દેવેભ્યઃ કમવૃણીત મૃત્યું પ્રજાયૈ કમમૃતં નાવૃણીત । બૃહસ્પતિં યજ્ઞમકૃણ્વત ઋષિં પ્રિયાં યમસ્તન્વં પ્રારિરેચીત્
કોણ માટે તેણે દેવોમાંથી મૃત્યુ પસંદ કર્યું, અને સંતાન માટે અમરતા પસંદ ન કરી? તેમણે બૃહસ્પતિને યજ્ઞકર્તા બનાવ્યા, યમએ પોતાના પ્રિય સ્વરૂપની ઇચ્છા કરી.
સપ્ત ક્ષરન્તિ શિશવે મરુત્વતે પિત્રે પુત્રાસો અપ્યવીવતન્નૃતમ્ । ઉભે ઇદસ્યોભયસ્ય રાજત ઉભે યતેતે ઉભયસ્ય પુષ્યતઃ
મરુતોના બાળક માટે સાત નદીઓ વહે છે; પુત્રોએ પિતાને, સત્યવંતને, રક્ષા કરી. બંને, બંને પર રાજ કરે છે; બંને, બંને માટે પ્રયત્ન કરે છે, અને બંનેમાં સમૃદ્ધિ મેળવે છે.
પરેયિવાંસં પ્રવતો મહીરનુ બહુભ્યઃ પન્થામનુપસ્પશાનમ્ । વૈવસ્વતં સંગમનં જનાનાં યમં રાજાનં હવિષા દુવસ્ય
જે મનુષ્યે જીવનનો અંત કરીને, અનેક લોકો ચાલેલા વિશાળ માર્ગે, સૌના મળવાના સ્થળે, વૈવસ્વતના યમ રાજા પાસે પહોંચ્યો છે, તેને આ હવનથી સન્માન આપો.
યમો નો ગાતું પ્રથમો વિવેદ નૈષા ગવ્યૂતિરપભર્તવા ઉ । યત્રા નઃ પૂર્વે પિતરઃ પરેયુરેના જજ્ઞાનાઃ પથ્યા અનુ સ્વાઃ
યમ પ્રથમ હતો, જેણે આપણને એ માર્ગ બતાવ્યો; આ સ્થાન કોઈએ છીનવી શકતું નથી; ત્યાં આપણા પૂર્વજો પોતપોતાના સારા માર્ગે ચાલીને ગયા છે.
માતલી કવ્યૈર્યમો અઙ્ગિરોભિર્બૃહસ્પતિર્ઋક્વભિર્વાવૃધાનઃ । યાઁશ્ચ દેવા વાવૃધુર્યે ચ દેવાન્સ્વાહાન્યે સ્વધયાન્યે મદન્તિ
માતલી વિદ્વાનો સાથે, યમ અંજીરો સાથે, બૃહસ્પતિ ગાયકોએ સાથે, બધાએ બળ મેળવ્યો છે; જે દેવતાઓ સમૃદ્ધ થયા છે અને જે હવન-પિંડથી પ્રસન્ન થાય છે.
ઇમં યમ પ્રસ્તરમા હિ સીદાઙ્ગિરોભિઃ પિતૃભિઃ સંવિદાનઃ । આ ત્વા મન્ત્રાઃ કવિશસ્તા વહન્ત્વેના રાજન્હવિષા માદયસ્વ
હે યમ, અંજીરો અને પિતૃઓ સાથે અહીં આ પવિત્ર આસન પર બેસો; વિદ્વાનોના મંત્રો તમને અહીં લાવે; હે રાજા, આ હવનથી આનંદ મેળવો.
અઙ્ગિરોભિરા ગહિ યજ્ઞિયેભિર્યમ વૈરૂપૈરિહ માદયસ્વ । વિવસ્વન્તં હુવે યઃ પિતા તેઽસ્મિન્યજ્ઞે બર્હિષ્યા નિષદ્ય
હે યમ, અંજીરો અને યજ્ઞયોગ્ય દેવતાઓ સાથે અહીં આવો, તેજસ્વી લોકો સાથે આનંદ માણો; હું તારા પિતા વિવસ્વતને બોલાવું છું, જે આ યજ્ઞમાં દર્ભ પર બેસે છે.
અઙ્ગિરસો નઃ પિતરો નવગ્વા અથર્વાણો ભૃગવઃ સોમ્યાસઃ । તેષાં વયં સુમતૌ યજ્ઞિયાનામપિ ભદ્રે સૌમનસે સ્યામ
અંજીરો, નવગ્વા, અથર્વા, ભૃગુ અને સોમથી પરિપૂર્ણ આપણા પિતૃઓ—આ યજ્ઞયોગ્ય પિતૃઓની કૃપા અને સુખદ ભાવનામાં આપણે રહીએ.
પ્રેહિ પ્રેહિ પથિભિઃ પૂર્વ્યેભિર્યત્રા નઃ પૂર્વે પિતરઃ પરેયુઃ । ઉભા રાજાના સ્વધયા મદન્તા યમં પશ્યાસિ વરુણં ચ દેવમ્
પુર્વજો ચાલેલા પ્રાચીન માર્ગે આગળ વધો, જ્યાં આપણા પિતૃઓ ગયા છે; બંને રાજાઓ, યમ અને વરુણ, સ્વાધ્યાથી આનંદિત થાય છે, તેમને તું જોઈશ.
સં ગચ્છસ્વ પિતૃભિઃ સં યમેનેષ્ટાપૂર્તેન પરમે વ્યોમન્ । હિત્વાયાવદ્યં પુનરસ્તમેહિ સં ગચ્છસ્વ તન્વા સુવર્ચાઃ
પિતૃઓ અને યમ સાથે, તારા પુણ્યકર્મ અને યજ્ઞફળ સાથે, સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં જા; બધું દુષ્કર્મ છોડીને ફરી ઘરમાં પરત આવો; તેજસ્વી શરીર સાથે પિતૃઓમાં જોડાઈ જા.
અપેત વીત વિ ચ સર્પતાતોઽસ્મા એતં પિતરો લોકમક્રન્ । અહોભિરદ્ભિરક્તુભિર્વ્યક્તં યમો દદાત્યવસાનમસ્મૈ
અહીંથી દૂર જાઓ, વિખેરાઈ જાઓ; પિતૃઓએ આ જગત તેના માટે તૈયાર કર્યું છે; દિવસ, રાત અને જળથી સ્પષ્ટ રીતે યમ તેને નિવાસસ્થાન આપે છે.
અતિ દ્રવ સારમેયૌ શ્વાનૌ ચતુરક્ષૌ શબલૌ સાધુના પથા । અથા પિતૄન્સુવિદત્રાઁ ઉપેહિ યમેન યે સધમાદં મદન્તિ
સારા માર્ગે ચાલતાં, ચાર આંખવાળા, ચિતરાંય વાળાં બે સારમેય શ્વાનોને પાર કરી જા; પછી યમ સાથે આનંદિત પિતૃઓ પાસે પહોંચી જા.
યૌ તે શ્વાનૌ યમ રક્ષિતારૌ ચતુરક્ષૌ પથિરક્ષી નૃચક્ષસૌ । તાભ્યામેનં પરિ દેહિ રાજન્સ્વસ્તિ ચાસ્મા અનમીવં ચ ધેહિ
હે યમ, તારા બે શ્વાન, ચાર આંખવાળા, માર્ગની રક્ષા કરતા, મનુષ્યોને જોતા—હે રાજા, એ શ્વાનો તેને ઘેરી લે; તેને સલામતી અને રોગમુક્તિ આપ.
ઉરૂણસાવસુતૃપા ઉદુમ્બલૌ યમસ્ય દૂતૌ ચરતો જનાઁ અનુ । તાવસ્મભ્યં દૃશયે સૂર્યાય પુનર્દાતામસુમદ્યેહ ભદ્રમ્
પહોળા નાકવાળા, પીવાની ઈચ્છા ધરાવતા, ઉદુમ્બલ વૃક્ષો, યમના દૂત, લોકોમાં ફરતા—એ આપણને ફરીથી સૂર્યના દર્શન અને જીવતા જગતમાં સુખ આપે.
યમાય સોમં સુનુત યમાય જુહુતા હવિઃ । યમં હ યજ્ઞો ગચ્છત્યગ્નિદૂતો અરંકૃતઃ
યમ માટે સોમ પિડો, યમ માટે હવન અર્પણ કરો; યજ્ઞ યમ સુધી પહોંચે છે, અગ્નિ દૂત બનીને યોગ્ય રીતે વ્યવસ્થિત થાય છે.
યમાય ઘૃતવદ્ધવિર્જુહોત પ્ર ચ તિષ્ઠત । સ નો દેવેષ્વા યમદ્દીર્ઘમાયુઃ પ્ર જીવસે
યમને ઘૃતયુક્ત હવન અર્પણ કરો અને આગળ વધો; યમ અમને દેવતાઓમાં દીર્ઘ આયુષ્ય આપે, સુખી જીવન માટે.
યમાય મધુમત્તમં રાજ્ઞે હવ્યં જુહોતન । ઇદં નમ ઋષિભ્યઃ પૂર્વજેભ્યઃ પૂર્વેભ્યઃ પથિકૃદ્ભ્યઃ
યમ રાજાને સૌથી મધુર હવન અર્પણ કરો; આ વંદના ઋષિઓને, પૂર્વજોને અને આપણા માટે માર્ગ બનાવનાર પિતૃઓને છે.
ત્રિકદ્રુકેભિઃ પતતિ ષળુર્વીરેકમિદ્બૃહત્ । ત્રિષ્ટુબ્ગાયત્રી છન્દાંસિ સર્વા તા યમ આહિતા
ત્રિકદ્રુક સાથે, છ વિશાળ, આ મહાન યજ્ઞ ઉડે છે; ત્રિષ્ટુપ અને ગાયત્રી છંદ—all યમ માટે નિર્ધારિત છે.
ઉદીરતામવર ઉત્પરાસ ઉન્મધ્યમાઃ પિતરઃ સોમ્યાસઃ । અસું ય ઈયુરવૃકા ઋતજ્ઞાસ્તે નોઽવન્તુ પિતરો હવેષુ
નીચે, ઉપર અને મધ્યમાં રહેલા, સોમથી પરિપૂર્ણ એવા પિતૃઓ ઊઠી આવે; જે સત્યને જાણે છે, નિર્દોષ છે અને પરલોક ગયા છે—એ પિતૃઓ અમારી હવનમાં રક્ષા કરે.
ઇદં પિતૃભ્યો નમો અસ્ત્વદ્ય યે પૂર્વાસો ય ઉપરાસ ઈયુઃ । યે પાર્થિવે રજસ્યા નિષત્તા યે વા નૂનં સુવૃજનાસુ વિક્ષુ
આ વંદના આજે પિતૃઓને છે—જે પહેલા ગયા, જે પછી ગયા; જે પૃથ્વી પર વસે છે અને જે હવે ઉત્તમ કુળોમાં વસે છે.
આહં પિતૄન્સુવિદત્રાઁ અવિત્સિ નપાતં ચ વિક્રમણં ચ વિષ્ણોઃ । બર્હિષદો યે સ્વધયા સુતસ્ય ભજન્ત પિત્વસ્ત ઇહાગમિષ્ઠાઃ
હું મારા પૂર્વજોને, શુભ આશીર્વાદ આપનારા અને વિષ્ણુના સંતાન તથા તેમના મહાન પગલાંઓને બોલાવું છું. જે પૂર્વજો પવિત્ર કુશ પર બેસીને પોતાની શક્તિથી સોમરસનો આનંદ માણે છે, એ બધા અહીં આ યજ્ઞમાં પધારે.
બર્હિષદઃ પિતર ઊત્યર્વાગિમા વો હવ્યા ચકૃમા જુષધ્વમ્ । ત આ ગતાવસા શંતમેનાથા નઃ શં યોરરપો દધાત
પવિત્ર કુશ પર બેસેલા પૂર્વજો, તમે નજીક આવો; અમે તમારા માટે આ હવન તૈયાર કર્યું છે—કૃપા કરીને તેને સ્વીકારો. તમે સહાય અને શાંતિ સાથે આવો અને અમને નિર્વિઘ્ન આશીર્વાદ આપો.
ઉપહૂતાઃ પિતરઃ સોમ્યાસો બર્હિષ્યેષુ નિધિષુ પ્રિયેષુ । ત આ ગમન્તુ ત ઇહ શ્રુવન્ત્વધિ બ્રુવન્તુ તેઽવન્ત્વસ્માન્
સોમરસમાં આનંદ માણતા, પવિત્ર કુશ પર પોતાના પ્રિય સ્થાન પર રહેલા પૂર્વજો, તમે અહીં આવો, અહીં સાંભળો, અહીં બોલો અને અમારું રક્ષણ કરો.
આચ્યા જાનુ દક્ષિણતો નિષદ્યેમં યજ્ઞમભિ ગૃણીત વિશ્વે । મા હિંસિષ્ટ પિતરઃ કેન ચિન્નો યદ્વ આગઃ પુરુષતા કરામ
તમામ પૂર્વજો, દક્ષિણ બાજુએ જમણું ઘૂંટણ વાળી બેસીને, આ યજ્ઞને સ્વીકારો. અમે માનવ તરીકે જે પણ ભૂલ કરી હોય, એ માટે અમને કોઈ રીતે દુઃખ ન આપો.
આસીનાસો અરુણીનામુપસ્થે રયિં ધત્ત દાશુષે મર્ત્યાય । પુત્રેભ્યઃ પિતરસ્તસ્ય વસ્વઃ પ્ર યચ્છત ત ઇહોર્જં દધાત
તમે ઉષા-દેવીઓની ગોદમાં બેઠેલા પૂર્વજો, ભક્તને ધન આપો, તેના પુત્રોને પણ એ ધન આપો અને અહીં તેમને શક્તિ આપો.
યે નઃ પૂર્વે પિતરઃ સોમ્યાસોઽનૂહિરે સોમપીથં વસિષ્ઠાઃ । તેભિર્યમઃ સંરરાણો હવીંષ્યુશન્નુશદ્ભિઃ પ્રતિકામમત્તુ
અમારા જે પૂર્વજો સૌપ્રથમ સોમપાન માટે આવ્યા, વસીષ્ઠો અને સોમરસમાં આનંદ માણનારા, એમના સાથે યમ પણ પ્રસન્ન થઈને આ હવન સ્વીકારે અને તેઓ પોતાની ઇચ્છા પ્રમાણે પ્રસન્નતાથી ભાગ લે.
યે તાતૃષુર્દેવત્રા જેહમાના હોત્રાવિદ સ્તોમતષ્ટાસો અર્કૈઃ । આગ્ને યાહિ સુવિદત્રેભિરર્વાઙ્સત્યૈઃ કવ્યૈઃ પિતૃભિર્ઘર્મસદ્ભિઃ
દેવતાઓમાં તૃષ્ણાથી પ્રયત્નશીલ, વિધિ જાણનારા અને સ્તુતિ ગાન કરનારા પૂર્વજો, અગ્નિ, એ શુભ આશીર્વાદ આપનારા સચ્ચા પૂર્વજોને, યજ્ઞસ્થળે બેઠેલા ઋષિઓને અહીં લાવો.
યે સત્યાસો હવિરદો હવિષ્પા ઇન્દ્રેણ દેવૈઃ સરથં દધાનાઃ । આગ્ને યાહિ સહસ્રં દેવવન્દૈઃ પરૈઃ પૂર્વૈઃ પિતૃભિર્ઘર્મસદ્ભિઃ
જે સચ્ચા પૂર્વજો હવન સ્વીકારે છે, હવનપાન કરે છે અને ઇન્દ્ર તથા દેવતાઓ સાથે રથમાં બેસે છે—અગ્નિ, એવા હજારો પૂર્વજો, દેવતાઓ દ્વારા વંદિત, દૂર અને નજીકના, યજ્ઞસ્થળે બેઠેલા, અહીં લાવો.
અગ્નિષ્વાત્તાઃ પિતર એહ ગચ્છત સદઃસદઃ સદત સુપ્રણીતયઃ । અત્તા હવીંષિ પ્રયતાનિ બર્હિષ્યથા રયિં સર્વવીરં દધાતન
અગ્નિમાં સમર્પિત થયેલા પૂર્વજો, અહીં આવો, દરેક આસનમાં બેસો, યોગ્ય માર્ગે બેસો; ભક્તિપૂર્વક ધરાયેલા હવનનો સ્વાદ લો અને સર્વવીર્ય ધન આપો.
ત્વમગ્ન ઈળિતો જાતવેદોઽવાડ્ઢવ્યાનિ સુરભીણિ કૃત્વી । પ્રાદાઃ પિતૃભ્યઃ સ્વધયા તે અક્ષન્નદ્ધિ ત્વં દેવ પ્રયતા હવીંષિ
હે અગ્નિ, સર્વજ્ઞ, તું પ્રાર્થિત થઈને સુગંધિત હવન અહીં લાવ્યો છે; તું એ હવન પૂર્વજોને અર્પણ કર્યો છે અને તેઓએ પોતાની શક્તિથી તેનો સ્વાદ લીધો છે. હે દેવ, તું ભક્તિપૂર્વક ધરાયેલા હવનને સ્વીકાર.