અઞ્જતે વ્ય્ અઞ્જતે સમ્ અઞ્જતે ક્રતુꣳ રિહન્તિ મધુનાભ્ય્ અઞ્જતે । સિન્ધોર્ ઉચ્છ્વાસે પતયન્તમ્ ઉક્ષણꣳ હિરણ્યપાવાઃ પશુમ્ આસુ ગૃભ્ણતે
તેઓ પોતાને શોભાવે છે, ખરેખર સૌ સાથે શોભાવે છે, મધથી મનને પ્રેરિત કરે છે અને સૌ સાથે શોભાવે છે. સોનાની ખુરવાળા પશુઓ, નદીના પ્રવાહમાં પડેલા વાછરડાને પકડી લે છે.
વિપશ્ચિતે પવમાનાય ગાયત મહી ન ધારાત્ય્ અન્ધો અર્ષતિ । અહિર્ ન જૂર્ણામ્ અતિ સર્પતિ ત્વચમ્ અત્યો ન ક્રીળન્ન્ અસરદ્ વૃષા હરિઃ
વિદ્વાન અને પવિત્રતા લાવનાર માટે ગાવા, જેમ મોટી ધારા વહે છે તેમ સોમ વહે છે. સાપ જેમ જૂની ત્વચા છોડે છે અને ઘોડો રમે છે તેમ પીળો વાછરડો આગળ વધે છે.
અગ્રેગો રાજાપ્યસ્ તવિષ્યતે વિમાનો અહ્નામ્ ભુવનેષ્વ્ અર્પિતઃ । હરિર્ ઘૃતસ્નુઃ સુદૃશીકો અર્ણવો જ્યોતીરથઃ પવતે રાય ઓક્યઃ
સૌથી આગળ, રાજા જેવો, શક્તિશાળી તે પ્રકાશે છે; શુદ્ધ કરનાર દિવસોના વિસ્તારોમાં સ્થાપિત થયો છે. પીળો રંગ ધરાવતો, ઘીથી ભરપૂર, સુંદર, સમુદ્ર જેવો, પ્રકાશના રથ સાથે, ધન અને આશ્રય માટે વહે છે.
અસર્જિ સ્કમ્ભો દિવ ઉદ્યતો મદઃ પરિ ત્રિધાતુર્ ભુવનાન્ય્ અર્ષતિ । અꣳશુꣳ રિહન્તિ મતયઃ પનિપ્નતꣳ ગિરા યદિ નિર્ણિજમ્ ઋગ્મિણો યયુઃ
આકાશમાં ઊંચો ઉઠેલો સ્તંભ મુક્ત થયો છે; આનંદ ત્રણેય લોકમાં વ્યાપી રહ્યો છે. વિચારોથી સોમરસ ઉમે છે, વહે છે, જ્યારે ગીતમાં નિપુણ ગાયકોએ પિછાણ સુધી પહોંચ્યા છે.
પ્ર તે ધારા અત્ય્ અણ્વાનિ મેષ્યઃ પુનાનસ્ય સꣳયતો યન્તિ રꣳહયઃ । યદ્ ગોભિર્ ઇન્દો ચમ્વોઃ સમજ્યસ આ સુવાનઃ સોમ કલશેષુ સીદસિ
પવિત્ર થયેલા સોમના વહેલા પ્રવાહો તારી તરફ દોડી આવે છે; દબાયેલા સોમની શક્તિઓ રોકાઈને આગળ વધે છે. હે ઇંદુ, જ્યારે તું ગાયોના દૂધ સાથે પાત્રમાં ભળી જાય છે, ત્યારે સારી રીતે પિછાયેલો સોમ કળશોમાં સ્થિર થાય છે.
પવસ્વ સોમ ક્રતુવિન્ ન ઉક્થ્યો ઽવ્યો વારે પરિ ધાવ મધુ પ્રિયમ્ । જહિ વિશ્વાન્ રક્ષસ ઇન્દો અત્રિણો બૃહદ્ વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હે સોમ, બુદ્ધિથી ભરપૂર અને સ્તુતિને યોગ્ય, વહે જા; નિર્મળ છાણમાંથી તારી પ્રિય મીઠાસ સાથે દોડી ફરે. હે ઇંદુ, બધા દુષ્ટો અને દુશ્મનોને નાશ કર; ચાલો અમે સભામાં મહાન શક્તિથી બોલી શકીએ.
પ્ર તુ દ્રવ પરિ કોશં નિ ષીદ નૃભિઃ પુનાનો અભિ વાજમર્ષ । અશ્વં ન ત્વા વાજિનં મર્જયન્તોઽચ્છા બર્હી રશનાભિર્નયન્તિ
દોડો, પાત્રની આસપાસ બેસો, પુરુષો સાથે શુદ્ધ થાઓ અને વિજય માટે દોડો. દોડતા ઘોડા જેવો, ધોઈને, તેઓ તને પવિત્ર કુશ પર લગાડે છે.
સ્વાયુધઃ પવતે દેવ ઇન્દુરશસ્તિહા વૃજનં રક્ષમાણઃ । પિતા દેવાનાં જનિતા સુદક્ષો વિષ્ટમ્ભો દિવો ધરુણઃ પૃથિવ્યાઃ
પોતાની શક્તિથી સજ્જ દેવ ઇંદુ પવિત્ર થાય છે, દુઃખ દૂર કરે છે, પ્રજાનું રક્ષણ કરે છે. દેવોના પિતા, સર્જક, કુશળ, આકાશનો આધાર અને ધરતીનો આધાર છે.
ઋષિર્વિપ્રઃ પુરએતા જનાનામૃભુર્ધીર ઉશના કાવ્યેન । સ ચિદ્વિવેદ નિહિતં યદાસામપીચ્યં ગુહ્યં નામ ગોનામ્
એ ઋષિ, વિદ્વાન, લોકોનો માર્ગદર્શક, કુશળ અને વિચારશીલ છે, કાવ્યથી પ્રેરિત છે. એ જ એ રહસ્ય શોધી કાઢે છે, જે ગાયોના ગુપ્ત નામ રૂપે છુપાયેલું હતું.
એષ સ્ય તે મધુમાઁ ઇન્દ્ર સોમો વૃષા વૃષ્ણે પરિ પવિત્રે અક્ષાઃ । સહસ્રસાઃ શતસા ભૂરિદાવા શશ્વત્તમં બર્હિરા વાજ્યસ્થાત્
આ તારો મધુર સોમ, હે ઇન્દ્ર, વાઘ સમાન, મહાન માટે પવિત્ર પાત્રની આસપાસ વહે છે. હજારો, સૈંકડો ફળ આપે છે, ઘણું આપે છે અને વિજયી માટે સદા ટકતું સ્થાન સ્થાપે છે.
એતે સોમા અભિ ગવ્યા સહસ્રા મહે વાજાયામૃતાય શ્રવાંસિ । પવિત્રેભિઃ પવમાના અસૃગ્રઞ્છ્રવસ્યવો ન પૃતનાજો અત્યાઃ
આ સોમો, ગાય મેળવવા ઈચ્છે છે, હજારોની સંખ્યા ધરાવે છે, મહાન શક્તિ, અમરતા અને યશ માટે. પવિત્ર પાત્રોથી શુદ્ધ થયેલા, વહેતા, યુદ્ધમાં રથસ્વારો જેવાં તેજસ્વી છે.
પરિ હિ ષ્મા પુરુહૂતો જનાનાં વિશ્વાસરદ્ભોજના પૂયમાનઃ । અથા ભર શ્યેનભૃત પ્રયાંસિ રયિં તુઞ્જાનો અભિ વાજમર્ષ
હે બહુવાર બોલાવાયેલા, તું લોકોમાં પવિત્ર થઈને બધું જ ભોજન જીતે છે. હવે શ્યેન દ્વારા લાવેલી ભેટો લાવ, ધન વધારતો, વિજય માટે દોડ.
એષ સુવાનઃ પરિ સોમઃ પવિત્રે સર્ગો ન સૃષ્ટો અદધાવદર્વા । તિગ્મે શિશાનો મહિષો ન શૃઙ્ગે ગા ગવ્યન્નભિ શૂરો ન સત્વા
આ દબાયેલો સોમ પવિત્ર પાત્રની આસપાસ વહે છે, છોડાયેલા પ્રવાહ જેવો, અવરોધ વિના. તીખા દાંત ધરાવતો, મહિષ જેવો શિંગાવાળો, ગાય શોધે છે, વીર જેવો બળવાન છે.
એષા યયૌ પરમાદન્તરદ્રેઃ કૂચિત્સતીરૂર્વે ગા વિવેદ । દિવો ન વિદ્યુત્સ્તનયન્ત્યભ્રૈઃ સોમસ્ય તે પવત ઇન્દ્ર ધારા
એ અંતિમ પર્વત પરથી નીકળી છે, વિશાળ ચરોતર જાણે છે એમ, ગાયોને શોધી કાઢી છે. આકાશમાંથી વીજળી જેમ વાદળોમાં ગર્જના કરે છે, એ રીતે, હે ઇન્દ્ર, તારો સોમ પ્રવાહ પવિત્ર થાય છે.
ઉત સ્મ રાશિં પરિ યાસિ ગોનામિન્દ્રેણ સોમ સરથં પુનાનઃ । પૂર્વીરિષો બૃહતીર્જીરદાનો શિક્ષા શચીવસ્તવ તા ઉપષ્ટુત્
તું, પવિત્ર થયેલો સોમ, ઇન્દ્ર સાથે ગાયોના ટોળા આસપાસ જાય છે, જોડાયેલો છે. અનેક, મહાન, પ્રાચીન દાન આપે છે, બળ આપ, હે શક્તિશાળી, તેઓ તને સ્તુતિ કરે.
અયં સોમ ઇન્દ્ર તુભ્યં સુન્વે તુભ્યં પવતે ત્વમસ્ય પાહિ । ત્વં હ યં ચકૃષે ત્વં વવૃષ ઇન્દું મદાય યુજ્યાય સોમમ્
આ સોમ, હે ઇન્દ્ર, હું તારા માટે દબાવું છું, તારા માટે પવિત્ર થાય છે. તું એનો પાન કરનારો છે, તું એને બનાવ્યો છે, તું એને મજબૂત કર્યો છે, આનંદ માટે અને ઉપયોગ માટે સોમ છે.
સ ઈં રથો ન ભુરિષાળયોજિ મહઃ પુરૂણિ સાતયે વસૂનિ । આદીં વિશ્વા નહુષ્યાણિ જાતા સ્વર્ષાતા વન ઊર્ધ્વા નવન્ત
એ, પહોળા બેઠાડાવાળો રથ જેવો, જોડાયેલો છે, અનેક મહાન ધન જીતવા લાવે છે. નહુષના બધા સંતાન, સૂર્યથી જન્મેલા, વનમાં આનંદથી ઊંચે ચઢે છે.
વાયુર્ન યો નિયુત્વાઁ ઇષ્ટયામા નાસત્યેવ હવ આ શમ્ભવિષ્ઠઃ । વિશ્વવારો દ્રવિણોદા ઇવ ત્મન્પૂષેવ ધીજવનોઽસિ સોમ
વાયુ પોતાની ટીમ સાથે યજ્ઞમાં ઇચ્છિત છે, અશ્વિનીકુમાર બોલાવાય ત્યારે પ્રસન્ન થાય છે. સર્વ દાતા ધન આપનાર જેવો, પુષણ જેવો, ચિંતામાં ઝડપી, એ રીતે તું પણ, હે સોમ.
ઇન્દ્રો ન યો મહા કર્માણિ ચક્રિર્હન્તા વૃત્રાણામસિ સોમ પૂર્ભિત્ । પૈદ્વો ન હિ ત્વમહિનામ્નાં હન્તા વિશ્વસ્યાસિ સોમ દસ્યોઃ
સોમ, તું ઇન્દ્ર જેવો છે, જે મહાન કાર્યો કરે છે અને વિઘ્નોનો વિનાશક છે; તું સર્વમાં શ્રેષ્ઠ છે. વીજળીધારી ઇન્દ્ર જેવો, તું પણ સાપરૂપ દુશ્મનોનો સંહાર કરનારો છે; સોમ, તું દરેક દુશ્મનને હરાવનારો છે.
અગ્નિર્ન યો વન આ સૃજ્યમાનો વૃથા પાજાંસિ કૃણુતે નદીષુ । જનો ન યુધ્વા મહત ઉપબ્દિરિયર્તિ સોમઃ પવમાન ઊર્મિમ્
સોમ, તું અગ્નિ જેવો છે, જે જંગલમાં છૂટી જાય છે અને નદીઓમાં ઉર્જા ફેલાવે છે. લોકોમાં યુદ્ધવીર જેવો, શુદ્ધ થયેલો સોમ, તું યુદ્ધમાં મહાન તરંગ ઊભો કરે છે.
એતે સોમા અતિ વારાણ્યવ્યા દિવ્યા ન કોશાસો અભ્રવર્ષાઃ । વૃથા સમુદ્રં સિન્ધવો ન નીચીઃ સુતાસો અભિ કલશાઁ અસૃગ્રન્
આ સોમો વિશાળ અવરોધો પાર કરી ગયા છે, જાણે આકાશના ઘડામાંથી વરસાદ વરસે છે. જેમ નદીઓ દરિયા તરફ વહે છે, એમ પિછડાયેલા સોમો પણ ઘડામાં ભળી ગયા છે.
શુષ્મી શર્ધો ન મારુતં પવસ્વાનભિશસ્તા દિવ્યા યથા વિટ્ । આપો ન મક્ષૂ સુમતિર્ભવા નઃ સહસ્રાપ્સાઃ પૃતનાષાણ્ન યજ્ઞઃ
શક્તિશાળી, મારોતોની સેના જેવો, શુદ્ધ થયેલો સોમ, તું આકાશ જેવો અપરાજિત છે. પાણી જેવો ઝડપી, અમને શુભતા આપ, હજારો પ્રવાહવાળો, યુદ્ધવિજયી યજ્ઞ.
રાજ્ઞો નુ તે વરુણસ્ય વ્રતાનિ બૃહદ્ગભીરં તવ સોમ ધામ । શુચિષ્ટ્વમસિ પ્રિયો ન મિત્રો દક્ષાય્યો અર્યમેવાસિ સોમ
રાજા વરુણના નિયમો ખરેખર તારા છે; સોમ, તારો નિવાસ વિશાળ અને ઊંડો છે. તું ખૂબ શુદ્ધ છે, મિત્ર જેવો પ્રિય, કુશળ, અને સોમ, તું અર્યમન જેવો છે.
પ્રો સ્ય વહ્નિઃ પથ્યાભિરસ્યાન્દિવો ન વૃષ્ટિઃ પવમાનો અક્ષાઃ । સહસ્રધારો અસદન્ન્યસ્મે માતુરુપસ્થે વન આ ચ સોમઃ
અગ્નિ પોતાની પાંખે ચાલે છે; જાણે આકાશમાંથી વરસાદ વરસે છે, એમ શુદ્ધ થયેલો સોમ વહે છે. હજારો પ્રવાહવાળો સોમ, અમારે માટે માતાના કોળમાં, લાકડામાં સ્થિર થયો છે.
રાજા સિન્ધૂનામવસિષ્ટ વાસ ઋતસ્ય નાવમારુહદ્રજિષ્ઠામ્ । અપ્સુ દ્રપ્સો વાવૃધે શ્યેનજૂતો દુહ ઈં પિતા દુહ ઈં પિતુર્જામ્
નદીઓના રાજા, તું શ્રેષ્ઠ નિવાસ પસંદ કર્યો છે; તું સત્યની ઝડપી નૌકામાં ચડ્યો છે. પાણીમાં, બિંદુ વૃદ્ધિ પામ્યો છે, શ્યેન સાથે જોડાયો છે; પિતા તેને દોહે છે, પિતાનો સંતાન પણ તેને દોહે છે.
સિંહં નસન્ત મધ્વો અયાસં હરિમરુષં દિવો અસ્ય પતિમ્ । શૂરો યુત્સુ પ્રથમઃ પૃચ્છતે ગા અસ્ય ચક્ષસા પરિ પાત્યુક્ષા
તેઓ સિંહ જેવો, બળવાન, પીળો અને આકાશનો સ્વામી એવા સોમની સ્તુતિ કરે છે. યુદ્ધમાં પ્રથમ, વીર ગાયોને શોધે છે; તેની નજરથી, વાછરડો બધાને રક્ષે છે.
* મધુપૃષ્ઠં ઘોરમયાસમશ્વં રથે યુઞ્જન્ત્યુરુચક્ર ઋષ્વમ્ । સ્વસાર ઈં જામયો મર્જયન્તિ સનાભયો વાજિનમૂર્જયન્તિ
તેઓ ભયાનક, મધથી ભરેલા, બળવાન ઘોડાને પહોળા પૈડાવાળા અને ઊંચા રથમાં જોડે છે. તેની બહેનો અને સગા તેને ધોઈને શુદ્ધ કરે છે; એક જ પેટમાંથી જન્મેલા તેને વધુ બળવાન બનાવે છે.
ચતસ્ર ઈં ઘૃતદુહઃ સચન્તે સમાને અન્તર્ધરુણે નિષત્તાઃ । તા ઈમર્ષન્તિ નમસા પુનાનાસ્તા ઈં વિશ્વતઃ પરિ ષન્તિ પૂર્વીઃ
ચાર ઘી દોહનારીઓ તેની સેવા કરે છે, એક જ ઓરડામાં બેઠેલી. તેઓ શ્રદ્ધાથી તેને શુદ્ધ કરે છે; પ્રાચીન સ્ત્રીઓ તેને ચારે બાજુથી ઘેરી રાખે છે.
વિષ્ટમ્ભો દિવો ધરુણઃ પૃથિવ્યા વિશ્વા ઉત ક્ષિતયો હસ્તે અસ્ય । અસત્ત ઉત્સો ગૃણતે નિયુત્વાન્મધ્વો અંશુઃ પવત ઇન્દ્રિયાય
આકાશનો આધાર, ધરતીનો આધાર, બધાં લોક તેના હાથમાં છે. કૂવો ગાયનોથી પ્રસન્ન થયો છે; મધનો બિંદુ, સોમ, બળ માટે વહે છે.
વન્વન્નવાતો અભિ દેવવીતિમિન્દ્રાય સોમ વૃત્રહા પવસ્વ । શગ્ધિ મહઃ પુરુશ્ચન્દ્રસ્ય રાયઃ સુવીર્યસ્ય પતયઃ સ્યામ
નવા પવન જેવો વિજયી બની, દેવયજ્ઞ તરફ આવો, સોમ, શુદ્ધ કરનાર, ઇન્દ્ર માટે, વિઘ્નહર્તા. અમને મહાન, તેજસ્વી ધનની સંપત્તિ આપો; અમે વીરતા અને બળના સ્વામી બનીએ.