કો અસ્ય વેદ પ્રથમસ્યાહ્નઃ ક ઈં દદર્શ ક ઇહ પ્ર વોચત્ । બૃહન્મિત્રસ્ય વરુણસ્ય ધામ કદુ બ્રવ આહનો વીચ્યા નૄન્
કોણ જાણે છે તેના પ્રથમ દિવસ વિશે? કોણે તેને જોયો છે? અહીં કોણ કહી શકે છે? મિત્ર અને વરુણના મહાન નિયમ વિશે હું લોકોમાં શું કહી શકું?
યમસ્ય મા યમ્યં કામ આગન્સમાને યોનૌ સહશેય્યાય । જાયેવ પત્યે તન્વં રિરિચ્યાં વિ ચિદ્વૃહેવ રથ્યેવ ચક્રા
યમીનીને યમ માટે ઇચ્છા જાગી, એક જ ગર્ભમાં સાથે રહેવાની. પત્ની પતિ માટે પોતાનું શરીર ફેલાવે તેમ, એ પોતે વહેંચાઈ જાય, રથના ચકરા અને ધુરા જેવું.
ન તિષ્ઠન્તિ ન નિ મિષન્ત્યેતે દેવાનાં સ્પશ ઇહ યે ચરન્તિ । અન્યેન મદાહનો યાહિ તૂયં તેન વિ વૃહ રથ્યેવ ચક્રા
આ લોકો અહીં ઊભા રહેતા નથી કે બેઠા રહેતા નથી; એ દેવતાઓના દૂત છે, અહીં ફરતા રહે છે. જે તને આનંદ આપે એના સાથે જા; મારા પાસેથી અલગ થા, રથના ચકરા અને ધુરા જેવું.
રાત્રીભિરસ્મા અહભિર્દશસ્યેત્સૂર્યસ્ય ચક્ષુર્મુહુરુન્મિમીયાત્ । દિવા પૃથિવ્યા મિથુના સબન્ધૂ યમીર્યમસ્ય બિભૃયાદજામિ
રાત અને દિવસ તેને સુખ આપે; સૂર્યનું નેત્ર વારંવાર ઊગે. દિવસ અને ધરતીમાં, યમી અને યમ, આ ભાઈ-બહેન પોતાનું સબંધ પવિત્ર રીતે જાળવે.
આ ઘા તા ગચ્છાનુત્તરા યુગાનિ યત્ર જામયઃ કૃણવન્નજામિ । ઉપ બર્બૃહિ વૃષભાય બાહુમન્યમિચ્છસ્વ સુભગે પતિં મત્
એ યુગો હવે વીતી ગયા છે, જ્યાં ભાઈ-બહેને આવું કર્યું. તું કોઈ બળવાન પુરુષના હાથ પકડી લે; સુભાગ્યવતી, જે તને ગમતો હોય એવો પતિ શોધ.
કિં ભ્રાતાસદ્યદનાથં ભવાતિ કિમુ સ્વસા યન્નિરૃતિર્નિગચ્છાત્ । કામમૂતા બહ્વેતદ્રપામિ તન્વા મે તન્વં સં પિપૃગ્ધિ
ભાઈ સહારો વિના રહી જાય તો શું? બહેન દુઃખમાં પડી જાય તો શું? હું આ ઇચ્છા પૂરી કરું, ભલે લોકો નિંદા કરે; તું તારો શરીર મારા સાથે જોડ.
ન વા ઉ તે તન્વા તન્વં સં પપૃચ્યાં પાપમાહુર્યઃ સ્વસારં નિગચ્છાત્ । અન્યેન મત્પ્રમુદઃ કલ્પયસ્વ ન તે ભ્રાતા સુભગે વષ્ટ્યેતત્
આ રીતે શરીર સાથે જોડવું યોગ્ય નથી; જે ભાઈ બહેન પાસે જાય છે, તેને પાપ કહે છે. જે તને આનંદ આપે એવા બીજા સાથે સુખ મેળે; તારો ભાઈ, સુભાગ્યવતી, આવું ઈચ્છતો નથી.
બતો બતાસિ યમ નૈવ તે મનો હૃદયં ચાવિદામ । અન્યા કિલ ત્વાં કક્ષ્યેવ યુક્તં પરિ ષ્વજાતે લિબુજેવ વૃક્ષમ્
અરે યમ, ખરેખર અમે તારા મનને કે હૃદયને સમજતા નથી. બીજીએ, સહપત્ની જેવું, તને વળી જડપથી આવરી લીધો છે, જેમ વેલ વૃક્ષને વળી જાય છે.
અન્યમૂ ષુ ત્વં યમ્યન્ય ઉ ત્વાં પરિ ષ્વજાતે લિબુજેવ વૃક્ષમ્ । તસ્ય વા ત્વં મન ઇચ્છા સ વા તવાધા કૃણુષ્વ સંવિદં સુભદ્રામ્
યમી, બીજું કોઈ તને વેલ જેવું આવરી લે. તારો મન તેની તરફ ઝુકે અને એ પણ તને ઈચ્છે; એ સાથે સારા સબંધ બાંધ.
વૃષા વૃષ્ણે દુદુહે દોહસા દિવઃ પયાંસિ યહ્વો અદિતેરદાભ્યઃ । વિશ્વં સ વેદ વરુણો યથા ધિયા સ યજ્ઞિયો યજતુ યજ્ઞિયાઁ ઋતૂન્
વૃષભે પોતાની શક્તિથી, દિવ્ય દૂધ મહાનને આપ્યું, અદિતિના અપરાજિત પુત્રે. વરુણ બધું પોતાના જ્ઞાનથી જાણે છે; પૂજનીય એ યોગ્ય ઋતુઓમાં યજ્ઞ કરે.
રપદ્ગન્ધર્વીરપ્યા ચ યોષણા નદસ્ય નાદે પરિ પાતુ મે મનઃ । ઇષ્ટસ્ય મધ્યે અદિતિર્નિ ધાતુ નો ભ્રાતા નો જ્યેષ્ઠઃ પ્રથમો વિ વોચતિ
ગંધર્વ અને પાણીમાં રહેલી કન્યા, નદીના ધ્વનિથી મારા મનને બચાવે. ઇચ્છિત વસ્તુઓ વચ્ચે, અદિતિ આપણને સ્થિર કરે; આપણો મોટો ભાઈ, પહેલો, આપણું કલ્યાણ બોલે.
સો ચિન્નુ ભદ્રા ક્ષુમતી યશસ્વત્યુષા ઉવાસ મનવે સ્વર્વતી । યદીમુશન્તમુશતામનુ ક્રતુમગ્નિં હોતારં વિદથાય જીજનન્
જે સુખી, ધનવાન અને પ્રસિદ્ધ ઉષા છે, એ મનુ માટે પ્રકાશથી ઉજવાઈ છે. જ્યારે તેજસ્વી દેવતાઓની ઇચ્છા અનુસાર, એ અગ્નિને સભા માટે જન્માવે છે.
અધ ત્યં દ્રપ્સં વિભ્વં વિચક્ષણં વિરાભરદિષિતઃ શ્યેનો અધ્વરે । યદી વિશો વૃણતે દસ્મમાર્યા અગ્નિં હોતારમધ ધીરજાયત
પછી તેજસ્વી અને દુરદર્શન વાળું શ્યેન, મહાનના પ્રેરણાથી, યજ્ઞ માટે તેજસ્વી બિંદુ લાવે છે. જ્યારે ઉત્તમ લોકો અગ્નિને હોતાર તરીકે પસંદ કરે છે, ત્યારે વિદ્વાન યજ્ઞમાં જન્મે છે.
સદાસિ રણ્વો યવસેવ પુષ્યતે હોત્રાભિરગ્ને મનુષઃ સ્વધ્વરઃ । વિપ્રસ્ય વા યચ્છશમાન ઉક્થ્યં વાજં સસવાઁ ઉપયાસિ ભૂરિભિઃ
અગ્નિ, તું હંમેશા આનંદદાયક છે, જેમ જવારથી ભરેલું ખેતર ફૂલે છે, માનવોએ હોતાર તરીકે તારી પૂજા કરી છે. જે કવિ તારી સ્તુતિ કરે છે, તું અનેક દાનથી તેને શક્તિ આપે છે.
ઉદીરય પિતરા જાર આ ભગમિયક્ષતિ હર્યતો હૃત્ત ઇષ્યતિ । વિવક્તિ વહ્નિઃ સ્વપસ્યતે મખસ્તવિષ્યતે અસુરો વેપતે મતી
પિતાઓએ ઉઠો, પ્રેમી પોતાનો ભાગ લેવા આવ્યો છે; ઉત્સુક મનુષ્ય હૃદયની ઈચ્છા શોધે છે. અગ્નિ બધું વહેંચે છે, વિદ્વાન યજ્ઞને જુએ છે; શક્તિશાળીનું સ્તુતિ થાય છે, અને આત્મા વિચારથી કંપે છે.
યસ્તે અગ્ને સુમતિં મર્તો અક્ષત્સહસઃ સૂનો અતિ સ પ્ર શૃણ્વે । ઇષં દધાનો વહમાનો અશ્વૈરા સ દ્યુમાઁ અમવાન્ભૂષતિ દ્યૂન્
હે અગ્નિ, જ્યારે કોઈ માનવને તારી કૃપા મળે છે, શક્તિના પુત્ર, ત્યારે તે બીજાઓ કરતાં વધુ સાંભળાય છે. ઘોડાઓ દ્વારા ખેંચાતા, અર્પણ લઈને, તે તેજસ્વી અને શક્તિશાળી બને છે અને દિવસોને શોભાવે છે.
યદગ્ન એષા સમિતિર્ભવાતિ દેવી દેવેષુ યજતા યજત્ર । રત્ના ચ યદ્વિભજાસિ સ્વધાવો ભાગં નો અત્ર વસુમન્તં વીતાત્
જ્યારે આ સભા, હે અગ્નિ, દેવોમાં દિવ્ય બને છે, પૂજનીય અને યજ્ઞયોગ્ય થાય છે, અને જ્યારે તું, સ્વયં-પોષક, ખજાનો વહેંચે છે, ત્યારે અમને અહીં ધનથી ભરેલો ભાગ આપ.
શ્રુધી નો અગ્ને સદને સધસ્થે યુક્ષ્વા રથમમૃતસ્ય દ્રવિત્નુમ્ । આ નો વહ રોદસી દેવપુત્રે માકિર્દેવાનામપ ભૂરિહ સ્યાઃ
હે અગ્નિ, તારા નિવાસસ્થાન અને સભામાં અમારું સાંભળ. અમૃતના ઝડપી રથને જોડ. દેવપુત્ર બે લોકને અમારે લાવ. અહીં અમે દેવોથી દૂર ન રહીએ.
દ્યાવા હ ક્ષામા પ્રથમે ઋતેનાભિશ્રાવે ભવતઃ સત્યવાચા । દેવો યન્મર્તાન્યજથાય કૃણ્વન્સીદદ્ધોતા પ્રત્યઙ્સ્વમસું યન્
આકાશ અને પૃથ્વી શરૂઆતમાં સત્યથી પ્રસિદ્ધ થયા, અને સત્ય વચન બોલ્યા. જ્યારે દેવે, માનવોને પૂજા માટે બનાવ્યા, ત્યારે પોતે યજ્ઞકર્તા બનીને પોતાનું મન અંદર ફેરવ્યું.
દેવો દેવાન્પરિભૂરૃતેન વહા નો હવ્યં પ્રથમશ્ચિકિત્વાન્ । ધૂમકેતુઃ સમિધા ભાઋજીકો મન્દ્રો હોતા નિત્યો વાચા યજીયાન્
દેવે, સત્યથી બીજાં દેવોને પણ અતિક્રમ્યા, પ્રથમ અને જ્ઞાની, તે અમારું હવન લઈ જાય. ધૂમ્રવર્ણ, પ્રજ્વલિત, મધુર, શાશ્વત યજ્ઞકર્તા, વાણીમાં શ્રેષ્ઠ.
સ્વાવૃગ્દેવસ્યામૃતં યદી ગોરતો જાતાસો ધારયન્ત ઉર્વી । વિશ્વે દેવા અનુ તત્તે યજુર્ગુર્દુહે યદેની દિવ્યં ઘૃતં વાઃ
દેવના અમર સ્વરૂપે, સ્વયં ચાલતાં, જ્યારે સત્યથી જન્મેલી ગાયોએ વિશાળ પૃથ્વીને ધારણ કરી. બધા દેવો તારા યજ્ઞને અનુસરે છે; જ્યારે તું, વૃષભ, તેને બોલાવે છે, ત્યારે તેઓ સ્વર્ગીય ઘી દોહે છે.
અર્ચામિ વાં વર્ધાયાપો ઘૃતસ્નૂ દ્યાવાભૂમી શૃણુતં રોદસી મે । અહા યદ્દ્યાવોઽસુનીતિમયન્મધ્વા નો અત્ર પિતરા શિશીતામ્
હું તમારો સ્તુતિ કરું છું કે તમે વધો, ઘીથી પવિત્ર થયેલા જળો, આકાશ અને પૃથ્વી, તમે બંને સાંભળો. હે આકાશ, જ્યારે તમે જીવનનો માર્ગ બનાવ્યો, ત્યારે અમારા પિતાઓ અહીં મધથી તાજા થાય.
કિં સ્વિન્નો રાજા જગૃહે કદસ્યાતિ વ્રતં ચકૃમા કો વિ વેદ । મિત્રશ્ચિદ્ધિ ષ્મા જુહુરાણો દેવાઞ્છ્લોકો ન યાતામપિ વાજો અસ્તિ
કયા રાજાએ અમને પકડી લીધા છે, ક્યારે એ આવશે? કયું નિયમ અમે બનાવ્યું છે, કોણ સાચે જાણે છે? મીત્ર પણ દેવોને અર્પણ કરે છે, તો પણ સ્તુતિ ત્યાં પહોંચતી નથી; કદાચ શક્તિ જ નથી.
દુર્મન્ત્વત્રામૃતસ્ય નામ સલક્ષ્મા યદ્વિષુરૂપા ભવાતિ । યમસ્ય યો મનવતે સુમન્ત્વગ્ને તમૃષ્વ પાહ્યપ્રયુચ્છન્
અહીં અમરનું નામ સમજવું મુશ્કેલ છે, અનેક રૂપે દેખાય છે. જે યમને સારા મનથી યાદ કરે છે, હે અગ્નિ, તું તેને દુર્ભાગ્યથી બચાવ.
યસ્મિન્દેવા વિદથે માદયન્તે વિવસ્વતઃ સદને ધારયન્તે । સૂર્યે જ્યોતિરદધુર્માસ્યક્તૂન્પરિ દ્યોતનિં ચરતો અજસ્રા
જેમાં દેવો સભામાં આનંદ કરે છે, વિવસ્વાનના ગૃહમાં તેઓ સ્થિર થાય છે. તેઓએ સૂર્યમાં પ્રકાશ મૂક્યું, ભાગ વહેંચ્યા, અને સતત તેજથી ચમકે છે.
યસ્મિન્દેવા મન્મનિ સંચરન્ત્યપીચ્યે ન વયમસ્ય વિદ્મ । મિત્રો નો અત્રાદિતિરનાગાન્સવિતા દેવો વરુણાય વોચત્
જેમાં દેવો મનથી સંચરે છે, પણ અમે તેની નીચી દશા જાણતા નથી. અહીં મીત્ર, અર્યમન અને નિર્દોષ સવિતા દેવે વરુણને કહ્યું.
શ્રુધી નો અગ્ને સદને સધસ્થે યુક્ષ્વા રથમમૃતસ્ય દ્રવિત્નુમ્ । આ નો વહ રોદસી દેવપુત્રે માકિર્દેવાનામપ ભૂરિહ સ્યાઃ
હે અગ્નિ, તારા નિવાસ અને સભામાં અમારું સાંભળ. અમૃતના ઝડપી રથને જોડ. દેવપુત્ર બે લોકને અમારે લાવ. અહીં અમે દેવોથી દૂર ન રહીએ.
યુજે વાં બ્રહ્મ પૂર્વ્યં નમોભિર્વિ શ્લોક એતુ પથ્યેવ સૂરેઃ । શૃણ્વન્તુ વિશ્વે અમૃતસ્ય પુત્રા આ યે ધામાનિ દિવ્યાનિ તસ્થુઃ
હું તમારી પ્રાચીન સ્તુતિને નમનપૂર્વક જોડું છું; સ્તુતિ સૂર્યના માર્ગ જેવી આગળ વધે. બધા અમર પુત્રો સાંભળે, જે દિવ્ય સ્થાનમાં સ્થિર છે.
યમે ઇવ યતમાને યદૈતં પ્ર વાં ભરન્માનુષા દેવયન્તઃ । આ સીદતં સ્વમુ લોકં વિદાને સ્વાસસ્થે ભવતમિન્દવે નઃ
જેમ યમ પ્રયત્ન કરીને ગયો, તેમ દેવ ઇચ્છનાર માનવો તમને લાવ્યા છે. તમે તમારા પોતાના લોકમાં બેસો, તેને જાણી લો; અને ઈન્દ્ર પાસે આવનારા જેમ શાંત રહે છે તેમ શાંત રહો.
પઞ્ચ પદાનિ રુપો અન્વરોહં ચતુષ્પદીમન્વેમિ વ્રતેન । અક્ષરેણ પ્રતિ મિમ એતામૃતસ્ય નાભાવધિ સં પુનામિ
હું રૂપના પાંચ પગલાં અનુસરો છું, વ્રતથી ચતુષ્પદને શોધું છું. અક્ષરથી હું આ બધું માપું છું, અમરતાના નાભિ સુધી, અને તેમને પવિત્ર કરું છું.