અયં સ્તુતો રાજા વન્દિ વેધા અપશ્ચ વિપ્રસ્તરતિ સ્વસેતુઃ । સ કક્ષીવન્તં રેજયત્સો અગ્નિં નેમિં ન ચક્રમર્વતો રઘુદ્રુ
આ પ્રશંસિત રાજા, વિદ્વાન અને ગાયક, પોતાનું સરહદ પાર કરે છે. એ ડાળીઓથી અગ્નિને હલાવે છે, જેમ ચક્રની કિનારી હલાવે છે, અને ઝડપી ગતિશીલ અગ્નિને ઉશ્કેરે છે.
સ દ્વિબન્ધુર્વૈતરણો યષ્ટા સબર્ધું ધેનુમસ્વં દુહધ્યૈ । સં યન્મિત્રાવરુણા વૃઞ્જ ઉક્થૈર્જ્યેષ્ઠેભિરર્યમણં વરૂથૈઃ
એ દ્વિ-સીમાવાળો વૈતરણી, યજમાન, સતત દૂધ આપતી ગાય અને ઘોડાને દૂધ આપવા ઈચ્છે છે. જ્યારે મીત્ર અને વરુણ સ્તુતિ સાથે જોડાય છે, ત્યારે આર્યમણ વડીલ રક્ષકો સાથે જોડાય છે.
તદ્બન્ધુઃ સૂરિર્દિવિ તે ધિયંધા નાભાનેદિષ્ઠો રપતિ પ્ર વેનન્ । સા નો નાભિઃ પરમાસ્ય વા ઘાહં તત્પશ્ચા કતિથશ્ચિદાસ
એ સગા ઋષિએ તારી બુદ્ધિને સ્વર્ગમાં, સૌથી નજીકના નાભિમાં સ્થાપી છે, અને ગાયક એનું ગાન કરે છે. એ નાભિ અમારી બને, દૂર હોય કે નજીક—હું પણ પછી કોઈ રીતે એમાં પહોંચી શકું.
ઇયં મે નાભિરિહ મે સધસ્થમિમે મે દેવા અયમસ્મિ સર્વઃ । દ્વિજા અહ પ્રથમજા ઋતસ્યેદં ધેનુરદુહજ્જાયમાના
આ મારી નાભિ છે, અહીં મારું સ્થાન છે; આ મારા દેવતાઓ છે, હું આ બધું છું. દ્વિજ અને સત્યના પ્રથમ જન્મેલા, આ ગાયે, નવી જન્મેલી, દૂધ આપ્યું છે.
અધાસુ મન્દ્રો અરતિર્વિભાવાવ સ્યતિ દ્વિવર્તનિર્વનેષાટ્ । ઊર્ધ્વા યચ્છ્રેણિર્ન શિશુર્દન્મક્ષૂ સ્થિરં શેવૃધં સૂત માતા
પછી, મૃદુ, ચંચળ અને તેજસ્વી, બે વળાંકવાળી, પ્રશંસા માટે ઉત્સુક થશે. જ્યારે સીધી રેખા, બાળક જેવી, જન્મે છે, ત્યારે માતા મજબૂત અને સતત વધતી સંતાનને આગળ મૂકે છે.
અધા ગાવ ઉપમાતિં કનાયા અનુ શ્વાન્તસ્ય કસ્ય ચિત્પરેયુઃ । શ્રુધિ ત્વં સુદ્રવિણો નસ્ત્વં યાળાશ્વઘ્નસ્ય વાવૃધે સૂનૃતાભિઃ
પછી ગાયોએ કનાયાની સમજણને અનુસરી, કોઈ શ્વાનના ભુંક્યા પછી આગળ વધ્યાં. હે ધનવાન, અમારું સાંભળો, તમે ઘોડા વિનાશકની સ્તુતિથી સમૃદ્ધ થાઓ છો, સત્ય વચનોથી વધો છો.
અધ ત્વમિન્દ્ર વિદ્ધ્યસ્માન્મહો રાયે નૃપતે વજ્રબાહુઃ । રક્ષા ચ નો મઘોનઃ પાહિ સૂરીનનેહસસ્તે હરિવો અભિષ્ટૌ
હે ઇન્દ્ર, અમારે માટે પ્રહાર કરો, મહાન રાજા, મજબૂત બાહુવાળા, વિશાળ ધન માટે. હે દયાળુ, અમારો રક્ષણ કરો, અમારા વીરોને બચાવો; નિષ્ફળતા વિના, હે હરિવ, તમારી કૃપામાં.
અધ યદ્રાજાના ગવિષ્ટૌ સરત્સરણ્યુઃ કારવે જરણ્યુઃ । વિપ્રઃ પ્રેષ્ઠઃ સ હ્યેષાં બભૂવ પરા ચ વક્ષદુત પર્ષદેનાન્
જ્યારે રાજાઓ ગાય માટે સ્પર્ધા કરે છે, ત્યારે સરણ્યુ કવિ માટે, જરણ્યુ માટે દોડે છે. પ્રેરિત અને સૌથી પ્રિય એનો થયો છે, અને એ આગળ જશે અથવા તેમના સાથે પાર કરશે.
અધા ન્વસ્ય જેન્યસ્ય પુષ્ટૌ વૃથા રેભન્ત ઈમહે તદૂ નુ । સરણ્યુરસ્ય સૂનુરશ્વો વિપ્રશ્ચાસિ શ્રવસશ્ચ સાતૌ
પછી, આ મહાનના સમૃદ્ધિમાં, અમે વ્યર્થ પણ ઉંચા અવાજે પુકારીયે છીએ. સરણ્યુ એનો પુત્ર, ઘોડો છે, અને તમે ઋષિ છો, અને કીર્તિમાં પ્રસિદ્ધ છો.
યુવોર્યદિ સખ્યાયાસ્મે શર્ધાય સ્તોમં જુજુષે નમસ્વાન્ । વિશ્વત્ર યસ્મિન્ના ગિરઃ સમીચીઃ પૂર્વીવ ગાતુર્દાશત્સૂનૃતાયૈ
જો તમારી મિત્રતા અને દળ માટે અમે ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ અર્પણ કરી છે, જેમાં બધા સ્વરો સુમેળથી ભેગા થાય છે, જેમ અગાઉ દાતા માટે, સત્ય વચન મેળવવા માટે.
સ ગૃણાનો અદ્ભિર્દેવવાનિતિ સુબન્ધુર્નમસા સૂક્તૈઃ । વર્ધદુક્થૈર્વચોભિરા હિ નૂનં વ્યધ્વૈતિ પયસ ઉસ્રિયાયાઃ
જે સ્તુતિ કરે છે, દેવોથી યુક્ત, જળથી સમૃદ્ધ, સારા સગા, ભક્તિ અને સ્તુતિથી. એ સ્તુતિઓ અને વચનો વડે વધે—હવે એ ખરેખર તેજસ્વી ગાયના દૂધ તરફ આવે છે.
ત ઊ ષુ ણો મહો યજત્રા ભૂત દેવાસ ઊતયે સજોષાઃ । યે વાજાઁ અનયતા વિયન્તો યે સ્થા નિચેતારો અમૂરાઃ
હે પૂજનીય દેવો, તમે સૌ એક મનથી અમારી મદદ માટે મહાન બનો. તમે જ અમને વિજય અપાવો છો, સ્વતંત્રપણે ચાલો છો, સ્થિર રહો છો અને કદી નિષ્ફળ થતા નથી.
યે યજ્ઞેન દક્ષિણયા સમક્તા ઇન્દ્રસ્ય સખ્યમમૃતત્વમાનશ । તેભ્યો ભદ્રમઙ્ગિરસો વો અસ્તુ પ્રતિ ગૃભ્ણીત માનવં સુમેધસઃ
જેઓ યજ્ઞ અને દક્ષિણાથી જોડાઈને ઇન્દ્રની મૈત્રી અને અમરત્વ મેળવવા ઇચ્છે છે, એ અંંગિરસો તમને શુભ આશીર્વાદ આપે. હે વિદ્વાનો, માનવ જીવનની ભેટ સ્વીકારો.
ય ઉદાજન્પિતરો ગોમયં વસ્વૃતેનાભિન્દન્પરિવત્સરે વલમ્ । દીર્ઘાયુત્વમઙ્ગિરસો વો અસ્તુ પ્રતિ ગૃભ્ણીત માનવં સુમેધસઃ
જેઓ પિતૃઓએ સત્યના બળે ગાયોની વાડ તોડી અને વર્ષ પૂર્ણ થવામાં ધન મેળવ્યું, એ અંંગિરસો તમને દીર્ઘ આયુષ્ય આપે. હે વિદ્વાનો, માનવ જીવનની ભેટ સ્વીકારો.
ય ઋતેન સૂર્યમારોહયન્દિવ્યપ્રથયન્પૃથિવીં માતરં વિ । સુપ્રજાસ્ત્વમઙ્ગિરસો વો અસ્તુ પ્રતિ ગૃભ્ણીત માનવં સુમેધસઃ
જેઓએ સત્યના બળે સૂર્યને આકાશે ચઢાવ્યો અને પૃથ્વી-માતાને વિસ્તૃત કરી, એ અંંગિરસો તમને સુપુત્રતા આપે. હે વિદ્વાનો, માનવ જીવનની ભેટ સ્વીકારો.
અયં નાભા વદતિ વલ્ગુ વો ગૃહે દેવપુત્રા ઋષયસ્તચ્છૃણોતન । સુબ્રહ્મણ્યમઙ્ગિરસો વો અસ્તુ પ્રતિ ગૃભ્ણીત માનવં સુમેધસઃ
આ ઘરમા એક મીઠા સ્વરે બોલે છે, હે દેવપુત્રો ઋષિઓ, એ સાંભળો. અંંગિરસો તમને ઉત્તમ પ્રાર્થના આપે. હે વિદ્વાનો, માનવ જીવનની ભેટ સ્વીકારો.
વિરૂપાસ ઇદૃષયસ્ત ઇદ્ગમ્ભીરવેપસઃ । તે અઙ્ગિરસઃ સૂનવસ્તે અગ્નેઃ પરિ જજ્ઞિરે
જે ઋષિઓ વિવિધ સ્વરૂપ ધરાવે છે અને અંતરમાં કંપે છે, એ અંંગિરસો અગ્નિના પુત્ર તરીકે જન્મ્યા છે.
યે અગ્નેઃ પરિ જજ્ઞિરે વિરૂપાસો દિવસ્પરિ । નવગ્વો નુ દશગ્વો અઙ્ગિરસ્તમો સચા દેવેષુ મંહતે
જે વિવિધ સ્વરૂપ ધરાવનારા અગ્નિ અને આકાશની આસપાસ જન્મ્યા છે, નવ ગાયવાળા, દસ ગાયવાળા અંંગિરસો દેવોમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
ઇન્દ્રેણ યુજા નિઃ સૃજન્ત વાઘતો વ્રજં ગોમન્તમશ્વિનમ્ । સહસ્રં મે દદતો અષ્ટકર્ણ્યઃ શ્રવો દેવેષ્વક્રત
ઇન્દ્રની સાથે, તેઓ ગૌધનથી ભરેલી ટોળકી અને અશ્વિનોને મુક્ત કરે છે. આઠ કાનવાળાઓ હજાર આપીને દેવોમાં પ્રસિદ્ધિ મેળવે છે.
પ્ર નૂનં જાયતામયં મનુસ્તોક્મેવ રોહતુ । યઃ સહસ્રં શતાશ્વં સદ્યો દાનાય મંહતે
હવે આ મનુ જન્મે અને સંતાનની જેમ વિકસે. જે એકસાથે હજાર અને સો ઘોડા દાન કરવા ઈચ્છે છે, તે ઉન્નતિ પામે.
ન તમશ્નોતિ કશ્ચન દિવ ઇવ સાન્વારભમ્ । સાવર્ણ્યસ્ય દક્ષિણા વિ સિન્ધુરિવ પપ્રથે
કોઈ પણ તેને પહોંચી શકતો નથી, જેમ આકાશ પ્રકાશથી ભરેલું છે. સાવર્ણ્યની દક્ષિણાં નદી જેવું વ્યાપી જાય છે.
ઉત દાસા પરિવિષે સ્મદ્દિષ્ટી ગોપરીણસા । યદુસ્તુર્વશ્ચ મામહે
દાસો પણ પોતાના કામ અને ગાયોની રક્ષા સાથે અમને માન આપે છે. તુર્વશ અને યદુએ પણ મને પ્રશંસા આપી છે.
સહસ્રદા ગ્રામણીર્મા રિષન્મનુઃ સૂર્યેણાસ્ય યતમાનૈતુ દક્ષિણા । સાવર્ણેર્દેવાઃ પ્ર તિરન્ત્વાયુર્યસ્મિન્નશ્રાન્તા અસનામ વાજમ્
હજારો આપનાર નેતા કદી દુઃખ ન પામે. મનુની દક્ષિણાં સૂર્ય સાથે સ્પર્ધા કરે. સાવર્ણ્યના દેવો દીર્ઘ આયુષ્ય આપે, જેમા અમે થાક્યા વિના વિજય મેળવ્યો છે.
પરાવતો યે દિધિષન્ત આપ્યં મનુપ્રીતાસો જનિમા વિવસ્વતઃ । યયાતેર્યે નહુષ્યસ્ય બર્હિષિ દેવા આસતે તે અધિ બ્રુવન્તુ નઃ
જેઓ દૂરથી મનુપ્રિય પ્રાચીન વિવસ્વાનના જન્મને શોધે છે, અને યયાતિ તથા નહુષના યજ્ઞસ્થળે બેઠા છે, એ દેવો અમારા માટે બોલે.
વિશ્વા હિ વો નમસ્યાનિ વન્દ્યા નામાનિ દેવા ઉત યજ્ઞિયાનિ વઃ । યે સ્થ જાતા અદિતેરદ્ભ્યસ્પરિ યે પૃથિવ્યાસ્તે મ ઇહ શ્રુતા હવમ્
તમારા બધા નામો વંદનીય અને પૂજનીય છે, હે દેવો, અને તમારી યજ્ઞક્રિયાઓ પણ. તમે જે અદિતિ, જળ અને પૃથ્વીમાંથી જન્મ્યા છો, એ અહીં મારા આહ્વાનને સાંભળો.
યેભ્યો માતા મધુમત્પિન્વતે પયઃ પીયૂષં દ્યૌરદિતિરદ્રિબર્હાઃ । ઉક્થશુષ્માન્વૃષભરાન્સ્વપ્નસસ્તાઁ આદિત્યાઁ અનુ મદા સ્વસ્તયે
જેઓમાંથી માતા મધુર દુધ, પોષક અમૃત, આકાશ, અદિતિ અને યજ્ઞકુશ પરોસે છે, એ આદિત્યો સ્તુતિ અને બળથી ભરપૂર છે, અને અમારી કલ્યાણ માટે આનંદ આપે છે.
નૃચક્ષસો અનિમિષન્તો અર્હણા બૃહદ્દેવાસો અમૃતત્વમાનશુઃ । જ્યોતીરથા અહિમાયા અનાગસો દિવો વર્ષ્માણં વસતે સ્વસ્તયે
માનવ દ્રષ્ટિ ધરાવનારા, અડગ અને પૂજનીય મહાદેવો અમરત્વ મેળવવા ઇચ્છે છે. પ્રકાશમાં સવાર, કપટરહિત અને નિર્દોષ, તેઓ સ્વર્ગના શિખરે અમારા કલ્યાણ માટે વસે છે.
સમ્રાજો યે સુવૃધો યજ્ઞમાયયુરપરિહ્વૃતા દધિરે દિવિ ક્ષયમ્ । તાઁ આ વિવાસ નમસા સુવૃક્તિભિર્મહો આદિત્યાઁ અદિતિં સ્વસ્તયે
જે રાજાઓ સમૃદ્ધ અને યજ્ઞમાં આવ્યા છે, અપરાજિત રહી સ્વર્ગમાં નિવાસ કરે છે, એ મહાન આદિત્યો અને અદિતિને હું નમન અને સ્તુતિથી બોલાવું છું, અમારા કલ્યાણ માટે.
કો વ સ્તોમં રાધતિ યં જુજોષથ વિશ્વે દેવાસો મનુષો યતિ ષ્ઠન । કો વોઽધ્વરં તુવિજાતા અરં કરદ્યો નઃ પર્ષદત્યંહઃ સ્વસ્તયે
કોણ એ સ્તુતિ ગાશે જેને તમે બધા દેવો આનંદથી સ્વીકારો છો અને મનુષ્યો અર્પણ કરે છે? કોણ તમારો યજ્ઞ પ્રસન્ન બનાવશે, હે મહાબળીઓ? તમે અમને દુઃખમાંથી પાર પાડો, અમારા કલ્યાણ માટે.
યેભ્યો હોત્રાં પ્રથમામાયેજે મનુઃ સમિદ્ધાગ્નિર્મનસા સપ્ત હોતૃભિઃ । ત આદિત્યા અભયં શર્મ યચ્છત સુગા નઃ કર્ત સુપથા સ્વસ્તયે
જેઓ માટે મનુએ પ્રથમ વખત સાત યજ્ઞકર્તાઓ સાથે મનથી પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં હવન કર્યો હતો, એ એદિત્યો, અમને નિર્ભય આશ્રય આપો, અમારો માર્ગ સરળ બનાવો અને અમને કલ્યાણ તરફ દોરી જાવ.