તં સિન્ધવો મત્સરમિન્દ્રપાનમૂર્મિં પ્ર હેત ય ઉભે ઇયર્તિ । મદચ્યુતમૌશાનં નભોજાં પરિ ત્રિતન્તું વિચરન્તમુત્સમ્
એ આનંદદાયક, ઇન્દ્ર માટે પાનરૂપ પ્રવાહ, હે નદીઓ, વહાવો, જેને બંને લોક મોકલે છે—મદથી વહેતો, આકાશમાંથી જન્મેલો, સ્ત્રોતને ફરતો, તાંતણું વણતો.
આવર્વૃતતીરધ નુ દ્વિધારા ગોષુયુધો ન નિયવં ચરન્તીઃ । ઋષે જનિત્રીર્ભુવનસ્ય પત્નીરપો વન્દસ્વ સવૃધઃ સયોનીઃ
સદાય વહેતી, હવે બે ધારોમાં વહેતી, ગાયોની જેમ ગૌશાળામાં જતી—હે નદીઓ, ઋષિના માતાઓ, જગતની પત્નીઓ, એ જ એક આસન વહેંચતી મહાન નદીઓને વંદન કરો.
હિનોતા નો અધ્વરં દેવયજ્યા હિનોત બ્રહ્મ સનયે ધનાનામ્ । ઋતસ્ય યોગે વિ ષ્યધ્વમૂધઃ શ્રુષ્ટીવરીર્ભૂતનાસ્મભ્યમાપઃ
અમારા માટે દેવોને પ્રસન્ન કરતો યજ્ઞ વહાવો; ધન મેળવવા માટે પ્રાર્થના વહાવો. સત્ય સાથે જોડાઈ, ભૂલથી મુક્ત રહો; અમારી વાત સાંભળવા તૈયાર રહો, હે પાણી.
આપો રેવતીઃ ક્ષયથા હિ વસ્વઃ ક્રતું ચ ભદ્રં બિભૃથામૃતં ચ । રાયશ્ચ સ્થ સ્વપત્યસ્ય પત્નીઃ સરસ્વતી તદ્ગૃણતે વયો ધાત્
હે તેજસ્વી પાણી, તમે ખરેખર ધન ધરાવો છો; શુભ સલાહ અને અમરત્વ આપો. તમે સમૃદ્ધિના સ્વામીની પત્નીઓ છો; સરસ્વતી, એ પ્રસિદ્ધ મહિમા અમને આપો.
પ્રતિ યદાપો અદૃશ્રમાયતીર્ઘૃતં પયાંસિ બિભ્રતીર્મધૂનિ । અધ્વર્યુભિર્મનસા સંવિદાના ઇન્દ્રાય સોમં સુષુતં ભરન્તીઃ
જ્યારે પાણી ઘી, દૂધ અને મધ લઈને દેખાય છે, વહે છે—યજમાનો સાથે મનથી જોડાઈ, એ ઇન્દ્રને પિરસાયેલ સોમ લાવે છે.
એમા અગ્મન્રેવતીર્જીવધન્યા અધ્વર્યવઃ સાદયતા સખાયઃ । નિ બર્હિષિ ધત્તન સોમ્યાસોઽપાં નપ્ત્રા સંવિદાનાસ એનાઃ
હવે તેજસ્વી, જીવન આપતી નદીઓ આવી છે; હે યજમાનો, મિત્રો, તેમને બેસાડો. પવિત્ર કુશ પર સોમના અર્પણો મૂકો, પાણીના પુત્ર સાથે એકતા રાખીને.
આગ્મન્નાપ ઉશતીર્બર્હિરેદં ન્યધ્વરે અસદન્દેવયન્તીઃ । અધ્વર્યવઃ સુનુતેન્દ્રાય સોમમભૂદુ વઃ સુશકા દેવયજ્યા
ઉત્સુક નદીઓ આ પવિત્ર કુશ પર આવી છે, યજ્ઞસ્થળે બેઠી છે, દેવસેવા ઈચ્છે છે. હે યજમાનો, ઇન્દ્ર માટે સોમ પિરો; તમારો દેવોને પ્રસન્ન કરતો યજ્ઞ સફળ થયો છે.
આ નો દેવાનામુપ વેતુ શંસો વિશ્વેભિસ્તુરૈરવસે યજત્રઃ । તેભિર્વયં સુષખાયો ભવેમ તરન્તો વિશ્વા દુરિતા સ્યામ
દેવતાઓની કૃપા અમારી પાસે આવે, તેઓ પોતાની સંપૂર્ણ શક્તિથી અમારી રક્ષા કરે. તેમની સાથે અમે સારા મિત્ર બનીએ અને બધાં દુઃખો પાર કરી શકીએ.
પરિ ચિન્મર્તો દ્રવિણં મમન્યાદૃતસ્ય પથા નમસા વિવાસેત્ । ઉત સ્વેન ક્રતુના સં વદેત શ્રેયાંસં દક્ષં મનસા જગૃભ્યાત્
માનવએ અયોગ્ય રીતે ધન મેળવવાની ઇચ્છા ન રાખે, પણ સત્યના માર્ગે, વિનમ્રતાથી ધન મેળવે. પોતાનું મન મજબૂત રાખીને, ઉત્તમ બુદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે.
અધાયિ ધીતિરસસૃગ્રમંશાસ્તીર્થે ન દસ્મમુપ યન્ત્યૂમાઃ । અભ્યાનશ્મ સુવિતસ્ય શૂષં નવેદસો અમૃતાનામભૂમ
પ્રેરિત વિચાર પ્રગટ થયો છે; સ્તુતિઓ પવિત્ર સ્થળે વહે છે, દયાળુને શોધે છે. અમે દયાળુ અને જ્ઞાનીના આશીર્વાદને પ્રાપ્ત કર્યા છે અને અમર જેવા બની ગયા છીએ.
નિત્યશ્ચાકન્યાત્સ્વપતિર્દમૂના યસ્મા ઉ દેવઃ સવિતા જજાન । ભગો વા ગોભિરર્યમેમનજ્યાત્સો અસ્મૈ ચારુશ્છદયદુત સ્યાત્
જેને દેવ સવિતાએ જન્મ આપ્યો છે, તે હંમેશા યુવાન, ઘરનો માલિક અને સ્વયં સંયમી છે. ભગ અથવા અર્યમાન તેને ગાયોથી વંચિત ન કરે; તે સુંદરતાથી ઢંકાઈ જાય અને એવું જ થાય.
ઇયં સા ભૂયા ઉષસામિવ ક્ષા યદ્ધ ક્ષુમન્તઃ શવસા સમાયન્ । અસ્ય સ્તુતિં જરિતુર્ભિક્ષમાણા આ નઃ શગ્માસ ઉપ યન્તુ વાજાઃ
આ ધરતી ઉષા જેવી સમૃદ્ધ બને, જ્યારે શક્તિશાળી લોકો એકત્ર થાય. આ ગાયકની સ્તુતિની ઇચ્છા રાખીને, ઝડપી ઇનામો અમારી પાસે આવે.
અસ્યેદેષા સુમતિઃ પપ્રથાનાભવત્પૂર્વ્યા ભૂમના ગૌઃ । અસ્ય સનીળા અસુરસ્ય યોનૌ સમાન આ ભરણે બિભ્રમાણાઃ
તેની કૃપા વ્યાપી ગઈ છે, પ્રાચીન અને વિશાળ ગાય જેવી. આ સ્વામીના ઘરમાં, સાથીઓ એકસાથે રહે છે અને સમાન જીવન નિર્વાહ કરે છે.
કિં સ્વિદ્વનં ક ઉ સ વૃક્ષ આસ યતો દ્યાવાપૃથિવી નિષ્ટતક્ષુઃ । સંતસ્થાને અજરે ઇતઊતી અહાનિ પૂર્વીરુષસો જરન્ત
કયું વન હતું અને કયું વૃક્ષ હતું, જેમાંથી આકાશ અને ધરતી રચાઈ? તેઓ અડગ અને અક્ષય છે, મજબૂત આધાર ધરાવે છે; અનેક દિવસો અને ઉષાઓ વીતી ગઈ છે.
નૈતાવદેના પરો અન્યદસ્ત્યુક્ષા સ દ્યાવાપૃથિવી બિભર્તિ । ત્વચં પવિત્રં કૃણુત સ્વધાવાન્યદીં સૂર્યં ન હરિતો વહન્તિ
આથી આગળ કંઈ નથી, કંઈ મોટું નથી; વાછરડો આકાશ અને ધરતીને ધારણ કરે છે. સ્વયં નિર્ભર લોકો ચામડી અને છાણણી બનાવે છે અને તેજસ્વી લોકો સૂર્યને ઘોડા જેવી વહેંચે છે.
સ્તેગો ન ક્ષામત્યેતિ પૃથ્વીં મિહં ન વાતો વિ હ વાતિ ભૂમ । મિત્રો યત્ર વરુણો અજ્યમાનોઽગ્નિર્વને ન વ્યસૃષ્ટ શોકમ્
વાછરડાની જેમ, તે ધરતીથી ક્યારેય થાકતો નથી; પવનની જેમ, તે જગતમાં સ્વતંત્રપણે ફરતો રહે છે. જ્યાં મિત્ર અને વરુણની પૂજા થાય છે, અને અગ્નિ, વનમાં અગ્નિ જેવી, પોતાની તાપ છોડી નથી.
સ્તરીર્યત્સૂત સદ્યો અજ્યમાના વ્યથિરવ્યથીઃ કૃણુત સ્વગોપા । પુત્રો યત્પૂર્વઃ પિત્રોર્જનિષ્ટ શમ્યાં ગૌર્જગાર યદ્ધ પૃચ્છાન્
જ્યારે રથચાલક ઝડપથી ઘોડાં હાંકે છે, ત્યારે તે ચંચળને સ્થિર કરે છે અને પોતાના લોકોની રક્ષા કરે છે. જ્યારે પુત્ર માતા-પિતાથી પહેલાં જન્મે છે, ત્યારે ગાય ધીમે ધીમે રંભે છે જ્યારે વાછરડાં પૂછાય છે.
ઉત કણ્વં નૃષદઃ પુત્રમાહુરુત શ્યાવો ધનમાદત્ત વાજી । પ્ર કૃષ્ણાય રુશદપિન્વતોધરૃતમત્ર નકિરસ્મા અપીપેત્
કેટલાક કહે છે કે કણ્વ માનવપુત્ર છે, અને શ્યાવ વિજયી બનીને ધન મેળવે છે. તેજસ્વી લોકો અંધકારવાળાને આપે છે; આ વિષયમાં અમને કોઈએ પછાડ્યા નથી.
પ્ર સુ ગ્મન્તા ધિયસાનસ્ય સક્ષણિ વરેભિર્વરાઁ અભિ ષુ પ્રસીદતઃ । અસ્માકમિન્દ્ર ઉભયં જુજોષતિ યત્સોમ્યસ્યાન્ધસો બુબોધતિ
ઉત્સાહી અને બુદ્ધિશાળી લોકો શ્રેષ્ઠ દાન લઈને આવે, આનંદથી. હે ઇન્દ્ર, જ્યારે તમે સોમરસનો સ્વાદ લો, ત્યારે તમે બંનેથી પ્રસન્ન થાઓ.
વીન્દ્ર યાસિ દિવ્યાનિ રોચના વિ પાર્થિવાનિ રજસા પુરુષ્ટુત । યે ત્વા વહન્તિ મુહુરધ્વરાઁ ઉપ તે સુ વન્વન્તુ વગ્વનાઁ અરાધસઃ
હે ઇન્દ્ર, તમે આકાશના તેજસ્વી પ્રદેશો અને પૃથ્વીના વિસ્તારોમાં વિહાર કરો છો, હે બહુ વખાણેલા. જે લોકો યજ્ઞમાં તમને વહેંચે છે, તેઓ મજબૂત અવાજથી તમને પ્રસન્ન કરે અને દુશ્મનને દૂર કરે.
તદિન્મે છન્ત્સદ્વપુષો વપુષ્ટરં પુત્રો યજ્જાનં પિત્રોરધીયતિ । જાયા પતિં વહતિ વગ્નુના સુમત્પુંસ ઇદ્ભદ્રો વહતુઃ પરિષ્કૃતઃ
મારે માટે એ મહાન આનંદદાયક બને, જ્યારે પુત્ર માતા-પિતાની વિદ્યા શીખે. પત્ની ઉત્સાહથી પતિને સહારે છે; સુંદર રીતે સજ્જ, સારા દંપતી સુખ લાવે.
તદિત્સધસ્થમભિ ચારુ દીધય ગાવો યચ્છાસન્વહતું ન ધેનવઃ । માતા યન્મન્તુર્યૂથસ્ય પૂર્વ્યાભિ વાણસ્ય સપ્તધાતુરિજ્જનઃ
એ જ એ સ્થાન છે, જે ચારે બાજુ તેજથી ભરેલું છે, જ્યાં ગાયો, દૂધ આપતી ગાય જેવી, જોડાવા તૈયાર ઊભી છે. જ્યારે ઝુંડની માતા, પ્રાચીન, સાત પ્રકારની વાણી ઉત્પન્ન કરે છે.
પ્ર વોઽચ્છા રિરિચે દેવયુષ્પદમેકો રુદ્રેભિર્યાતિ તુર્વણિઃ । જરા વા યેષ્વમૃતેષુ દાવને પરિ વ ઊમેભ્યઃ સિઞ્ચતા મધુ
હું તમને દેવો માટે યોગ્ય નિવાસ જણાવ્યો છે; તુર્વણી એકલા રુદ્રો સાથે જાય છે. જો તેઓમાં વૃદ્ધાવસ્થા કે મૃત્યુ હોય, તો આ જ્યોત્સ્નાઓ માટે મધ વહાવો.
નિધીયમાનમપગૂળ્હમપ્સુ પ્ર મે દેવાનાં વ્રતપા ઉવાચ । ઇન્દ્રો વિદ્વાઁ અનુ હિ ત્વા ચચક્ષ તેનાહમગ્ને અનુશિષ્ટ આગામ્
પાણીમાં છુપાયેલું અને રાખેલું રહસ્ય, દેવોના નિયમના રક્ષકે મને કહ્યું. ઇન્દ્રે જાણીને તમને સમજાવ્યું છે; એ શિક્ષાથી, હે અગ્નિ, હું આવ્યો છું.
અક્ષેત્રવિત્ક્ષેત્રવિદં હ્યપ્રાટ્ સ પ્રૈતિ ક્ષેત્રવિદાનુશિષ્ટઃ । એતદ્વૈ ભદ્રમનુશાસનસ્યોત સ્રુતિં વિન્દત્યઞ્જસીનામ્
જેને ખેતરનું જ્ઞાન નથી, પણ ખેતર જાણનારની માર્ગદર્શનથી ચાલે છે, તે ખેતરજ્ઞ દ્વારા શીખવાઈને આગળ વધે છે. આ શિક્ષાનો સારો લાભ છે અને તે સીધા માર્ગને પામે છે.
અદ્યેદુ પ્રાણીદમમન્નિમાહાપીવૃતો અધયન્માતુરૂધઃ । એમેનમાપ જરિમા યુવાનમહેળન્વસુઃ સુમના બભૂવ
આજે જીવંત મનુષ્યે આ ભોજન કર્યું છે; માતાની પોષણથી તે તૃપ્ત અને મોટો થયો છે. યુવાન હોવા છતાં વૃદ્ધાવસ્થા આવી ગઈ છે; દયાળુ અને સારા મનવાળો થાકી ગયો છે.
એતાનિ ભદ્રા કલશ ક્રિયામ કુરુશ્રવણ દદતો મઘાનિ । દાન ઇદ્વો મઘવાનઃ સો અસ્ત્વયં ચ સોમો હૃદિ યં બિભર્મિ
આ શુભ કર્મો કરીએ, કુરુશ્રવણ, અને ધનનો દાન કરીએ. દયાળુ દાતા હંમેશા દાન આપતા રહે, અને જે સોમ હું હૃદયમાં ધારણ કરું છું, તે પણ એવો જ રહે.
પ્ર મા યુયુજ્રે પ્રયુજો જનાનાં વહામિ સ્મ પૂષણમન્તરેણ । વિશ્વે દેવાસો અધ મામરક્ષન્દુઃશાસુરાગાદિતિ ઘોષ આસીત્
કોઈએ મને લોકોમાં બાંધ્યો નથી; હું પૂષણ વિના પણ આગળ વધ્યો છું. બધા દેવતાઓ મને રક્ષા કરે, કારણ કે દુષ્ટોની ચીસ ઉઠી છે.
સં મા તપન્ત્યભિતઃ સપત્નીરિવ પર્શવઃ । નિ બાધતે અમતિર્નગ્નતા જસુર્વેર્ન વેવીયતે મતિઃ
મારા ચારે બાજુ દુશ્મનો મને દુઃખ આપે છે, જાણે સ્પર્ધક સ્ત્રીઓ જેવી. બેધારીપણું મને દબાવે છે; નગ્નતા લાજ લાવે છે અને મારું મન ડરથી કાંપે છે, જેમ ધ્રુજતું ઘોડું.
મૂષો ન શિશ્ના વ્યદન્તિ માધ્ય સ્તોતારં તે શતક્રતો । સકૃત્સુ નો મઘવન્નિન્દ્ર મૃળયાધા પિતેવ નો ભવ
મૂષકાઓ જેમ અંગ કાપે છે, એ રીતે, શતશક્તિમાન ઇન્દ્ર, તેઓ તમારા ગાયકને પીડાવે છે. હે દયાળુ ઇન્દ્ર, એકવાર તો કૃપા કરો; પિતાની જેમ અમારી સંભાળ લો.