಿಗಳಿಗಾದ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ, ಹಂಚಿಕೆಗೆ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. “ಸರಸ್ವತಿಯೇ, ಕರುಣಾಮಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದವಳೇ, ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಿಳಿದವರೊಂದಿಗೆ, ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರರನ್ನು ಮೀರಿದ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. “ಈ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಸರಸ್ವತಿಯೇ; ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು. ನಾವು ಮರದ ನೆರಳನ್ನು ಹೋದಂತೆ ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುವೆವು” ಎಂದು ಭಕ್ತರು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ವತಿಯೇ, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ವಸಿಷ್ಠನು ನಿನ್ನ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದಾನೆ; ಶುದ್ಧಳಾದವಳೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವವನಿಗೆ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡು, ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಿಸು. “ನದಿಗಳ ದೇವಿಯಾದ ಸರಸ್ವತಿಯವರನ್ನು ನಾನು ಮಹಾ ಗಾನದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ; ವಸಿಷ್ಠನು ಉತ್ತಮವಾದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವೂ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ.” “ನಿನ್ನ ಎರಡು ಲೋಕಗಳು, ಶುದ್ಧಳಾದವಳೇ, ಮಹತ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಜನರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರುತರಿಗೆ ಮಿತ್ರಳಾದವಳೇ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಸಹಾಯಕರಾಗು; ದಾನಿಗಳ ದಾನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸು.” “ಮಂಗಳಕರಿಯಾದ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ನಮಗೆ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ತರುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ; ಅವಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಜಮದಗ್ನಿಯಂತೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವಸಿಷ್ಠನಂತೆ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ.” “ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ದಾನಶೀಲ ಪುತ್ರರು, ನಾವು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಸರಸ್ವತಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಆ ಮಧುರವಾದ, ತುಪ್ಪದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಅಲೆಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.” “ಸರಸ್ವತಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಹಾಲನ್ನು ನಾವು ಸೇವಿಸೋಣ; ಅದು ಸಮೃದ್ಧಿಯುತವಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೋಚರವಾಗಿರಲಿ; ಅದು ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ಆಹಾರವಾಗಿರಲಿ.” ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರ ಆಸನದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞರು ಸಂತೋಷಪಡುವಲ್ಲಿ, ನಾನು ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಿಡಿಯುತ್ತೇನೆ, ಆನಂದಕ್ಕೂ ಮೊದಲ ಶಕ್ತಿಗೂ. “ನಾವು ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ; ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳು ನಮಗೆ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತರುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ; ನಾವು ದಾನಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳಾಗಿರಲಿ, ದೂರದಿಂದ ಕೊಡುವ ತಂದೆಯಂತೆ.” “ಆ ಸರ್ವೋತ್ತಮ, ಮಂಗಳಕರ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ; ದೈವಿಕ ಸ್ತೋತ್ರವು ದೇವತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಚಿಸಿದ ರಾಜ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಿ.” “ಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ನಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ; ಅವನು ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ, ವೀರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ಆಶಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿ, ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿ.” “ಅಮರನಾದ, ಶುದ್ಧಸ್ವರದ, ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ, ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇವೆ; ಅವನು ನಮ್ಮ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ.” “ವೇಗದ ಕೆಂಪು ಕುದುರೆಗಳು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತವೆ; ಅವನ ಆಸನವು ಆಕಾಶದಂತೆ ನೀಲಿಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ; ಅವನ ರೂಪ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.” “ಅವನು ಶುದ್ಧ, ನೂರಾರು ಹೂವಿನಂತೆ, ಸುಂದರ, ಹೊಳಪಿನ ಕೇಶವಂತ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ, ಸ್ವಬಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್, ಅನೇಕ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುವವನು.” “ದೈವಿಕ ಜೋಡಿ, ಭೂಮಿಯೂ ಆಕಾಶವೂ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಮಹತ್ವದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಪುರೋಹಿತನ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.” “ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು, ಓ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ, ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೋ, ಶತ್ರುಗಳ ದುಷ್ಟತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡು.” “ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ನೀನು, ಇಂದ್ರ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದೀರಿ; ಸ್ತುತಿಸುವವನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡಿರಿ, ಸದಾ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.” ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞದ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ, ಪುರೋಹಿತರು, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ಹಾಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಗೋಮಾತೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸೋಮಪಾನವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಸೋಮವನ್ನು ಆಸೆಪಡುವವನು. ಈ ರೀತಿ, ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ದೇವತೆಗಳ ಮಹಿಮೆ, ನದಿಗಳ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ದೇವರ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾರೆ.