યે ચેહ પિતરો યે ચ નેહ યાઁશ્ચ વિદ્મ યાઁ ઉ ચ ન પ્રવિદ્મ । ત્વં વેત્થ યતિ તે જાતવેદઃ સ્વધાભિર્યજ્ઞં સુકૃતં જુષસ્વ
અહીં હોય કે નહીં હોય, જેને આપણે જાણીએ છીએ કે નહીં જાણીએ, એ બધા પૂર્વજોના માર્ગ તું જાણે છે, હે સર્વજ્ઞ અગ્નિ. તું આ શ્રેષ્ઠ યજ્ઞને સ્વીકાર.
યે અગ્નિદગ્ધા યે અનગ્નિદગ્ધા મધ્યે દિવઃ સ્વધયા માદયન્તે । તેભિઃ સ્વરાળસુનીતિમેતાં યથાવશં તન્વં કલ્પયસ્વ
જે અગ્નિમાં દહાયેલા છે કે જે અગ્નિથી અદહિત છે, અને જે સ્વશક્તિથી સ્વર્ગમાં આનંદ પામે છે—એ બધા સાથે અમને સદ્ગતિ તરફ લઈ જા અને અમારી દેહને યોગ્ય રીતે ઘડ.
મૈનમગ્ને વિ દહો માભિ શોચો માસ્ય ત્વચં ચિક્ષિપો મા શરીરમ્ । યદા શૃતં કૃણવો જાતવેદોઽથેમેનં પ્ર હિણુતાત્પિતૃભ્યઃ
હે અગ્નિ, તેને સંપૂર્ણ રીતે ન દહાવ, તેનો દહ ન કર, તેની ત્વચા કે શરીરને ન બળાવ. જયારે તું તેને પકાવ, ત્યારે તેને પૂર્વજોના પાસે મોકલ.
શૃતં યદા કરસિ જાતવેદોઽથેમેનં પરિ દત્તાત્પિતૃભ્યઃ । યદા ગચ્છાત્યસુનીતિમેતામથા દેવાનાં વશનીર્ભવાતિ
જયારે તું તેને પકાવ, હે સર્વજ્ઞ, ત્યારે તેને સારી રીતે આવરી અને પૂર્વજોને સોંપી દે. જયારે તે સદ્ગતિમાં જાય, ત્યારે તે દેવતાઓની ઇચ્છા અનુસાર બને છે.
સૂર્યં ચક્ષુર્ગચ્છતુ વાતમાત્મા દ્યાં ચ ગચ્છ પૃથિવીં ચ ધર્મણા । અપો વા ગચ્છ યદિ તત્ર તે હિતમોષધીષુ પ્રતિ તિષ્ઠા શરીરૈઃ
એની આંખ સૂર્ય પાસે જાય, શ્વાસ પવનમાં મળે; યોગ્ય માર્ગે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી સુધી પહોંચે. જો તેનું સ્થાન પાણીમાં હોય તો ત્યાં જાય; અને તેના અંગો ઔષધિઓમાં સ્થિર રહે.
અજો ભાગસ્તપસા તં તપસ્વ તં તે શોચિસ્તપતુ તં તે અર્ચિઃ । યાસ્તે શિવાસ્તન્વો જાતવેદસ્તાભિર્વહૈનં સુકૃતામુ લોકમ્
અજન્મ ભાગ તપ દ્વારા શુદ્ધ થાય, તારી જ્વાળા અને તાપ તેને શુદ્ધ કરે. હે સર્વજ્ઞ અગ્નિ, તારી શુભ રૂપોથી તેને સદ્ગતિમાં લઈ જા.
અવ સૃજ પુનરગ્ને પિતૃભ્યો યસ્ત આહુતશ્ચરતિ સ્વધાભિઃ । આયુર્વસાન ઉપ વેતુ શેષઃ સં ગચ્છતાં તન્વા જાતવેદઃ
હે અગ્નિ, જે અર્પિત થયો છે અને સ્વધાથી ચાલે છે, તેને ફરીથી પૂર્વજોને સોંપ. બાકી રહેલું આયુષ્ય નજીક આવે અને સ્થિર રહે, અને દેહ ફરીથી જોડાઈ જાય.
યત્તે કૃષ્ણઃ શકુન આતુતોદ પિપીલઃ સર્પ ઉત વા શ્વાપદઃ । અગ્નિષ્ટદ્વિશ્વાદગદં કૃણોતુ સોમશ્ચ યો બ્રાહ્મણાઁ આવિવેશ
કાળો પક્ષી, કીડો, સાપ કે કોઈ પણ શ્વાપદે તને દુઃખ આપ્યું હોય, તો અગ્નિ એ બધું નિર્દોષ કરે અને જો કોઈ બ્રાહ્મણ તને સ્પર્શ્યો હોય તો સોમ પણ તેને નિર્દોષ કરે.
અગ્નેર્વર્મ પરિ ગોભિર્વ્યયસ્વ સં પ્રોર્ણુષ્વ પીવસા મેદસા ચ । નેત્ત્વા ધૃષ્ણુર્હરસા જર્હૃષાણો દધૃગ્વિધક્ષ્યન્પર્યઙ્ખયાતે
અગ્નિના કવચથી ઘેરાઈને, ગાયોની આસપાસ રહીને, તું પોતાને ઘી અને ચરબીથી ઢાંકી લે. હે શક્તિશાળી, આનંદથી અને જોરથી, તું જેમને દહવાં છે તેમને મજબૂતીથી પકડી રાખજે, જે તારી આજુબાજુ સૂઈ રહ્યા છે.
ઇમમ્ અગ્ને ચમસમ્ મા વિ જિહ્વરઃ પ્રિયો દેવાનામ્ ઉત સોમ્યાનામ્ । એષ યશ્ ચમસો દેવપાનસ્ તસ્મિન્ દેવા અમૃતા માદયન્તે
હે અગ્નિ, આ પાત્રને તું ન ખોરે, કારણ કે એ દેવતાઓને અને સોમ પીવનારાઓને પ્રિય છે. આ પાત્ર દેવતાઓના પાન માટે છે; તેમાં અમર દેવતાઓ આનંદ મેળવે છે.
ક્રવ્યાદમ્ અગ્નિમ્ પ્ર હિણોમિ દૂરꣳ યમરાજ્ઞો ગચ્છતુ રિપ્રવાહઃ । ઇહૈવાયમ્ ઇતરો જાતવેદા દેવેભ્યો હવ્યꣳ વહતુ પ્રજાનન્
હું માંસ ખાવા વાળા અગ્નિને દૂર મોકલું છું; યમરાજના રાજ્યની ધારા પણ દૂર જાવા દઉં છું. અહીં બીજો જાતવેદા જ્ઞાન સાથે રહે અને દેવતાઓ માટે હવન લઈ જાય.
યો અગ્નિઃ ક્રવ્યાત્ પ્રવિવેશ વો ગૃહમ્ ઇમમ્ પશ્યન્ન્ ઇતરꣳ જાતવેદસમ્ । તꣳ હરામિ પિતૃયજ્ઞાય દેવꣳ સ ઘર્મમ્ ઇન્વાત્ પરમે સધસ્થે
જે અગ્નિ માંસ ખાવા વાળો બનીને તમારા ઘરમાં પ્રવેશ્યો છે, અને આ જ અને બીજાં જાતવેદાસને જોઈ રહ્યો છે, તેને હું પિતૃયજ્ઞ માટે, એ દેવને, ગરમ પાન સાથે, સર્વોચ્ચ સ્થાન પર લઈ જાઉં છું.
યો અગ્નિઃ ક્રવ્યવાહનઃ પિતૄન્ યક્ષદ્ ઋતાવૃધઃ । પ્રેદ્ ઉ હવ્યાનિ વોચતિ દેવેભ્યશ્ ચ પિતૃભ્ય આ
જે અગ્નિ માંસ વહન કરે છે, પિતૃઓને આનંદ આપે છે અને યજ્ઞથી વધે છે, એ જ દેવતાઓ અને પિતૃઓ માટે હવનની વાત કરે છે.
ઉશન્તસ્ ત્વા નિ ધીમહ્ય્ ઉશન્તઃ સમ્ ઇધીમહિ । ઉશન્ન્ ઉશત આ વહ પિતૄન્ હવિષે અત્તવે
પ્રભાની સાથે તને અમે નીચે મૂકીશું, પ્રભાથી તને અમે પ્રજ્વલિત કરીશું; હે તેજસ્વી, તું પિતૃઓને અને અન્ય તેજસ્વીઓ સાથે આ હવનમાં લાવ.
યꣳ ત્વમ્ અગ્ને સમદહસ્ તમ્ ઉ નિર્ વાપયા પુનઃ । કિયામ્બ્વ્ અત્ર રોહતુ પાકદૂર્વા વ્યલ્કશા
જેને તું, હે અગ્નિ, એકસાથે દહન કર્યો હોય, તેને ફરીથી શાંત કરી દે; તે અહીં પોતાના શરીર, માંસ અને ચામડી સાથે પાણીના લોકમાં ઉઠી શકે.
શીતિકે શીતિકાવતિ હ્લાદિકે હ્લાદિકાવતિ । મણ્ડૂક્યા૩ સુ સꣳ ગમ ઇમꣳ સ્વ્ અ૧ગ્નિꣳ હર્ષય
ઠંડકમાં, હે ઠંડક આપનારા, તું આનંદ આપ; તાજગીમાં, હે તાજગી લાવનારા, તું આનંદ આપ; દેડકાના સંગે સારો મેળાપ થવો જોઈએ. આ અગ્નિને અમારા માટે આનંદિત કર.
ત્વષ્ટા દુહિત્રે વહતું કૃણોતીતીદં વિશ્વં ભુવનં સમેતિ । યમસ્ય માતા પર્યુહ્યમાના મહો જાયા વિવસ્વતો નનાશ
ત્વષ્ટ્રે પોતાની દીકરી માટે પતિ બનાવ્યો; એ રીતે આખું જગત એક થાય છે. યમની માતા, વિવસ્વતની મહાન પત્ની બનીને, આવરી લેવામાં આવી અને અંતે અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
અપાગૂહન્નમૃતાં મર્ત્યેભ્યઃ કૃત્વી સવર્ણામદદુર્વિવસ્વતે । ઉતાશ્વિનાવભરદ્યત્તદાસીદજહાદુ દ્વા મિથુના સરણ્યૂઃ
અમરોએ તેને મરતાંથી દૂર કરી, એ જ જેવી બીજી બનાવી અને વિવસ્વતને આપી. પછી અશ્વિનીકુમારો જે બચ્યું હતું તે લઈ ગયા; સરણ્યૂએ બંને જોડી બાળકોને છોડી દીધા.
પૂષા ત્વેતશ્ચ્યાવયતુ પ્ર વિદ્વાનનષ્ટપશુર્ભુવનસ્ય ગોપાઃ । સ ત્વૈતેભ્યઃ પરિ દદત્પિતૃભ્યોઽગ્નિર્દેવેભ્યઃ સુવિદત્રિયેભ્યઃ
પુષા, બધું જાણનારો, આને દૂર કરે, જે જીવનું રક્ષણ કરે છે અને ક્યારેય પશુ ગુમાવતો નથી. એ તને પિતૃઓને સોંપે છે અને અગ્નિ દેવતાઓને સુખ આપનારાઓને અર્પે છે.
આયુર્વિશ્વાયુઃ પરિ પાસતિ ત્વા પૂષા ત્વા પાતુ પ્રપથે પુરસ્તાત્ । યત્રાસતે સુકૃતો યત્ર તે યયુસ્તત્ર ત્વા દેવઃ સવિતા દધાતુ
પુષા, જે સર્વજીવનનો રક્ષક છે, તે તારી આયુષ્યની રક્ષા કરે; તને આગળના માર્ગે સુરક્ષિત રાખે. જ્યાં સારા લોકો રહે છે, જ્યાં તારા પૂર્વજો ગયા છે, ત્યાં દેવ સવિતા તને સ્થિર કરે.
પૂષેમા આશા અનુ વેદ સર્વાઃ સો અસ્માઁ અભયતમેન નેષત્ । સ્વસ્તિદા આઘૃણિઃ સર્વવીરોઽપ્રયુચ્છન્પુર એતુ પ્રજાનન્
પુષા આ બધાં પ્રદેશોને જાણે અને અમને સૌથી સુરક્ષિત માર્ગે લઈ જાય. તેજસ્વી અને સર્વશક્તિમાન સુખ આપનાર, ક્યારેય નિષ્ફળ ન થતો, માર્ગ જાણીને અમને આગળ મળે.
પ્રપથે પથામજનિષ્ટ પૂષા પ્રપથે દિવઃ પ્રપથે પૃથિવ્યાઃ । ઉભે અભિ પ્રિયતમે સધસ્થે આ ચ પરા ચ ચરતિ પ્રજાનન્
પુષા માર્ગ પર જન્મ્યો, આકાશના માર્ગ પર, પૃથ્વીના માર્ગ પર જન્મ્યો. એ બંને સૌથી પ્રિય સ્થાનોમાં જાય છે, આવેછે અને જાય છે, બધાં જીવને જાણે છે.
સરસ્વતીં દેવયન્તો હવન્તે સરસ્વતીમધ્વરે તાયમાને । સરસ્વતીં સુકૃતો અહ્વયન્ત સરસ્વતી દાશુષે વાર્યં દાત્
દેવભક્તો સરસ્વતીને બોલાવે છે, યજ્ઞ સમયે પણ સરસ્વતીને પુકારે છે, સારા કર્મ કરનારા પણ સરસ્વતીને બોલાવે છે; સરસ્વતી ભક્તને ધન આપે.
સરસ્વતિ યા સરથં યયાથ સ્વધાભિર્દેવિ પિતૃભિર્મદન્તી । આસદ્યાસ્મિન્બર્હિષિ માદયસ્વાનમીવા ઇષ આ ધેહ્યસ્મે
હે સરસ્વતી, જે રથ પર આવે છે, પિતૃઓ સાથે આનંદ કરે છે, તું આ પવિત્ર કૂશ પર બેસજે અને આનંદ માણજે; માતા જેવું પોષણ અમને અહીં આપજે.
સરસ્વતીં યાં પિતરો હવન્તે દક્ષિણા યજ્ઞમભિનક્ષમાણાઃ । સહસ્રાર્ઘમિળો અત્ર ભાગં રાયસ્પોષં યજમાનેષુ ધેહિ
પિતૃઓ સરસ્વતીને બોલાવે છે, જે યજ્ઞમાં યોગ્ય દાન જોઈ રહી છે. અહીં, યજમાનને હજારગણું ધન અને સમૃદ્ધિ આપ.
આપો અસ્માન્માતરઃ શુન્ધયન્તુ ઘૃતેન નો ઘૃતપ્વઃ પુનન્તુ । વિશ્વં હિ રિપ્રં પ્રવહન્તિ દેવીરુદિદાભ્યઃ શુચિરા પૂત એમિ
પાણી, જે અમારાં માતા છે, અમને શુદ્ધ કરે; ઘીથી ભરપૂર પાણી અમને ઘીથી પવિત્ર કરે. દેવીઓ જેવી પવિત્ર નદીઓ બધું અશુદ્ધ દૂર કરે છે; હું તારી પાસે શુદ્ધ બનીને આવું છું.
દ્રપ્સશ્ચસ્કન્દ પ્રથમાઁ અનુ દ્યૂનિમં ચ યોનિમનુ યશ્ચ પૂર્વઃ । સમાનં યોનિમનુ સંચરન્તં દ્રપ્સં જુહોમ્યનુ સપ્ત હોત્રાઃ
પહેલા દિવસોથી વહેતી બિંદુ અહીં આ ગર્ભમાં અને અગાઉના ગર્ભમાં પહોંચી છે. એ જ ગર્ભમાં ફરતી બિંદુને, સાત યજ્ઞકર્તાઓ સાથે, હું અર્પણ કરું છું.
યસ્તે દ્રપ્સ સ્કન્દતિ યસ્તે અંશુર્બાહુચ્યુતો ધિષણાયા ઉપસ્થાત્ । અધ્વર્યોર્વા પરિ વા યઃ પવિત્રાત્તં તે જુહોમિ મનસા વષટ્કૃતમ્
તારી જે બિંદુ વહે છે, જે કિરણ બાહુમાંથી યજ્ઞસ્થળે પડે છે, યજમાન કે છાનણીમાંથી પડે છે, તે બધું હું મનથી અને વષટ્ બોલીને તને અર્પણ કરું છું.
યસ્તે દ્રપ્સ સ્કન્નો યસ્તે અંશુરવશ્ચ યઃ પરઃ સ્રુચા । અયં દેવો બૃહસ્પતિઃ સં તં સિઞ્ચતુ રાધસે
તારી જે બિંદુ વહે છે, જે કિરણ છે, અને જે પણ ચમચાથી ઢોળાય છે, એ બધું દેવ બૃહસ્પતિ સમૃદ્ધિ માટે એકસાથે ઢોળે.
પયસ્વતીરોષધયઃ પયસ્વન્મામકં વચઃ । અપાં પયસ્વદિત્પયસ્તેન મા સહ શુન્ધત
દૂધાળાં ઔષધિઓ, મારું વચન પણ દૂધાળું છે. પાણીનું દૂધ પણ ખરેખર દૂધ છે; એ દૂધથી અમને સાથે મળીને શુદ્ધ કરો.