આ વ ઋઞ્જસ ઊર્જાં વ્યુષ્ટિષ્વિન્દ્રં મરુતો રોદસી અનક્તન । ઉભે યથા નો અહની સચાભુવા સદઃસદો વરિવસ્યાત ઉદ્ભિદા
મરુદો, તાકાતભર્યા પ્રભાતોમાં આવો; ઇન્દ્ર અને મરુદો, તમે આકાશ અને પૃથ્વીને આવરણ આપો. જેમ દિવસ અને રાત અમારી સાથે રહે છે, તેમ તમે અમને વસવાટ અને પ્રકાશમય માર્ગ આપો.
તદુ શ્રેષ્ઠં સવનં સુનોતનાત્યો ન હસ્તયતો અદ્રિઃ સોતરિ । વિદદ્ધ્યર્યો અભિભૂતિ પૌંસ્યં મહો રાયે ચિત્તરુતે યદર્વતઃ
એ શ્રેષ્ઠ સોમરસ તૈયાર કરો; કુશળ રથચાલકની જેમ પથ્થર રસ કાઢે છે. હે મહાનો, અમને વિજય, પરાક્રમ, ધન અને ઝડપી સમજ આપો.
તદિદ્ધ્યસ્ય સવનં વિવેરપો યથા પુરા મનવે ગાતુમશ્રેત્ । ગોઅર્ણસિ ત્વાષ્ટ્રે અશ્વનિર્ણિજિ પ્રેમધ્વરેષ્વધ્વરાઁ અશિશ્રયુઃ
એ જ સોમરસ એ માટે વહાવાયું છે, જેમ પહેલાં મનુ માટે માર્ગ બન્યો હતો. ગૌશાળામાં, ઘોડાના ઘરમા, યજ્ઞસ્થળે, ઉપાસકો એને શોધે છે.
અપ હત રક્ષસો ભઙ્ગુરાવત સ્કભાયત નિરૃતિં સેધતામતિમ્ । આ નો રયિં સર્વવીરં સુનોતન દેવાવ્યં ભરત શ્લોકમદ્રયઃ
રાક્ષસોને દૂર કરો, વિનાશકને તોડો, દુર્ભાગ્ય અટકાવો અને મૂર્ખતા દૂર કરો. અમને સર્વવીર ધન આપો, દેવો; પથ્થરો, ભરતને ગીત આપો.
દિવશ્ચિદા વોઽમવત્તરેભ્યો વિભ્વના ચિદાશ્વપસ્તરેભ્યઃ । વાયોશ્ચિદા સોમરભસ્તરેભ્યોઽગ્નેશ્ચિદર્ચ પિતુકૃત્તરેભ્યઃ
આકાશ કરતાં પણ તમે વધારે શક્તિશાળી છો; તેજસ્વીઓમાં પણ તમે શ્રેષ્ઠ છો. પવન, સોમ, અગ્નિ અને પિતૃઓ કરતાં પણ તમે મહાન છો.
ભુરન્તુ નો યશસઃ સોત્વન્ધસો ગ્રાવાણો વાચા દિવિતા દિવિત્મતા । નરો યત્ર દુહતે કામ્યં મધ્વાઘોષયન્તો અભિતો મિથસ્તુરઃ
યશસ્વી અને શક્તિશાળી પથ્થરો અમારે માટે ગુંજાવો; તેમની ધ્વનિ આકાશમાં ફેલાવો. જ્યાં મનુષ્યો ઇચ્છિત મધ દોહે છે, ત્યાં બધા મળીને ગાન કરે છે.
સુન્વન્તિ સોમં રથિરાસો અદ્રયો નિરસ્ય રસં ગવિષો દુહન્તિ તે । દુહન્ત્યૂધરુપસેચનાય કં નરો હવ્યા ન મર્જયન્ત આસભિઃ
પથ્થરો સોમને દબાવે છે, રથચાલકો રસ કાઢે છે. તેઓ દૂધ દોહે છે, પુરાવા માટે; મનુષ્યો હાથથી હવન તૈયાર કરે છે.
એતે નરઃ સ્વપસો અભૂતન ય ઇન્દ્રાય સુનુથ સોમમદ્રયઃ । વામંવામં વો દિવ્યાય ધામ્ને વસુવસુ વઃ પાર્થિવાય સુન્વતે
આ પુરુષો વિધિમાં કુશળ છે; પથ્થરો, ઇન્દ્ર માટે સોમ દબાવો. દરેકે, દૈવી અને પૃથ્વી લોક માટે, યજમાનને ધન આપો.
અભ્રપ્રુષો ન વાચા પ્રુષા વસુ હવિષ્મન્તો ન યજ્ઞા વિજાનુષઃ । સુમારુતં ન બ્રહ્માણમર્હસે ગણમસ્તોષ્યેષાં ન શોભસે
વાદળમાંથી વરસાદ જેમ વરસે છે તેમ, તેમની વાણી ધન વરસાવે છે; યજ્ઞમાં કુશળ યજમાનોની જેમ. મરુદો માટેના સ્તોત્ર જેવી, તું સ્તુતિને યોગ્ય છે; હું તેમના સમૂહની પ્રશંસા કરું છું, તું તેમાં તેજ આપે છે.
શ્રિયે મર્યાસો અઞ્જીઁરકૃણ્વત સુમારુતં ન પૂર્વીરતિ ક્ષપઃ । દિવસ્પુત્રાસ એતા ન યેતિર આદિત્યાસસ્તે અક્રા ન વાવૃધુઃ
યુવાનો મહિમા માટે પોતાને શોભાવે છે, મરુદોની જેમ, અનેક ઉજળા રાતો માટે. આ સ્વર્ગપુત્રો અવરોધી શકાય એવા નથી; આદિત્યો ક્યારેય થાકતા નથી.
પ્ર યે દિવઃ પૃથિવ્યા ન બર્હણા ત્મના રિરિચ્રે અભ્રાન્ન સૂર્યઃ । પાજસ્વન્તો ન વીરાઃ પનસ્યવો રિશાદસો ન મર્યા અભિદ્યવઃ
જેમ સૂર્ય આકાશ અને પૃથ્વી પર પ્રકાશ ફેલાવે છે, તેમ તેઓ પોતાની શક્તિથી તેજ આપે છે, વાદળોને વિખેરી દે છે. વીર પુરુષોની જેમ, મહાન, નિર્દોષ અને યુવાનોની જેમ, તેઓ હંમેશા આગળ વધે છે.
યુષ્માકં બુધ્ને અપાં ન યામનિ વિથુર્યતિ ન મહી શ્રથર્યતિ । વિશ્વપ્સુર્યજ્ઞો અર્વાગયં સુ વઃ પ્રયસ્વન્તો ન સત્રાચ આ ગત
તમારા અંતરમાં, જેમ પાણીના તળિયે કંઈ તૂટી જતું નથી, તેમ મહાન પણ કદી તૂટતો નથી; સર્વત્ર વ્યાપક યજ્ઞ તમારી પાસે આવે છે, ભેટો લઈને, જેમ મિત્રો સભામાં ભેગા થાય છે.
યૂયં ધૂર્ષુ પ્રયુજો ન રશ્મિભિર્જ્યોતિષ્મન્તો ન ભાસા વ્યુષ્ટિષુ । શ્યેનાસો ન સ્વયશસો રિશાદસઃ પ્રવાસો ન પ્રસિતાસઃ પરિપ્રુષઃ
તમે ગાડાની વાંકડીઓમાં જોડાયેલા reins જેવો, પ્રભા સાથે ઉગતા સૂર્ય જેવી તેજસ્વી છો; શ્યેન જેવી પોતાની મહિમા ધરાવનારી, તીવ્ર, યાત્રિકો જેવી ઝડપી અને સર્વત્ર વ્યાપક છો.
પ્ર યદ્વહધ્વે મરુતઃ પરાકાદ્યૂયં મહઃ સંવરણસ્ય વસ્વઃ । વિદાનાસો વસવો રાધ્યસ્યારાચ્ચિદ્દ્વેષઃ સનુતર્યુયોત
મરુતો, જ્યારે તમે દૂરથી સંવરણનું મહાન ધન લાવો છો, દયાળુના ધનને જાણો છો, ત્યારે તમે દૂરથી પણ દ્વેષને દૂર કરી દો છો.
ય ઉદૃચિ યજ્ઞે અધ્વરેષ્ઠા મરુદ્ભ્યો ન માનુષો દદાશત્ । રેવત્સ વયો દધતે સુવીરં સ દેવાનામપિ ગોપીથે અસ્તુ
જે કોઈ યજ્ઞના ઉગતા અગ્નિ સમયે મરુતોને, માનવની જેમ નહીં, પણ ભક્તિપૂર્વક અર્પણ કરે છે, એ ધનવાન પુત્રપ્રાપ્તિ પામે છે; એ દેવતાઓની રક્ષામાં રહે.
તે હિ યજ્ઞેષુ યજ્ઞિયાસ ઊમા આદિત્યેન નામ્ના શમ્ભવિષ્ઠાઃ । તે નોઽવન્તુ રથતૂર્મનીષાં મહશ્ચ યામન્નધ્વરે ચકાનાઃ
કારણ કે એ યજ્ઞમાં યજ્ઞયોગ્ય શક્તિઓ છે, જે આદિત્ય નામથી સર્વેમાં આનંદ આપનારી છે; એ અમારી રથ જેવી ઇચ્છાઓનું રક્ષણ કરે, જેમ યજ્ઞમાં મહિમા સાથે આનંદથી ચાલે છે.
વિપ્રાસો ન મન્મભિઃ સ્વાધ્યો દેવાવ્યો ન યજ્ઞૈઃ સ્વપ્નસઃ । રાજાનો ન ચિત્રાઃ સુસંદૃશઃ ક્ષિતીનાં ન મર્યા અરેપસઃ
તમે વિદ્વાનોની જેમ પોતાના વિચારોમાં સ્થિર, દેવતાઓ જેવી યજ્ઞમાં જાગૃત; રાજાઓ જેવી તેજસ્વી અને સુંદર, અને મનુષ્યોમાં નિર્દોષ યુવાનો જેવી છો.
અગ્નિર્ન યે ભ્રાજસા રુક્મવક્ષસો વાતાસો ન સ્વયુજઃ સદ્યઊતયઃ । પ્રજ્ઞાતારો ન જ્યેષ્ઠાઃ સુનીતયઃ સુશર્માણો ન સોમા ઋતં યતે
તમે અગ્નિ જેવી તેજસ્વી, સુવર્ણવર્ણ વક્ષ ધરાવનારી; પવન જેવી સ્વયં જોડાયેલી અને સદા સક્રિય; વડીલો જેવી બુદ્ધિશાળી, શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શન આપનારી, અને સોમ જેવી સત્ય માટે પ્રયત્નશીલ છો.
વાતાસો ન યે ધુનયો જિગત્નવોઽગ્નીનાં ન જિહ્વા વિરોકિણઃ । વર્મણ્વન્તો ન યોધાઃ શિમીવન્તઃ પિતૄણાં ન શંસાઃ સુરાતયઃ
તમે પવન જેવી ઝડપી અને હલનચલનવાળી, અગ્નિની જિહ્વા જેવી તેજસ્વી; શસ્ત્રધારી યોદ્ધા જેવી સજ્જ અને શક્તિશાળી, અને પિતૃઓની સ્તુતિ જેવી દાનશીલ છો.
રથાનાં ન યેઽરાઃ સનાભયો જિગીવાંસો ન શૂરા અભિદ્યવઃ । વરેયવો ન મર્યા ઘૃતપ્રુષોઽભિસ્વર્તારો અર્કં ન સુષ્ટુભઃ
તમે રથના પાંસલા અને નાભિ જેવી મજબૂત, યુદ્ધમાં વિજયી વીર જેવી; પસંદ કરેલા યુવાનો જેવી ઘીથી સ્નાન કરાવેલા, અને ગાયક જેવી મધુર સ્તુતિ ગાવનારા છો.
અશ્વાસો ન યે જ્યેષ્ઠાસ આશવો દિધિષવો ન રથ્યઃ સુદાનવઃ । આપો ન નિમ્નૈરુદભિર્જિગત્નવો વિશ્વરૂપા અઙ્ગિરસો ન સામભિઃ
તમે શ્રેષ્ઠ ગતિશીલ ઘોડા જેવી, ઉત્સાહી રથચાલક જેવી દાનશીલ; વહેતી નદીઓ જેવી પ્રવાહ સાથે ચાલતી, અને અનેક રૂપ ધરાવનારી, અંગિરસો જેવી સ્તુતિઓ સાથે છો.
ગ્રાવાણો ન સૂરયઃ સિન્ધુમાતર આદર્દિરાસો અદ્રયો ન વિશ્વહા । શિશૂલા ન ક્રીળયઃ સુમાતરો મહાગ્રામો ન યામન્નુત ત્વિષા
તમે પીસણપથ્થર જેવી ઝડપી, નદીની માતાઓ જેવી શક્તિશાળી; પર્વત જેવી સર્વેને જીતનારી; રમતાં બાળકો જેવી સુપોષિત, અને મહાન ટોળકી જેવી શક્તિથી આગળ વધો છો.
ઉષસાં ન કેતવોઽધ્વરશ્રિયઃ શુભંયવો નાઞ્જિભિર્વ્યશ્વિતન્ । સિન્ધવો ન યયિયો ભ્રાજદૃષ્ટયઃ પરાવતો ન યોજનાનિ મમિરે
તમે ઉષા જેવી યજ્ઞ માટે શોભાયમાન પ્રકાશ, ઝડપથી દોડનારા અને પોતાના માર્ગે ઓળખાવા જેવા; નદીઓ જેવી વહેવા આતુર અને તેજસ્વી દ્રષ્ટિવાળી; દૂરના યાત્રિકો જેવી અંતર માપો છો.
સુભાગાન્નો દેવાઃ કૃણુતા સુરત્નાનસ્માન્સ્તોતૄન્મરુતો વાવૃધાનાઃ । અધિ સ્તોત્રસ્ય સખ્યસ્ય ગાત સનાદ્ધિ વો રત્નધેયાનિ સન્તિ
દેવતાઓ અમને ભાગ્યશાળી અને દાનમાં સમૃદ્ધ બનાવે; હે મરુતો, તમે જે સ્તુતિ પામો છો, અમને વધારો; સ્તુતિ અને મિત્રતામાં, તમારું ધન હંમેશાં ટકાઉ છે.
અપશ્યમસ્ય મહતો મહિત્વમમર્ત્યસ્ય મર્ત્યાસુ વિક્ષુ । નાના હનૂ વિભૃતે સં ભરેતે અસિન્વતી બપ્સતી ભૂર્યત્તઃ
અમે એ મહાનના મહાત્મ્યને, અમરના માનવોમાં વર્તાતા મહિમાને જોયું છે; એ વિવિધ જડબાં ધરાવે છે, જે સ્પર્ધામાં ભેગાં થાય છે, કાપે છે, ખાય છે અને ઘણું પકડી રાખે છે.
ગુહા શિરો નિહિતમૃધગક્ષી અસિન્વન્નત્તિ જિહ્વયા વનાનિ । અત્રાણ્યસ્મૈ પડ્ભિઃ સં ભરન્ત્યુત્તાનહસ્તા નમસાધિ વિક્ષુ
એનું શિર્ષ ગુપ્ત છે, વિવિધ દિશામાં ફરતું; એ જીભથી જંગલને કાપે છે અને ખાય છે; અહીં, એ માટે લોકો પગથી, ઉંચા હાથથી અને શ્રદ્ધાથી યજ્ઞમાં ભેટ લાવે છે.
પ્ર માતુઃ પ્રતરં ગુહ્યમિચ્છન્કુમારો ન વીરુધઃ સર્પદુર્વીઃ । સસં ન પક્વમવિદચ્છુચન્તં રિરિહ્વાંસં રિપ ઉપસ્થે અન્તઃ
માતાની ગુપ્ત પથ શોધતો, બાળક જેવો વનસ્પતિઓમાં સરકે છે, ખોરાક શોધે છે; બાળ જેવો એ પકાવેલું, તેજસ્વી પદાર્થ મેળવે છે, ઈચ્છા રાખે છે અને શત્રુની ગોદમાં રહે છે.
તદ્વામૃતં રોદસી પ્ર બ્રવીમિ જાયમાનો માતરા ગર્ભો અત્તિ । નાહં દેવસ્ય મર્ત્યશ્ચિકેતાગ્નિરઙ્ગ વિચેતાઃ સ પ્રચેતાઃ
હે અમર, આ વાત હું તને, આકાશ અને પૃથ્વીને કહું છું: જન્મતો ગર્ભ પોતાની માતાઓને ભક્ષે છે; હું, માનવ, દેવને સમજતો નથી; અગ્નિ જ સર્વજ્ઞ, વિવેકી અને સર્વ જાણનાર છે.
યો અસ્મા અન્નં તૃષ્વાદધાત્યાજ્યૈર્ઘૃતૈર્જુહોતિ પુષ્યતિ । તસ્મૈ સહસ્રમક્ષભિર્વિ ચક્ષેઽગ્ને વિશ્વતઃ પ્રત્યઙ્ઙસિ ત્વમ્
જે કોઈ તરસેલા અગ્નિને ભોજન આપે છે, ઘી અને તપેલા ઘીથી હવન કરે છે, એ અગ્નિને પોષે છે; એ માટે, હજારો આંખોથી અગ્નિ સર્વ દિશામાં જુએ છે; હે અગ્નિ, તું સર્વત્ર દૃષ્ટિ ધરાવે છે.
કિં દેવેષુ ત્યજ એનશ્ચકર્થાગ્ને પૃચ્છામિ નુ ત્વામવિદ્વાન્ । અક્રીળન્ક્રીળન્હરિરત્તવેઽદન્વિ પર્વશશ્ચકર્ત ગામિવાસિઃ
હે અગ્નિ, તું દેવોમાં કયું દુષ્કર્મ કર્યું છે? હું જાણતો નથી, તેથી તને પૂછું છું. રમતાં કે ગંભીરતાથી, તું પીળાશિયાળે હવનનો ભાગ ભોગવ્યો; બંધનથી બંધાયેલો હતો, પણ તું એ બંધ તોડી નાખ્યું, ગાયને જેમ મુક્ત કરી દીધું.