આશસનં વિશસનમથો અધિવિકર્તનમ્ । સૂર્યાયાઃ પશ્ય રૂપાણિ તાનિ બ્રહ્મા તુ શુન્ધતિ
શાપ આપવું, ધિક્કારવું અને કાપવું—આ બધું સૂર્યાના રૂપ છે; પણ બ્રાહ્મણ એ બધું શુદ્ધ કરે છે.
ગૃભ્ણામિ તે સૌભગત્વાય હસ્તં મયા પત્યા જરદષ્ટિર્યથાસઃ । ભગો અર્યમા સવિતા પુરંધિર્મહ્યં ત્વાદુર્ગાર્હપત્યાય દેવાઃ
હું તારો હાથ શુભતા માટે પકડું છું, જેથી તું મારા સાથે પતિ સાથે વૃદ્ધાવસ્થાએ પહોંચે. ભગ, અર્યમા, સવિતા અને પુરંધિએ તને મને ગૃહસ્થ જીવન માટે આપ્યા છે, દેવો.
તાં પૂષઞ્છિવતમામેરયસ્વ યસ્યાં બીજં મનુષ્યા વપન્તિ । યા ન ઊરૂ ઉશતી વિશ્રયાતે યસ્યામુશન્તઃ પ્રહરામ શેપમ્
પુષણ, તું એને સૌથી શુભ માર્ગે લઈ જા, જેમાં પુરુષો વાવેતર કરે છે; જેના જાંઘો સુંદર અને આકર્ષક છે, અને જેના સાથે ઈચ્છાથી આપણે સંતાન પેદા કરીએ.
તુભ્યમગ્રે પર્યવહન્સૂર્યાં વહતુના સહ । પુનઃ પતિભ્યો જાયાં દા અગ્ને પ્રજયા સહ
સૌથી પહેલા તને, સુર્યાને, લગ્નમંડળી સાથે અહીં લાવવામાં આવી; હવે, અગ્નિ, તું પત્નીને પતિને પાછી આપ, સંતાન સાથે.
પુનઃ પત્નીમગ્નિરદાદાયુષા સહ વર્ચસા । દીર્ઘાયુરસ્યા યઃ પતિર્જીવાતિ શરદઃ શતમ્
અગ્નિએ પત્નીને પતિને આયુષ્ય અને તેજ સાથે પાછી આપી છે; તેનો પતિ લાંબું આયુષ્ય પામે અને એ સાથે સો વર્ષ જીવે.
સોમઃ પ્રથમો વિવિદે ગન્ધર્વો વિવિદ ઉત્તરઃ ।* તૃતીયો અગ્નિષ્ટે પતિસ્તુરીયસ્તે મનુષ્યજાઃ
સૌથી પહેલા સોમએ એને મેળવેલી, પછી ગંધર્વએ, ત્રીજા ક્રમે અગ્નિ એનો પતિ થયો અને ચોથા ક્રમે મનુષ્યો.
સોમો દદદ્ગન્ધર્વાય ગન્ધર્વો દદદગ્નયે । રયિં ચ પુત્રાઁશ્ચાદાદગ્નિર્મહ્યમથો ઇમામ્
સોમએ એને ગંધર્વને આપી, ગંધર્વએ અગ્નિને આપી; અગ્નિએ મને ધન, સંતાન અને આ સ્ત્રી આપી છે.
ઇહૈવ સ્તં મા વિ યૌષ્ટં વિશ્વમાયુર્વ્યશ્નુતમ્ । ક્રીળન્તૌ પુત્રૈર્નપ્તૃભિર્મોદમાનૌ સ્વે ગૃહે
તમે અહીં જ રહો, ક્યાંય જશો નહીં; આખું આયુષ્ય આનંદથી વિતાવો; પુત્ર અને પૌત્રો સાથે રમતા, તમારા ઘરમાં ખુશ રહો.
આ નઃ પ્રજાં જનયતુ પ્રજાપતિરાજરસાય સમનક્ત્વર્યમા । અદુર્મઙ્ગલીઃ પતિલોકમા વિશ શં નો ભવ દ્વિપદે શં ચતુષ્પદે
પ્રજાપતિ અમને સંતાન આપે, અર્યમા અમને બળ માટે જોડે; શુભતા સાથે પતિના ઘરમાં પ્રવેશો, અને અમને બે પગવાળા અને ચાર પગવાળાઓ માટે કલ્યાણ આપો.
અઘોરચક્ષુરપતિઘ્ન્યેધિ શિવા પશુભ્યઃ સુમનાઃ સુવર્ચાઃ । વીરસૂર્દેવકામા સ્યોના શં નો ભવ દ્વિપદે શં ચતુષ્પદે
તારો દૃષ્ટિ ભયજનક ન રહે, પતિને દુઃખ ન પહોંચાડે; પશુઓ માટે શુભ, સૌમ્ય, તેજસ્વી, પુત્રવતી અને દેવોને ઇચ્છતી બન; અમને બે પગવાળા અને ચાર પગવાળાઓ માટે કલ્યાણ આપ.
ઇમાં ત્વમિન્દ્ર મીઢ્વઃ સુપુત્રાં સુભગાં કૃણુ । દશાસ્યાં પુત્રાના ધેહિ પતિમેકાદશં કૃધિ
હે ઇન્દ્ર, આ સ્ત્રીને સુપુત્રવતી અને સુભાગ્યવતી બનાવ; એને દસ પુત્રો આપ, અને પતિને અગિયારમો બનાવ.
સમ્રાજ્ઞી શ્વશુરે ભવ સમ્રાજ્ઞી શ્વશ્ર્વાં ભવ । નનાન્દરિ સમ્રાજ્ઞી ભવ સમ્રાજ્ઞી અધિ દેવૃષુ
શ્વશુર માટે રાણી બન, શ્વશ્રુ માટે રાણી બન; નણંદ માટે રાણી બન અને દેવરોમાં પણ રાણી બની રહે.
સમઞ્જન્તુ વિશ્વે દેવાઃ સમાપો હૃદયાનિ નૌ । સં માતરિશ્વા સં ધાતા સમુ દેષ્ટ્રી દધાતુ નૌ
બધા દેવો અમને એક કરો, જળો અમારા હૃદયોને જોડે; માતરિશ્વાન, ધાતા અને માર્ગદર્શિકા દેવી અમને સાથે લાવે.
વિ હિ સોતોરસૃક્ષત નેન્દ્રં દેવમમંસત । યત્રામદદ્વૃષાકપિરર્યઃ પુષ્ટેષુ મત્સખા વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
સોમરસ વહેતો થયો છે; સૌએ ઇન્દ્રને દેવ માન્યો છે; જ્યાં વાઘા વાનરએ પીધું, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ, ત્યાં ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
પરા હીન્દ્ર ધાવસિ વૃષાકપેરતિ વ્યથિઃ । નો અહ પ્ર વિન્દસ્યન્યત્ર સોમપીતયે વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
હે ઇન્દ્ર, તું વાઘા વાનરથી ડરે છે અને દોડી જાય છે; તને બીજે ક્યાંય સોમપાનમાં સંતોષ નથી—ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
કિમયં ત્વાં વૃષાકપિશ્ચકાર હરિતો મૃગઃ । યસ્મા ઇરસ્યસીદુ ન્વર્યો વા પુષ્ટિમદ્વસુ વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
આ વાઘા વાનરે તને શું કર્યું કે તું ગુસ્સે છે? કે એ પાસે ધન અને સમૃદ્ધિ છે? ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
યમિમં ત્વં વૃષાકપિં પ્રિયમિન્દ્રાભિરક્ષસિ । શ્વા ન્વસ્ય જમ્ભિષદપિ કર્ણે વરાહયુર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
જે વાઘા વાનરને તું, ઇન્દ્ર, પ્રિય માને છે અને રક્ષે છે—એને કૂતરો કાઢે અને વરાળ એના કાન ફાડી નાખે—ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
પ્રિયા તષ્ટાનિ મે કપિર્વ્યક્તા વ્યદૂદુષત્ । શિરો ન્વસ્ય રાવિષં ન સુગં દુષ્કૃતે ભુવં વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
આ વાનરે મારા પ્રિય વસ્તુઓ ખુલ્લી કરી દીધી; હું એનું માથું ફોડી નાખું, દુષ્ટને આરામ ન આપું—ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
ન મત્સ્ત્રી સુભસત્તરા ન સુયાશુતરા ભુવત્ । ન મત્પ્રતિચ્યવીયસી ન સક્થ્યુદ્યમીયસી વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
મારી જેવી સુંદર સ્ત્રી કોઈ નથી, મારી જેવી રૂપાળી પણ નથી; મારી જેવી આકર્ષક કે ઉર્જાવાન પણ નથી—ઇન્દ્ર બધામાં શ્રેષ્ઠ છે.
ઉવે અમ્બ સુલાભિકે યથેવાઙ્ગ ભવિષ્યતિ । ભસન્મે અમ્બ સક્થિ મે શિરો મે વીવ હૃષ્યતિ વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
માતા સુલાભિકા, જે થાય તે થાય. મા, મારી જાંઘ સળગે છે, માથું દુખે છે, બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
કિં સુબાહો સ્વઙ્ગુરે પૃથુષ્ટો પૃથુજાઘને । કિં શૂરપત્નિ નસ્ત્વમભ્યમીષિ વૃષાકપિં વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
શક્તિશાળી હાથવાળી, મજબૂત આંગળીઓ અને જાડા જાંઘવાળી વીરપત્ની, તું વૃષાકપિ, અમારે શા માટે આવી છે? બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
અવીરામિવ મામયં શરારુરભિ મન્યતે । ઉતાહમસ્મિ વીરિણીન્દ્રપત્ની મરુત્સખા વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
એ મને નિર્વીર્ય સમજે છે, પણ હું શક્તિશાળી છું, હું ઇન્દ્રપત્ની છું, મારુતસખી છું. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
સંહોત્રં સ્મ પુરા નારી સમનં વાવ ગચ્છતિ । વેધા ઋતસ્ય વીરિણીન્દ્રપત્ની મહીયતે વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
પહેલાના સમયમાં સ્ત્રીઓ યજ્ઞમાં સાથે જતી. સર્જનહાર સત્યથી ઇન્દ્રપત્ની શક્તિશાળીનું સન્માન કરે છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ઇન્દ્રાણીમાસુ નારિષુ સુભગામહમશ્રવમ્ । નહ્યસ્યા અપરં ચન જરસા મરતે પતિર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
આ સ્ત્રીઓમાં મેં સાંભળ્યું છે કે ઇન્દ્રાણી સૌભાગ્યશાળી છે. તેની પતિ ક્યારેય વૃદ્ધાવસ્થાથી નાશ પામતો નથી. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
નાહમિન્દ્રાણિ રારણ સખ્યુર્વૃષાકપેરૃતે । યસ્યેદમપ્યં હવિઃ પ્રિયં દેવેષુ ગચ્છતિ વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
હું ન તો ઇન્દ્રાણી છું, ન તો વૃષાકપિની સખી, જેના માટે આ પ્રિય હવન દેવતાઓને અર્પાય છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
વૃષાકપાયિ રેવતિ સુપુત્ર આદુ સુસ્નુષે । ઘસત્ત ઇન્દ્ર ઉક્ષણઃ પ્રિયં કાચિત્કરં હવિર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
વૃષાકપિ, રેવતી, સારા પુત્રો અને સારા વહુઓ સાથે, ઇન્દ્રે પ્રિય હવન સ્વીકાર્યું છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ઉક્ષ્ણો હિ મે પઞ્ચદશ સાકં પચન્તિ વિંશતિમ્ । ઉતાહમદ્મિ પીવ ઇદુભા કુક્ષી પૃણન્તિ મે વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
પંદર રસોઈયા સાથે મળીને વીસ ભાગ બનાવે છે. મેં ખાધું છે, મારું પેટ ભરાઈ ગયું છે, બંને બાજુ સંતોષાઈ ગઈ છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
વૃષભો ન તિગ્મશૃઙ્ગોઽન્તર્યૂથેષુ રોરુવત્ । મન્થસ્ત ઇન્દ્ર શં હૃદે યં તે સુનોતિ ભાવયુર્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
તીક્ષ્ણ શિંગાવાળો વાછરડો જેમ ઝુંકાર કરે છે, તેમ ઇન્દ્ર મનને આનંદ આપે છે, જેમણે વિદ્વાનો હવન તૈયાર કરે છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ન સેશે યસ્ય રમ્બતેઽન્તરા સક્થ્યા કપૃત્ । સેદીશે યસ્ય રોમશં નિષેદુષો વિજૃમ્ભતે વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
જેની જાંઘ અંદરથી ધ્રૂજતી હોય તે ક્યારેય સુતો નથી; જે બેઠો હોય ત્યારે જેના વાળવાળું અંગ ફેલાય છે, તે સુઈ જાય છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.
ન સેશે યસ્ય રોમશં નિષેદુષો વિજૃમ્ભતે । સેદીશે યસ્ય રમ્બતેઽન્તરા સક્થ્યા કપૃદ્વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
જે બેઠો હોય ત્યારે જેના વાળવાળું અંગ ફેલાય છે, તે ક્યારેય સુતો નથી; જેની જાંઘ અંદરથી ધ્રૂજતી હોય તે સુઈ જાય છે. બધામાં ઇન્દ્ર સર્વોપરી છે.