યત્ત્વા દેવ પ્રપિબન્તિ તત આ પ્યાયસે પુનઃ । વાયુઃ સોમસ્ય રક્ષિતા સમાનાં માસ આકૃતિઃ
દેવતાઓ તને પીવે ત્યારે, હે સોમ, તું ફરીથી ભરાઈ જાય છે. વાયુ તારો રક્ષક છે અને માસો તારી સમાન રચના છે.
રૈભ્યાસીદનુદેયી નારાશંસી ન્યોચની । સૂર્યાયા ભદ્રમિદ્વાસો ગાથયૈતિ પરિષ્કૃતમ્
રૈભ્યા વરરાજાની સાથી હતી, નારાશંસી સહાય હતી. સૂર્યાનું શુભ વસ્ત્ર ગાનથી શોભાયમાન છે.
ચિત્તિરા ઉપબર્હણં ચક્ષુરા અભ્યઞ્જનમ્ । દ્યૌર્ભૂમિઃ કોશ આસીદ્યદયાત્સૂર્યા પતિમ્
ચિત્તિરા બેઠવાની જગ્યા હતી, ચક્ષુરા સુગંધિત તેલ હતી. જ્યારે સૂર્યા પતિને અપાઈ, ત્યારે આકાશ અને ધરતી પાત્ર બની.
સ્તોમા આસન્પ્રતિધયઃ કુરીરં છન્દ ઓપશઃ । સૂર્યાયા અશ્વિના વરાગ્નિરાસીત્પુરોગવઃ
સ્તોત્રો પ્રતિઉત્તર હતા, કુરીરા આવરણ હતું, છંદો બંધન હતા. સૂર્યાના લગ્નમાં અશ્વિનીકુમારો વરરાજા અને અગ્નિ આગેવાન હતા.
સોમો વધૂયુરભવદશ્વિનાસ્તામુભા વરા । સૂર્યાં યત્પત્યે શંસન્તીં મનસા સવિતાદદાત્
સોમ વરરાજા હતો, અશ્વિનીકુમારો બંને સાથી હતા. જ્યારે સૂર્યા પતિને અપાઈ, ત્યારે સવિતા આશીર્વાદ આપી.
મનો અસ્યા અન આસીદ્દ્યૌરાસીદુત ચ્છદિઃ । શુક્રાવનડ્વાહાવાસ્તાં યદયાત્સૂર્યા ગૃહમ્
સૂર્યાનું મન ધુરા હતું, આકાશ છાપરું હતું. તેજસ્વી બળદો વાઘા હતા, જ્યારે સૂર્યા પોતાના ઘરમાં પ્રવેશી.
ઋક્સામાભ્યામભિહિતૌ ગાવૌ તે સામનાવિતઃ । શ્રોત્રં તે ચક્રે આસ્તાં દિવિ પન્થાશ્ચરાચારઃ
ઋચા અને સામના ગાન સાથે બે ગાય જોડાઈ, ગીત સાથે. તારા શ્રવણ બનાવાયું અને આકાશમાં ચાલવા માટે માર્ગ તૈયાર થયો.
શુચી તે ચક્રે યાત્યા વ્યાનો અક્ષ આહતઃ । અનો મનસ્મયં સૂર્યારોહત્પ્રયતી પતિમ્
તારા માટે તેજસ્વી ચક્ર બનાવાયું, શ્વાસે ધુરા ફેરવ્યા. સૂર્યા મનથી બનેલા રથ પર બેસી, પતિ તરફ પ્રયાણ કરે છે.
સૂર્યાયા વહતુઃ પ્રાગાત્સવિતા યમવાસૃજત્ । અઘાસુ હન્યન્તે ગાવોઽર્જુન્યોઃ પર્યુહ્યતે
સૂર્યાના રથ માટે સવિતાએ યોક મોકલ્યો. ગાયો અનયુક્તોમાં મારાઈ જાય છે, સફેદ ગાયોમાં ઘેરી લેવામાં આવે છે.
યદશ્વિના પૃચ્છમાનાવયાતં ત્રિચક્રેણ વહતું સૂર્યાયાઃ । વિશ્વે દેવા અનુ તદ્વામજાનન્પુત્રઃ પિતરાવવૃણીત પૂષા
જ્યારે અશ્વિનીકુમારો પૂછતા-પછતા ત્રણ ચક્રવાળા સૂર્યાના રથ પર આવ્યા, ત્યારે બધા દેવોએ જાણ્યું; પુષા પુત્રે પોતાના માતા-પિતાને પસંદ કર્યા.
યદયાતં શુભસ્પતી વરેયં સૂર્યામુપ । ક્વૈકં ચક્રં વામાસીત્ક્વ દેષ્ટ્રાય તસ્થથુઃ
જ્યારે તમે, સૌંદર્યના સ્વામિ, સૂર્યાને વરમાળ માટે આવ્યા, ત્યારે તમારું એક ચક્ર ક્યાં હતું, અને યોક ક્યાં મૂક્યું હતું?
દ્વે તે ચક્રે સૂર્યે બ્રહ્માણ ઋતુથા વિદુઃ । અથૈકં ચક્રં યદ્ગુહા તદદ્ધાતય ઇદ્વિદુઃ
બ્રાહ્મણો, સૂર્યાના બે ચક્ર ઋતુ પ્રમાણે જાણે છે. પણ જે એક ચક્ર ગુપ્ત છે, તે જ્ઞાની જ જાણે છે.
સૂર્યાયૈ દેવેભ્યો મિત્રાય વરુણાય ચ । યે ભૂતસ્ય પ્રચેતસ ઇદં તેભ્યોઽકરં નમઃ
સૂર્યા, દેવો, મિત્ર અને વરુણ અને જે ભૂતના જ્ઞાની છે, તેમને હું વંદન કરું છું.
પૂર્વાપરં ચરતો માયયૈતૌ શિશૂ ક્રીળન્તૌ પરિ યાતો અધ્વરમ્ । વિશ્વાન્યન્યો ભુવનાભિચષ્ટ ઋતૂઁરન્યો વિદધજ્જાયતે પુનઃ
આ બે, આગળ-પાછળ ફરતા, માયાથી રમતા બાળકની જેમ યજ્ઞની ફરતે ફર્યા છે; એક સર્વે લોકોએ જુએ છે, બીજો ઋતુઓ ગોઠવે છે અને ફરીથી જન્મે છે.
નવોનવો ભવતિ જાયમાનોઽહ્નાં કેતુરુષસામેત્યગ્રમ્ । ભાગં દેવેભ્યો વિ દધાત્યાયન્પ્ર ચન્દ્રમાસ્તિરતે દીર્ઘમાયુઃ
હમેશા નવો, હમેશા પુનઃ જન્મતો, એ દિવસોનું ચિહ્ન છે, ઉષાઓમાં સૌપ્રથમ આવે છે; એ દેવતાઓને ભાગ ફાળવે છે અને ચંદ્ર આગળ વધીને દીર્ઘ આયુષ્ય પામે છે.
સુકિંશુકં શલ્મલિં વિશ્વરૂપં હિરણ્યવર્ણં સુવૃતં સુચક્રમ્ । આ રોહ સૂર્યે અમૃતસ્ય લોકં સ્યોનં પત્યે વહતું કૃણુષ્વ
સુંદર કિમસુક અને શાલમળી વૃક્ષ પર ચઢ, જે અનેક રૂપ ધરાવે છે, સોનાની જેમ તેજસ્વી છે, સારી રીતે આવરાયેલ છે અને ઉત્તમ ચક્ર ધરાવે છે; હે સૂર્યા, અમૃતના લોકમાં ચડી જા અને પતિને વહન કરવા માટે સુખદ બની જા.
ઉદીર્ષ્વાતઃ પતિવતી હ્યેષા વિશ્વાવસું નમસા ગીર્ભિરીળે । અન્યામિચ્છ પિતૃષદં વ્યક્તાં સ તે ભાગો જનુષા તસ્ય વિદ્ધિ
ઉઠ, આગળ વધ! કેમ કે હવે એ પતિવ્રતા છે; હું વિશ્વાવસુને નમ્રતાપૂર્વક વાણીથી સ્તુતિ કરું છું; બીજું, સ્પષ્ટ પિતૃસ્થાન શોધ, એ તારો જન્મથી મળેલો ભાગ છે, એ જાણ.
ઉદીર્ષ્વાતો વિશ્વાવસો નમસેળા મહે ત્વા । અન્યામિચ્છ પ્રફર્વ્યં સં જાયાં પત્યા સૃજ
ઉઠ, આગળ વધ, હે વિશ્વાવસુ, હું તને નમ્રતાપૂર્વક સ્તુતિ કરું છું; બીજું વિશાળ સ્થાન શોધ, અને પત્ની પતિ સાથે જોડાઈ જાય.
અનૃક્ષરા ઋજવઃ સન્તુ પન્થા યેભિઃ સખાયો યન્તિ નો વરેયમ્ । સમર્યમા સં ભગો નો નિનીયાત્સં જાસ્પત્યં સુયમમસ્તુ દેવાઃ
મારા મિત્રો જે માર્ગે વર પસંદ કરવા જાય છે, એ રસ્તાઓ સીધા અને ખોટા વગરના રહે; આર્યમાન અને ભાગ અમને એક કરો અને દેવતાઓ અમને સુખી ગૃહસ્થાશ્રમ આપે.
પ્ર ત્વા મુઞ્ચામિ વરુણસ્ય પાશાદ્યેન ત્વાબધ્નાત્સવિતા સુશેવઃ । ઋતસ્ય યોનૌ સુકૃતસ્ય લોકેઽરિષ્ટાં ત્વા સહ પત્યા દધામિ
હું તને વરુણના બંધનમાંથી મુક્ત કરું છું, જેમાં સવિતા, શુભકામનાવાળો, તને બાંધ્યો હતો; સત્યના સ્થાનમાં, સારા કર્મના લોકમાં, અખંડિત રહીને તને પતિ સાથે રાખું છું.
પ્રેતો મુઞ્ચામિ નામુતઃ સુબદ્ધામમુતસ્કરમ્ । યથેયમિન્દ્ર મીઢ્વઃ સુપુત્રા સુભગાસતિ
હું તને અહીંથી મુક્ત કરું છું, ત્યાંથી નહીં, સારી રીતે બંધાયેલ, ચોરી ન શકાય એવી; જેથી, હે ઇન્દ્ર, હે દયાળુ, એ સુપુત્રો અને સુભાગ્યથી યુક્ત થાય.
પૂષા ત્વેતો નયતુ હસ્તગૃહ્યાશ્વિના ત્વા પ્ર વહતાં રથેન । ગૃહાન્ગચ્છ ગૃહપત્ની યથાસો વશિની ત્વં વિદથમા વદાસિ
પૂષા તારો હાથ પકડીને તને લઈ જાય, અશ્વિનીકુમારો તને પોતાના રથમાં બેસાડી આગળ લઈ જાય; તું ગૃહમાં ગૃહપત્ની બની પ્રવેશ કર અને સ્વાધીન રહીને સભામાં બોલ.
ઇહ પ્રિયં પ્રજયા તે સમૃધ્યતામસ્મિન્ગૃહે ગાર્હપત્યાય જાગૃહિ । એના પત્યા તન્વં સં સૃજસ્વાધા જિવ્રી વિદથમા વદાથઃ
આ ઘરમાં તું સંતાન સાથે સમૃદ્ધિ પામ, ગૃહના અગ્નિનું રક્ષણ કર; પતિ સાથે તારો દેહ એક કર અને વિવેકપૂર્વક સભામાં બોલ.
નીલલોહિતં ભવતિ કૃત્યાસક્તિર્વ્યજ્યતે । એધન્તે અસ્યા જ્ઞાતયઃ પતિર્બન્ધેષુ બધ્યતે
હાનિકારક કર્મોમાં જોડાઈ એનું મન નીલાલાલ થાય છે અને એ સ્પષ્ટ દેખાય છે; એના સંબંધીઓ વધે છે પણ પતિ બંધનમાં બંધાય છે.
પરા દેહિ શામુલ્યં બ્રહ્મભ્યો વિ ભજા વસુ । કૃત્યૈષા પદ્વતી ભૂત્વ્યા જાયા વિશતે પતિમ્
વિવાદનું મૂળ બ્રાહ્મણોને આપી દે અને ધન વહેંચી દે; આ સ્ત્રી હાનિકારક કર્મોથી મુક્ત થઈ પતિમાં પ્રવેશ કરે છે.
અશ્રીરા તનૂર્ભવતિ રુશતી પાપયામુયા । પતિર્યદ્વધ્વો વાસસા સ્વમઙ્ગમભિધિત્સતે
જ્યારે પતિ પત્નીના વસ્ત્રથી બીજી સ્ત્રીને ઇચ્છે છે ત્યારે એનું શરીર દુર્ભાગ્યશાળી, પીળું અને પાપી બની જાય છે.
યે વધ્વશ્ચન્દ્રં વહતું યક્ષ્મા યન્તિ જનાદનુ । પુનસ્તાન્યજ્ઞિયા દેવા નયન્તુ યત આગતાઃ
જે રોગો ચંદ્રને લઈને વધૂ સાથે લોકમાંથી આવે છે, તે બધા પૂજનીય દેવતાઓ પાછા ત્યાં લઈ જાય જ્યાંથી એ આવ્યા છે.
મા વિદન્પરિપન્થિનો ય આસીદન્તિ દમ્પતી । સુગેભિર્દુર્ગમતીતામપ દ્રાન્ત્વરાતયઃ
જે લોકો દંપતીની આસપાસ બેઠા છે, તેઓ રસ્તો રોકે તે જાણે નહીં; દુશ્મનો દૂર ભાગી જાય અને તેઓ સારા માર્ગે મુશ્કેલીઓ પાર કરે.
સુમઙ્ગલીરિયં વધૂરિમાં સમેત પશ્યત । સૌભાગ્યમસ્યૈ દત્ત્વાયાથાસ્તં વિ પરેતન
આ વધૂ શુભ છે; બધા ભેગા થાઓ અને તેને જુઓ; એને સૌભાગ્ય આપી હવે તમે તમારા ઘરે જાઓ.
તૃષ્ટમેતત્કટુકમેતદપાષ્ઠવદ્વિષવન્નૈતદત્તવે । સૂર્યાં યો બ્રહ્મા વિદ્યાત્સ ઇદ્વાધૂયમર્હતિ
આ સૂકી છે, આ કડવી છે, આ ઝેર જેવી છે, ખાવા યોગ્ય નથી; જે બ્રાહ્મણ સૂર્યા સ્તોત્ર જાણે છે, એ જ વધૂ માટે યોગ્ય છે.