અશ્મન્વતી રીયતે સં રભધ્વમુત્તિષ્ઠત પ્ર તરતા સખાયઃ । અત્રા જહામ યે અસન્નશેવાઃ શિવાન્વયમુત્તરેમાભિ વાજાન્
પથ્થરવાળી આગળ વધે છે—મિત્રો, જોડાઓ, ઊઠો અને પાર જાવ. અહીં આપણે જે ઉપયોગી નહોતા, તેમને છોડીએ અને શુભસંગીઓ સાથે વધુ મહાન વિજય મેળવીએ.
ત્વષ્ટા માયા વેદપસામપસ્તમો બિભ્રત્પાત્રા દેવપાનાનિ શંતમા । શિશીતે નૂનં પરશું સ્વાયસં યેન વૃશ્ચાદેતશો બ્રહ્મણસ્પતિઃ
તવષ્ટા, જે કલાઓ અને ઊંડા જ્ઞાન જાણે છે, દેવતાઓ માટે શુભ પાનપાત્રો ધરાવે છે. એ લોખંડની કૂહાડી તીખી કરે છે, જેના દ્વારા બ્રહ્મણસ્પતિ બધાં અવરોધો દૂર કરે છે.
સતો નૂનં કવયઃ સં શિશીત વાશીભિર્યાભિરમૃતાય તક્ષથ । વિદ્વાંસઃ પદા ગુહ્યાનિ કર્તન યેન દેવાસો અમૃતત્વમાનશુઃ
જાણકારો એ કૂહાડીઓથી જોડાય છે, જેના દ્વારા તમે અમરત્વ રચ્યું. ગુપ્ત પગલાં જાણીને, તમે એ કાર્ય કરો છો, જેના કારણે દેવતાઓ અમર બન્યા.
ગર્ભે યોષામદધુર્વત્સમાસન્યપીચ્યેન મનસોત જિહ્વયા । સ વિશ્વાહા સુમના યોગ્યા અભિ સિષાસનિર્વનતે કાર ઇજ્જિતિમ્
એમણે ગાયના ગર્ભમાં વાછરડું મૂકી દીધું, સૂક્ષ્મ મન અને જીભથી. એ હંમેશાં શુભચિંતક છે, બધાં યોગ્ય કાર્યો તરફ આગળ વધે છે, વિજય માટે પ્રયત્નશીલ ગાયક છે.
તાં સુ તે કીર્તિં મઘવન્મહિત્વા યત્ત્વા ભીતે રોદસી અહ્વયેતામ્ । પ્રાવો દેવાઁ આતિરો દાસમોજઃ પ્રજાયૈ ત્વસ્યૈ યદશિક્ષ ઇન્દ્ર
મઘવન, તારી એ મહાન કીર્તિ છે, જ્યારે ડરથી પૃથ્વી અને આકાશે તને બોલાવ્યા. તું દેવતાઓને આગળ લઈ ગયો, દાસનો બળ હરાવ્યો, અને તેમની સંતાનને મદદ કરી, હે ઇન્દ્ર.
યદચરસ્તન્વા વાવૃધાનો બલાનીન્દ્ર પ્રબ્રુવાણો જનેષુ । માયેત્સા તે યાનિ યુદ્ધાન્યાહુર્નાદ્ય શત્રું નનુ પુરા વિવિત્સે
જ્યારે તું શરીરે અને બળમાં વધતો હતો, હે ઇન્દ્ર, અને લોકોમાં તું તારી શક્તિ જાહેર કરતો હતો, ત્યારે એ યુદ્ધો તારી માયા કહેવાય નહીં. આજે દુશ્મન પહેલાની જેમ નથી, તેને અજમાવાનો.
ક ઉ નુ તે મહિમનઃ સમસ્યાસ્મત્પૂર્વ ઋષયોઽન્તમાપુઃ । યન્માતરં ચ પિતરં ચ સાકમજનયથાસ્તન્વઃ સ્વાયાઃ
કોણ તારી મહિમાનો અંત સુધી પહોંચ્યો છે? અમારા પૂર્વજોમાંથી કયાંએ, હે ઇન્દ્ર? જ્યારે તું તારી જ દેહમાંથી માતા અને પિતા બંનેને પેદા કર્યા.
ચત્વારિ તે અસુર્યાણિ નામાદાભ્યાનિ મહિષસ્ય સન્તિ । ત્વમઙ્ગ તાનિ વિશ્વાનિ વિત્સે યેભિઃ કર્માણિ મઘવઞ્ચકર્થ
મહાન, તારા સ્વામીપનના ચાર નામ મહિષમાં છે. તું એ બધાં જાણે છે, હે મઘવન, જેના દ્વારા તું કાર્યો પૂર્ણ કર્યાં.
ત્વં વિશ્વા દધિષે કેવલાનિ યાન્યાવિર્યા ચ ગુહા વસૂનિ । કામમિન્મે મઘવન્મા વિ તારીસ્ત્વમાજ્ઞાતા ત્વમિન્દ્રાસિ દાતા
તમે બધું જ રાખો છો, દેખાતું અને ગુપ્ત ધન પણ. મઘવન, મારી ઇચ્છા તું ન તોડીશ. તું જ જાણનારો છે, તું જ ઇન્દ્ર, તું જ દેનારો છે.
યો અદધાજ્જ્યોતિષિ જ્યોતિરન્તર્યો અસૃજન્મધુના સં મધૂનિ । અધ પ્રિયં શૂષમિન્દ્રાય મન્મ બ્રહ્મકૃતો બૃહદુક્થાદવાચિ
જે પ્રકાશમાં પ્રકાશ મૂક્યો, અને મધથી મીઠાશ પેદા કરી, એ પછી, હે ઇન્દ્ર, તારી પ્રશંસા માટે મારું મનપસંદ ગીત, પવિત્ર વાણીથી, હું બોલી રહ્યો છું.
દૂરે તન્નામ ગુહ્યં પરાચૈર્યત્ત્વા ભીતે અહ્વયેતાં વયોધૈ । ઉદસ્તભ્નાઃ પૃથિવીં દ્યામભીકે ભ્રાતુઃ પુત્રાન્મઘવન્તિત્વિષાણઃ
દૂર છે એ ગુપ્ત નામ, જેના દ્વારા ડરેલા લોકોએ તને બળ માટે બોલાવ્યા. તું તારી શક્તિથી પૃથ્વી અને આકાશને સહારો આપ્યો, હે મઘવન, તારા ભાઈના તેજસ્વી પુત્રો.
મહત્તન્નામ ગુહ્યં પુરુસ્પૃગ્યેન ભૂતં જનયો યેન ભવ્યમ્ । પ્રત્નં જાતં જ્યોતિર્યદસ્ય પ્રિયં પ્રિયાઃ સમવિશન્ત પઞ્ચ
મહાન છે એ ગુપ્ત નામ, હે અનેક કળાવાન, જેના દ્વારા તું ભૂતકાળ અને ભવિષ્યનું સર્જન કર્યું. એ પ્રાચીન પ્રકાશ, જે તારા પ્રિય છે, પાંચ પ્રિયજનોએ સાથે પ્રવેશ કર્યો.
આ રોદસી અપૃણાદોત મધ્યં પઞ્ચ દેવાઁ ઋતુશઃ સપ્તસપ્ત । ચતુસ્ત્રિંશતા પુરુધા વિ ચષ્ટે સરૂપેણ જ્યોતિષા વિવ્રતેન
એમણે પૃથ્વી, આકાશ અને મધ્ય ભાગને ભર્યા, પાંચ દેવતાઓએ ક્રમશઃ, સાત-સાત. ચોત્રીસ રૂપે, એ પોતાનાં તેજથી સર્વત્ર જુએ છે, સ્પષ્ટ પ્રકાશે.
યદુષ ઔચ્છઃ પ્રથમા વિભાનામજનયો યેન પુષ્ટસ્ય પુષ્ટમ્ । યત્તે જામિત્વમવરં પરસ્યા મહન્મહત્યા અસુરત્વમેકમ્
તમે પ્રથમ પ્રકાશ ફેલાવ્યો, પ્રથમ તેજ પેદા કર્યું, જેના દ્વારા પોષિત વધુ પોષાય છે. તારી નાતી ઊંચી કરતાં નીચી છે, તારી મહાનતા એકમાત્ર છે, મહાન સ્વામીપનમાં.
વિધું દદ્રાણં સમને બહૂનાં યુવાનં સન્તં પલિતો જગાર । દેવસ્ય પશ્ય કાવ્યં મહિત્વાદ્યા મમાર સ હ્યઃ સમાન
વધતો ચાંદ્ર, ઘણાંઓમાં વસે છે, યુવાન હોવા છતાં પકવ વાળ ધરાવે છે, અને જાગે છે. દેવકવિની મહાનતા જો, એ ગઈકાલે મર્યો, પણ આજે ફરી જન્મે છે.
શાક્મના શાકો અરુણઃ સુપર્ણ આ યો મહઃ શૂરઃ સનાદનીળઃ । યચ્ચિકેત સત્યમિત્તન્ન મોઘં વસુ સ્પાર્હમુત જેતોત દાતા
શક્તિથી શક્તિશાળી, લાલ રંગનો, સુપર્ણ, મહાન, વીર અને પ્રાચીન છે. જે જાણે છે એ સાચું છે, વ્યર્થ નથી; એનું ધન ઉત્તમ છે, જીતનાર અને દેનાર બંને છે.
ઐભિર્દદે વૃષ્ણ્યા પૌંસ્યાનિ યેભિરૌક્ષદ્વૃત્રહત્યાય વજ્રી । યે કર્મણઃ ક્રિયમાણસ્ય મહ્ન ઋતેકર્મમુદજાયન્ત દેવાઃ
આ બધાથી એણે પુરૂષાર્થ આપ્યો, જેના દ્વારા વજ્રધારી વૃત્રના સંહાર માટે વરસ્યો. જે કર્મ કરવામાં આવ્યા, એમાંથી દેવતાઓ જન્મ્યા.
યુજા કર્માણિ જનયન્વિશ્વૌજા અશસ્તિહા વિશ્વમનાસ્તુરાષાટ્ । પીત્વી સોમસ્ય દિવ આ વૃધાનઃ શૂરો નિર્યુધાધમદ્દસ્યૂન્
સંયોજનથી એ સર્વશક્તિમાન કર્મ કરે છે, દુષ્ટનો નાશક, સર્વમન, શાસક. સોમ પીધા પછી, સ્વર્ગમાં વધીને, એ વીર દુશ્મનોને ભગાડે છે અને દબાવે છે.
ઇદં ત એકં પર ઊ ત એકં તૃતીયેન જ્યોતિષા સં વિશસ્વ । સંવેશને તન્વશ્ચારુરેધિ પ્રિયો દેવાનાં પરમે જનિત્રે
આ તારો એક છે, એ તારો બીજું છે, ત્રીજા પ્રકાશથી બધું એક કર. એકત્ર થવામાં, તારો દેહ આનંદિત થાય; દેવતાઓના પ્રિય, સર્વોચ્ચ જન્મસ્થાને.
તનૂષ્ટે વાજિન્તન્વં નયન્તી વામમસ્મભ્યં ધાતુ શર્મ તુભ્યમ્ । અહ્રુતો મહો ધરુણાય દેવાન્દિવીવ જ્યોતિઃ સ્વમા મિમીયાઃ
તારી શક્તિશાળી કાયાએ અમને આનંદ અને સુરક્ષા મળે, અને એ તારી જ તેજસ્વી કાયાથી, દેવો, તું આકાશમાં પ્રકાશ ફેલાવજે, જેમ અખંડ પ્રકાશ ચમકે, એમ તું નિર્ભય રહીને તારો તેજ ઊજાગર કરજે.
વાજ્યસિ વાજિનેના સુવેનીઃ સુવિત સ્તોમં સુવિતો દિવં ગાઃ । સુવિતો ધર્મ પ્રથમાનુ સત્યા સુવિતો દેવાન્સુવિતોઽનુ પત્મ
તારી શક્તિથી તું બલવાન છે; તારી શક્તિથી તું ઉત્તમ ફળ મેળવે છે. તારી શક્તિથી તું વખાણ પામે છે, તારી શક્તિથી તું સ્વર્ગ સુધી પહોંચે છે. તારી શક્તિથી તું સાચા ધર્મોનું પાલન કરે છે, તારી શક્તિથી તું દેવોને અનુસરે છે, અને તારી શક્તિથી અમે પણ તને અનુસરીએ છીએ.
મહિમ્ન એષાં પિતરશ્ચનેશિરે દેવા દેવેષ્વદધુરપિ ક્રતુમ્ । સમવિવ્યચુરુત યાન્યત્વિષુરૈષાં તનૂષુ નિ વિવિશુઃ પુનઃ
એમની મહાનતાને તો એમના પૂર્વજો પણ પહોંચી શક્યા નહિં; દેવોએ પોતાની બુદ્ધિ દેવોમાં જ મૂકી. એમણે બધું વહેંચી દીધું, અને પોતાની શક્તિથી એ બધું ફરીથી પોતાની જ કાયામાં પ્રવેશ્યું.
સહોભિર્વિશ્વં પરિ ચક્રમૂ રજઃ પૂર્વા ધામાન્યમિતા મિમાનાઃ । તનૂષુ વિશ્વા ભુવના નિ યેમિરે પ્રાસારયન્ત પુરુધ પ્રજા અનુ
એમની શક્તિથી એમણે આખું વિશ્વ ફર્યું, અને પ્રાચીન, અનંત નિવાસસ્થાનોને માપી લીધા. એમની કાયામાં બધાં જીવો પ્રવેશ્યા અને અનેક જાતિઓમાં વ્યાપી ગયા.
દ્વિધા સૂનવોઽસુરં સ્વર્વિદમાસ્થાપયન્ત તૃતીયેન કર્મણા । સ્વાં પ્રજાં પિતરઃ પિત્ર્યં સહ આવરેષ્વદધુસ્તન્તુમાતતમ્
પુત્રોએ સૂર્યને જાણનારા અસુરને બે ભાગે વહેંચી, અને ત્રીજા કર્મથી તેને સ્થિર કર્યો. પિતાઓએ પોતાની શક્તિથી પોતાની સંતાન અને પૌત્ર પરંપરાને આગળની પેઢીમાં સ્થાપી.
નાવા ન ક્ષોદઃ પ્રદિશઃ પૃથિવ્યાઃ સ્વસ્તિભિરતિ દુર્ગાણિ વિશ્વા । સ્વાં પ્રજાં બૃહદુક્થો મહિત્વાવરેષ્વદધાદા પરેષુ
જેમ નાવ દરિયામાં તરે છે કે પૃથ્વીના દિશાઓ પાર કરે છે, તેમ શુભાશિષથી એ બધા કઠિનાઈઓ પાર કરે છે. પોતાની સંતાન સાથે, જે મહાન વખાણ પામે છે, એણે પોતાની મહાનતાથી પૂર્વજ અને અનુગામી બંનેમાં સ્થાન આપ્યું.
મા પ્ર ગામ પથો વયં મા યજ્ઞાદિન્દ્ર સોમિનઃ । માન્ત સ્થુર્નો અરાતયઃ
અમે સાચા માર્ગ પરથી ભટકી ન જઈએ, યજ્ઞથી દૂર ન થઈએ, હે ઇન્દ્ર, હે સોમપાનહાર! દુશ્મનો અમને હરાવી ન શકે.
યો યજ્ઞસ્ય પ્રસાધનસ્તન્તુર્દેવેષ્વાતતઃ । તમાહુતં નશીમહિ
યજ્ઞને ગોઠવતો જે તાંતુ દેવોમાં ખેંચાયો છે, એ અમારે માટે યોગ્ય રીતે બોલાવાયો હોય, એ સુધી અમે પહોંચી શકીએ.
મનો ન્વા હુવામહે નારાશંસેન સોમેન । પિતૄણાં ચ મન્મભિઃ
હવે અમે મનને બોલાવીએ છીએ, નારાશંસ અને સોમના આશીર્વાદથી, અને પિતૃઓના વિચારો સાથે.
આ ત એતુ મનઃ પુનઃ ક્રત્વે દક્ષાય જીવસે । જ્યોક્ચ સૂર્યં દૃશે
એ મન ફરીથી અહીં પાછું આવે, સંકલ્પ માટે, કૌશલ માટે, જીવન માટે, અને અમે સૂર્યને સ્પષ્ટ જોઈ શકીએ.
પુનર્નઃ પિતરો મનો દદાતુ દૈવ્યો જનઃ । જીવં વ્રાતં સચેમહિ
અમારા પિતૃઓ, દેવતુલ્ય વંશ, અમને ફરીથી મન આપે, જેથી અમે જીવતા સમૂહ સાથે જોડાઈ શકીએ.