માં દેવા દધિરે હવ્યવાહમપમ્લુક્તં બહુ કૃચ્છ્રા ચરન્તમ્ । અગ્નિર્વિદ્વાન્યજ્ઞં નઃ કલ્પયાતિ પઞ્ચયામં ત્રિવૃતં સપ્તતન્તુમ્
દેવોએ મને હવન વહન કરનાર તરીકે નિમાવ્યો છે, જે કદી થાકતો નથી અને અનેક મુશ્કેલીઓમાં પણ ચાલે છે. અગ્નિ, સર્વજ્ઞ, અમારો યજ્ઞ પાંચ ભાગ, ત્રણ ભાગ અને સાત તાંતુઓથી સુયોજિત કરે છે.
આ વો યક્ષ્યમૃતત્વં સુવીરં યથા વો દેવા વરિવઃ કરાણિ । આ બાહ્વોર્વજ્રમિન્દ્રસ્ય ધેયામથેમા વિશ્વાઃ પૃતના જયાતિ
હું તમારા માટે અમરત્વ અને વિરતા મેળવવા માગું છું, જેથી, હે દેવતાઓ, હું તમારા માટે વિશાળ માર્ગ બનાવી શકું. હું ઇન્દ્રનું વજ્ર તમારા હાથમાં મૂકી દઉં અને એથી તમે બધી લડાઈઓ જીતી શકો.
ત્રીણિ શતા ત્રી સહસ્રાણ્યગ્નિં ત્રિંશચ્ચ દેવા નવ ચાસપર્યન્ । ઔક્ષન્ઘૃતૈરસ્તૃણન્બર્હિરસ્મા આદિદ્ધોતારં ન્યસાદયન્ત
ત્રણસો અને ત્રણ હજાર દેવતાઓ અને વધુ ઓગણચાલીસે અગ્નિની પૂજા કરી; તેમણે ઘીથી અભિષેક કર્યો, દર્ભી પાથરી અને પછી તેને હોતા તરીકે બેસાડ્યો.
યમૈચ્છામ મનસા સોઽયમાગાદ્યજ્ઞસ્ય વિદ્વાન્પરુષશ્ચિકિત્વાન્ । સ નો યક્ષદ્દેવતાતા યજીયાન્નિ હિ ષત્સદન્તરઃ પૂર્વો અસ્મત્
જેને અમે મનથી ઇચ્છ્યો હતો, એ જ આવી ગયો છે, યજ્ઞમાં પંડિત અને વિધિમાં કુશળ. તે સર્વોપયુક્ત દેવતાસ્વીકાર આપો, કારણ કે જે હાજર છે, તે અમથી દૂર નથી.
અરાધિ હોતા નિષદા યજીયાનભિ પ્રયાંસિ સુધિતાનિ હિ ખ્યત્ । યજામહૈ યજ્ઞિયાન્હન્ત દેવાઁ ઈળામહા ઈડ્યાઁ આજ્યેન
હોતાર, સર્વોપયુક્ત, અહીં બેસે; સારી રીતે તૈયાર કરેલા હવન પ્રગટ થાય. ચાલો, દેવતાઓ, આપણે તમને ઘીથી પૂજીએ અને સ્તુતિ કરીએ.
સાધ્વીમકર્દેવવીતિં નો અદ્ય યજ્ઞસ્ય જિહ્વામવિદામ ગુહ્યામ્ । સ આયુરાગાત્સુરભિર્વસાનો ભદ્રામકર્દેવહૂતિં નો અદ્ય
આજે તમે અમારી પ્રાર્થના સફળ કરી, હે દેવતાઓ; અમે યજ્ઞની ગુપ્ત જીભ શોધી લીધી. તે સુગંધથી ભરેલો, આયુષ્ય લાવતો આવ્યો છે; આજે તમે અમારી પ્રાર્થના શુભ કરી, હે દેવતાઓ.
તદદ્ય વાચઃ પ્રથમં મસીય યેનાસુરાઁ અભિ દેવા અસામ । ઊર્જાદ ઉત યજ્ઞિયાસઃ પઞ્ચ જના મમ હોત્રં જુષધ્વમ્
આજે હું એ પહેલું વચન બોલું, જેના દ્વારા દેવોએ અસુરોને જીત્યા હતા. શક્તિથી પોષિત, પૂજનીય પાંચ જાતિઓ, મારા હવનને સ્વીકારો.
પઞ્ચ જના મમ હોત્રં જુષન્તાં ગોજાતા ઉત યે યજ્ઞિયાસઃ । પૃથિવી નઃ પાર્થિવાત્પાત્વંહસોઽન્તરિક્ષં દિવ્યાત્પાત્વસ્માન્
પાંચ જાતિઓ, ગાયમાંથી જન્મેલા અને પૂજનીય, મારા હવનને સ્વીકારો. પૃથ્વી અમને પૃથ્વીથી થતા દુઃખથી બચાવે, અને અંતરિક્ષ તથા આકાશ ઉપરથી રક્ષે.
તન્તું તન્વન્રજસો ભાનુમન્વિહિ જ્યોતિષ્મતઃ પથો રક્ષ ધિયા કૃતાન્ । અનુલ્બણં વયત જોગુવામપો મનુર્ભવ જનયા દૈવ્યં જનમ્
આકાશના તેજને અનુસરી તાંતુ વણો; બુદ્ધિથી બનેલા પ્રકાશમય માર્ગોનું રક્ષણ કરો. તૂટ્યા વિના વણો, હે જળો, અમારો રક્ષણ કરો; મનુ જેવા બની, દૈવી જાતિ ઉત્પન્ન કરો.
અક્ષાનહો નહ્યતનોત સોમ્યા ઇષ્કૃણુધ્વં રશના ઓત પિંશત । અષ્ટાવન્ધુરં વહતાભિતો રથં યેન દેવાસો અનયન્નભિ પ્રિયમ્
યોક ખોલો, હે સોમયુક્તો, પટ્ટા ઢીલા કરો, દોરડા ઉકેલો અને સીધા કરો. આઠ ચક્રી રથને ચારે બાજુ લઈ જાઓ, જેના દ્વારા દેવોએ પોતાના પ્રિયને નજીક લાવ્યા હતા.
અશ્મન્વતી રીયતે સં રભધ્વમુત્તિષ્ઠત પ્ર તરતા સખાયઃ । અત્રા જહામ યે અસન્નશેવાઃ શિવાન્વયમુત્તરેમાભિ વાજાન્
પથ્થરવાળી આગળ વધે છે—મિત્રો, જોડાઓ, ઊઠો અને પાર જાવ. અહીં આપણે જે ઉપયોગી નહોતા, તેમને છોડીએ અને શુભસંગીઓ સાથે વધુ મહાન વિજય મેળવીએ.
ત્વષ્ટા માયા વેદપસામપસ્તમો બિભ્રત્પાત્રા દેવપાનાનિ શંતમા । શિશીતે નૂનં પરશું સ્વાયસં યેન વૃશ્ચાદેતશો બ્રહ્મણસ્પતિઃ
તવષ્ટા, જે કલાઓ અને ઊંડા જ્ઞાન જાણે છે, દેવતાઓ માટે શુભ પાનપાત્રો ધરાવે છે. એ લોખંડની કૂહાડી તીખી કરે છે, જેના દ્વારા બ્રહ્મણસ્પતિ બધાં અવરોધો દૂર કરે છે.
સતો નૂનં કવયઃ સં શિશીત વાશીભિર્યાભિરમૃતાય તક્ષથ । વિદ્વાંસઃ પદા ગુહ્યાનિ કર્તન યેન દેવાસો અમૃતત્વમાનશુઃ
જાણકારો એ કૂહાડીઓથી જોડાય છે, જેના દ્વારા તમે અમરત્વ રચ્યું. ગુપ્ત પગલાં જાણીને, તમે એ કાર્ય કરો છો, જેના કારણે દેવતાઓ અમર બન્યા.
ગર્ભે યોષામદધુર્વત્સમાસન્યપીચ્યેન મનસોત જિહ્વયા । સ વિશ્વાહા સુમના યોગ્યા અભિ સિષાસનિર્વનતે કાર ઇજ્જિતિમ્
એમણે ગાયના ગર્ભમાં વાછરડું મૂકી દીધું, સૂક્ષ્મ મન અને જીભથી. એ હંમેશાં શુભચિંતક છે, બધાં યોગ્ય કાર્યો તરફ આગળ વધે છે, વિજય માટે પ્રયત્નશીલ ગાયક છે.
તાં સુ તે કીર્તિં મઘવન્મહિત્વા યત્ત્વા ભીતે રોદસી અહ્વયેતામ્ । પ્રાવો દેવાઁ આતિરો દાસમોજઃ પ્રજાયૈ ત્વસ્યૈ યદશિક્ષ ઇન્દ્ર
મઘવન, તારી એ મહાન કીર્તિ છે, જ્યારે ડરથી પૃથ્વી અને આકાશે તને બોલાવ્યા. તું દેવતાઓને આગળ લઈ ગયો, દાસનો બળ હરાવ્યો, અને તેમની સંતાનને મદદ કરી, હે ઇન્દ્ર.
યદચરસ્તન્વા વાવૃધાનો બલાનીન્દ્ર પ્રબ્રુવાણો જનેષુ । માયેત્સા તે યાનિ યુદ્ધાન્યાહુર્નાદ્ય શત્રું નનુ પુરા વિવિત્સે
જ્યારે તું શરીરે અને બળમાં વધતો હતો, હે ઇન્દ્ર, અને લોકોમાં તું તારી શક્તિ જાહેર કરતો હતો, ત્યારે એ યુદ્ધો તારી માયા કહેવાય નહીં. આજે દુશ્મન પહેલાની જેમ નથી, તેને અજમાવાનો.
ક ઉ નુ તે મહિમનઃ સમસ્યાસ્મત્પૂર્વ ઋષયોઽન્તમાપુઃ । યન્માતરં ચ પિતરં ચ સાકમજનયથાસ્તન્વઃ સ્વાયાઃ
કોણ તારી મહિમાનો અંત સુધી પહોંચ્યો છે? અમારા પૂર્વજોમાંથી કયાંએ, હે ઇન્દ્ર? જ્યારે તું તારી જ દેહમાંથી માતા અને પિતા બંનેને પેદા કર્યા.
ચત્વારિ તે અસુર્યાણિ નામાદાભ્યાનિ મહિષસ્ય સન્તિ । ત્વમઙ્ગ તાનિ વિશ્વાનિ વિત્સે યેભિઃ કર્માણિ મઘવઞ્ચકર્થ
મહાન, તારા સ્વામીપનના ચાર નામ મહિષમાં છે. તું એ બધાં જાણે છે, હે મઘવન, જેના દ્વારા તું કાર્યો પૂર્ણ કર્યાં.
ત્વં વિશ્વા દધિષે કેવલાનિ યાન્યાવિર્યા ચ ગુહા વસૂનિ । કામમિન્મે મઘવન્મા વિ તારીસ્ત્વમાજ્ઞાતા ત્વમિન્દ્રાસિ દાતા
તમે બધું જ રાખો છો, દેખાતું અને ગુપ્ત ધન પણ. મઘવન, મારી ઇચ્છા તું ન તોડીશ. તું જ જાણનારો છે, તું જ ઇન્દ્ર, તું જ દેનારો છે.
યો અદધાજ્જ્યોતિષિ જ્યોતિરન્તર્યો અસૃજન્મધુના સં મધૂનિ । અધ પ્રિયં શૂષમિન્દ્રાય મન્મ બ્રહ્મકૃતો બૃહદુક્થાદવાચિ
જે પ્રકાશમાં પ્રકાશ મૂક્યો, અને મધથી મીઠાશ પેદા કરી, એ પછી, હે ઇન્દ્ર, તારી પ્રશંસા માટે મારું મનપસંદ ગીત, પવિત્ર વાણીથી, હું બોલી રહ્યો છું.
દૂરે તન્નામ ગુહ્યં પરાચૈર્યત્ત્વા ભીતે અહ્વયેતાં વયોધૈ । ઉદસ્તભ્નાઃ પૃથિવીં દ્યામભીકે ભ્રાતુઃ પુત્રાન્મઘવન્તિત્વિષાણઃ
દૂર છે એ ગુપ્ત નામ, જેના દ્વારા ડરેલા લોકોએ તને બળ માટે બોલાવ્યા. તું તારી શક્તિથી પૃથ્વી અને આકાશને સહારો આપ્યો, હે મઘવન, તારા ભાઈના તેજસ્વી પુત્રો.
મહત્તન્નામ ગુહ્યં પુરુસ્પૃગ્યેન ભૂતં જનયો યેન ભવ્યમ્ । પ્રત્નં જાતં જ્યોતિર્યદસ્ય પ્રિયં પ્રિયાઃ સમવિશન્ત પઞ્ચ
મહાન છે એ ગુપ્ત નામ, હે અનેક કળાવાન, જેના દ્વારા તું ભૂતકાળ અને ભવિષ્યનું સર્જન કર્યું. એ પ્રાચીન પ્રકાશ, જે તારા પ્રિય છે, પાંચ પ્રિયજનોએ સાથે પ્રવેશ કર્યો.
આ રોદસી અપૃણાદોત મધ્યં પઞ્ચ દેવાઁ ઋતુશઃ સપ્તસપ્ત । ચતુસ્ત્રિંશતા પુરુધા વિ ચષ્ટે સરૂપેણ જ્યોતિષા વિવ્રતેન
એમણે પૃથ્વી, આકાશ અને મધ્ય ભાગને ભર્યા, પાંચ દેવતાઓએ ક્રમશઃ, સાત-સાત. ચોત્રીસ રૂપે, એ પોતાનાં તેજથી સર્વત્ર જુએ છે, સ્પષ્ટ પ્રકાશે.
યદુષ ઔચ્છઃ પ્રથમા વિભાનામજનયો યેન પુષ્ટસ્ય પુષ્ટમ્ । યત્તે જામિત્વમવરં પરસ્યા મહન્મહત્યા અસુરત્વમેકમ્
તમે પ્રથમ પ્રકાશ ફેલાવ્યો, પ્રથમ તેજ પેદા કર્યું, જેના દ્વારા પોષિત વધુ પોષાય છે. તારી નાતી ઊંચી કરતાં નીચી છે, તારી મહાનતા એકમાત્ર છે, મહાન સ્વામીપનમાં.
વિધું દદ્રાણં સમને બહૂનાં યુવાનં સન્તં પલિતો જગાર । દેવસ્ય પશ્ય કાવ્યં મહિત્વાદ્યા મમાર સ હ્યઃ સમાન
વધતો ચાંદ્ર, ઘણાંઓમાં વસે છે, યુવાન હોવા છતાં પકવ વાળ ધરાવે છે, અને જાગે છે. દેવકવિની મહાનતા જો, એ ગઈકાલે મર્યો, પણ આજે ફરી જન્મે છે.
શાક્મના શાકો અરુણઃ સુપર્ણ આ યો મહઃ શૂરઃ સનાદનીળઃ । યચ્ચિકેત સત્યમિત્તન્ન મોઘં વસુ સ્પાર્હમુત જેતોત દાતા
શક્તિથી શક્તિશાળી, લાલ રંગનો, સુપર્ણ, મહાન, વીર અને પ્રાચીન છે. જે જાણે છે એ સાચું છે, વ્યર્થ નથી; એનું ધન ઉત્તમ છે, જીતનાર અને દેનાર બંને છે.
ઐભિર્દદે વૃષ્ણ્યા પૌંસ્યાનિ યેભિરૌક્ષદ્વૃત્રહત્યાય વજ્રી । યે કર્મણઃ ક્રિયમાણસ્ય મહ્ન ઋતેકર્મમુદજાયન્ત દેવાઃ
આ બધાથી એણે પુરૂષાર્થ આપ્યો, જેના દ્વારા વજ્રધારી વૃત્રના સંહાર માટે વરસ્યો. જે કર્મ કરવામાં આવ્યા, એમાંથી દેવતાઓ જન્મ્યા.
યુજા કર્માણિ જનયન્વિશ્વૌજા અશસ્તિહા વિશ્વમનાસ્તુરાષાટ્ । પીત્વી સોમસ્ય દિવ આ વૃધાનઃ શૂરો નિર્યુધાધમદ્દસ્યૂન્
સંયોજનથી એ સર્વશક્તિમાન કર્મ કરે છે, દુષ્ટનો નાશક, સર્વમન, શાસક. સોમ પીધા પછી, સ્વર્ગમાં વધીને, એ વીર દુશ્મનોને ભગાડે છે અને દબાવે છે.
ઇદં ત એકં પર ઊ ત એકં તૃતીયેન જ્યોતિષા સં વિશસ્વ । સંવેશને તન્વશ્ચારુરેધિ પ્રિયો દેવાનાં પરમે જનિત્રે
આ તારો એક છે, એ તારો બીજું છે, ત્રીજા પ્રકાશથી બધું એક કર. એકત્ર થવામાં, તારો દેહ આનંદિત થાય; દેવતાઓના પ્રિય, સર્વોચ્ચ જન્મસ્થાને.
તનૂષ્ટે વાજિન્તન્વં નયન્તી વામમસ્મભ્યં ધાતુ શર્મ તુભ્યમ્ । અહ્રુતો મહો ધરુણાય દેવાન્દિવીવ જ્યોતિઃ સ્વમા મિમીયાઃ
તારી શક્તિશાળી કાયાએ અમને આનંદ અને સુરક્ષા મળે, અને એ તારી જ તેજસ્વી કાયાથી, દેવો, તું આકાશમાં પ્રકાશ ફેલાવજે, જેમ અખંડ પ્રકાશ ચમકે, એમ તું નિર્ભય રહીને તારો તેજ ઊજાગર કરજે.