યદાદીધ્યે ન દવિષાણ્યેભિઃ પરાયદ્ભ્યોઽવ હીયે સખિભ્યઃ । ન્યુપ્તાશ્ચ બભ્રવો વાચમક્રતઁ એમીદેષાં નિષ્કૃતં જારિણીવ
જ્યારે મેં નક્કી કર્યું, ત્યારે બીજાઓ સાથે સ્પર્ધા નહોતી કરી; જે મિત્રો દૂર ગયા, એમાં હું પાછળ રહી ગયો. ફેંકાયેલા ભૂરા પાંસા બોલી ઉઠ્યા; હું એમની સભામાં જાઉં છું, જાણે પત્ની પ્રેમી પાસે જાય છે.
સભામેતિ કિતવઃ પૃચ્છમાનો જેષ્યામીતિ તન્વા શૂશુજાનઃ । અક્ષાસો અસ્ય વિ તિરન્તિ કામં પ્રતિદીવ્ને દધત આ કૃતાનિ
જુગારી સભામાં જાય છે અને પૂછે છે, 'શું હું જીતશ?' એનું શરીર ધ્રુજે છે. પણ પાંસા એની ઇચ્છા વિરુદ્ધ જાય છે અને જીત બીજાને આપી દે છે.
અક્ષાસ ઇદઙ્કુશિનો નિતોદિનો નિકૃત્વાનસ્તપનાસ્તાપયિષ્ણવઃ । કુમારદેષ્ણા જયતઃ પુનર્હણો મધ્વા સમ્પૃક્તાઃ કિતવસ્ય બર્હણા
પાંસા કાંટા અને ચાબુક જેવા છે, દુઃખ આપે છે, દગાબાજીથી સળગાવે છે. રમતાં બાળકો જેમ હારે એના પર હસે, તેમ મધમાં પલળી, પાંસા જુગારીને મોટેરા કરે છે.
ત્રિપઞ્ચાશઃ ક્રીળતિ વ્રાત એષાં દેવ ઇવ સવિતા સત્યધર્મા । ઉગ્રસ્ય ચિન્મન્યવે ના નમન્તે રાજા ચિદેભ્યો નમ ઇત્કૃણોતિ
આ પચાવન માણસોની ટોળકી રમે છે, જેમ દેવતા સવિતાએ પોતાના નિયમોનું પાલન કરે છે. કઠોર માણસ પણ જુગારીને નમતો નથી, પણ રાજા પણ તેમને વંદન કરે છે.
નીચા વર્તન્ત ઉપરિ સ્ફુરન્ત્યહસ્તાસો હસ્તવન્તં સહન્તે । દિવ્યા અઙ્ગારા ઇરિણે ન્યુપ્તાઃ શીતાઃ સન્તો હૃદયં નિર્દહન્તિ
એ લોકો નીચે ફરે છે, ઉપર ઉછળી પડે છે; હાથ વગરા હોવા છતાં, હાથ ધરનારને પણ હરાવી દે છે. આ દૈવી પાંસાં, સુકા મેદાનમાં ઠંડા પડેલા હોવા છતાં, દિલને સળગાવી દે છે.
જાયા તપ્યતે કિતવસ્ય હીના માતા પુત્રસ્ય ચરતઃ ક્વ સ્વિત્ । ઋણાવા બિભ્યદ્ધનમિચ્છમાનોઽન્યેષામસ્તમુપ નક્તમેતિ
જુગારીની પત્ની દુઃખી થાય છે, છોડી દેવામાં આવે છે; ફરતો પુત્ર ક્યાં છે એ જાણવા માતા પૂછે છે. ઋણમાં ડૂબેલો, ડરતો અને ધનની ઈચ્છા રાખતો એ, રાતે બીજાના ઘરે જાય છે.
સ્ત્રિયં દૃષ્ટ્વાય કિતવં તતાપાન્યેષાં જાયાં સુકૃતં ચ યોનિમ્ । પૂર્વાહ્ણે અશ્વાન્યુયુજે હિ બભ્રૂન્સો અગ્નેરન્તે વૃષલઃ પપાદ
જુગારી સ્ત્રીને જોઈને ઉશ્કેરાય છે; તે બીજાની પત્ની અને બીજાના સારા ભાગ્યની ઈચ્છા રાખે છે. સવારે પોતાના ઘોડા જોડે છે, પણ રમતના અંતે એ ત્યાજ્ય વ્યક્તિ અગ્નિ સમક્ષ પડી જાય છે.
યો વઃ સેનાનીર્મહતો ગણસ્ય રાજા વ્રાતસ્ય પ્રથમો બભૂવ । તસ્મૈ કૃણોમિ ન ધના રુણધ્મિ દશાહં પ્રાચીસ્તદૃતં વદામિ
તમારા પૈકી જે મોટાં ટોળાંનો નેતા અને સૌપ્રથમ રાજા હતો, તેને હું કહું છું: હું તારો ધન માંગતો નથી, દસ દિવસ સુધી પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને આ સત્ય કહું છું.
અક્ષૈર્મા દીવ્યઃ કૃષિમિત્કૃષસ્વ વિત્તે રમસ્વ બહુ મન્યમાનઃ । તત્ર ગાવઃ કિતવ તત્ર જાયા તન્મે વિ ચષ્ટે સવિતાયમર્યઃ
પાંસાં સાથે ન રમ, ખેતર ખેડ, અને ધનમાં આનંદ માણ, પોતાને ધન્ય સમજ. ત્યાં તારી ગાય છે, જુગારી, ત્યાં તારી પત્ની છે; એમ સવિતા દેવતાએ મને બતાવ્યું છે.
મિત્રં કૃણુધ્વં ખલુ મૃળતા નો મા નો ઘોરેણ ચરતાભિ ધૃષ્ણુ । નિ વો નુ મન્યુર્વિશતામરાતિરન્યો બભ્રૂણાં પ્રસિતૌ ન્વસ્તુ
મિત્રતા રાખો, અમ પર કૃપા કરો; અમને ભયાનક મનથી નજીક ન આવો. તમારો ક્રોધ કે દુશ્મની અમમાં ન આવે; બીજાની પાંસાની દોડ અમથી દૂર રહે.
અબુધ્રમુ ત્ય ઇન્દ્રવન્તો અગ્નયો જ્યોતિર્ભરન્ત ઉષસો વ્યુષ્ટિષુ । મહી દ્યાવાપૃથિવી ચેતતામપોઽદ્યા દેવાનામવ આ વૃણીમહે
ઈન્દ્રની શક્તિથી ભરેલા એ અગ્નિઓ, ઉષા ફાટી પડે ત્યારે પ્રકાશ લાવે છે. મહાન આકાશ અને ધરતી, તમે જાણો; આજે અમે દેવતાઓની કૃપા માગીએ છીએ.
દિવસ્પૃથિવ્યોરવ આ વૃણીમહે માતૄન્સિન્ધૂન્પર્વતાઞ્છર્યણાવતઃ । અનાગાસ્ત્વં સૂર્યમુષાસમીમહે ભદ્રં સોમઃ સુવાનો અદ્યા કૃણોતુ નઃ
આકાશ અને ધરતી પાસેથી, માતૃત્વ ધરાવતી નદીઓ, પર્વતો અને આશ્રયસ્થાનો પાસેથી અમે આશીર્વાદ માગીએ છીએ. અમે સૂર્ય અને ઉષા પાસેથી નિર્દોષતા માટે પ્રાર્થના કરીએ છીએ; આજે પિરસાયેલ સોમ અમને શુભતા આપે.
દ્યાવા નો અદ્ય પૃથિવી અનાગસો મહી ત્રાયેતાં સુવિતાય માતરા । ઉષા ઉચ્છન્ત્યપ બાધતામઘં સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
આકાશ અને ધરતી, અમારી મહાન માતાઓ, આજે અમને અપ્રિયતા અને દુઃખથી બચાવે, અમને સુખ આપે. ઉષા ઉગે ત્યારે દુઃખ દૂર કરે; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
ઇયં ન ઉસ્રા પ્રથમા સુદેવ્યં રેવત્સનિભ્યો રેવતી વ્યુચ્છતુ । આરે મન્યું દુર્વિદત્રસ્ય ધીમહિ સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
આ પ્રથમ, સુંદર અને શુભ ઉષા અમારે માટે પ્રકાશિત થાય, દયાળુઓ માટે દાનથી ભરપૂર થાય. દુષ્ટના ક્રોધને અમે દૂર રાખીએ; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
પ્ર યાઃ સિસ્રતે સૂર્યસ્ય રશ્મિભિર્જ્યોતિર્ભરન્તીરુષસો વ્યુષ્ટિષુ । ભદ્રા નો અદ્ય શ્રવસે વ્યુચ્છત સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
સૂર્યની કિરણોથી વહેતી, પ્રકાશ લાવતી ઉષાઓ, આજે અમારે માટે કીર્તિ માટે પ્રકાશિત થાય; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
અનમીવા ઉષસ આ ચરન્તુ ન ઉદગ્નયો જિહતાં જ્યોતિષા બૃહત્ । આયુક્ષાતામશ્વિના તૂતુજિં રથં સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
ઉષાઓ અમારે માટે રોગરહિત ચાલે; અગ્નિ મહાન પ્રકાશથી ઉગે. અશ્વિનીકુમારોએ લાંબી આયુષ્ય માટે રથ જોડે; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
શ્રેષ્ઠં નો અદ્ય સવિતર્વરેણ્યં ભાગમા સુવ સ હિ રત્નધા અસિ । રાયો જનિત્રીં ધિષણામુપ બ્રુવે સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
હે સવિતા, આજે અમને શ્રેષ્ઠ અને ઉત્તમ ભાગ આપો, કેમ કે તમે ધનના દાતા છો. હું ધનદાયિ માતા ધિષણા ને પુકારું છું; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
પિપર્તુ મા તદૃતસ્ય પ્રવાચનં દેવાનાં યન્મનુષ્યા અમન્મહિ । વિશ્વા ઇદુસ્રા સ્પળુદેતિ સૂર્યઃ સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
દેવતાઓનું સાચું વચન, જે આપણે ભૂલી ગયા હોઈએ, એ અમને નુકસાન ન કરે. બધી ઉષાઓ પ્રકાશિત થાય, સૂર્ય ઉગે; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
અદ્વેષો અદ્ય બર્હિષ સ્તરીમણિ ગ્રાવ્ણાં યોગે મન્મનઃ સાધ ઈમહે । આદિત્યાનાં શર્મણિ સ્થા ભુરણ્યસિ સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
આજે આપણે વિગ્રહ વગર પવિત્ર કુશ પાથરીએ; પથ્થરોની સભામાં, મનથી પ્રયત્ન કરીએ. આદિત્યદેવોની રક્ષા હેઠળ મજબૂત રહીએ; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
આ નો બર્હિઃ સધમાદે બૃહદ્દિવિ દેવાઁ ઈળે સાદયા સપ્ત હોતૄન્ । ઇન્દ્રં મિત્રં વરુણં સાતયે ભગં સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
દેવતાઓ, અમારી સભામાં પવિત્ર કુશ પર આવો અને સાત યજ્ઞકર્તાઓને બેસાડો. સહાય માટે અમે ઇન્દ્ર, મિત્ર, વરુણ અને ભાગને પુકારીયે છીએ; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
ત આદિત્યા આ ગતા સર્વતાતયે વૃધે નો યજ્ઞમવતા સજોષસઃ । બૃહસ્પતિં પૂષણમશ્વિના ભગં સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
એ આદિત્યદેવો અમારી સર્વ જરૂરિયાત માટે અહીં આવે, અને અમારા યજ્ઞને સાથે મળીને રક્ષા કરે. અમે બૃહસ્પતિ, પૂષણ, અશ્વિનીકુમાર અને ભાગને પુકારીયે છીએ; સુખ માટે અમે પ્રજ્વલિત અગ્નિને પુકારીયે છીએ.
તન્નો દેવા યચ્છત સુપ્રવાચનં છર્દિરાદિત્યાઃ સુભરં નૃપાય્યમ્ । પશ્વે તોકાય તનયાય જીવસે સ્વસ્ત્યગ્નિં સમિધાનમીમહે
દેવતાઓ અમને મીઠા અને સુખદ વચન આપે, આદિત્યોએ અમને સુરક્ષિત આશરો અને ઘણું સારું જીવન આપે. અમારે ગાય, સંતાન અને દીર્ઘ આયુષ્ય માટે, અમે સુખ-શાંતિ માટે અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરીને પોકારીએ છીએ.
વિશ્વે અદ્ય મરુતો વિશ્વ ઊતી વિશ્વે ભવન્ત્વગ્નયઃ સમિદ્ધાઃ । વિશ્વે નો દેવા અવસા ગમન્તુ વિશ્વમસ્તુ દ્રવિણં વાજો અસ્મે
આજે બધા મારુતો, બધા સહાયક, બધા પ્રજ્વલિત અગ્નિ, અને બધા દેવતાઓ અમને સહાય કરવા આવે. સર્વ પ્રકારનું ધન અને બળ અમારે થાય.
યં દેવાસોઽવથ વાજસાતૌ યં ત્રાયધ્વે યં પિપૃથાત્યંહઃ । યો વો ગોપીથે ન ભયસ્ય વેદ તે સ્યામ દેવવીતયે તુરાસઃ
જેને દેવતાઓ બળની સ્પર્ધામાં રક્ષે છે, જેને તમે બચાવો છો, જેને તમે દુઃખમાંથી મુક્ત કરો છો, અને જે તમારી સંભાળમાં દુશ્મનોમાં પણ ડરે નહીં — એવા આપણે દેવતાઓની કૃપા માટે સજ્જ રહીએ.
ઉષાસાનક્તા બૃહતી સુપેશસા દ્યાવાક્ષામા વરુણો મિત્રો અર્યમા । ઇન્દ્રં હુવે મરુતઃ પર્વતાઁ અપ આદિત્યાન્દ્યાવાપૃથિવી અપઃ સ્વઃ
હું ઉષા અને રાત્રિ, ઊંચી અને સુંદર, આકાશ અને ધરતી, વરુણ, મિત્ર, અર્યમાન, ઇન્દ્ર, મારુતો, પર્વતો, પાણી, આદિત્યો, આકાશ-ધરતી, પાણી અને પ્રકાશના લોકને પોકારું છું.
દ્યૌશ્ચ નઃ પૃથિવી ચ પ્રચેતસ ઋતાવરી રક્ષતામંહસો રિષઃ । મા દુર્વિદત્રા નિરૃતિર્ન ઈશત તદ્દેવાનામવો અદ્યા વૃણીમહે
આકાશ અને ધરતી, જેઓ બુદ્ધિશાળી અને સત્યના માર્ગે ચાલે છે, તેઓ અમને દુઃખ અને અપરાધથી બચાવે. દુર્ભાગ્ય અને દુશ્મનાવટ અમારું શાસન ન કરે. આજે અમે દેવતાઓની કૃપા માગીએ છીએ.
વિશ્વસ્માન્નો અદિતિઃ પાત્વંહસો માતા મિત્રસ્ય વરુણસ્ય રેવતઃ । સ્વર્વજ્જ્યોતિરવૃકં નશીમહિ તદ્દેવાનામવો અદ્યા વૃણીમહે
મિત્ર અને વરુણની માતા, દયાળુ અને સમૃદ્ધ આદિતી અમને સર્વ દુઃખમાંથી બચાવે. અમે પવિત્ર અને નિર્દોષ પ્રકાશ પ્રાપ્ત કરીએ. આજે અમે દેવતાઓની કૃપા માગીએ છીએ.
ગ્રાવા વદન્નપ રક્ષાંસિ સેધતુ દુષ્વપ્ન્યં નિરૃતિં વિશ્વમત્રિણમ્ । આદિત્યં શર્મ મરુતામશીમહિ તદ્દેવાનામવો અદ્યા વૃણીમહે
ઘંટ વગાડતી પથ્થર દુષ્ટ શક્તિઓને દૂર કરે, ખરાબ સ્વપ્નો અને બધું દુર્ભાગ્ય દૂર કરે. અમે આદિત્યો અને મારુતોનું આશ્રય પ્રાપ્ત કરીએ. આજે અમે દેવતાઓની કૃપા માગીએ છીએ.
એન્દ્રો બર્હિઃ સીદતુ પિન્વતામિળા બૃહસ્પતિઃ સામભિરૃક્વો અર્ચતુ । સુપ્રકેતં જીવસે મન્મ ધીમહિ તદ્દેવાનામવો અદ્યા વૃણીમહે
ઇન્દ્ર પવિત્ર કુશ પર બેસે, ઇળા અમને પોષણ આપે, બૃહસ્પતિ સામગાનથી સ્તુતિ કરે. અમે જીવન માટે સારા વિચારો રાખીએ. આજે અમે દેવતાઓની કૃપા માગીએ છીએ.
દિવિસ્પૃશં યજ્ઞમસ્માકમશ્વિના જીરાધ્વરં કૃણુતં સુમ્નમિષ્ટયે । પ્રાચીનરશ્મિમાહુતં ઘૃતેન તદ્દેવાનામવો અદ્યા વૃણીમહે
અશ્વિનીકુમારો, અમારો યજ્ઞ આકાશને સ્પર્શે, લાંબો અને કલ્યાણદાયક બને. પૂર્વ દિશામાં ઘીથી અર્પણ કરવામાં આવે અને તે અમને દેવતાઓની કૃપા લાવે.