કુહ શ્રુત ઇન્દ્રઃ કસ્મિન્નદ્ય જને મિત્રો ન શ્રૂયતે । ઋષીણાં વા યઃ ક્ષયે ગુહા વા ચર્કૃષે ગિરા
ઇન્દ્ર ક્યાં સાંભળાય છે અને આજે કયા લોકોમાં ઓળખાય છે? મીત્ર જેવો, શું એનું નામ લેવાતું નથી? શું એ ઋષિઓમાં છે કે ક્યાંક છુપાઈને ગીતોમાં આનંદ માણે છે?
ઇહ શ્રુત ઇન્દ્રો અસ્મે અદ્ય સ્તવે વજ્ર્યૃચીષમઃ । મિત્રો ન યો જનેષ્વા યશશ્ચક્રે અસામ્યા
આજે અહીં, ઇન્દ્ર અમારે માટે પ્રસિદ્ધ થાય, વંદનીય બને, વીજળી ધરાવનાર અને સ્તુતિને ઇચ્છનાર. મીત્ર જેવો, એ લોકોએ વચ્ચે અનન્ય યશ મેળવ્યું છે.
મહો યસ્પતિઃ શવસો અસામ્યા મહો નૃમ્ણસ્ય તૂતુજિઃ । ભર્તા વજ્રસ્ય ધૃષ્ણોઃ પિતા પુત્રમિવ પ્રિયમ્
એ મહાનતાનો સ્વામી છે, અનન્ય શક્તિ ધરાવે છે, પુરુષાર્થને જગાડે છે. એ દૃઢ વીજળીનો ધારક છે અને પુત્રને પ્રેમ કરતો પિતા જેવો છે.
યુજાનો અશ્વા વાતસ્ય ધુની દેવો દેવસ્ય વજ્રિવઃ । સ્યન્તા પથા વિરુક્મતા સૃજાન સ્તોષ્યધ્વનઃ
પવનના ઘોડા દેવ માટે જોડાયા છે, એ દેવ thunderbolt ધરાવે છે. તેજસ્વી માર્ગે વહેતા, તું મુક્તિ આપે છે અને યાત્રાની સ્તુતિ કરે છે.
ત્વં ત્યા ચિદ્વાતસ્યાશ્વાગા ઋજ્રા ત્મના વહધ્યૈ । યયોર્દેવો ન મર્ત્યો યન્તા નકિર્વિદાય્યઃ
તું પવનના ઝડપી ઘોડાઓ સાથે, પોતાની જાતે, આગળ વધે છે. એ ઘોડાઓ સાથે, હે દેવ, કોઈ મરણશીલ માણસ તારી સરખામણી કરી શકે તેમ નથી.
અધ ગ્મન્તોશના પૃચ્છતે વાં કદર્થા ન આ ગૃહમ્ । આ જગ્મથુઃ પરાકાદ્દિવશ્ચ ગ્મશ્ચ મર્ત્યમ્
જ્યારે ભોજનની ઈચ્છા રાખીને આવનારા લોકો તને ઘર જેવી આશા રાખીને પૂછે છે, ત્યારે તું દુરથી, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીમાંથી, મરણશીલ લોકો પાસે આવી પહોંચે છે.
આ ન ઇન્દ્ર પૃક્ષસેઽસ્માકં બ્રહ્મોદ્યતમ્ । તત્ત્વા યાચામહેઽવઃ શુષ્ણં યદ્ધન્નમાનુષમ્
હે ઇન્દ્ર, અમારા સ્તુતિ માટે, અમારા ઉન્નત ભજન માટે તું અમારી પાસે આવ. અમે તારી પાસે સહાય માંગીએ છીએ, જેમ તું શુષ્ણ નામના દુશ્મનને હરાવ્યો હતો.
અકર્મા દસ્યુરભિ નો અમન્તુરન્યવ્રતો અમાનુષઃ । ત્વં તસ્યામિત્રહન્વધર્દાસસ્ય દમ્ભય
જે દસ્યુ વિધિ વિના, અમારો શત્રુ, નિયમ વિના અને માનવતા વિના છે—હે શત્રુહંતાર, તું એ દસ્યુને માર અને દમન કર.
ત્વં ન ઇન્દ્ર શૂર શૂરૈરુત ત્વોતાસો બર્હણા । પુરુત્રા તે વિ પૂર્તયો નવન્ત ક્ષોણયો યથા
હે ઇન્દ્ર, તું વીરોમાં શ્રેષ્ઠ છે અને તારા સહાયક પણ મહાન છે. અનેક જગ્યાએ તારા દાન ફેલાયેલા છે, જેમ જમીન તારા આગળ નમે છે.
ત્વં તાન્વૃત્રહત્યે ચોદયો નૄન્કાર્પાણે શૂર વજ્રિવઃ । ગુહા યદી કવીનાં વિશાં નક્ષત્રશવસામ્
તું એ લોકોને વૃત્રના વિનાશ માટે પ્રેરણા આપે છે, હે વીર ઇન્દ્ર, વીજળી ધારક. જયારે જ્ઞાની અને શક્તિશાળી લોકો પણ છુપાયેલા હોય ત્યારે પણ.
મક્ષૂ તા ત ઇન્દ્ર દાનાપ્નસ આક્ષાણે શૂર વજ્રિવઃ । યદ્ધ શુષ્ણસ્ય દમ્ભયો જાતં વિશ્વં સયાવભિઃ
હે ઇન્દ્ર, વીર અને વીજળી ધરાવનાર, દયાળુ લોકો ઝડપથી તારી પાસે આવે. જયારે તું શુષ્ણને દમન કરીને, એની સાથે જન્મેલા બધાને નાશ કરે છે.
માકુધ્ર્યગિન્દ્ર શૂર વસ્વીરસ્મે ભૂવન્નભિષ્ટયઃ । વયંવયં ત આસાં સુમ્ને સ્યામ વજ્રિવઃ
હે ઇન્દ્ર, વીર, તારી સંપત્તિ અમથી દૂર ન રહે. હમેંશા તારી કૃપામાં રહીએ, હે વીજળી ધારક.
અસ્મે તા ત ઇન્દ્ર સન્તુ સત્યાહિંસન્તીરુપસ્પૃશઃ । વિદ્યામ યાસાં ભુજો ધેનૂનાં ન વજ્રિવઃ
હે ઇન્દ્ર, તારી સાચી અને નિર્દોષ દાન અમને મળે. હે વીજળી ધારક, આપણે એ દાનની શક્તિ જાણીએ, જેમ ગાયોની.
અહસ્તા યદપદી વર્ધત ક્ષાઃ શચીભિર્વેદ્યાનામ્ । શુષ્ણં પરિ પ્રદક્ષિણિદ્વિશ્વાયવે નિ શિશ્નથઃ
જ્યારે હાથ-પગ વગરના પણ જ્ઞાની શક્તિથી વધે છે, ત્યારે તું બધાં લોકો માટે શુષ્ણને ચારે બાજુથી ઘેરીને નાશ કરે છે.
પિબાપિબેદિન્દ્ર શૂર સોમં મા રિષણ્યો વસવાન વસુઃ સન્ । ઉત ત્રાયસ્વ ગૃણતો મઘોનો મહશ્ચ રાયો રેવતસ્કૃધી નઃ
પીઓ, પીઓ, હે વીર ઇન્દ્ર, સોમરસ પીઓ. તું અમને છોડી ને જશો નહીં, ધનવાન રહો અને અમને પણ ધન આપો. જે તારી સ્તુતિ કરે છે, એને રક્ષા કર અને અમને મહાન અને તેજસ્વી સંપત્તિ આપ.
યજામહ ઇન્દ્રં વજ્રદક્ષિણં હરીણાં રથ્યં વિવ્રતાનામ્ । પ્ર શ્મશ્રુ દોધુવદૂર્ધ્વથા ભૂદ્વિ સેનાભિર્દયમાનો વિ રાધસા
ચાલો, આપણે ઇન્દ્રની પૂજા કરીએ, જેના જમણા હાથમાં વીજળી છે, જે હરી ઘોડાઓના રથ પર સવાર છે. એની દાઢી ઉપર ઊંચે હલવે છે, એ સેના દ્વારા પ્રેરિત થાય છે અને દાનમાં ઉદાર છે.
હરી ન્વસ્ય યા વને વિદે વસ્વિન્દ્રો મઘૈર્મઘવા વૃત્રહા ભુવત્ । ઋભુર્વાજ ઋભુક્ષાઃ પત્યતે શવોઽવ ક્ષ્ણૌમિ દાસસ્ય નામ ચિત્
એના હરી ઘોડા જંગલમાં જાણીતા છે. ઇન્દ્ર, ધનવાન, દયાળુ અને વૃત્રને હરાવનાર, દાન સાથે હાજર છે. કુશળ, શક્તિશાળી અને પ્રભુત્વ ધરાવનાર રાજ કરે છે; હું દસ્યુનું નામ પણ દૂર કરી દઉં છું.
યદા વજ્રં હિરણ્યમિદથા રથં હરી યમસ્ય વહતો વિ સૂરિભિઃ । આ તિષ્ઠતિ મઘવા સનશ્રુત ઇન્દ્રો વાજસ્ય દીર્ઘશ્રવસસ્પતિઃ
જયારે તું, ઇન્દ્ર, તારો સુવર્ણ વજ્ર અને રથ સાથે, તારા બે ઘોડા લઈને વિદ્વાનોમાં આવે છે, ત્યારે પ્રાચીનથી પ્રસિદ્ધ મઘવાન ઇન્દ્ર, લાંબા સમયથી પ્રસિદ્ધ બળના સ્વામી, પુરસ્કાર માટે તૈયાર ઉભો રહે છે.
સો ચિન્નુ વૃષ્ટિર્યૂથ્યા સ્વા સચાઁ ઇન્દ્રઃ શ્મશ્રૂણિ હરિતાભિ પ્રુષ્ણુતે । અવ વેતિ સુક્ષયં સુતે મધૂદિદ્ધૂનોતિ વાતો યથા વનમ્
પછી ખરેખર, ઇન્દ્ર, તારા સાથીઓ સાથે, તું વાઘ જેવો તારો પીળો દાઢી હલાવે છે; મીઠા સોમના પાન સમયે તું સુખદ ઘર તરફ ઉતરે છે, જેમ પવન જંગલને હલાવે છે તેમ.
યો વાચા વિવાચો મૃધ્રવાચઃ પુરૂ સહસ્રાશિવા જઘાન । તત્તદિદસ્ય પૌંસ્યં ગૃણીમસિ પિતેવ યસ્તવિષીં વાવૃધે શવઃ
જે પોતાના વાણીથી વિખૂટા બોલનારાઓને જીતે છે, અને અનેક હજારો દુશ્મનોને મારે છે—એના દરેક વિરતા કાર્યોને અમે ગાઈએ છીએ; જેમ પિતા પોતાના સંતાન માટે બળ વધારતો હોય તેમ એ રક્ષણ માટે પોતાનું બળ વધાર્યું છે.
સ્તોમં ત ઇન્દ્ર વિમદા અજીજનન્નપૂર્વ્યં પુરુતમં સુદાનવે । વિદ્મા હ્યસ્ય ભોજનમિનસ્ય યદા પશું ન ગોપાઃ કરામહે
તારા માટે, ઇન્દ્ર, સ્તુતિઓ અને પ્રાર્થનાઓ રચાઈ છે—અદ્વિતીય અને દયાળુ માટે શ્રેષ્ઠ. અમે ખરેખર એના દાન અને કૃપા જાણીએ છીએ, જેમ ગવાળાઓ પોતાના પશુઓની સંભાળ રાખે છે તેમ.
માકિર્ન એના સખ્યા વિ યૌષુસ્તવ ચેન્દ્ર વિમદસ્ય ચ ઋષેઃ । વિદ્મા હિ તે પ્રમતિં દેવ જામિવદસ્મે તે સન્તુ સખ્યા શિવાનિ
આપણા વચ્ચે આ મિત્રતા કદી તૂટે નહીં, ને તારી પ્રેરણા પણ ન ખોવાય, હે ઇન્દ્ર. કેમ કે, હે દેવ, અમે તારી કૃપા જાણીએ છીએ, જેમ કુટુંબમાં હોય તેમ; તારી શુભ મિત્રતાઓ અમારે હંમેશા રહે.
ઇન્દ્ર સોમમિમં પિબ મધુમન્તં ચમૂ સુતમ્ । અસ્મે રયિં નિ ધારય વિ વો મદે સહસ્રિણં પુરૂવસો વિવક્ષસે
ઇન્દ્ર, આ મીઠો સોમ પીજે, જે પ્યાલામાં પિછડાયો છે. અમને ધન આપજે; તારા આનંદમાં, અમને અનેક સંપત્તિ આપજે, હે અનેક સંપત્તિના માલિક, તારી કૃપા માટે.
ત્વાં યજ્ઞેભિરુક્થૈરુપ હવ્યેભિરીમહે । શચીપતે શચીનાં વિ વો મદે શ્રેષ્ઠં નો ધેહિ વાર્યં વિવક્ષસે
અમે તને યજ્ઞ, સ્તુતિ અને હવનથી પામીએ છીએ, હે શક્તિના સ્વામી. તારા આનંદમાં, અમને શ્રેષ્ઠ ફળ આપજે, તારી કૃપા માટે.
યસ્પતિર્વાર્યાણામસિ રધ્રસ્ય ચોદિતા । ઇન્દ્ર સ્તોતૄણામવિતા વિ વો મદે દ્વિષો નઃ પાહ્યંહસો વિવક્ષસે
તું ધનની માલિકી ધરાવે છે, ગરીબોને પ્રેરણા આપે છે, હે ઇન્દ્ર, ગાયકનો રક્ષક છે. તારા આનંદમાં, અમને દુશ્મનોથી અને અપરાધથી બચાવજે, તારી કૃપા માટે.
યુવં શક્રા માયાવિના સમીચી નિરમન્થતમ્ । વિમદેન યદીળિતા નાસત્યા નિરમન્થતમ્
તમે બંને, શક્તિશાળી અને કુશળ, એકસાથે, સહમતિથી, મિશ્રણને ઉકાળ્યું; જ્યારે આનંદથી પ્રેરિત થયાં, ત્યારે તમે બંને અશ્વિનો એ ઉકાળ્યું.
વિશ્વે દેવા અકૃપન્ત સમીચ્યોર્નિષ્પતન્ત્યોઃ । નાસત્યાવબ્રુવન્દેવાઃ પુનરા વહતાદિતિ
બધા દેવતાઓ એકસાથે ભેગા થયા, જ્યારે એ બંને અશ્વિનો સહમતિથી બહાર આવ્યા; દેવોએ અશ્વિનોને કહ્યું: 'એને ફરી પાછું લાવો.'
મધુમન્મે પરાયણં મધુમત્પુનરાયનમ્ । તા નો દેવા દેવતયા યુવં મધુમતસ્કૃતમ્
મારું વિદાય પણ મીઠું હોય અને વાપસી પણ મીઠી હોય. હે દેવો, તમારી દિવ્યતાથી, તમે બંને અમારે માટે જે પણ કરો એ મીઠાશથી ભરેલું હોવું જોઈએ.
ભદ્રં નો અપિ વાતય મનો દક્ષમુત ક્રતુમ્ । અધા તે સખ્યે અન્ધસો વિ વો મદે રણન્ગાવો ન યવસે વિવક્ષસે
અમારા મન માટે શુભ પવન મોકલો, કુશળતા અને બુદ્ધિ આપો. આમ, તારી મિત્રતા અને આનંદમાં, હે સોમ, અમારી ઇચ્છાઓ લડાઈના ઘોડા જેમ ચરાગાહમાં પહોંચી જાય તેમ પૂર્ણ થાઓ, તારી કૃપા માટે.
હૃદિસ્પૃશસ્ત આસતે વિશ્વેષુ સોમ ધામસુ । અધા કામા ઇમે મમ વિ વો મદે વિ તિષ્ઠન્તે વસૂયવો વિવક્ષસે
હે સોમ, તું હૃદયમાં સ્પર્શી, બધા સ્થાનોમાં વસે છે. આમ, મારી આ ઇચ્છાઓ તારા આનંદમાં ધન માટે તૈયાર ઊભી છે, તારી કૃપા માટે.