કા ત ઉપેતિર્મનસો વરાય ભુવદગ્ને શંતમા કા મનીષા । કો વા યજ્ઞૈઃ પરિ દક્ષં ત આપ કેન વા તે મનસા દાશેમ
અગ્નિ દેવ, કઈ રીતે વિચારીએ કે તમને સૌથી વધુ આનંદ આવે? કયો વિચાર આપણને શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ આપે? યજ્ઞ દ્વારા કોણ તમારો અનુકૂળ બની શકે? કયા મનથી અમે તમારી સેવા કરીએ?
એહ્યગ્ન ઇહ હોતા નિ ષીદાદબ્ધઃ સુ પુરએતા ભવા નઃ । અવતાં ત્વા રોદસી વિશ્વમિન્વે યજા મહે સૌમનસાય દેવાન્
અગ્નિ દેવ, અહીં આવો, યજ્ઞકર્તા તરીકે બેસો, નિર્વિઘ્ન રહો અને અમારો શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શક બનો. આકાશ અને ધરતી દરેક કાર્યમાં તમારો રક્ષણ કરે. દેવતાઓને અમારા કલ્યાણ માટે હવન કરો.
પ્ર સુ વિશ્વાન્રક્ષસો ધક્ષ્યગ્ને ભવા યજ્ઞાનામભિશસ્તિપાવા । અથા વહ સોમપતિં હરિભ્યામાતિથ્યમસ્મૈ ચકૃમા સુદાવ્ને
અગ્નિ દેવ, બધા દુષ્ટોને દહન કરો અને યજ્ઞને અપશુક્રુતિથી બચાવો. પછી, તમારી બે ઘોડાઓ સાથે સોમના સ્વામી ને લાવો; અમે એ દયાળુ દેવ માટે આથિથ્ય તૈયાર કર્યું છે.
પ્રજાવતા વચસા વહ્નિરાસા ચ હુવે નિ ચ સત્સીહ દેવૈઃ । વેષિ હોત્રમુત પોત્રં યજત્ર બોધિ પ્રયન્તર્જનિતર્વસૂનામ્
સંતાનવાળી વાણી અને હવન સાથે હું અગ્નિ દેવને બોલાવું છું, અને તમે અહીં દેવતાઓ સાથે બેસો. તમે યજ્ઞકર્તા અને સહાયક બંને રૂપે પાત્ર છો; હે દૂત, સર્વસંપત્તિના સર્જક, સાવધાન રહો.
યથા વિપ્રસ્ય મનુષો હવિર્ભિર્દેવાઁ અયજઃ કવિભિઃ કવિઃ સન્ । એવા હોતઃ સત્યતર ત્વમદ્યાગ્ને મન્દ્રયા જુહ્વા યજસ્વ
જેમ તમે કવિઓમાં શ્રેષ્ઠ બનીને વિદ્વાન મનુષ્યના હવન સ્વીકાર્યા, તેમ આજેય, હે યજ્ઞકર્તા, સૌથી સત્યાગ્નિ, આનંદદાયક જિહ્વાથી યજ્ઞ કરો.
કથા દાશેમાગ્નયે કાસ્મૈ દેવજુષ્ટોચ્યતે ભામિને ગીઃ । યો મર્ત્યેષ્વમૃત ઋતાવા હોતા યજિષ્ઠ ઇત્કૃણોતિ દેવાન્
અમે અગ્નિ દેવની કેવી રીતે સેવા કરીએ, જેમને આ દેવપ્રિય અને તેજસ્વી સ્તુતિ અર્પણ થાય છે? જે અમર હોવા છતાં મનુષ્યોમાં છે, ધર્મનિષ્ઠ છે અને શ્રેષ્ઠ યજ્ઞકર્તા છે, તે દેવતાઓને લાવે છે.
યો અધ્વરેષુ શંતમ ઋતાવા હોતા તમૂ નમોભિરા કૃણુધ્વમ્ । અગ્નિર્યદ્વેર્મર્તાય દેવાન્સ ચા બોધાતિ મનસા યજાતિ
યજ્ઞમાં જે દયાળુ અને ધર્મનિષ્ઠ યજ્ઞકર્તા છે, તેને શ્રદ્ધાથી વંદન કરો. જ્યારે અગ્નિ દેવ મનુષ્યના હવનમાં દેવતાઓને લાવે છે, ત્યારે તે સમજથી અને મનથી પૂજા કરે છે.
સ હિ ક્રતુઃ સ મર્યઃ સ સાધુર્મિત્રો ન ભૂદદ્ભુતસ્ય રથીઃ । તં મેધેષુ પ્રથમં દેવયન્તીર્વિશ ઉપ બ્રુવતે દસ્મમારીઃ
એ જ શક્તિ છે, એ જ વીર છે, એ જ કલ્યાણકર્તા છે, મિત્ર જેવો અદ્ભુત રથવાન છે. યજ્ઞમાં દેવોને ઇચ્છનાર સૌ પ્રથમ તેને બોલાવે છે, તે શ્રેષ્ઠ છે.
સ નો નૃણાં નૃતમો રિશાદા અગ્નિર્ગિરોઽવસા વેતુ ધીતિમ્ । તના ચ યે મઘવાનઃ શવિષ્ઠા વાજપ્રસૂતા ઇષયન્ત મન્મ
અગ્નિ દેવ, પુરુષોમાં સૌથી વીર અને દુશ્મનનાશક, અમારી સ્તુતિઓમાં સહાય અને બુદ્ધિથી આવો. અને જે દયાળુ, સૌથી શક્તિશાળી અને વિજયી દાતા છે, તેઓ પણ અમારી સ્તુતિને અનુગ્રહ આપે.
એવાગ્નિર્ગોતમેભિરૃતાવા વિપ્રેભિરસ્તોષ્ટ જાતવેદાઃ । સ એષુ દ્યુમ્નં પીપયત્સ વાજં સ પુષ્ટિં યાતિ જોષમા ચિકિત્વાન્
આ રીતે, સર્વજ્ઞાની અગ્નિ દેવને ગૌતમોએ, સત્યનિષ્ઠ વિદ્વાનો સાથે, સ્તુતિ કરી છે. તેમણે તેમના વચ્ચે યશ અને શક્તિ વધારી છે; તે બુદ્ધિશાળી આનંદથી સમૃદ્ધિ મેળવે છે.
અભિ ત્વા ગોતમા ગિરા જાતવેદો વિચર્ષણે । દ્યુમ્નૈરભિ પ્ર ણોનુમઃ
હે સર્વજ્ઞાની અગ્નિ દેવ, ગૌતમ તમારી સ્તુતિ કરે છે, હે વિદ્વાન; તમારી મહિમાથી અમે તમને વધાવા ઇચ્છીએ છીએ.
તમુ ત્વા ગોતમો ગિરા રાયસ્કામો દુવસ્યતિ । દ્યુમ્નૈરભિ પ્ર ણોનુમઃ
તમને, ગૌતમ ધનની ઇચ્છાથી, પોતાની સ્તુતિ અર્પણ કરે છે; તમારી મહિમાથી અમે તમને વધાવા ઇચ્છીએ છીએ.
તમુ ત્વા વાજસાતમમઙ્ગિરસ્વદ્ધવામહે । દ્યુમ્નૈરભિ પ્ર ણોનુમઃ
તમને, શક્તિ આપનારા, અંગિરસ વંશજ, અમે હવનથી બોલાવીએ છીએ; તમારી મહિમાથી અમે તમને વધાવા ઇચ્છીએ છીએ.
તમુ ત્વા વૃત્રહન્તમં યો દસ્યૂઁરવધૂનુષે । દ્યુમ્નૈરભિ પ્ર ણોનુમઃ
તમને, વૃત્રના સંહારક અને દસ્યુઓના વિનાશક, અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ; તમારી મહિમાથી અમે તમને વધાવા ઇચ્છીએ છીએ.
અવોચામ રહૂગણા અગ્નયે મધુમદ્વચઃ । દ્યુમ્નૈરભિ પ્ર ણોનુમઃ
અમે અગ્નિદેવ માટે મધુર વચનો ઉચારી છે, રાહુગણ, અમારી સ્તુતિઓથી અમે તેમને મહિમા આપીએ છીએ.
હિરણ્યકેશો રજસો વિસારેઽહિર્ધુનિર્વાત ઇવ ધ્રજીમાન્ । શુચિભ્રાજા ઉષસો નવેદા યશસ્વતીરપસ્યુવો ન સત્યાઃ
સુવર્ણ જેવા વાળ ધરાવનાર, આકાશમાં ફરતો, પવન જેવી ઝડપથી ચાલતો અને પ્રવાહ વહન કરતો, તેજસ્વી અને ઉજાસથી ભરેલો છે; તે ઉષા-દેવીઓની જાણકારી ધરાવે છે, જેમ સત્ય અને યશસ્વી દર્શકોએ જાણે છે.
આ તે સુપર્ણા અમિનન્તઁ એવૈઃ કૃષ્ણો નોનાવ વૃષભો યદીદમ્ । શિવાભિર્ન સ્મયમાનાભિરાગાત્પતન્તિ મિહ સ્તનયન્ત્યભ્રા
તારી પાસે સુંદર પાંખવાળી દેવીઓ આવી છે; કાળો વાછરડો ગર્જના કરે છે જ્યારે આવું થાય છે; તે શુભ અને વિનમ્ર દેવીઓ સાથે આવે છે, જેમ મેઘો વરસાદ સાથે ગર્જના કરે છે.
યદીમૃતસ્ય પયસા પિયાનો નયન્નૃતસ્ય પથિભી રજિષ્ઠૈઃ । અર્યમા મિત્રો વરુણઃ પરિજ્મા ત્વચં પૃઞ્ચન્ત્યુપરસ્ય યોનૌ
જ્યારે તું અમૃતના દૂધથી તૃપ્ત થઈને, સત્યના સીધા માર્ગે લઈ જાય છે, ત્યારે અર્યમા, મિત્ર, વરુણ અને પરિજ્મન ઉપરના ગર્ભમાં રહેલા આવરણને શુદ્ધ કરે છે.
અગ્ને વાજસ્ય ગોમત ઈશાનઃ સહસો યહો । અસ્મે ધેહિ જાતવેદો મહિ શ્રવઃ
અગ્નિદેવ, જે ગૌધનથી ભરપૂર શક્તિ અને બલના સ્વામી છે, હે જાતવેદા, અમને મહાન યશ આપો.
સ ઇધાનો વસુષ્કવિરગ્નિરીળેન્યો ગિરા । રેવદસ્મભ્યં પુર્વણીક દીદિહિ
જે અગ્નિ સંપત્તિ એકઠી કરે છે અને જે સ્તુતિ માટે યોગ્ય છે, એ પ્રાચીન અગ્નિ, અમને સમૃદ્ધિથી પ્રકાશિત કરો.
ક્ષપો રાજન્નુત ત્મનાગ્ને વસ્તોરુતોષસઃ । સ તિગ્મજમ્ભ રક્ષસો દહ પ્રતિ
હે રાજા અગ્નિ, રાત્રી અને તારી સ્વભાવશક્તિથી, ઘર અને ઉષા-દેવીઓ દ્વારા, તું તીક્ષ્ણ દાઢથી દુષ્ટ આત્માઓને ભસ્મ કરી દે.
અવા નો અગ્ન ઊતિભિર્ગાયત્રસ્ય પ્રભર્મણિ । વિશ્વાસુ ધીષુ વન્દ્ય
હે અગ્નિ, ગાયકની સ્પર્ધામાં તારી સહાયથી અમારો રક્ષણ કર; તું સર્વ સભાઓમાં વંદનીય છે.
આ નો અગ્ને રયિં ભર સત્રાસાહં વરેણ્યમ્ । વિશ્વાસુ પૃત્સુ દુષ્ટરમ્
હે અગ્નિ, અમને એવી સંપત્તિ આપજે જે યુદ્ધમાં વિજયી અને સર્વ શ્રેષ્ઠ હોય, અને દરેક સ્પર્ધામાં અપરાજિત રહે.
આ નો અગ્ને સુચેતુના રયિં વિશ્વાયુપોષસમ્ । માર્ડીકં ધેહિ જીવસે
હે અગ્નિ, તારી શુભ દિશામાં અમને સર્વને પોષક સંપત્તિ આપ અને જીવન માટે આનંદ આપ.
પ્ર પૂતાસ્તિગ્મશોચિષે વાચો ગોતમાગ્નયે । ભરસ્વ સુમ્નયુર્ગિરઃ
પવિત્ર થયેલા વચનો, હે તીક્ષ્ણ જ્વાળાવાળા અગ્નિ, ગૌતમના નામે તને અર્પણ થાય; કૃપા કરીને અમારી સ્તુતિઓ સ્વીકાર.
યો નો અગ્નેઽભિદાસત્યન્તિ દૂરે પદીષ્ટ સઃ । અસ્માકમિદ્વૃધે ભવ
જે અમને હાનિ પહોંચાડવા ઈચ્છે છે, હે અગ્નિ, તે દૂર રહે; તું અમારું વિજય માટે બલ બની રહે.
સહસ્રાક્ષો વિચર્ષણિરગ્ની રક્ષાંસિ સેધતિ । હોતા ગૃણીત ઉક્થ્યઃ
હજારો આંખો ધરાવનાર અને સર્વજ્ઞાની અગ્નિ દુષ્ટ આત્માઓને દુર કરે છે; યજ્ઞકર્તા, જે સ્તુતિ માટે યોગ્ય છે, તે વંદનીય છે.
ઇત્થા હિ સોમ ઇન્મદે બ્રહ્મા ચકાર વર્ધનમ્ । શવિષ્ઠ વજ્રિન્નોજસા પૃથિવ્યા નિઃ શશા અહિમર્ચન્નનુ સ્વરાજ્યમ્
જ્યારે સોમરસ પિરસાય છે, ત્યારે બ્રાહ્મણે વૃદ્ધિ માટે સ્તુતિ રચી; મહાબલવાન, હે વજ્રધારી, તું પૃથ્વી પર અહિનું સંહાર કર્યું અને સૂર્યના રાજ્યને પ્રાપ્ત કર્યું.
સ ત્વામદદ્વૃષા મદઃ સોમઃ શ્યેનાભૃતઃ સુતઃ । યેના વૃત્રં નિરદ્ભ્યો જઘન્થ વજ્રિન્નોજસાર્ચન્નનુ સ્વરાજ્યમ્
એ આનંદ, સોમરસ, શ્યેન દ્વારા લાવવામાં અને પિરસવામાં આવ્યો, એ તને બલ આપ્યું; એથી, હે વજ્રધારી, તું વૃત્રને જળમાંથી સંહાર્યો અને સૂર્યના રાજ્યને પ્રાપ્ત કર્યું.
પ્રેહ્યભીહિ ધૃષ્ણુહિ ન તે વજ્રો નિ યંસતે । ઇન્દ્ર નૃમ્ણં હિ તે શવો હનો વૃત્રં જયા અપોઽર્ચન્નનુ સ્વરાજ્યમ્
આગળ વધ, નજીક આવ, નિર્ભય બન; તારો વજ્ર ક્યારેય નબળો પડતો નથી; હે ઇન્દ્ર, તારી પુરુષાઈ જ તારી શક્તિ છે; વૃત્રને સંહાર, જળો જીત અને સૂર્યનું રાજ્ય પ્રાપ્ત કર.