ಓದುಗರೇ, ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ವೇದಮೂಲವಾದ ಪವಿತ್ರ ಋಗ್ವೇದದ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಕಥನವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಯಜ್ಞದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಚಕರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ: “ಅಗ್ನೇ, ನೀನು ಆಹ್ವಾನಿತನಾದಾಗ, ನಮ್ಮ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರುವ ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದು ಕೊಡು. ನೀನು ಮೃದುವಾದ, ಉಣ್ಣೆಯಂತಿರುವವನು, ಭಕ್ತರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನಿಯಾದ ಅಗ್ನೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ದಾರಿತೋರುವವನಾಗಿರು.” ಅವರು ದೇವದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ: “ದೈವದ್ವಾರಗಳೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿರಿ. ಯಜ್ಞವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಗಲಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರಲಿ.” ಹಾಗೆಯೇ, ಸತ್ಯಮಾತೃಗಳಾದ ಸುಂದರಮುಖಿಗಳೂ, ಯೌವನಭರಿತರೂ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ ಆಗಿರುವ ದೇವಿಯರನ್ನು, ಪ್ರಾತಃ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. “ದೈವಿಕ ಪುರೋಹಿತರೇ, ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯಂತೆ, ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನದೊಂದಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ. ಇಳಾ, ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿ—ಈ ಮೂರೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವ ದೇವಿಯರು—ಅವರು ಕುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿ. ದಯಾಮಯಿ ತ್ವಷ್ಟೃ, ನೀನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಪೋಷಕನಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ ಬಂದು ಹವನಗಳನ್ನರ್ಪಿಸು. ಅರಣ್ಯಾಧಿಪ, ದೇವತೆಗಳ ಗುಪ್ತನಾಮಗಳನ್ನು ನೀನು ಅರಿತಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹವನಗಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯು.” “ಸ್ವಾಹಾ ಅಗ್ನಿಗೆ, ವರుణನಿಗೆ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಳಿಗೆ; ಸ್ವಾಹಾ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವನ ಸಮರ್ಪಣೆ.” ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅರ್ಚಕರು ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ: “ನಾನು ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅವನು ಧನದಾತನು, ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಹಸುಗಳು, ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳು, ಸದಾ ಸಿದ್ಧರಾದ ಅಶ್ವಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವನು ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾನು ಧನದಾತನೆಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹಸುಗಳು, ವೇಗವಾದ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಕುದುರೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಅವನು ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿ.” “ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಜನರಿಗೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವವನು; ಸ್ವಯಂಭುವಾಗಿ ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಜನಿಸಿರುವವನು; ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು. ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನಿಯಾದ, ಅಮರನಾದ ದೇವರನ್ನು ಹೊತ್ತಿಡುತ್ತೇವೆ; ನಿನ್ನ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜ್ವಾಲೆ ಹೊತ್ತಾಗ ಪ್ರಕಾಶಿಸು; ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು.” “ನೀನು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಹೊತ್ತಿರುವ ಜ್ವಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಒಡೆಯ, ಅದ್ಭುತ, ಜನರ ನಾಯಕ, ಹವನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು; ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ; ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು. ಅಗ್ನಿಗಳು, ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಗಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ, ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಹಂಚುತ್ತವೆ; ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು.” “ನಿನ್ನ ಜ್ವಾಲೆಗಳು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ವಿಜಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ; ಹಸುಗಳ ಸೊಪ್ಪಿನಿಂದ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸುವವರು; ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಾದ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ತರಲಿ; ನಾವು ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಭಕ್ತರಾಗಿರಲಿ; ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು. ಎರಡು ಘೃತಪೂರ್ಣ ಹವನಪಾತ್ರೆಗಳು ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ನೀನು ಶಕ್ತಿಯ ಒಡೆಯ, ನಮಗೆ ಸ್ತುತಿ ತುಂಬಿಸು; ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು.” “ಹೀಗಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಅಮರನಾದವನು, ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಹವನಗಳಿಂದ, ನಮಗೆ ವೀರ್ಯವನ್ನೂ, ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಧನವನ್ನೂ ನೀಡು; ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡು.” ಮಿತ್ರರೆ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ, ಸ್ತುತಿಯನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸೋಣ. ಅವನು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತನು, ಬಲವಂತನ ಮಗನೂ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮಗನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಯಾರು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿಡುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ನಾವು ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ, ಮಾನವ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಏಕೀಕೃತರಾಗುವಾಗ, ನಾನು ಶಕ್ತಿಯ ಕಿರಣ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ದೀಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೆ; ರಾತ್ರಿ ದೂರ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರೂ, ಶುದ್ಧನಾದ ನೀನು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಅವನ ಗೋದಾಮಿನಿಂದ, ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ವಯಂಮೂಲವಾದ ಮಹಾನ್ ಅಗ್ನಿ, ಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಮಾನವನು, ಎಲ್ಲರ ಪೋಷಣೆಗೆ ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿ, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಪಿತೃಗಳ ಸಿಹಿ ಪಾನ, ದೂರವಿರುವವನು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಧನದಾತ, ಹಸುಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವವನು ಅಲ್ಲ; ಬಣ್ಣದ ದಡಿಮೀಸೆಯುಳ್ಳ, ಶುದ್ಧ ಆಹಾರ, ಮಹಾನ್, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ದಹಿಸಲ್ಪಡುವವನು ಅಲ್ಲ. ಶುದ್ಧನಾದ ಅವನಿಂದ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕುಡಿಯಂತೆ, ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಒಳ್ಳೆಯ ವೀರನು, ತಾಯಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಭಾಗವನ್ನು ಹಂಚುವಾಗ. ನಿನಗೆ, ಘೃತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಧಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ; ಇಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲಿ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೋಪಗೊಂಡವರೂ, ನಿರ್ದೋಷಿಗಳೂ, ನಿನ್ನಿಂದ ಪಡೆದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು; ಆಗ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಅತ್ರಿಯು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸಿದನು, ದಸ್ಯುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ಧರ್ಮಸ್ಥರು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿಯೂ, ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಪೂಜ್ಯನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನು, ಗೃಹಪತಿಯಾಗಿಯೂ ಆರಾಧ್ಯನು. ನಿನ್ನನ್ನು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಪ್ರಾಚೀನ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ, ಜನಾಂಗಗಳು ಆಸನಗೊಳಿಸಿವೆ; ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳ, ಗೃಹಪತಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಬಹುರೂಪಿ, ಧನ ವಿಜೇತ, ಉತ್ತಮ ಆಶ್ರಯ, ಸ್ವಯಂನಿರ್ಭರ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಶತ್ರು. ನಿನ್ನನ್ನು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಮಾನವ ಜನಾಂಗಗಳು ಹುಡುಕುತ್ತವೆ; ಕರ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯುವವನು, ವಿವೇಕಿ, ಧನದಾತ; ಗುಪ್ತನಾದರೂ, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯೇ, ಸರ್ವವಿದ್ಯ, ಘೋಷಯುಕ್ತ, ಉತ್ತಮ ಯಜಮಾನ, ಘೃತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು. ನಿನ್ನನ್ನು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಸ್ತಂಭದಂತೆ ಬಲವಂತನಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನಾಗಿಯೂ, ನಾವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ಹೊತ್ತಾಗ, ಅಂಗಿರಸ ದೇವತೆ, ಮಾನವರ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ದೇಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ನಮಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು. ನೀನು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಬಹುರೂಪಿಯಾದವನು, ಪ್ರತಿ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತೀಯೆ, ಪ್ರಾಚೀನ, ಬಹುಪ್ರಶಂಸಿತ; ಅನೇಕ ಆಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೆ; ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಕಿರಿಯವನಾಗಿದ್ದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ದೂತನಾಗಿ, ಹವನವಾಹಕನಾಗಿ ಮಾಡಿದವು; ವಿಶಾಲ ಆಶ್ರಯವಿರುವ, ಘೃತದಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ ನೀನು, ಕ್ರೂರನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅವರ ಕಣ್ಣು, ಚಿಂತನೆಗೆ ಪ್ರೇರಕನಾಗಿಸಿದವು. ಆಕಾಶದಿಂದ ಘೃತದೊಂದಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ, ದಯಾಮಯ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನಾಂಗಗಳು ಹೊತ್ತಿವೆ; ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಬಲವರ್ಧಿತನಾದ ನೀನು, ಭೂಮಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿರುವವನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೀಯೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ಅರ್ಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಮಾನವರು ದೇವರಂತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಜಾತವೇದಸಾ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ದಾನಶೀಲರ ಪುರೋಹಿತನು, ಪವಿತ್ರ ಕುಶಾಸನದ ಗೃಹಪತಿ; ಅವನೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳೂ, ಕೀರ್ತಿಯೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು, ಮಗನಂತೆ, ಹೊಸದಾಗಿ, ನೀನು ಅರಣಿಕಾಸುಗಳಿಂದ ಜನಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಮಾನವರ ಪೋಷಕ, ಜನಾಂಗಗಳ ಅಗ್ನಿ, ವಿಧಿಗೆ ನಿಷ್ಠನಾದವನು. ಮತ್ತು, ತಾಯಿಗಳ ನಡುವೆ ಮಗನಂತೆ ಹಿಡಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾದವನು ನೀನು; ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಅನೇಕ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿದ್ದೀಯೆ, ಮೇಯಲು ಹೋಗುವ ಹಸುಗಳಂತೆ. ಹೀಗೆ, ವೇದಮಾತೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯ ಮಹಿಮೆ, ಅವನ ಪೋಷಕತ್ವ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಾತ್ರ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಗೆ ಅವನು ನೀಡುವ ಅನುಗ್ರಹಗಳು ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.