યત્ર રાજા વૈવસ્વતો યત્રાવરોધનં દિવઃ । યત્રામૂર્યહ્વતીરાપસ્તત્ર મામમૃતં કૃધીન્દ્રાયેન્દો પરિ સ્રવ
જ્યાં વૈવસ્વત રાજા છે, જ્યાં સ્વર્ગનું દ્વાર છે, જ્યાં નદીઓ વહે છે, ત્યાં મને અમર બનાવ. હે સોમ, ઇન્દ્ર માટે વહે.
યત્રાનુકામં ચરણં ત્રિનાકે ત્રિદિવે દિવઃ । લોકા યત્ર જ્યોતિષ્મન્તસ્તત્ર મામમૃતં કૃધીન્દ્રાયેન્દો પરિ સ્રવ
જ્યાં મનમુકી ચાલ છે, ત્રિ-આકાશમાં, ત્રિ-દિવસમાં, જ્યાં પ્રકાશથી ભરેલા લોક છે, ત્યાં મને અમર બનાવ. હે સોમ, ઇન્દ્ર માટે વહે.
યત્ર કામા નિકામાશ્ચ યત્ર બ્રધ્નસ્ય વિષ્ટપમ્ । સ્વધા ચ યત્ર તૃપ્તિશ્ચ તત્ર મામમૃતં કૃધીન્દ્રાયેન્દો પરિ સ્રવ
જ્યાં ઇચ્છાઓ અને પૂર્ણ થયેલી ઇચ્છાઓ છે, જ્યાં તેજસ્વીનું રાજ્ય છે, જ્યાં ભોજન અને તૃપ્તિ છે, ત્યાં મને અમર બનાવ. હે સોમ, ઇન્દ્ર માટે વહે.
યત્રાનન્દાશ્ચ મોદાશ્ચ મુદઃ પ્રમુદ આસતે । કામસ્ય યત્રાપ્તાઃ કામાસ્તત્ર મામમૃતં કૃધીન્દ્રાયેન્દો પરિ સ્રવ
જ્યાં આનંદ અને આનંદ, સુખ અને મહાન સુખ છે, જ્યાં ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે, ત્યાં મને અમર બનાવ. હે સોમ, ઇન્દ્ર માટે વહે.
ય ઇન્દોઃ પવમાનસ્યાનુ ધામાન્યક્રમીત્ । તમાહુઃ સુપ્રજા ઇતિ યસ્તે સોમાવિધન્મન ઇન્દ્રાયેન્દો પરિ સ્રવ
જે મનુષ્યે પવમાન ઇંદુના માર્ગો અનુસર્યા છે, તેને સૌ સુપુત્ર કહે છે; હે સોમ, તારી બુદ્ધિથી, તું ઇન્દ્રને ઘેરીને વહે.
ઋષે મન્ત્રકૃતાં સ્તોમૈઃ કશ્યપોદ્વર્ધયન્ગિરઃ । સોમં નમસ્ય રાજાનં યો જજ્ઞે વીરુધાં પતિરિન્દ્રાયેન્દો પરિ સ્રવ
કશ્યપે ઋષિઓના મંત્રોથી અંગિરસને મહાન બનાવ્યા છે; ચાલો, આપણે વનસ્પતિઓના રાજા, સોમને વંદન કરીએ, જે ઇન્દ્ર માટે વહે છે.
સપ્ત દિશો નાનાસૂર્યાઃ સપ્ત હોતાર ઋત્વિજઃ । દેવા આદિત્યા યે સપ્ત તેભિઃ સોમાભિ રક્ષ ન ઇન્દ્રાયેન્દો પરિ સ્રવ
સાત દિશાઓમાં જુદા-જુદા સૂર્ય છે, સાત ઋત્વિજ છે; હે સોમ, એ સાત આદિત્ય દેવતાઓથી અમારો રક્ષણ કર, અને ઇન્દ્રને ઘેરીને વહે.
યત્તે રાજઞ્છૃતં હવિસ્તેન સોમાભિ રક્ષ નઃ । અરાતીવા મા નસ્તારીન્મો ચ નઃ કિં ચનામમદિન્દ્રાયેન્દો પરિ સ્રવ
હે રાજા સોમ, તારા શુદ્ધ હવનથી અમારો રક્ષણ કર; કોઈ દુશ્મન અમને પાર ન કરે, અને અમને કશુ દુઃખ ન પહોંચે; ઇન્દ્રને ઘેરીને વહે.
અગ્રે બૃહન્નુષસામૂર્ધ્વો અસ્થાન્નિર્જગન્વાન્તમસો જ્યોતિષાગાત્ । અગ્નિર્ભાનુના રુશતા સ્વઙ્ગ આ જાતો વિશ્વા સદ્માન્યપ્રાઃ
આદિમાં, મહાન અગ્નિ ઉષાઓ વચ્ચે ઊભો રહ્યો, અંધકારને દૂર કરી પ્રકાશ સાથે આવ્યો; તેજસ્વી રૂપે જન્મેલો અગ્નિ બધા ઘરો સુધી પહોંચ્યો.
સ જાતો ગર્ભો અસિ રોદસ્યોરગ્ને ચારુર્વિભૃત ઓષધીષુ । ચિત્રઃ શિશુઃ પરિ તમાંસ્યક્તૂન્પ્ર માતૃભ્યો અધિ કનિક્રદદ્ગાઃ
જન્મે પછી, તું અગ્નિ, આકાશ અને પૃથ્વીનો બીજ છે, વનસ્પતિઓમાં સુંદર રીતે રહેલો છે; તેજસ્વી બાળક બની, તું માતાઓ ઉપરથી અંધકાર દૂર કરે છે.
વિષ્ણુરિત્થા પરમમસ્ય વિદ્વાઞ્જાતો બૃહન્નભિ પાતિ તૃતીયમ્ । આસા યદસ્ય પયો અક્રત સ્વં સચેતસો અભ્યર્ચન્ત્યત્ર
વિષ્ણુ પણ, સર્વોચ્ચ જાણીને, મહાન બની ત્રીજા લોકનું રક્ષણ કરે છે; જ્યારે જ્ઞાની લોકો એનું દૂધ બનાવે છે, ત્યારે તેઓ પોતાના મનથી અહીં પૂજા કરે છે.
અત ઉ ત્વા પિતુભૃતો જનિત્રીરન્નાવૃધં પ્રતિ ચરન્ત્યન્નૈઃ । તા ઈં પ્રત્યેષિ પુનરન્યરૂપા અસિ ત્વં વિક્ષુ માનુષીષુ હોતા
તેથી, પોષક માતાઓ તને અન્નથી પોષે છે, તું અન્નથી વધે છે; પછી તું બીજું રૂપ ધારણ કરીને પાછો આવે છે અને માનવોમાં યજ્ઞકર્તા બને છે.
હોતારં ચિત્રરથમધ્વરસ્ય યજ્ઞસ્યયજ્ઞસ્ય કેતું રુશન્તમ્ । પ્રત્યર્ધિં દેવસ્યદેવસ્ય મહ્ના શ્રિયા ત્વગ્નિમતિથિં જનાનામ્
યજ્ઞના ઉજ્જવળ રથવાળા, તેજસ્વી, દેવોમાં મહાનતાથી વિપક્ષી, હે અગ્નિ, તું લોકોમાં આદરપાત્ર મહેમાન છે.
સ તુ વસ્ત્રાણ્યધ પેશનાનિ વસાનો અગ્નિર્નાભા પૃથિવ્યાઃ । અરુષો જાતઃ પદ ઇળાયાઃ પુરોહિતો રાજન્યક્ષીહ દેવાન્
અગ્નિ, પૃથ્વીનું નાભિ બની, સુંદર વસ્ત્રો અને શોભા ધારણ કરે છે; તેજસ્વી રૂપે જન્મીને ઇલા પાસે મુખ્ય યજ્ઞકર્તા અને રાજા બની દેવતાઓનું રાજ કરે છે.
આ હિ દ્યાવાપૃથિવી અગ્ન ઉભે સદા પુત્રો ન માતરા તતન્થ । પ્ર યાહ્યચ્છોશતો યવિષ્ઠાથા વહ સહસ્યેહ દેવાન્
હે અગ્નિ, આકાશ અને પૃથ્વી તને હંમેશા પુત્રની જેમ પોષે છે; ઓ યુવાન અને તેજસ્વી, અહીં આવો અને તારી શક્તિથી દેવતાઓને લાવો.
પિપ્રીહિ દેવાઁ ઉશતો યવિષ્ઠ વિદ્વાઁ ઋતૂઁરૃતુપતે યજેહ । યે દૈવ્યા ઋત્વિજસ્તેભિરગ્ને ત્વં હોતૄણામસ્યાયજિષ્ઠઃ
દેવતાઓને પ્રસન્ન કર, ઓ યુવાન અને તેજસ્વી, ઋતુઓ જાણનારા, અહીં પૂજા કર; હે અગ્નિ, તું દેવ યજ્ઞકર્તાઓમાં સર્વોચ્ચ છે.
વેષિ હોત્રમુત પોત્રં જનાનાં મન્ધાતાસિ દ્રવિણોદા ઋતાવા । સ્વાહા વયં કૃણવામા હવીંષિ દેવો દેવાન્યજત્વગ્નિરર્હન્
તું લોકોનો યજ્ઞકર્તા અને શુદ્ધિકર્તા છે, ધન આપનાર અને સત્યમાં ચાલનાર છે; 'સ્વાહા' કહીને આપણે હવન કરીએ; દેવ અગ્નિ, તું દેવતાઓની પૂજા કર, તું પૂજનીય છે.
આ દેવાનામપિ પન્થામગન્મ યચ્છક્નવામ તદનુ પ્રવોળ્હુમ્ । અગ્નિર્વિદ્વાન્સ યજાત્સેદુ હોતા સો અધ્વરાન્સ ઋતૂન્કલ્પયાતિ
અમે દેવતાઓના માર્ગે આવ્યા છીએ; જેટલું શક્ય છે, એ પ્રમાણે આગળ વધીએ; અગ્નિ, જ્ઞાનથી તું યજ્ઞકર્તા બની પૂજા કર, તું યજ્ઞ અને ઋતુઓ ગોઠવે છે.
યદ્વો વયં પ્રમિનામ વ્રતાનિ વિદુષાં દેવા અવિદુષ્ટરાસઃ । અગ્નિષ્ટદ્વિશ્વમા પૃણાતિ વિદ્વાન્યેભિર્દેવાઁ ઋતુભિઃ કલ્પયાતિ
જ્યારે અમે તમારાં વ્રત ભંગ કરીએ છીએ, હે દેવતાઓ, જ્ઞાનીઓ કરતાં ઓછા સમજદાર છીએ; ત્યારે અગ્નિ સર્વેને પૂર્ણ કરે છે અને આ ઋતુઓથી દેવતાઓને ગોઠવે છે.
યત્પાકત્રા મનસા દીનદક્ષા ન યજ્ઞસ્ય મન્વતે મર્ત્યાસઃ । અગ્નિષ્ટદ્ધોતા ક્રતુવિદ્વિજાનન્યજિષ્ઠો દેવાઁ ઋતુશો યજાતિ
જ્યારે મનુષ્યો દુર્બળ મનથી અને અસમર્થતા સાથે યજ્ઞનું ધ્યાન રાખતા નથી; ત્યારે અગ્નિ યજ્ઞકર્તા બની, શક્તિ જાણે છે અને દેવતાઓની ઋતુ પ્રમાણે પૂજા કરે છે.
વિશ્વેષાં હ્યધ્વરાણામનીકં ચિત્રં કેતું જનિતા ત્વા જજાન । સ આ યજસ્વ નૃવતીરનુ ક્ષા સ્પાર્હા ઇષઃ ક્ષુમતીર્વિશ્વજન્યાઃ
બધા યજ્ઞોમાં તું સ્પષ્ટ ચિહ્ન અને તેજસ્વી ધ્વજ છે, સર્જનહારે તને ઉત્પન્ન કર્યો છે; તેથી, મહાન લોકોના અનુસરણથી તું સર્વે ઇચ્છનીય અને સમૃદ્ધ દાન પ્રાપ્ત કર.
યં ત્વા દ્યાવાપૃથિવી યં ત્વાપસ્ત્વષ્ટા યં ત્વા સુજનિમા જજાન । પન્થામનુ પ્રવિદ્વાન્પિતૃયાણં દ્યુમદગ્ને સમિધાનો વિ ભાહિ
તને આકાશ અને પૃથ્વી, પાણી, ત્વષ્ટા અને શુભ જન્માવાળાઓએ ઉત્પન્ન કર્યો છે; પિતૃઓના માર્ગે ચાલીને, હે તેજસ્વી અગ્નિ, તું જ્વલંત બની પ્રકાશ ફેલાવ.
ઇનો રાજન્નરતિઃ સમિદ્ધો રૌદ્રો દક્ષાય સુષુમાઁ અદર્શિ । ચિકિદ્વિ ભાતિ ભાસા બૃહતાસિક્નીમેતિ રુશતીમપાજન્
હે રાજા, આનંદની જ્યોત પ્રગટે છે, તે કૌશલ્ય માટે તીવ્ર છે, તેજસ્વી અને સ્પષ્ટ દેખાય છે; બુદ્ધિશાળી છે, મહાન પ્રકાશથી ઝગમગે છે, સફેદ જ્યોતનું વખાણ થાય છે.
કૃષ્ણાં યદેનીમભિ વર્પસા ભૂજ્જનયન્યોષાં બૃહતઃ પિતુર્જામ્ । ઊર્ધ્વં ભાનું સૂર્યસ્ય સ્તભાયન્દિવો વસુભિરરતિર્વિ ભાતિ
જ્યારે કાળી રાત્રી પોતાના રૂપથી નવી કન્યાને જન્મ આપે છે, જે મહાન પિતાની દીકરી છે; તે સૂર્યના પ્રકાશને ઉપર ઉઠાવે છે, અને સ્વર્ગના ખજાનાથી આનંદ પ્રકાશિત થાય છે.
ભદ્રો ભદ્રયા સચમાન આગાત્સ્વસારં જારો અભ્યેતિ પશ્ચાત્ । સુપ્રકેતૈર્દ્યુભિરગ્નિર્વિતિષ્ઠન્રુશદ્ભિર્વર્ણૈરભિ રામમસ્થાત્
સૌભાગ્યશાળી, સૌભાગ્યશાળીને મળવા આવે છે; પ્રેમી પાછળથી પોતાની બહેન પાસે પહોંચે છે; અગ્નિ સ્પષ્ટ ચિહ્નો અને દિવ્ય રંગોથી ઉભો રહે છે, સૌંદર્યથી પોતાનું સ્થાન લે છે.
અસ્ય યામાસો બૃહતો ન વગ્નૂનિન્ધાના અગ્નેઃ સખ્યુઃ શિવસ્ય । ઈડ્યસ્ય વૃષ્ણો બૃહતઃ સ્વાસો ભામાસો યામન્નક્તવશ્ચિકિત્રે
તેના ગતિઓ મહાનની જેમ છુપાયેલી નથી; શુભ અગ્નિના મિત્રો પ્રગટે છે; મહાન, વંદનીય અને શક્તિશાળી, તેની શ્વાસો રાત્રે વિવિધ તેજથી ઝગમગે છે.
સ્વના ન યસ્ય ભામાસઃ પવન્તે રોચમાનસ્ય બૃહતઃ સુદિવઃ । જ્યેષ્ઠેભિર્યસ્તેજિષ્ઠૈઃ ક્રીળુમદ્ભિર્વર્ષિષ્ઠેભિર્ભાનુભિર્નક્ષતિ દ્યામ્
જેના શ્વાસો ગાજવા વાળાની જેમ વહે છે, તેજસ્વી અને મહાન છે; વરિષ્ઠ, શક્તિશાળી અને રમૂજી, સૌથી વધુ પ્રકાશથી, તે આકાશને ક્યારેય નુકસાન પહોંચાડતો નથી.
અસ્ય શુષ્માસો દદૃશાનપવેર્જેહમાનસ્ય સ્વનયન્નિયુદ્ભિઃ । પ્રત્નેભિર્યો રુશદ્ભિર્દેવતમો વિ રેભદ્ભિરરતિર્ભાતિ વિભ્વા
તેની શક્તિઓ સ્પષ્ટ દેખાય છે, છુપાયેલી નથી, ગાજતા સહાયકો સાથે પ્રયત્ન કરે છે; પ્રાચીન અને તેજસ્વી દેવતાઓ સાથે, આનંદ વ્યાપક રીતે પ્રકાશે છે.
સ આ વક્ષિ મહિ ન આ ચ સત્સિ દિવસ્પૃથિવ્યોરરતિર્યુવત્યોઃ । અગ્નિઃ સુતુકઃ સુતુકેભિરશ્વૈ રભસ્વદ્ભી રભસ્વાઁ એહ ગમ્યાઃ
તે અમને લઈ જશે અને અમારું સાથ આપશે, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીનો યુવાન આનંદ; સુજાત અગ્નિ, સુજાત ઘોડાઓ સાથે, ઝડપી અને ઉત્સાહી, ઝડપથી અહીં આવો.
પ્ર તે યક્ષિ પ્ર ત ઇયર્મિ મન્મ ભુવો યથા વન્દ્યો નો હવેષુ । ધન્વન્નિવ પ્રપા અસિ ત્વમગ્ન ઇયક્ષવે પૂરવે પ્રત્ન રાજન્
હું તને અર્પણ કરું છું, તારી પ્રશંસા માટે મારો વિચાર મોકલું છું, જેથી તું અમારા હવનમાં વંદનીય બની રહે; રણમાં પાણીની જેમ, તું પૂજક માટે જીવનદાતા, પ્રાચીન રાજા છે.