શં રોદસી સુબન્ધવે યહ્વી ઋતસ્ય માતરા । ભરતામપ યદ્રપો દ્યૌઃ પૃથિવિ ક્ષમા રપો મો ષુ તે કિં ચનામમત્
આકાશ અને ધરતી, સત્યની યુવાન અને નજીકની માતાઓ, અમને કલ્યાણ આપે. જો કોઈ દુઃખ હોય તો, આકાશ, ધરતી અને જમીન તેને દૂર કરે; એ તારો ભાગ ન રહે.
અવ દ્વકે અવ ત્રિકા દિવશ્ચરન્તિ ભેષજા । ક્ષમા ચરિષ્ણ્વેકકં ભરતામપ યદ્રપો દ્યૌઃ પૃથિવિ ક્ષમા રપો મો ષુ તે કિં ચનામમત્
દ્વિગણ અને ત્રિગણ ઔષધિઓ આકાશમાં ફરે છે; એક જમીન પર ચાલે છે. જો કોઈ દુઃખ હોય તો, આકાશ, ધરતી અને જમીન તેને દૂર કરે; એ તારો ભાગ ન રહે.
સમિન્દ્રેરય ગામનડ્વાહં ય આવહદુશીનરાણ્યા અનઃ । ભરતામપ યદ્રપો દ્યૌઃ પૃથિવિ ક્ષમા રપો મો ષુ તે કિં ચનામમત્
ઇન્દ્ર, ગાય અને વાછરડાને માર્ગદર્શન આપ, જેમણે ઉશીનરનો રથ લાવ્યો હતો. જો કોઈ દુઃખ હોય તો, આકાશ, ધરતી અને જમીન તેને દૂર કરે; એ તારો ભાગ ન રહે.
આ જનં ત્વેષસંદૃશં માહીનાનામુપસ્તુતમ્ । અગન્મ બિભ્રતો નમઃ
અમે મહાન લોકોની સભામાં આવ્યા છીએ, મહાનોમાં જે વખાણ પામ્યા છે, તેમને નમન લઈને આવ્યા છીએ.
અસમાતિં નિતોશનં ત્વેષં નિયયિનં રથમ્ । ભજેરથસ્ય સત્પતિમ્
અવિરોધિત, તેજસ્વી અને શક્તિશાળી રથને, અમે એ રથના સચ્ચા સ્વામીની શોધ કરીએ છીએ.
યો જનાન્મહિષાઁ ઇવાતિતસ્થૌ પવીરવાન્ । ઉતાપવીરવાન્યુધા
જે પવિત્રતાથી ભરપૂર છે અને માણસોને મહિષ જેવો વટ ધરાવીને પાર કરી ગયો છે, તે હથિયારોથી પણ નિર્મળ જ રહે છે.
યસ્યેક્ષ્વાકુરુપ વ્રતે રેવાન્મરાય્યેધતે । દિવીવ પઞ્ચ કૃષ્ટયઃ
જેનાં નિયમમાં ઇક્ષ્વાકુ આનંદથી ફૂલ્યો-ફાલ્યો છે, અને પાંચ જાતિઓ પણ સ્વસ્થ જીવન માટે આકાશમાં વૃક્ષો જેવાં વિકસે છે.
ઇન્દ્ર ક્ષત્રાસમાતિષુ રથપ્રોષ્ઠેષુ ધારય । દિવીવ સૂર્યં દૃશે
હે ઇન્દ્ર, સભામાં અને રથની બેઠક પર તારી રાજસત્તા સ્થિર રાખ, જેમ આકાશમાં સૌને દેખાતો સૂર્ય પ્રકાશે છે.
અગસ્ત્યસ્ય નદ્ભ્યઃ સપ્તી યુનક્ષિ રોહિતા । પણીન્ન્યક્રમીરભિ વિશ્વાન્રાજન્નરાધસઃ
તમે અગસ્ત્યના લાલ ઘોડાંઓને નદીઓ સાથે જોડો છો; પણીઓને તમે જીત્યા છે, હે રાજા, અને બધા દુશ્મનોને પાર કર્યા છે.
અયં માતાયં પિતાયં જીવાતુરાગમત્ । ઇદં તવ પ્રસર્પણં સુબન્ધવેહિ નિરિહિ
આ બાળક માતા પાસે આવ્યો છે, પિતા પાસે આવ્યો છે, જીવતા લોકો પાસે આવ્યો છે; હે સુબંધી, તું તારો માર્ગ આગળ વધાર, બહાર નીકળી આવ.
યથા યુગં વરત્રયા નહ્યન્તિ ધરુણાય કમ્ । એવા દાધાર તે મનો જીવાતવે ન મૃત્યવેઽથો અરિષ્ટતાતયે
જેમ યોગને ત્રણ પટ્ટા વડે મજબૂતીથી બાંધવામાં આવે છે, તેમ હું તારો મન જીવન માટે બાંધું છું, મૃત્યુ માટે નહીં, પણ નિરોગી રહેવા માટે.
યથેયં પૃથિવી મહી દાધારેમાન્વનસ્પતીન્ । એવા દાધાર તે મનો જીવાતવે ન મૃત્યવેઽથો અરિષ્ટતાતયે
જેમ આ વિશાળ પૃથ્વી વૃક્ષોને સંભાળે છે, તેમ હું તારો મન જીવન માટે બાંધું છું, મૃત્યુ માટે નહીં, પણ નિરોગી રહેવા માટે.
યમાદહં વૈવસ્વતાત્સુબન્ધોર્મન આભરમ્ । જીવાતવે ન મૃત્યવેઽથો અરિષ્ટતાતયે
યમ, વૈવસ્વત અને સુબંધી પાસેથી જે મન મેં લીધું છે, તે હું જીવન માટે પાછું આપું છું, મૃત્યુ માટે નહીં, પણ આરોગ્ય માટે.
ન્યગ્વાતોઽવ વાતિ ન્યક્તપતિ સૂર્યઃ । નીચીનમઘ્ન્યા દુહે ન્યગ્ભવતુ તે રપઃ
પવન નીચે ફૂંકાય છે, સૂર્ય નીચે જતો રહે છે, ગાય નીચે દૂધ આપે છે—એ જ રીતે તારી બિમારી પણ નીચે ઉતરી જાય.
અયં મે હસ્તો ભગવાનયં મે ભગવત્તરઃ । અયં મે વિશ્વભેષજોઽયં શિવાભિમર્શનઃ
આ મારો હાથ પાવન છે, આ મારો હાથ વધુ પાવન છે; આ મારો હાથ સર્વ રોગોનું ઉપચાર કરે છે, આ સ્પર્શથી શુભ છે.
ઇદમિત્થા રૌદ્રં ગૂર્તવચા બ્રહ્મ ક્રત્વા શચ્યામન્તરાજૌ । ક્રાણા યદસ્ય પિતરા મંહનેષ્ઠાઃ પર્ષત્પક્થે અહન્ના સપ્ત હોતૄન્
આ જ રૌદ્ર વાણી છે, જે પ્રશંસિત છે, બ્રહ્મવચન છે, જે બે રાજાઓ વચ્ચે શક્તિ અને ઇચ્છાથી બોલાય છે; જ્યારે તેના દયાળુ માતા-પિતા તેને રક્ષે છે, ત્યારે તેણે યજ્ઞસ્થળે સાત હોદ્દારને વિજીત કર્યા.
સ ઇદ્દાનાય દભ્યાય વન્વઞ્ચ્યવાનઃ સૂદૈરમિમીત વેદિમ્ । તૂર્વયાણો ગૂર્તવચસ્તમઃ ક્ષોદો ન રેત ઇતઊતિ સિઞ્ચત્
તે દાન અને વિજય માટે, પુરુષાર્થથી પ્રયત્ન કરીને, યજ્ઞો વડે વિધિપૂર્વક વેદી માપે છે; ઉત્સુક થઈને, પ્રશંસિત વાણી બોલી, તેણે ધારા જેવું બીજ વહાવ્યું છે.
મનો ન યેષુ હવનેષુ તિગ્મં વિપઃ શચ્યા વનુથો દ્રવન્તા । આ યઃ શર્યાભિસ્તુવિનૃમ્ણો અસ્યાશ્રીણીતાદિશં ગભસ્તૌ
જેનાં હવનમાં મન તીક્ષ્ણ અને કુશળતાથી આગળ વધે છે, જેઓ ઝડપી છે, અને જે બલવાન છે તે તીક્ષ્ણ બાણોથી પોતાના બંને હાથ દિશાઓ તરફ ફેલાવે છે.
કૃષ્ણા યદ્ગોષ્વરુણીષુ સીદદ્દિવો નપાતાશ્વિના હુવે વામ્ । વીતં મે યજ્ઞમા ગતં મે અન્નં વવન્વાંસા નેષમસ્મૃતધ્રૂ
જ્યારે કાળી ગાયોમાં બેઠેલા હતા, ત્યારે હું તમને બોલાવું છું, હે અશ્વિનીકુમારો, આકાશના સંતાનો; મારા યજ્ઞમાં આવો, મારા ભોજનમાં આવો, તમે ઉત્સુક છો, મને ભૂલશો નહીં, હે નેતાઓ.
પ્રથિષ્ટ યસ્ય વીરકર્મમિષ્ણદનુષ્ઠિતં નુ નર્યો અપૌહત્ । પુનસ્તદા વૃહતિ યત્કનાયા દુહિતુરા અનુભૃતમનર્વા
જેનું વીરકર્મ મજબૂત અને સારી રીતે કરેલું છે, જે પુરુષોએ કદી ત્યાગ્યું નથી; પુનઃ જે પાતળી દીકરીએ વહન કર્યું હતું, તે ફરી ઊંચું થાય છે, વહન કરનારને આધાર આપે છે.
મધ્યા યત્કર્ત્વમભવદભીકે કામં કૃણ્વાને પિતરિ યુવત્યામ્ । મનાનગ્રેતો જહતુર્વિયન્તા સાનૌ નિષિક્તં સુકૃતસ્ય યોનૌ
જ્યારે મધ્યમાં રહેલું કાર્ય ગુપ્ત રીતે થયું, યુવાન સ્ત્રીમાં પિતાને ઇચ્છતા; શરૂઆતમાં બંને મન અલગ થયા, અને સુનિયોજિત બીજ ગર્ભમાં મૂકાયું.
પિતા યત્સ્વાં દુહિતરમધિષ્કન્ક્ષ્મયા રેતઃ સંજગ્માનો નિ ષિઞ્ચત્ । સ્વાધ્યોઽજનયન્બ્રહ્મ દેવા વાસ્તોષ્પતિં વ્રતપાં નિરતક્ષન્
જ્યારે પિતાએ પોતાની જ દીકરીમાં ઇચ્છાથી બીજ મૂક્યું, ત્યારે દેવતાઓએ, સ્વયંભૂએ, બ્રહ્મવાણી અને ઘરનાં રક્ષક, વ્રતના પાલકને સર્જ્યા.
સ ઈં વૃષા ન ફેનમસ્યદાજૌ સ્મદા પરૈદપ દભ્રચેતાઃ । સરત્પદા ન દક્ષિણા પરાવૃઙ્ન તા નુ મે પૃશન્યો જગૃભ્રે
તે વાછરડા જેવો યુદ્ધમાં ફેન ફેંકે છે, બીજા ઓછા સમજદાર દૂર ચાલ્યા જાય છે; દક્ષિણ હાથ દાનની જેમ વળી જાય છે, પણ ચિતરેલી એ મને પકડી લે છે.
મક્ષૂ ન વહ્નિઃ પ્રજાયા ઉપબ્દિરગ્નિં ન નગ્ન ઉપ સીદદૂધઃ । સનિતેધ્મં સનિતોત વાજં સ ધર્તા જજ્ઞે સહસા યવીયુત્
જેમ અગ્નિ ઝડપથી પ્રગટે છે, તેમ ઉપબ્દિ પણ ઉત્સાહથી આવે છે; જેમ નગ્ન માણસ અગ્નિ પાસે બેસે છે, તેમ એ પણ નજીક આવે છે. એ સતત ઇંધણ અને શક્તિ શોધે છે; એ સહારો આપનાર છે અને હંમેશા નવી તાજગીથી જન્મે છે.
મક્ષૂ કનાયાઃ સખ્યં નવગ્વા ઋતં વદન્ત ઋતયુક્તિમગ્મન્ । દ્વિબર્હસો ય ઉપ ગોપમાગુરદક્ષિણાસો અચ્યુતા દુદુક્ષન્
નવગ્વાઓ ઝડપથી કનાયા સાથે મિત્રતા માટે આવ્યા, તેઓ સત્ય બોલતા અને સત્ય સાથે જોડાયેલા હતા. બે આશ્રય ધરાવતા generous અને અડગ મનવાળા, ગોપાળ પાસે દૂધ મેળવવા ઇચ્છતા આવ્યા.
મક્ષૂ કનાયાઃ સખ્યં નવીયો રાધો ન રેત ઋતમિત્તુરણ્યન્ । શુચિ યત્તે રેક્ણ આયજન્ત સબર્દુઘાયાઃ પય ઉસ્રિયાયાઃ
ઝડપથી કનાયાની નવી મિત્રતા તરફ, અગાઉ કરતાં નવી, ભેટ જેવી, સત્ય વહે છે અને પાર જાય છે. શુદ્ધ માર્ગે તેઓ તારી પાસે આવ્યા, કારણ કે સતત દૂધ આપતી તેજસ્વી ગાયે દૂધ આપ્યું.
પશ્વા યત્પશ્ચા વિયુતા બુધન્તેતિ બ્રવીતિ વક્તરી રરાણઃ । વસોર્વસુત્વા કારવોઽનેહા વિશ્વં વિવેષ્ટિ દ્રવિણમુપ ક્ષુ
જ્યારે પશુઓ પાછળથી અલગ પડ્યા પછી ઓળખાય છે, ત્યારે ગાયક આનંદથી એવું કહે છે. વસુઓના પુત્રો ધન મેળવવા સતત પ્રયત્નશીલ છે, બધા ખજાનાઓ ઓળખી નજીક લાવે છે.
તદિન્ન્વસ્ય પરિષદ્વાનો અગ્મન્પુરૂ સદન્તો નાર્ષદં બિભિત્સન્ । વિ શુષ્ણસ્ય સંગ્રથિતમનર્વા વિદત્પુરુપ્રજાતસ્ય ગુહા યત્
પછી, જે લોકો તેની આસપાસ બેઠા હતા, તેઓ ઘણા ભેગા થઈને, કદી ન વયск થતી પ્રાપ્તિ ઈચ્છતા આવ્યા. તેમણે અનેક જન્મેલા રહસ્ય શોધી કાઢ્યું, શુષ્ણાનું ગુપ્ત બંધન, જે તૂટતું નથી.
ભર્ગો હ નામોત યસ્ય દેવાઃ સ્વર્ણ યે ત્રિષધસ્થે નિષેદુઃ । અગ્નિર્હ નામોત જાતવેદાઃ શ્રુધી નો હોતરૃતસ્ય હોતાધ્રુક્
એ જ તેજ છે, જેને દેવતાઓએ નામ આપ્યું છે, અને એ જ પ્રકાશ છે, જે ત્રિ-લોકમાં બેઠો છે. અગ્નિ એનું નામ છે, જાતવેદા; હે સત્યના યજમાન, અમારું વચન સાંભળો.
ઉત ત્યા મે રૌદ્રાવર્ચિમન્તા નાસત્યાવિન્દ્ર ગૂર્તયે યજધ્યૈ । મનુષ્વદ્વૃક્તબર્હિષે રરાણા મન્દૂ હિતપ્રયસા વિક્ષુ યજ્યૂ
અને એ બંને, પ્રખર તેજવાળા, હે અશ્વિનીકુમારો, હે ઇન્દ્ર, સ્તુતિ માટે યજ્ઞમાં આવો. મનુષ્યો વચ્ચે પ્રસન્ન થઈ, સુંદર રીતે અર્પિત સોમથી આનંદ મેળવો, અને જાતિમાં યજ્ઞ માટે યોગ્ય રહો.