ચક્રિર્દિવઃ પવતે કૃત્વ્યો રસો મહાઁ અદબ્ધો વરુણો હુરુગ્યતે । અસાવિ મિત્રો વૃજનેષુ યજ્ઞિયોઽત્યો ન યૂથે વૃષયુઃ કનિક્રદત્
આકાશ માટે કુશળ રસ પવિત્ર થાય છે, મહાન, અપરાજિત, વરુણને બોલાવવામાં આવે છે. મિત્રો જાતિઓમાં હાજર છે, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, ઝુંડમાં વાછરડા જેવો, શક્તિથી ગર્જના કરે છે.
પ્ર રાજા વાચં જનયન્નસિષ્યદદપો વસાનો અભિ ગા ઇયક્ષતિ । ગૃભ્ણાતિ રિપ્રમવિરસ્ય તાન્વા શુદ્ધો દેવાનામુપ યાતિ નિષ્કૃતમ્
રાજા, વાણી ઉત્પન્ન કરતો, ઊઠે છે, પાણી ધારણ કરીને, ગાયોની નજીક જાય છે. દુશ્મનને પકડી, દુશ્મનના બંધનોને તોડી, શુદ્ધ થઈને, દેવોના સભામાં પહોંચે છે.
ઇન્દ્રાય સોમ પરિ ષિચ્યસે નૃભિર્નૃચક્ષા ઊર્મિઃ કવિરજ્યસે વને । પૂર્વીર્હિ તે સ્રુતયઃ સન્તિ યાતવે સહસ્રમશ્વા હરયશ્ચમૂષદઃ
સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે પુરુષો દ્વારા પાત્રમાં ઢાળવામાં આવે છે, તરંગોથી દેખાતો, કવિ, જંગલમાં શુદ્ધ થાય છે. તારી ઘણી ધારાઓ આગળ વધવા તૈયાર છે, હજાર ઘોડા અને તારા વાછરડા સૈન્ય લાવે છે.
સમુદ્રિયા અપ્સરસો મનીષિણમાસીના અન્તરભિ સોમમક્ષરન્ । તા ઈં હિન્વન્તિ હર્મ્યસ્ય સક્ષણિં યાચન્તે સુમ્નં પવમાનમક્ષિતમ્
આકાશની અપ્સરાઓ, જેઓ જળમાં બેઠેલી અને બુદ્ધિશાળી છે, તેમણે સોમને મધ્યમાં વહેવા દીધો છે. એ અપ્સરાઓ સોમને ઘરનાં થાંભલાં સુધી આગળ ધપાવે છે અને પવિત્ર થયેલા સોમનું કદી ન ખૂટતું કલ્યાણ માગે છે.
ગોજિન્નઃ સોમો રથજિદ્ધિરણ્યજિત્સ્વર્જિદબ્જિત્પવતે સહસ્રજિત્ । યં દેવાસશ્ચક્રિરે પીતયે મદં સ્વાદિષ્ઠં દ્રપ્સમરુણં મયોભુવમ્
સોમ, જે ગાય, રથ, સોનુ, પ્રકાશ, પાણી અને હજારો વિજયો મેળવે છે, એ પવિત્ર થાય છે. દેવોએ તેને પીવા માટે આનંદદાયક, લાલચટક, સુખદાયક રસ બનાવ્યો છે.
એતાનિ સોમ પવમાનો અસ્મયુઃ સત્યાનિ કૃણ્વન્દ્રવિણાન્યર્ષસિ । જહિ શત્રુમન્તિકે દૂરકે ચ ય ઉર્વીં ગવ્યૂતિમભયં ચ નસ્કૃધિ
પવિત્ર થયેલા સોમ, તું અમને આ સાચી સંપત્તિ આપે છે, અમને ધન આપે છે. નજીક કે દૂર જે દુશ્મન હોય, તેને તું હરાવ અને અમને ગાય માટે વિશાળ ચરોતર અને નિર્ભયતા આપ.
અચોદસો નો ધન્વન્ત્વિન્દવઃ પ્ર સુવાનાસો બૃહદ્દિવેષુ હરયઃ । વિ ચ નશન્ન ઇષો અરાતયોઽર્યો નશન્ત સનિષન્ત નો ધિયઃ
અમારા માટે એ બિંદુઓ, કોઈ દબાણ વિના, મહાન આકાશ સુધી વહે છે. અમારે માટે પોષણની નદીઓ ફેલાય, દુશ્મનો વિખેરાઈ જાય, આર્યના શત્રુઓ નાશ પામે અને અમારી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય.
પ્ર ણો ધન્વન્ત્વિન્દવો મદચ્યુતો ધના વા યેભિરર્વતો જુનીમસિ । તિરો મર્તસ્ય કસ્ય ચિત્પરિહ્વૃતિં વયં ધનાનિ વિશ્વધા ભરેમહિ
વહેતા બિંદુઓ અમને એ ધન આપે, જેના દ્વારા અમે ઝડપી ઘોડાઓ જોડીએ. કોઈ પણ માણસની છુપાવટને અમે પાર કરી લઈએ અને સર્વ પ્રકારનું ધન મેળવો.
ઉત સ્વસ્યા અરાત્યા અરિર્હિ ષ ઉતાન્યસ્યા અરાત્યા વૃકો હિ ષઃ । ધન્વન્ન તૃષ્ણા સમરીત તાઁ અભિ સોમ જહિ પવમાન દુરાધ્યઃ
સોમ પોતાનાં અને બીજાનાં દુશ્મનનો પણ શત્રુ છે, કારણ કે તે વાઘ છે. વહેતા સોમ, તને તરસ કદી ન વશ કરે. પવિત્ર સોમ, જે જીતવામાં મુશ્કેલ છે, એવા દુશ્મનોને તું હરાવ.
દિવિ તે નાભા પરમો ય આદદે પૃથિવ્યાસ્તે રુરુહુઃ સાનવિ ક્ષિપઃ । અદ્રયસ્ત્વા બપ્સતિ ગોરધિ ત્વચ્યપ્સુ ત્વા હસ્તૈર્દુદુહુર્મનીષિણઃ
આકાશમાં તારો નાભિ છે, તું એ ઊંચું સ્થાન ધારણ કરેલું છે. પૃથ્વી પર તારા અંકુરો ઊગ્યા છે. પથ્થરો તને ગાયની ચામડી પર દબાવે છે; જળમાં બુદ્ધિશાળીઓએ તને હાથથી દૂધ કાઢ્યું છે.
એવા ત ઇન્દો સુભ્વં સુપેશસં રસં તુઞ્જન્તિ પ્રથમા અભિશ્રિયઃ । નિદંનિદં પવમાન નિ તારિષ આવિસ્તે શુષ્મો ભવતુ પ્રિયો મદઃ
હે બિંદુ, શ્રેષ્ઠ શોભાઓ તારા સુંદર અને તેજસ્વી રસને વધારે છે. પવિત્ર સોમ, દરેક સંકટમાંથી અમને પાર પાડી દે; તારી શક્તિ અને પ્રિય આનંદ અમને સ્પષ્ટ રીતે પ્રાપ્ત થાય.
સોમસ્ય ધારા પવતે નૃચક્ષસ ઋતેન દેવાન્હવતે દિવસ્પરિ । બૃહસ્પતે રવથેના વિ દિદ્યુતે સમુદ્રાસો ન સવનાનિ વિવ્યચુઃ
સોમની ધારા, જે મનુષ્યોને દેખાય છે, સત્યથી દેવતાઓને બોલાવે છે અને આકાશને ઘેરી લે છે. બૃહસ્પતિના ગર્જનાથી તે તેજ પામે છે; સમુદ્રો યજ્ઞની જેમ ઉથલ્યા છે.
યં ત્વા વાજિન્નઘ્ન્યા અભ્યનૂષતાયોહતં યોનિમા રોહસિ દ્યુમાન્ । મઘોનામાયુઃ પ્રતિરન્મહિ શ્રવ ઇન્દ્રાય સોમ પવસે વૃષા મદઃ
હે બળવાન, ગાયોએ તને આવકાર્યો છે, તું તેજસ્વી ગર્ભમાં ચઢે છે અને અખંડિત રહે છે. દાનશીલ લોકોનું આયુષ્ય અને યશ વધે; સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે શક્તિશાળી આનંદરૂપે પવિત્ર થાય છે.
એન્દ્રસ્ય કુક્ષા પવતે મદિન્તમ ઊર્જં વસાનઃ શ્રવસે સુમઙ્ગલઃ । પ્રત્યઙ્સ વિશ્વા ભુવનાભિ પપ્રથે ક્રીળન્હરિરત્યઃ સ્યન્દતે વૃષા
ઇન્દ્રના પેટમાં સૌથી આનંદદાયક સોમ પવિત્ર થાય છે, પોષણ લાવે છે અને શુભ યશ આપે છે. તે સર્વ જગતમાં ફેલાઈ જાય છે; રમતો, પીળો, ઝડપી અને બળવાન સોમ વહે છે.
તં ત્વા દેવેભ્યો મધુમત્તમં નરઃ સહસ્રધારં દુહતે દશ ક્ષિપઃ । નૃભિઃ સોમ પ્રચ્યુતો ગ્રાવભિઃ સુતો વિશ્વાન્દેવાઁ આ પવસ્વા સહસ્રજિત્
હે દેવોને સૌથી મધુર, તને દસ આંગળીઓથી હજારો ધારામાં દૂધે છે. મનુષ્યો પથ્થરો વડે તને દબાવે છે; સોમ, તું સર્વ દેવો માટે હજારો વિજય સાથે વહે.
તં ત્વા હસ્તિનો મધુમન્તમદ્રિભિર્દુહન્ત્યપ્સુ વૃષભં દશ ક્ષિપઃ । ઇન્દ્રં સોમ માદયન્દૈવ્યં જનં સિન્ધોરિવોર્મિઃ પવમાનો અર્ષસિ
હે મધુર સોમ, તને પથ્થરો અને દસ આંગળીઓથી જળમાં દૂધે છે, તું વાછરડો છે. સોમ, તું ઇન્દ્ર અને દૈવી લોકોમાં આનંદ ફેલાવે છે; નદીની તરંગ જેમ, પવિત્ર સોમ તું સતત વહે છે.
પ્ર સોમસ્ય પવમાનસ્યોર્મય ઇન્દ્રસ્ય યન્તિ જઠરં સુપેશસઃ । દધ્ના યદીમુન્નીતા યશસા ગવાં દાનાય શૂરમુદમન્દિષુઃ સુતાઃ
પવિત્ર થયેલા સોમની તરંગો તેજસ્વી બની ઇન્દ્રના પેટમાં જાય છે. જ્યારે દહીં અને યશથી ઊંચા થાય છે, ત્યારે દબાયેલા સોમોએ ગાય આપનાર વીરને આનંદિત કર્યો છે.
અચ્છા હિ સોમઃ કલશાઁ અસિષ્યદદત્યો ન વોળ્હા રઘુવર્તનિર્વૃષા । અથા દેવાનામુભયસ્ય જન્મનો વિદ્વાઁ અશ્નોત્યમુત ઇતશ્ચ યત્
સોમ ખરેખર કળશોમાં પહોંચી ગયો છે, જેમ અવિનાશી અને ઝડપી વીરને રથચાલક લઈ જાય છે. પછી, દેવોના બંને જન્મ જાણીને, તે અહીં અને ત્યાં બંને સ્થાન મેળવે છે.
આ નઃ સોમ પવમાનઃ કિરા વસ્વિન્દો ભવ મઘવા રાધસો મહઃ । શિક્ષા વયોધો વસવે સુ ચેતુના મા નો ગયમારે અસ્મત્પરા સિચઃ
હે પવિત્ર સોમ, અમારાં તરફ આવ, અમને ધન આપ, મહાન દાન આપનાર બન. હે બુદ્ધિશાળી, અમને વાસુઓ માટે બળ આપ, અમારે મૃત્યુ ન આવે અને તું અમને કદી છોડે નહીં.
આ નઃ પૂષા પવમાનઃ સુરાતયો મિત્રો ગચ્છન્તુ વરુણઃ સજોષસઃ । બૃહસ્પતિર્મરુતો વાયુરશ્વિના ત્વષ્ટા સવિતા સુયમા સરસ્વતી
પવિત્ર સોમ, અમારાં તરફ પુષણ, દયાળુ, મીત્ર અને વરુણ સાથે આવે. બૃહસ્પતિ, મારુત, વાયુ, અશ્વિન, ત્વષ્ટા, સવિતા, યમ અને સરસ્વતી પણ આવે.
ઉભે દ્યાવાપૃથિવી વિશ્વમિન્વે અર્યમા દેવો અદિતિર્વિધાતા । ભગો નૃશંસ ઉર્વન્તરિક્ષં વિશ્વે દેવાઃ પવમાનં જુષન્ત
આકાશ અને પૃથ્વી બંને, સર્વવ્યાપી, દેવ આર્યમા, અદિતિ, વિધાતા, ભાગ, નૃશંસ, વિશાળ અંતરિક્ષ અને બધા દેવતાઓ પવિત્ર સોમમાં આનંદ પામે.
અસાવિ સોમો અરુષો વૃષા હરી રાજેવ દસ્મો અભિ ગા અચિક્રદત્ । પુનાનો વારં પર્યેત્યવ્યયં શ્યેનો ન યોનિં ઘૃતવન્તમાસદમ્
લાલચટક, શક્તિશાળી સોમ રસ વહેતો જાય છે, પોતાના બે વાઘા ઘોડાઓ સાથે, જેમ રાજા ગર્જના કરે છે એમ. શુદ્ધ થઈને, તે કદી ન થાકતા છાણણને ફરતો રહે છે, જેમ શ્યેન પંખી ઘીથી ભરેલા પોતાના ઘરમાં પહોંચે છે.
કવિર્વેધસ્યા પર્યેષિ માહિનમત્યો ન મૃષ્ટો અભિ વાજમર્ષસિ । અપસેધન્દુરિતા સોમ મૃળય ઘૃતં વસાનઃ પરિ યાસિ નિર્ણિજમ્
હે પ્રેરક સોમ, તું વિદ્વાન સર્જનહારની મહાનતા શોધે છે; સુંદર રીતે શણગારેલા ઘોડા જેવો તું વિજય તરફ દોડે છે. સોમ, દુઃખ દૂર કર, દયા આપ, ઘીથી ઢંકાઈને તું છાણણને ફરતો જાય છે.
પર્જન્યઃ પિતા મહિષસ્ય પર્ણિનો નાભા પૃથિવ્યા ગિરિષુ ક્ષયં દધે । સ્વસાર આપો અભિ ગા ઉતાસરન્સં ગ્રાવભિર્નસતે વીતે અધ્વરે
પર્જન્ય એ શિંગાવાળો, પાંદડાવાળો મહિષનો પિતા છે; પૃથ્વીના નાભિમાં, પર્વતોમાં તેણે પોતાનું ઘર બનાવ્યું છે. પાણી, તેની બહેનો, એકઠા થયા છે અને યજ્ઞમાં પથ્થરો સાથે બેઠા છે.
જાયેવ પત્યાવધિ શેવ મંહસે પજ્રાયા ગર્ભ શૃણુહિ બ્રવીમિ તે । અન્તર્વાણીષુ પ્ર ચરા સુ જીવસેઽનિન્દ્યો વૃજને સોમ જાગૃહિ
પત્ની પતિ સાથે હોય એ રીતે, અમારી મહાનતા માટે કૃપાળુ બન. શક્તિના બીજ, સાંભળ, હું તને બોલું છું. પાત્રોમાં સારા જીવન માટે વહે, હે નિર્દોષ સોમ, લોકોમાં જાગૃત થા.
યથા પૂર્વેભ્યઃ શતસા અમૃધ્રઃ સહસ્રસાઃ પર્યયા વાજમિન્દો । એવા પવસ્વ સુવિતાય નવ્યસે તવ વ્રતમન્વાપઃ સચન્તે
જે રીતે તું પહેલા પણ અનેક વખત નિષ્ફળતા વિના સૈકડો અને હજારો વિજય લાવ્યો છે, એ જ રીતે હવે તું નવી સમૃદ્ધિ માટે શુદ્ધ થા. પાણી તારા આદેશને અનુસરે છે.
પવિત્રં તે વિતતં બ્રહ્મણસ્પતે પ્રભુર્ગાત્રાણિ પર્યેષિ વિશ્વતઃ । અતપ્તતનૂર્ન તદામો અશ્નુતે શૃતાસ ઇદ્વહન્તસ્તત્સમાશત
તારો છાણણ પથરાયેલો છે, હે પ્રાર્થનાના સ્વામી; તું શક્તિશાળી છે અને સર્વત્ર સર્વ રૂપોને આવરી લે છે. જેમ અગ્નિથી અસ્પર્શિત શરીરવાળાને દુઃખ નથી લાગતું, એમ તને પિડીને લાવનારા એ લાભને મેળવે છે.
તપોષ્પવિત્રં વિતતં દિવસ્પદે શોચન્તો અસ્ય તન્તવો વ્યસ્થિરન્ । અવન્ત્યસ્ય પવીતારમાશવો દિવસ્પૃષ્ઠમધિ તિષ્ઠન્તિ ચેતસા
તાપથી બનેલું છાણણ આકાશના સ્થાન પર પથરાયેલું છે; તેની તેજસ્વી તાંતણીઓ ફેલાયેલી છે. ઝડપી ચાલનારા મનથી શુદ્ધિકર્તાની રક્ષા કરે છે, તેઓ આકાશના સ્પર્શે ઊભા છે.
અરૂરુચદુષસઃ પૃશ્નિરગ્રિય ઉક્ષા બિભર્તિ ભુવનાનિ વાજયુઃ । માયાવિનો મમિરે અસ્ય માયયા નૃચક્ષસઃ પિતરો ગર્ભમા દધુઃ
પ્રભાતે ચમકતો, ચિતરેલો વાછરડો પ્રકાશિત થયો છે, તે બધી દુનિયાને ધારણ કરે છે અને શક્તિ માટે ઉત્સુક છે. માયાવંતોએ તેને પોતાની માયાથી માપ્યો છે, માનવદૃષ્ટિવાળા પિતૃઓએ તેમાં બીજ મૂક્યું છે.
ગન્ધર્વ ઇત્થા પદમસ્ય રક્ષતિ પાતિ દેવાનાં જનિમાન્યદ્ભુતઃ । ગૃભ્ણાતિ રિપું નિધયા નિધાપતિઃ સુકૃત્તમા મધુનો ભક્ષમાશત
આ રીતે ગંધર્વ તેની જગ્યા રક્ષે છે, અદ્ભુત દેવતાઓના જન્મને સાચવે છે. ખજાનાના સ્વામી દુશ્મનને પકડી લે છે, અને શ્રેષ્ઠ મધનો ભાગ માણે છે.