ઇમાં ત્વમિન્દ્ર મીઢ્વઃ સુપુત્રાં સુભગાં કૃણુ । દશાસ્યાં પુત્રાના ધેહિ પતિમેકાદશં કૃધિ
હે ઇન્દ્ર, આ સ્ત્રીને સુપુત્રવતી અને સુભાગ્યવતી બનાવ; એને દસ પુત્રો આપ, અને પતિને અગિયારમો બનાવ.
સમ્રાજ્ઞી શ્વશુરે ભવ સમ્રાજ્ઞી શ્વશ્ર્વાં ભવ । નનાન્દરિ સમ્રાજ્ઞી ભવ સમ્રાજ્ઞી અધિ દેવૃષુ
શ્વશુર માટે રાણી બન, શ્વશ્રુ માટે રાણી બન; નણંદ માટે રાણી બન અને દેવરોમાં પણ રાણી બની રહે.
સમઞ્જન્તુ વિશ્વે દેવાઃ સમાપો હૃદયાનિ નૌ । સં માતરિશ્વા સં ધાતા સમુ દેષ્ટ્રી દધાતુ નૌ
બધા દેવો અમને એક કરો, જળો અમારા હૃદયોને જોડે; માતરિશ્વાન, ધાતા અને માર્ગદર્શિકા દેવી અમને સાથે લાવે.
વિ હિ સોતોરસૃક્ષત નેન્દ્રં દેવમમંસત । યત્રામદદ્વૃષાકપિરર્યઃ પુષ્ટેષુ મત્સખા વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
સોમરસ વહેતો થયો છે; સૌએ ઇન્દ્રને દેવ માન્યો છે; જ્યાં વાઘા વાનરએ પીધું, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ, ત્યાં ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
પરા હીન્દ્ર ધાવસિ વૃષાકપેરતિ વ્યથિઃ । નો અહ પ્ર વિન્દસ્યન્યત્ર સોમપીતયે વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
હે ઇન્દ્ર, તું વાઘા વાનરથી ડરે છે અને દોડી જાય છે; તને બીજે ક્યાંય સોમપાનમાં સંતોષ નથી—ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
કિમયં ત્વાં વૃષાકપિશ્ચકાર હરિતો મૃગઃ । યસ્મા ઇરસ્યસીદુ ન્વર્યો વા પુષ્ટિમદ્વસુ વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
આ વાઘા વાનરે તને શું કર્યું કે તું ગુસ્સે છે? કે એ પાસે ધન અને સમૃદ્ધિ છે? ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
યમિમં ત્વં વૃષાકપિં પ્રિયમિન્દ્રાભિરક્ષસિ । શ્વા ન્વસ્ય જમ્ભિષદપિ કર્ણે વરાહયુર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
જે વાઘા વાનરને તું, ઇન્દ્ર, પ્રિય માને છે અને રક્ષે છે—એને કૂતરો કાઢે અને વરાળ એના કાન ફાડી નાખે—ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
પ્રિયા તષ્ટાનિ મે કપિર્વ્યક્તા વ્યદૂદુષત્ । શિરો ન્વસ્ય રાવિષં ન સુગં દુષ્કૃતે ભુવં વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
આ વાનરે મારા પ્રિય વસ્તુઓ ખુલ્લી કરી દીધી; હું એનું માથું ફોડી નાખું, દુષ્ટને આરામ ન આપું—ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
ન મત્સ્ત્રી સુભસત્તરા ન સુયાશુતરા ભુવત્ । ન મત્પ્રતિચ્યવીયસી ન સક્થ્યુદ્યમીયસી વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
મારી જેવી સુંદર સ્ત્રી કોઈ નથી, મારી જેવી રૂપાળી પણ નથી; મારી જેવી આકર્ષક કે ઉર્જાવાન પણ નથી—ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
ઉવે અમ્બ સુલાભિકે યથેવાઙ્ગ ભવિષ્યતિ । ભસન્મે અમ્બ સક્થિ મે શિરો મે વીવ હૃષ્યતિ વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
માતા સુલાભિકા, જે થાય તે થાય. મા, મારી જાંઘ સળગે છે, માથું દુખે છે, બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
કિં સુબાહો સ્વઙ્ગુરે પૃથુષ્ટો પૃથુજાઘને । કિં શૂરપત્નિ નસ્ત્વમભ્યમીષિ વૃષાકપિં વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
શક્તિશાળી હાથવાળી, મજબૂત આંગળીઓ અને જાડા જાંઘવાળી વીરપત્ની, તું વૃષાકપિ, અમારે શા માટે આવી છે? બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
અવીરામિવ મામયં શરારુરભિ મન્યતે । ઉતાહમસ્મિ વીરિણીન્દ્રપત્ની મરુત્સખા વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
એ મને નિર્વીર્ય સમજે છે, પણ હું શક્તિશાળી છું, હું ઇન્દ્રપત્ની છું, મારુતસખી છું. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
સંહોત્રં સ્મ પુરા નારી સમનં વાવ ગચ્છતિ । વેધા ઋતસ્ય વીરિણીન્દ્રપત્ની મહીયતે વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
પહેલાના સમયમાં સ્ત્રીઓ યજ્ઞમાં સાથે જતી. સર્જનહાર સત્યથી ઇન્દ્રપત્ની શક્તિશાળીનું સન્માન કરે છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ઇન્દ્રાણીમાસુ નારિષુ સુભગામહમશ્રવમ્ । નહ્યસ્યા અપરં ચન જરસા મરતે પતિર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
આ સ્ત્રીઓમાં મેં સાંભળ્યું છે કે ઇન્દ્રાણી સૌભાગ્યશાળી છે. તેની પતિ ક્યારેય વૃદ્ધાવસ્થાથી નાશ પામતો નથી. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
નાહમિન્દ્રાણિ રારણ સખ્યુર્વૃષાકપેરૃતે । યસ્યેદમપ્યં હવિઃ પ્રિયં દેવેષુ ગચ્છતિ વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
હું ન તો ઇન્દ્રાણી છું, ન તો વૃષાકપિની સખી, જેના માટે આ પ્રિય હવન દેવતાઓને અર્પાય છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
વૃષાકપાયિ રેવતિ સુપુત્ર આદુ સુસ્નુષે । ઘસત્ત ઇન્દ્ર ઉક્ષણઃ પ્રિયં કાચિત્કરં હવિર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
વૃષાકપિ, રેવતી, સારા પુત્રો અને સારા વહુઓ સાથે, ઇન્દ્રે પ્રિય હવન સ્વીકાર્યું છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ઉક્ષ્ણો હિ મે પઞ્ચદશ સાકં પચન્તિ વિંશતિમ્ । ઉતાહમદ્મિ પીવ ઇદુભા કુક્ષી પૃણન્તિ મે વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
પંદર રસોઈયા સાથે મળીને વીસ ભાગ બનાવે છે. મેં ખાધું છે, મારું પેટ ભરાઈ ગયું છે, બંને બાજુ સંતોષાઈ ગઈ છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
વૃષભો ન તિગ્મશૃઙ્ગોઽન્તર્યૂથેષુ રોરુવત્ । મન્થસ્ત ઇન્દ્ર શં હૃદે યં તે સુનોતિ ભાવયુર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
તીક્ષ્ણ શિંગાવાળો વાછરડો જેમ ઝુંકાર કરે છે, તેમ ઇન્દ્ર મનને આનંદ આપે છે, જેમણે વિદ્વાનો હવન તૈયાર કરે છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ન સેશે યસ્ય રમ્બતેઽન્તરા સક્થ્યા કપૃત્ । સેદીશે યસ્ય રોમશં નિષેદુષો વિજૃમ્ભતે વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
જેની જાંઘ અંદરથી ધ્રૂજતી હોય તે ક્યારેય સુતો નથી; જે બેઠો હોય ત્યારે જેના વાળવાળું અંગ ફેલાય છે, તે સુઈ જાય છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ન સેશે યસ્ય રોમશં નિષેદુષો વિજૃમ્ભતે । સેદીશે યસ્ય રમ્બતેઽન્તરા સક્થ્યા કપૃદ્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
જે બેઠો હોય ત્યારે જેના વાળવાળું અંગ ફેલાય છે, તે ક્યારેય સુતો નથી; જેની જાંઘ અંદરથી ધ્રૂજતી હોય તે સુઈ જાય છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
અયમિન્દ્ર વૃષાકપિઃ પરસ્વન્તં હતં વિદત્ । અસિં સૂનાં નવં ચરુમાદેધસ્યાન આચિતં વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
આ ઇન્દ્ર, વૃષાકપિ, ધન સાથે મારાયેલા ને શોધી કાઢે છે. તે નવી તલવાર, પકાવેલું હવન અને લાકડાનો ઢગલો લે છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
અયમેમિ વિચાકશદ્વિચિન્વન્દાસમાર્યમ્ । પિબામિ પાકસુત્વનોઽભિ ધીરમચાકશં વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
હું અહીં આવી છું, શોધું છું, દાસ અને આર્યાની તપાસ કરું છું. હું પકાવેલું સોમપાન કરું છું અને વિદ્વાન પાસે જઈને બેઠો છું. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ધન્વ ચ યત્કૃન્તત્રં ચ કતિ સ્વિત્તા વિ યોજના । નેદીયસો વૃષાકપેઽસ્તમેહિ ગૃહાઁ ઉપ વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
મારુસ્થળ અને કાપવાની જગ્યા વચ્ચે કેટલાં અંતર, કેટલાં યોજન છે? વૃષાકપિ, નજીકના ઘર તરફ આવો. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
પુનરેહિ વૃષાકપે સુવિતા કલ્પયાવહૈ । ય એષ સ્વપ્નનંશનોઽસ્તમેષિ પથા પુનર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
પાછા આવો વૃષાકપિ, ચાલો શુભતા તૈયાર કરીએ. જે સપના વહેંચે છે, તે પંથથી ઘર પાછા આવો. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
યદુદઞ્ચો વૃષાકપે ગૃહમિન્દ્રાજગન્તન । ક્વ સ્ય પુલ્વઘો મૃગઃ કમગઞ્જનયોપનો વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
જ્યારે વૃષાકપિ, તું ઇન્દ્રના ઘરમાં આવ્યો, ત્યારે એ નરમ પગવાળું હરણ ક્યાં છે? એણે શું ખાધું, શું ચાટ્યું? બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
પર્શુર્હ નામ માનવી સાકં સસૂવ વિંશતિમ્ । ભદ્રં ભલ ત્યસ્યા અભૂદ્યસ્યા ઉદરમામયદ્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
પર્શુ નામની સ્ત્રીએ એકસાથે વીસ સંતાનને જન્મ આપ્યો. તેનું ભાગ્ય સારા થયું અને તેનું પેટ સાજું થયું. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
રક્ષોહણં વાજિનમા જિઘર્મિ મિત્રં પ્રથિષ્ઠમુપ યામિ શર્મ । શિશાનો અગ્નિઃ ક્રતુભિઃ સમિદ્ધઃ સ નો દિવા સ રિષઃ પાતુ નક્તમ્
હું રાક્ષસોનો નાશક, ઝડપી, સ્થિર મિત્રને આશ્રય માટે પકડું છું. તેજસ્વી અગ્નિ, શુભ વિચારોથી પ્રજ્વલિત, અમને દિવસ-રાત દુઃખથી બચાવે.
અયોદંષ્ટ્રો અર્ચિષા યાતુધાનાનુપ સ્પૃશ જાતવેદઃ સમિદ્ધઃ । આ જિહ્વયા મૂરદેવાન્રભસ્વ ક્રવ્યાદો વૃક્ત્વ્યપિ ધત્સ્વાસન્
હે જાતવેદ, તું પ્રજ્વલિત છે, તારી અગ્નિ જેવી દાઢથી યાતુધાનોને દહાવી નાખ. તારી જીભથી એ મૂળવિહિન દૈતોને પકડી લે. તું જે માંસભક્ષક છે, એ બધાને યજ્ઞકુંડમાં મૂકી દે.
ઉભોભયાવિન્નુપ ધેહિ દંષ્ટ્રા હિંસ્રઃ શિશાનોઽવરં પરં ચ । ઉતાન્તરિક્ષે પરિ યાહિ રાજઞ્જમ્ભૈઃ સં ધેહ્યભિ યાતુધાનાન્
દોઢે દાઢથી, હે ભયાનક અગ્નિ, નીચે અને ઉપર બંને તરફના દુષ્ટોને પકડી લે. હે રાજા, તું આકાશમાં ફરતો યાતુધાનોને ઘેરી લે અને તારી દાઢથી તેમને વશમાં લઈ લે.
યજ્ઞૈરિષૂઃ સંનમમાનો અગ્ને વાચા શલ્યાઁ અશનિભિર્દિહાનઃ । તાભિર્વિધ્ય હૃદયે યાતુધાનાન્પ્રતીચો બાહૂન્પ્રતિ ભઙ્ધ્યેષામ્
હે અગ્નિ, તું યજ્ઞના બાણ વાંકી કરીને, વાણીથી ઘા કરી અને વીજળી જેવી તીવ્રતાથી, એ યાતુધાનોના હૃદયમાં ઘા કર. તેમનાં હાથ પાછળથી બાંધી દે.