પરિ સોમ પ્ર ધન્વા સ્વસ્તયે નૃભિઃ પુનાનો અભિ વાસયાશિરમ્ । યે તે મદા આહનસો વિહાયસસ્તેભિરિન્દ્રં ચોદય દાતવે મઘમ્
સોમ, સુખ-શાંતિ માટે પાત્રને ચારે બાજુથી વહે, પુરુષો દ્વારા શુદ્ધ થયેલો, તારી સુગંધથી શિરોને આવરી લે. તારી તેજસ્વી શક્તિથી ઇન્દ્રને ધન આપવા માટે પ્રેરણા આપ.
ધર્તા દિવઃ પવતે કૃત્વ્યો રસો દક્ષો દેવાનામનુમાદ્યો નૃભિઃ । હરિઃ સૃજાનો અત્યો ન સત્વભિર્વૃથા પાજાંસિ કૃણુતે નદીષ્વા
આકાશને ધારણ કરનાર, કુશળ રસ, દેવો અને મનુષ્યો દ્વારા પ્રશંસનીય, શુદ્ધ થાય છે. પીળો સોમ, છોડાયેલી ઘોડાની જેમ શક્તિથી વહે છે, નદીઓમાં પોતાની શક્તિ વ્યર્થ ન કરે.
શૂરો ન ધત્ત આયુધા ગભસ્ત્યોઃ સ્વઃ સિષાસન્રથિરો ગવિષ્ટિષુ । ઇન્દ્રસ્ય શુષ્મમીરયન્નપસ્યુભિરિન્દુર્હિન્વાનો અજ્યતે મનીષિભિઃ
વીર જેવો, હાથમાં શસ્ત્રો લઈ, કીર્તિ માટે આતુર, યુદ્ધમાં રથચાલક બને છે. ઇન્દ્રની શક્તિનું ગાન કરે છે, વિદ્વાનો તેને પ્રેરણા આપે છે; દ્રવ, દબાવાઈને, જ્ઞાનીઓ દ્વારા ઉદ્ગીર્ણ થાય છે.
ઇન્દ્રસ્ય સોમ પવમાન ઊર્મિણા તવિષ્યમાણો જઠરેષ્વા વિશ । પ્ર ણઃ પિન્વ વિદ્યુદભ્રેવ રોદસી ધિયા ન વાજાઁ ઉપ માસિ શશ્વતઃ
પવિત્ર સોમ, તારી તરંગથી શક્તિપૂર્વક ઇન્દ્રના ગૃહોમાં પ્રવેશ. વાદળમાં વીજળી જેવી, પૃથ્વી અને આકાશને અમૃતથી ભીંજાવ. વિચારથી અમને હંમેશા ધન આપ.
વિશ્વસ્ય રાજા પવતે સ્વર્દૃશ ઋતસ્ય ધીતિમૃષિષાળવીવશત્ । યઃ સૂર્યસ્યાસિરેણ મૃજ્યતે પિતા મતીનામસમષ્ટકાવ્યઃ
સર્વનો રાજા, પ્રકાશ જોનાર, શુદ્ધ થાય છે, ઋષિની ઇચ્છાથી સત્યની પ્રેરણા પસંદ કરે છે. જે સૂર્યના તેજથી શુદ્ધ થાય છે, તે વિચારોનો પિતા છે, અનન્ય જ્ઞાન ધરાવે છે.
વૃષેવ યૂથા પરિ કોશમર્ષસ્યપામુપસ્થે વૃષભઃ કનિક્રદત્ । સ ઇન્દ્રાય પવસે મત્સરિન્તમો યથા જેષામ સમિથે ત્વોતયઃ
ગાયોના ઝુંડમાં વાછરડા જેવો, તું પાત્રને ચારે બાજુથી ગર્જના કરીને દોડે છે, પાણીની કાંખમાં વાછરડો જેવો. તું ઇન્દ્ર માટે પવિત્ર થાય છે, સર્વથી વધુ આનંદદાયક, જેથી તારી મદદથી અમે યુદ્ધમાં વિજય મેળવી શકીએ.
એષ પ્ર કોશે મધુમાઁ અચિક્રદદિન્દ્રસ્ય વજ્રો વપુષો વપુષ્ટરઃ । અભીમૃતસ્ય સુદુઘા ઘૃતશ્ચુતો વાશ્રા અર્ષન્તિ પયસેવ ધેનવઃ
આ પાત્રમાં મધમય સોમ ગર્જના કરે છે, ઇન્દ્રનો વજ્ર, સૌંદર્યમાં સર્વોથી શ્રેષ્ઠ. અમૃતના ઉત્તમ દૂધ દેનારા, ઘીથી વહે છે, મજબૂત ગાયોની જેમ દોડે છે.
સ પૂર્વ્યઃ પવતે યં દિવસ્પરિ શ્યેનો મથાયદિષિતસ્તિરો રજઃ । સ મધ્વ આ યુવતે વેવિજાન ઇત્કૃશાનોરસ્તુર્મનસાહ બિભ્યુષા
પૂર્વજ સોમ શુદ્ધ થાય છે, જેને શ્યેન આકાશમાંથી લાવ્યો હતો, મથનકર્તા દ્વારા ગતિમાન થયો હતો. તે મધથી યુવાન બની આવે છે, મનથી કાંપે છે, દુર્બળ, ઉત્સુકો દ્વારા દબાવાયો છે.
તે નઃ પૂર્વાસ ઉપરાસ ઇન્દવો મહે વાજાય ધન્વન્તુ ગોમતે । ઈક્ષેણ્યાસો અહ્યો ન ચારવો બ્રહ્મબ્રહ્મ યે જુજુષુર્હવિર્હવિઃ
તે પ્રાચીન અને નવા સોમના બિંદુઓ અમારે માટે ધન અને સમૃદ્ધિ માટે વહે. જોવાલાયક, ઘોડા જેવા ઝડપી, જે પ્રાર્થનામાં આનંદ પામે છે, અર્પણ પછી અર્પણનો સ્વીકાર કરે છે.
અયં નો વિદ્વાન્વનવદ્વનુષ્યત ઇન્દુઃ સત્રાચા મનસા પુરુષ્ટુતઃ । ઇનસ્ય યઃ સદને ગર્ભમાદધે ગવામુરુબ્જમભ્યર્ષતિ વ્રજમ્
આ જ્ઞાની સોમ, હંમેશા વિજયી, અમારે માટે પવિત્ર થાય છે, અનેક મનોથી પ્રશંસિત. જેને સત્તાના સ્થાનમાં બીજ મૂક્યું છે, તે ગાયોના વિશાળ વાડમાં વહે છે.
ચક્રિર્દિવઃ પવતે કૃત્વ્યો રસો મહાઁ અદબ્ધો વરુણો હુરુગ્યતે । અસાવિ મિત્રો વૃજનેષુ યજ્ઞિયોઽત્યો ન યૂથે વૃષયુઃ કનિક્રદત્
આકાશ માટે કુશળ રસ પવિત્ર થાય છે, મહાન, અપરાજિત, વરુણને બોલાવવામાં આવે છે. મિત્રો જાતિઓમાં હાજર છે, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, ઝુંડમાં વાછરડા જેવો, શક્તિથી ગર્જના કરે છે.
પ્ર રાજા વાચં જનયન્નસિષ્યદદપો વસાનો અભિ ગા ઇયક્ષતિ । ગૃભ્ણાતિ રિપ્રમવિરસ્ય તાન્વા શુદ્ધો દેવાનામુપ યાતિ નિષ્કૃતમ્
રાજા, વાણી ઉત્પન્ન કરતો, ઊઠે છે, પાણી ધારણ કરીને, ગાયોની નજીક જાય છે. દુશ્મનને પકડી, દુશ્મનના બંધનોને તોડી, શુદ્ધ થઈને, દેવોના સભામાં પહોંચે છે.
ઇન્દ્રાય સોમ પરિ ષિચ્યસે નૃભિર્નૃચક્ષા ઊર્મિઃ કવિરજ્યસે વને । પૂર્વીર્હિ તે સ્રુતયઃ સન્તિ યાતવે સહસ્રમશ્વા હરયશ્ચમૂષદઃ
સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે પુરુષો દ્વારા પાત્રમાં ઢાળવામાં આવે છે, તરંગોથી દેખાતો, કવિ, જંગલમાં શુદ્ધ થાય છે. તારી ઘણી ધારાઓ આગળ વધવા તૈયાર છે, હજાર ઘોડા અને તારા વાછરડા સૈન્ય લાવે છે.
સમુદ્રિયા અપ્સરસો મનીષિણમાસીના અન્તરભિ સોમમક્ષરન્ । તા ઈં હિન્વન્તિ હર્મ્યસ્ય સક્ષણિં યાચન્તે સુમ્નં પવમાનમક્ષિતમ્
આકાશની અપ્સરાઓ, જેઓ જળમાં બેઠેલી અને બુદ્ધિશાળી છે, તેમણે સોમને મધ્યમાં વહેવા દીધો છે. એ અપ્સરાઓ સોમને ઘરનાં થાંભલાં સુધી આગળ ધપાવે છે અને પવિત્ર થયેલા સોમનું કદી ન ખૂટતું કલ્યાણ માગે છે.
ગોજિન્નઃ સોમો રથજિદ્ધિરણ્યજિત્સ્વર્જિદબ્જિત્પવતે સહસ્રજિત્ । યં દેવાસશ્ચક્રિરે પીતયે મદં સ્વાદિષ્ઠં દ્રપ્સમરુણં મયોભુવમ્
સોમ, જે ગાય, રથ, સોનુ, પ્રકાશ, પાણી અને હજારો વિજયો મેળવે છે, એ પવિત્ર થાય છે. દેવોએ તેને પીવા માટે આનંદદાયક, લાલચટક, સુખદાયક રસ બનાવ્યો છે.
એતાનિ સોમ પવમાનો અસ્મયુઃ સત્યાનિ કૃણ્વન્દ્રવિણાન્યર્ષસિ । જહિ શત્રુમન્તિકે દૂરકે ચ ય ઉર્વીં ગવ્યૂતિમભયં ચ નસ્કૃધિ
પવિત્ર થયેલા સોમ, તું અમને આ સાચી સંપત્તિ આપે છે, અમને ધન આપે છે. નજીક કે દૂર જે દુશ્મન હોય, તેને તું હરાવ અને અમને ગાય માટે વિશાળ ચરોતર અને નિર્ભયતા આપ.
અચોદસો નો ધન્વન્ત્વિન્દવઃ પ્ર સુવાનાસો બૃહદ્દિવેષુ હરયઃ । વિ ચ નશન્ન ઇષો અરાતયોઽર્યો નશન્ત સનિષન્ત નો ધિયઃ
અમારા માટે એ બિંદુઓ, કોઈ દબાણ વિના, મહાન આકાશ સુધી વહે છે. અમારે માટે પોષણની નદીઓ ફેલાય, દુશ્મનો વિખેરાઈ જાય, આર્યના શત્રુઓ નાશ પામે અને અમારી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય.
પ્ર ણો ધન્વન્ત્વિન્દવો મદચ્યુતો ધના વા યેભિરર્વતો જુનીમસિ । તિરો મર્તસ્ય કસ્ય ચિત્પરિહ્વૃતિં વયં ધનાનિ વિશ્વધા ભરેમહિ
વહેતા બિંદુઓ અમને એ ધન આપે, જેના દ્વારા અમે ઝડપી ઘોડાઓ જોડીએ. કોઈ પણ માણસની છુપાવટને અમે પાર કરી લઈએ અને સર્વ પ્રકારનું ધન મેળવો.
ઉત સ્વસ્યા અરાત્યા અરિર્હિ ષ ઉતાન્યસ્યા અરાત્યા વૃકો હિ ષઃ । ધન્વન્ન તૃષ્ણા સમરીત તાઁ અભિ સોમ જહિ પવમાન દુરાધ્યઃ
સોમ પોતાનાં અને બીજાનાં દુશ્મનનો પણ શત્રુ છે, કારણ કે તે વાઘ છે. વહેતા સોમ, તને તરસ કદી ન વશ કરે. પવિત્ર સોમ, જે જીતવામાં મુશ્કેલ છે, એવા દુશ્મનોને તું હરાવ.
દિવિ તે નાભા પરમો ય આદદે પૃથિવ્યાસ્તે રુરુહુઃ સાનવિ ક્ષિપઃ । અદ્રયસ્ત્વા બપ્સતિ ગોરધિ ત્વચ્યપ્સુ ત્વા હસ્તૈર્દુદુહુર્મનીષિણઃ
આકાશમાં તારો નાભિ છે, તું એ ઊંચું સ્થાન ધારણ કરેલું છે. પૃથ્વી પર તારા અંકુરો ઊગ્યા છે. પથ્થરો તને ગાયની ચામડી પર દબાવે છે; જળમાં બુદ્ધિશાળીઓએ તને હાથથી દૂધ કાઢ્યું છે.
એવા ત ઇન્દો સુભ્વં સુપેશસં રસં તુઞ્જન્તિ પ્રથમા અભિશ્રિયઃ । નિદંનિદં પવમાન નિ તારિષ આવિસ્તે શુષ્મો ભવતુ પ્રિયો મદઃ
હે બિંદુ, શ્રેષ્ઠ શોભાઓ તારા સુંદર અને તેજસ્વી રસને વધારે છે. પવિત્ર સોમ, દરેક સંકટમાંથી અમને પાર પાડી દે; તારી શક્તિ અને પ્રિય આનંદ અમને સ્પષ્ટ રીતે પ્રાપ્ત થાય.
સોમસ્ય ધારા પવતે નૃચક્ષસ ઋતેન દેવાન્હવતે દિવસ્પરિ । બૃહસ્પતે રવથેના વિ દિદ્યુતે સમુદ્રાસો ન સવનાનિ વિવ્યચુઃ
સોમની ધારા, જે મનુષ્યોને દેખાય છે, સત્યથી દેવતાઓને બોલાવે છે અને આકાશને ઘેરી લે છે. બૃહસ્પતિના ગર્જનાથી તે તેજ પામે છે; સમુદ્રો યજ્ઞની જેમ ઉથલ્યા છે.
યં ત્વા વાજિન્નઘ્ન્યા અભ્યનૂષતાયોહતં યોનિમા રોહસિ દ્યુમાન્ । મઘોનામાયુઃ પ્રતિરન્મહિ શ્રવ ઇન્દ્રાય સોમ પવસે વૃષા મદઃ
હે બળવાન, ગાયોએ તને આવકાર્યો છે, તું તેજસ્વી ગર્ભમાં ચઢે છે અને અખંડિત રહે છે. દાનશીલ લોકોનું આયુષ્ય અને યશ વધે; સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે શક્તિશાળી આનંદરૂપે પવિત્ર થાય છે.
એન્દ્રસ્ય કુક્ષા પવતે મદિન્તમ ઊર્જં વસાનઃ શ્રવસે સુમઙ્ગલઃ । પ્રત્યઙ્સ વિશ્વા ભુવનાભિ પપ્રથે ક્રીળન્હરિરત્યઃ સ્યન્દતે વૃષા
ઇન્દ્રના પેટમાં સૌથી આનંદદાયક સોમ પવિત્ર થાય છે, પોષણ લાવે છે અને શુભ યશ આપે છે. તે સર્વ જગતમાં ફેલાઈ જાય છે; રમતો, પીળો, ઝડપી અને બળવાન સોમ વહે છે.
તં ત્વા દેવેભ્યો મધુમત્તમં નરઃ સહસ્રધારં દુહતે દશ ક્ષિપઃ । નૃભિઃ સોમ પ્રચ્યુતો ગ્રાવભિઃ સુતો વિશ્વાન્દેવાઁ આ પવસ્વા સહસ્રજિત્
હે દેવોને સૌથી મધુર, તને દસ આંગળીઓથી હજારો ધારામાં દૂધે છે. મનુષ્યો પથ્થરો વડે તને દબાવે છે; સોમ, તું સર્વ દેવો માટે હજારો વિજય સાથે વહે.
તં ત્વા હસ્તિનો મધુમન્તમદ્રિભિર્દુહન્ત્યપ્સુ વૃષભં દશ ક્ષિપઃ । ઇન્દ્રં સોમ માદયન્દૈવ્યં જનં સિન્ધોરિવોર્મિઃ પવમાનો અર્ષસિ
હે મધુર સોમ, તને પથ્થરો અને દસ આંગળીઓથી જળમાં દૂધે છે, તું વાછરડો છે. સોમ, તું ઇન્દ્ર અને દૈવી લોકોમાં આનંદ ફેલાવે છે; નદીની તરંગ જેમ, પવિત્ર સોમ તું સતત વહે છે.
પ્ર સોમસ્ય પવમાનસ્યોર્મય ઇન્દ્રસ્ય યન્તિ જઠરં સુપેશસઃ । દધ્ના યદીમુન્નીતા યશસા ગવાં દાનાય શૂરમુદમન્દિષુઃ સુતાઃ
પવિત્ર થયેલા સોમની તરંગો તેજસ્વી બની ઇન્દ્રના પેટમાં જાય છે. જ્યારે દહીં અને યશથી ઊંચા થાય છે, ત્યારે દબાયેલા સોમોએ ગાય આપનાર વીરને આનંદિત કર્યો છે.
અચ્છા હિ સોમઃ કલશાઁ અસિષ્યદદત્યો ન વોળ્હા રઘુવર્તનિર્વૃષા । અથા દેવાનામુભયસ્ય જન્મનો વિદ્વાઁ અશ્નોત્યમુત ઇતશ્ચ યત્
સોમ ખરેખર કળશોમાં પહોંચી ગયો છે, જેમ અવિનાશી અને ઝડપી વીરને રથચાલક લઈ જાય છે. પછી, દેવોના બંને જન્મ જાણીને, તે અહીં અને ત્યાં બંને સ્થાન મેળવે છે.
આ નઃ સોમ પવમાનઃ કિરા વસ્વિન્દો ભવ મઘવા રાધસો મહઃ । શિક્ષા વયોધો વસવે સુ ચેતુના મા નો ગયમારે અસ્મત્પરા સિચઃ
હે પવિત્ર સોમ, અમારાં તરફ આવ, અમને ધન આપ, મહાન દાન આપનાર બન. હે બુદ્ધિશાળી, અમને વાસુઓ માટે બળ આપ, અમારે મૃત્યુ ન આવે અને તું અમને કદી છોડે નહીં.
આ નઃ પૂષા પવમાનઃ સુરાતયો મિત્રો ગચ્છન્તુ વરુણઃ સજોષસઃ । બૃહસ્પતિર્મરુતો વાયુરશ્વિના ત્વષ્ટા સવિતા સુયમા સરસ્વતી
પવિત્ર સોમ, અમારાં તરફ પુષણ, દયાળુ, મીત્ર અને વરુણ સાથે આવે. બૃહસ્પતિ, મારુત, વાયુ, અશ્વિન, ત્વષ્ટા, સવિતા, યમ અને સરસ્વતી પણ આવે.