ઉત સ્ય ન ઉશિજામુર્વિયા કવિરહિઃ શૃણોતુ બુધ્ન્યો હવીમનિ । સૂર્યામાસા વિચરન્તા દિવિક્ષિતા ધિયા શમીનહુષી અસ્ય બોધતમ્
અને દુરંદેશી, જ્ઞાનવાન, ઊંડા રહેવાવાળા અહિ દેવ, અમારી પ્રાર્થના સાંભળે. સૂર્ય અને ઉષા, સ્વર્ગના ગૃહોમાં ફરતા, શમી અને નાહુષ નામના બંને પુરોહિત આ પ્રાર્થનામાં જાગે.
પ્ર નઃ પૂષા ચરથં વિશ્વદેવ્યોઽપાં નપાદવતુ વાયુરિષ્ટયે । આત્માનં વસ્યો અભિ વાતમર્ચત તદશ્વિના સુહવા યામનિ શ્રુતમ્
પૂષા અમારા માર્ગની રક્ષા કરે, બધા દેવતાઓ, પાણીના પુત્ર અને વાયુ અમારે કલ્યાણ માટે રક્ષે. ધનવાનના શ્વાસનું ગાન કરો; બંને સહજ આવનારા અશ્વિનીકુમાર, યાત્રામાં અમારી પ્રાર્થના સાંભળે.
વિશામાસામભયાનામધિક્ષિતં ગીર્ભિરુ સ્વયશસં ગૃણીમસિ । ગ્નાભિર્વિશ્વાભિરદિતિમનર્વણમક્તોર્યુવાનં નૃમણા અધા પતિમ્
અમે સર્વ લોકોના નિર્ભય, સ્વયં પ્રસિદ્ધ સ્વામીની સ્તુતિ કરીએ છીએ. સર્વ દેવીઓ, અદિતિ, નિર્દોષ, યુવાન અને વિદ્વાન, ઘરનાં સ્વામી સાથે, અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ.
રેભદત્ર જનુષા પૂર્વો અઙ્ગિરા ગ્રાવાણ ઊર્ધ્વા અભિ ચક્ષુરધ્વરમ્ । યેભિર્વિહાયા અભવદ્વિચક્ષણઃ પાથઃ સુમેકં સ્વધિતિર્વનન્વતિ
અહીં પ્રાચીન અંંગિરસોએ, જન્મથી, પથ્થરોને ઊંચા કરીને યજ્ઞ તરફ દૃષ્ટિ કરી. એના દ્વારા વિદ્વાન બાંધીલાં બંધન છોડીને દુરંદેશી બન્યો; દાનથી ભરપૂર દૃઢ ઇચ્છાએ વનને આનંદિત કર્યું.
મહિ દ્યાવાપૃથિવી ભૂતમુર્વી નારી યહ્વી ન રોદસી સદં નઃ । તેભિર્નઃ પાતં સહ્યસ એભિર્નઃ પાતં શૂષણિ
મહાન આકાશ અને પૃથ્વી, તમે વિશાળ અને વિસ્તૃત રહો, બે સ્ત્રીઓ જેવી, બે શક્તિશાળી જેવી, અમારી શરણ બનો. એ બંનેથી અમને દુશ્મનથી બચાવો; એ બંનેથી અમને અપરાધથી રક્ષો.
યજ્ઞેયજ્ઞે સ મર્ત્યો દેવાન્સપર્યતિ । યઃ સુમ્નૈર્દીર્ઘશ્રુત્તમ આવિવાસત્યેનાન્
દરેક યજ્ઞમાં મનુષ્ય દેવતાઓની પૂજા કરે છે; જે મનુષ્ય શુભ વિચારો સાથે, સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધિ મેળવે છે, તે આ અર્પણોથી દેવતાઓને બોલાવે છે.
વિશ્વેષામિરજ્યવો દેવાનાં વાર્મહઃ । વિશ્વે હિ વિશ્વમહસો વિશ્વે યજ્ઞેષુ યજ્ઞિયાઃ
બધા તેજસ્વી અને શક્તિશાળી દેવતાઓ પૂજનીય છે; કારણ કે બધા મહાન શક્તિ ધરાવે છે, બધા યજ્ઞોમાં પૂજવા યોગ્ય છે.
તે ઘા રાજાનો અમૃતસ્ય મન્દ્રા અર્યમા મિત્રો વરુણઃ પરિજ્મા । કદ્રુદ્રો નૃણાં સ્તુતો મરુતઃ પૂષણો ભગઃ
આ બધા અમૃતસ્વરૂપ રાજાઓ આનંદદાયક છે: અર્યમા, મિત્ર, વરુણ, પરિજ્મન, ઝડપી રુદ્ર, માનવોમાં પ્રસિદ્ધ, મરુત, પુષણ અને ભાગ.
ઉત નો નક્તમપાં વૃષણ્વસૂ સૂર્યામાસા સદનાય સધન્યા । સચા યત્સાદ્યેષામહિર્બુધ્નેષુ બુધ્ન્યઃ
રાત અને જળના મહાન અને દયાળુ સ્વામી, સૂર્ય, ઉષા, તેમના સમૃદ્ધ નિવાસ સાથે અમારે સાથ રહે; અને જે ભૂમિની ઊંડાઈમાં વસે છે તે બુધ્ન્ય પણ તેમને જોડાય.
ઉત નો દેવાવશ્વિના શુભસ્પતી ધામભિર્મિત્રાવરુણા ઉરુષ્યતામ્ । મહઃ સ રાય એષતેઽતિ ધન્વેવ દુરિતા
દિવ્ય અશ્વિનકુમાર, સૌંદર્યના સ્વામી, અને મિત્ર-વરુણ તેમના શક્તિથી અમને વિશાળ રક્ષા આપે; જે મહાન ધન ઇચ્છે છે તે દુઃખોને રણની જેમ પાર કરી જાય.
ઉત નો રુદ્રા ચિન્મૃળતામશ્વિના વિશ્વે દેવાસો રથસ્પતિર્ભગઃ । ઋભુર્વાજ ઋભુક્ષણઃ પરિજ્મા વિશ્વવેદસઃ
રુદ્ર પણ અમારે પર કૃપાળુ રહે, અશ્વિનકુમાર, બધા દેવતાઓ, રથના સ્વામી, ભાગ, ઋભુ, વાજ, ઋભુક્ષણ, પરિજ્મન અને સર્વજ્ઞ પણ.
ઋભુરૃભુક્ષા ઋભુર્વિધતો મદ આ તે હરી જૂજુવાનસ્ય વાજિના । દુષ્ટરં યસ્ય સામ ચિદૃધગ્યજ્ઞો ન માનુષઃ
ઋભુ, ઋભુક્ષણ, કુશળ ઋભુ, તમારો આનંદ તમારા માટે છે, હે ઉત્સુકના ઘોડાઓ; જેમનું ગીત પાર પાડવું મુશ્કેલ છે, જેમનો યજ્ઞ માનવનો નથી.
કૃધી નો અહ્રયો દેવ સવિતઃ સ ચ સ્તુષે મઘોનામ્ । સહો ન ઇન્દ્રો વહ્નિભિર્ન્યેષાં ચર્ષણીનાં ચક્રં રશ્મિં ન યોયુવે
હે દેવ સવિતા, અમને થાક ન લાગતી શક્તિ આપ; અને આ માટે હું દયાળુઓની સ્તુતિ કરું છું. ઇન્દ્ર, પોતાની અગ્નિથી, આ લોકો માટે રથનું ચક્ર અને કાંડો જોડે.
ઐષુ દ્યાવાપૃથિવી ધાતં મહદસ્મે વીરેષુ વિશ્વચર્ષણિ શ્રવઃ । પૃક્ષં વાજસ્ય સાતયે પૃક્ષં રાયોત તુર્વણે
હે આકાશ અને ધરતી, અમને બધા લોકોમાં મહાન પ્રતિષ્ઠા આપો; શક્તિ મેળવવા માટે પૂરતું ધન, અને ઝડપથી મળતી સંપત્તિ આપો.
એતં શંસમિન્દ્રાસ્મયુષ્ટ્વં કૂચિત્સન્તં સહસાવન્નભિષ્ટયે । સદા પાહ્યભિષ્ટયે મેદતાં વેદતા વસો
હે ઇન્દ્ર, અમે તારી માટે આ સ્તુતિ ગાઈ છે, ભલે તે નમ્ર હોય, હે બલવાન, તારી કૃપા માટે; હંમેશા અમારો રક્ષણ કર, અમને કલ્યાણ, બુદ્ધિ અને જ્ઞાન આપ, હે દયાળુ.
એતં મે સ્તોમં તના ન સૂર્યે દ્યુતદ્યામાનં વાવૃધન્ત નૃણામ્ । સંવનનં નાશ્વ્યં તષ્ટેવાનપચ્યુતમ્
મારી આ સ્તુતિ, જેમ પુત્રો સૂર્ય માટે તેજસ્વી બને છે, તેમ લોકોમાં વધતી જાય છે; એકતામાં, કદી છૂટે નહીં, સુંદર રીતે ઘડાયેલી રથ જેવી.
વાવર્ત યેષાં રાયા યુક્તૈષાં હિરણ્યયી । નેમધિતા ન પૌંસ્યા વૃથેવ વિષ્ટાન્તા
જેઓનું ધન જોડાયેલું છે, તે સોનાની જેમ ચમકે છે; તેમના પુરુષાર્થ રથના ચક્ર જેવી વ્યર્થ નથી, પણ પોતાના લક્ષ્ય સુધી પહોંચે છે.
પ્ર તદ્દુઃશીમે પૃથવાને વેને પ્ર રામે વોચમસુરે મઘવત્સુ । યે યુક્ત્વાય પઞ્ચ શતાસ્મયુ પથા વિશ્રાવ્યેષામ્
હું આ મહાન, વિશાળભુજ અને દાનશીલ સ્વામીઓ માટે જાહેર કરું છું; જેમણે પાંચસો જોડ્યા છે, તેમની પંથો ગૂંજાવે છે, સાંભળવા યોગ્ય છે.
અધીન્ન્વત્ર સપ્તતિં ચ સપ્ત ચ । સદ્યો દિદિષ્ટ તાન્વઃ સદ્યો દિદિષ્ટ પાર્થ્યઃ સદ્યો દિદિષ્ટ માયવઃ
અહીં સિત્તેર અને સાત જોડાયા છે; તરત જ તેઓ ચાલવા લાગ્યા, તરત જ ધરતીવાળા, તરત જ માયાવાળા પણ.
પ્રૈતે વદન્તુ પ્ર વયં વદામ ગ્રાવભ્યો વાચં વદતા વદદ્ભ્યઃ । યદદ્રયઃ પર્વતાઃ સાકમાશવઃ શ્લોકં ઘોષં ભરથેન્દ્રાય સોમિનઃ
આ બોલે, અમે પણ બોલીએ; તમારો સંદેશ પથ્થરો સુધી પહોંચે, બોલનારાઓ સુધી પહોંચે. જ્યારે પથ્થર, પર્વતો સાથે મળીને, ઝડપથી ઇન્દ્ર માટે ગીત અને ધ્વનિ કરે છે, જે સોમપાન કરે છે.
એતે વદન્તિ શતવત્સહસ્રવદભિ ક્રન્દન્તિ હરિતેભિરાસભિઃ । વિષ્ટ્વી ગ્રાવાણઃ સુકૃતઃ સુકૃત્યયા હોતુશ્ચિત્પૂર્વે હવિરદ્યમાશત
આ પથ્થરો બોલે છે, જાણે સો વર્ષ, હજાર વર્ષથી બોલે છે; તેઓ લીલા પીઠ સાથે એકસાથે ગુંજે છે. સારી રીતે ઘડાયેલા પથ્થરો, પોતાની કળાથી, પ્રથમ હોતાએ પણ તાજું હવન દબાવ્યું છે.
એતે વદન્ત્યવિદન્નના મધુ ન્યૂઙ્ખયન્તે અધિ પક્વ આમિષિ । વૃક્ષસ્ય શાખામરુણસ્ય બપ્સતસ્તે સૂભર્વા વૃષભાઃ પ્રેમરાવિષુઃ
આ બોલે છે, ભલે તેમને મધનું જ્ઞાન નથી; તેઓ પાકેલા માંસ પર દબાવે છે. લાલચટક વૃક્ષની ડાળ પર આરામ કરે છે, આ બળવાન વાછરડા સોમ માટે તરસે છે અને ગર્જના કરે છે.
બૃહદ્વદન્તિ મદિરેણ મન્દિનેન્દ્રં ક્રોશન્તોઽવિદન્નના મધુ । સંરભ્યા ધીરાઃ સ્વસૃભિરનર્તિષુરાઘોષયન્તઃ પૃથિવીમુપબ્દિભિઃ
મધુરા રસથી મસ્ત થઈને, તેઓ ઉંચે અવાજે બોલે છે, ઇન્દ્રને બોલાવે છે, ભલે તેમને મધનું જ્ઞાન નથી. જાગૃત, બુદ્ધિશાળી લોકો બહેનો સાથે, પૃથ્વી પર ગુંજતા ગતિ કરે છે.
સુપર્ણા વાચમક્રતોપ દ્યવ્યાખરે કૃષ્ણા ઇષિરા અનર્તિષુઃ । ન્યઙ્નિ યન્ત્યુપરસ્ય નિષ્કૃતં પુરૂ રેતો દધિરે સૂર્યશ્વિતઃ
સુંદર પાંખો ધરાવનારીઓએ મીઠી વાણી ઉચ્ચારી છે; ઉપર કાળી, જોરદાર વળગેલીઓએ પોતાના માર્ગે ગુંજારું કર્યું છે. એ નીચેની જગ્યાએ જાય છે; અનેક ધારા, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી, બીજને વહન કરે છે.
ઉગ્રા ઇવ પ્રવહન્તઃ સમાયમુઃ સાકં યુક્તા વૃષણો બિભ્રતો ધુરઃ । યચ્છ્વસન્તો જગ્રસાના અરાવિષુઃ શૃણ્વ એષાં પ્રોથથો અર્વતામિવ
મજબૂત પથ્થરો જેમ દોડે છે, તેમ એકસાથે જોડાય છે, અને બળવાન પથ્થરો જૂઆ ઉપાડે છે. શ્વાસ લેતાં, કામમાં ઉત્સુક રહીને, એ ગર્જના કરે છે; એમની ધ્વનિ ઘોડાની હણફાળ જેવી સાંભળાય છે.
દશાવનિભ્યો દશકક્ષ્યેભ્યો દશયોક્ત્રેભ્યો દશયોજનેભ્યઃ । દશાભીશુભ્યો અર્ચતાજરેભ્યો દશ ધુરો દશ યુક્તા વહદ્ભ્યઃ
દસ પથ્થરો તળિયે, દસ બાજુઓએ, દસ જૂઆઓ પર, દસ અંતર પર છે; દસ ચાબુકો, કદી ન જૂના થતા, ગુંજી ઉઠે, દસ જૂઆઓ અને દસ જોડાયેલા પથ્થરો ભાર વહે છે.
તે અદ્રયો દશયન્ત્રાસ આશવસ્તેષામાધાનં પર્યેતિ હર્યતમ્ । ત ઊ સુતસ્ય સોમ્યસ્યાન્ધસોઽંશોઃ પીયૂષં પ્રથમસ્ય ભેજિરે
આ પથ્થરો દસ પટ્ટાવાળા અને ઝડપી છે; એમનું ગોઠવણ આનંદદાયક છે. એ સૌ પ્રથમ સુવાસિત સોમરસનો રસ પી જાય છે, દ્રવનું સાર ગ્રહણ કરે છે.
તે સોમાદો હરી ઇન્દ્રસ્ય નિંસતેઽંશું દુહન્તો અધ્યાસતે ગવિ । તેભિર્દુગ્ધં પપિવાન્સોમ્યં મધ્વિન્દ્રો વર્ધતે પ્રથતે વૃષાયતે
સોમમાંથી, ઇન્દ્રના બે વાઘા નજીક આવે છે, રસ કાઢે છે અને ગાય પર બેસે છે. એ પથ્થરો દ્વારા ઇન્દ્રે મધુર સોમપાન કર્યું છે અને એથી તે વધે છે, ફેલાય છે અને બળવાન બને છે.
વૃષા વો અંશુર્ન કિલા રિષાથનેળાવન્તઃ સદમિત્સ્થનાશિતાઃ । રૈવત્યેવ મહસા ચારવ સ્થન યસ્ય ગ્રાવાણો અજુષધ્વમધ્વરમ્
તમારો ભાગ બળવાન છે, કદી ઓછો પડતો નથી, હંમેશા હાજર રહે છે. રૈવતની તેજસ્વી મહિમા જેવી મજબૂતીથી ઊભા રહો, હે પથ્થરો, જેમણે યજ્ઞમાં આનંદ અનુભવ્યો છે.
તૃદિલા અતૃદિલાસો અદ્રયોઽશ્રમણા અશૃથિતા અમૃત્યવઃ । અનાતુરા અજરા સ્થામવિષ્ણવઃ સુપીવસો અતૃષિતા અતૃષ્ણજઃ
આ પથ્થરો અડગ, અશ્રમિત, અડોલ અને અમર છે; એ કદી દુઃખી થાતા નથી, કદી વૃદ્ધ થતા નથી, મજબૂત, વિશાળ, પોષિત, અતૃપ્ત અને તૃષ્ણા વિના જન્મેલા છે.