મહે યત્પિત્ર ઈં રસં દિવે કરવ ત્સરત્પૃશન્યશ્ચિકિત્વાન્ । સૃજદસ્તા ધૃષતા દિદ્યુમસ્મૈ સ્વાયાં દેવો દુહિતરિ ત્વિષિં ધાત્
જ્યારે મહાન પિતાના માટે તમે રસને આકાશ સુધી વહાવ્યા, ત્યારે ઝડપી અને બુદ્ધિશાળી પૃશન્યએ તેના માટે તેજ પ્રકાશ ફેલાવ્યો; દેવએ પોતાની દીકરીમાં તેજ સ્થાપિત કર્યું.
સ્વ આ યસ્તુભ્યં દમ આ વિભાતિ નમો વા દાશાદુશતો અનુ દ્યૂન્ । વર્ધો અગ્ને વયો અસ્ય દ્વિબર્હા યાસદ્રાયા સરથં યં જુનાસિ
જે તારા ઘરમા તેજથી ઝળકે છે, ભલે તે ભક્ત હોય કે ન હોય, અમારા વંદન સ્વીકારે, એ અગ્નિ, તું જે ધનના રથને દોરી લાવે છે, એના માટે બળ વધાર.
અગ્નિં વિશ્વા અભિ પૃક્ષઃ સચન્તે સમુદ્રં ન સ્રવતઃ સપ્ત યહ્વીઃ । ન જામિભિર્વિ ચિકિતે વયો નો વિદા દેવેષુ પ્રમતિં ચિકિત્વાન્
બધા કુળો અગ્નિને શોધે છે, જેમ સાત મહાન નદીઓ દરિયા તરફ વહે છે; આપણા સંબંધીઓમાં આપણું બળ ક્યારેય ઘટતું નથી—બુદ્ધિશાળી એ દેવોમાં જ્ઞાન મેળવે છે.
આ યદિષે નૃપતિં તેજ આનટ્ છુચિ રેતો નિષિક્તં દ્યૌરભીકે । અગ્નિઃ શર્ધમનવદ્યં યુવાનં સ્વાધ્યં જનયત્સૂદયચ્ચ
જ્યારે અગ્નિ, તું મનુષ્યોના રાજાને ઈચ્છ્યો, ત્યારે તું શુદ્ધ બીજ આકાશની ગોદમાં છાંટ્યું; તું નિર્દોષ, યુવાન અને સ્વયંભૂ સમૂહને જન્મ આપ્યો અને પોષ્યો.
મનો ન યોઽધ્વનઃ સદ્ય એત્યેકઃ સત્રા સૂરો વસ્વ ઈશે । રાજાના મિત્રાવરુણા સુપાણી ગોષુ પ્રિયમમૃતં રક્ષમાણા
જે મનની જેમ એકલો અને ઝડપી માર્ગે જાય છે, એ તરત જ ધનની માલિકી મેળવે છે; રાજા મિત્ર અને વરુણ સુંદર હાથોથી ગાયોમાં પ્રિય અને અમરનું રક્ષણ કરે છે.
મા નો અગ્ને સખ્યા પિત્ર્યાણિ પ્ર મર્ષિષ્ઠા અભિ વિદુષ્કવિઃ સન્ । નભો ન રૂપં જરિમા મિનાતિ પુરા તસ્યા અભિશસ્તેરધીહિ
હે અગ્નિ, અમારા પિતાઓની મિત્રતાનો અંત ન થવા દે; જ્ઞાનવાન બનીને અમને અવગણશો નહીં; જેમ આકાશનું રૂપ વૃદ્ધાવસ્થાથી નાશ પામતું નથી, તેમ એ પ્રાચીન શાપથી અમારો બચાવ કર.
નિ કાવ્યા વેધસઃ શશ્વતસ્કર્હસ્તે દધાનો નર્યા પુરૂણિ । અગ્નિર્ભુવદ્રયિપતી રયીણાં સત્રા ચક્રાણો અમૃતાનિ વિશ્વા
વિદ્વાનના શાશ્વત કાર્યોએ અનેક ઉત્તમ વસ્તુઓ હાથમાં પકડી રાખી છે; અગ્નિ સર્વ સંપત્તિનો સ્વામી થયો, અને સર્વ અમર વસ્તુઓનું સર્જન કર્યું.
અસ્મે વત્સં પરિ ષન્તં ન વિન્દન્નિચ્છન્તો વિશ્વે અમૃતા અમૂરાઃ । શ્રમયુવઃ પદવ્યો ધિયંધાસ્તસ્થુઃ પદે પરમે ચાર્વગ્નેઃ
અમર અને ક્યારેય ન વૃદ્ધ થનારા દેવોએ, ઇચ્છતા છતાં, અમારા આસપાસ ફરતો વાછરડો શોધ્યો નહિ; થાકી ને માર્ગ શોધતા, તેઓ અગ્નિના સર્વોચ્ચ પગથિયે ઊભા રહ્યા, જ્ઞાન સાથે.
તિસ્રો યદગ્ને શરદસ્ત્વામિચ્છુચિં ઘૃતેન શુચયઃ સપર્યાન્ । નામાનિ ચિદ્દધિરે યજ્ઞિયાન્યસૂદયન્ત તન્વઃ સુજાતાઃ
જ્યારે ત્રણ પૌનમો સુધી શુદ્ધ આત્માઓએ ઘીથી તારી ઉપાસના કરી, અગ્નિ, ત્યારે તેમણે યજ્ઞયોગ્ય નામો ધારણ કર્યા અને તેમની ઉત્તમ કાયાઓ પોષાઈ.
આ રોદસી બૃહતી વેવિદાનાઃ પ્ર રુદ્રિયા જભ્રિરે યજ્ઞિયાસઃ । વિદન્મર્તો નેમધિતા ચિકિત્વાનગ્નિં પદે પરમે તસ્થિવાંસમ્
વિશાળ અને જ્ઞાનવાન રુદ્રિયોએ યજ્ઞને સ્વીકાર્યો, અને આકાશ-પૃથ્વી સુધી ફેલાયા; માનવએ પ્રયત્નથી જ્ઞાન પામ્યું અને સર્વોચ્ચ પગથિયે અગ્નિને શોધી લીધો.
સંજાનાના ઉપ સીદન્નભિજ્ઞુ પત્નીવન્તો નમસ્યં નમસ્યન્ । રિરિક્વાંસસ્તન્વઃ કૃણ્વત સ્વાઃ સખા સખ્યુર્નિમિષિ રક્ષમાણાઃ
જાણીને, તેઓ પત્નીઓ સાથે એકઠા બેઠા, પૂજનીયને નમન કરતા; વધવા ઇચ્છતા, તેમણે પોતાની કાયાઓ સ્વીકારી; મિત્ર તરીકે, મિત્રનું રક્ષણ કરતા, પળક પણ ન મારતા.
ત્રિઃ સપ્ત યદ્ગુહ્યાનિ ત્વે ઇત્પદાવિદન્નિહિતા યજ્ઞિયાસઃ । તેભી રક્ષન્તે અમૃતં સજોષાઃ પશૂઞ્ચ સ્થાતૄઞ્ચરથં ચ પાહિ
જ્યારે યજ્ઞયોગ્યોએ તારા અંદર છુપાયેલા ત્રણ વખત સાત પગલાં શોધ્યા, ત્યારે એ બધાએ મળીને અમરનું રક્ષણ કર્યું; ગાયો, ઊભેલા અને ચાલતા પ્રાણીઓ અને રથનું રક્ષણ કર.
વિદ્વાઁ અગ્ને વયુનાનિ ક્ષિતીનાં વ્યાનુષક્છુરુધો જીવસે ધાઃ । અન્તર્વિદ્વાઁ અધ્વનો દેવયાનાનતન્દ્રો દૂતો અભવો હવિર્વાટ્
હે અગ્નિ, તું લોકોના માર્ગો જાણે છે, જીવન માટે ભાગ ફાળવે છે; માર્ગો જાણીને, અવિરત, તું દૂત અને હવન લેનાર થયો.
સ્વાધ્યો દિવ આ સપ્ત યહ્વી રાયો દુરો વ્યૃતજ્ઞા અજાનન્ । વિદદ્ગવ્યં સરમા દૃળ્હમૂર્વં યેના નુ કં માનુષી ભોજતે વિટ્
સ્વયંભૂ સાત મહાન નદીઓ આકાશમાંથી, ધનની રીતો જાણીને, બહાર આવી છે; સરમા એ કડક રીતે રક્ષિત ગાયો શોધી લાવી, જેના કારણે માનવ વસાહતદાર પોતાનો ભાગ ભોગવે છે.
આ યે વિશ્વા સ્વપત્યાનિ તસ્થુઃ કૃણ્વાનાસો અમૃતત્વાય ગાતુમ્ । મહ્ના મહદ્ભિઃ પૃથિવી વિ તસ્થે માતા પુત્રૈરદિતિર્ધાયસે વેઃ
જેઓએ સર્વ સ્વામિત્વ સ્થાપ્યા અને અમરત્વનો માર્ગ બનાવ્યો, તેઓ સ્થિર રહ્યા; મહાનતાથી પૃથ્વી મહાનોએ વિસ્તારી; માતા અદિતિ પોતાના પુત્રો સાથે પોષણ માટે સ્થિર થઈ.
અધિ શ્રિયં નિ દધુશ્ચારુમસ્મિન્દિવો યદક્ષી અમૃતા અકૃણ્વન્ । અધ ક્ષરન્તિ સિન્ધવો ન સૃષ્ટાઃ પ્ર નીચીરગ્ને અરુષીરજાનન્
જ્યારે અમરોએ આકાશમાં દિવસો બનાવ્યા, ત્યારે તેમણે અમારે પર સુંદર તેજ મૂક્યું; પછી મુક્ત થયેલી નદીઓ વહે છે, અને લાલવર્ણ વનસ્પતિઓ, હે અગ્નિ, નીચે જન્મે છે.
રયિર્ન યઃ પિતૃવિત્તો વયોધાઃ સુપ્રણીતિશ્ચિકિતુષો ન શાસુઃ । સ્યોનશીરતિથિર્ન પ્રીણાનો હોતેવ સદ્મ વિધતો વિ તારીત્
જે પિતાનું ધન વારસાની જેમ ધરાવે છે, બળ આપે છે, જ્ઞાની માર્ગદર્શક છે, અને મૈત્રીપૂર્ણ મહેમાનની જેમ પ્રસન્ન કરે છે, તે યજમાનને પુરોહિતની જેમ સુરક્ષિતપણે પાર પાડે છે.
દેવો ન યઃ સવિતા સત્યમન્મા ક્રત્વા નિપાતિ વૃજનાનિ વિશ્વા । પુરુપ્રશસ્તો અમતિર્ન સત્ય આત્મેવ શેવો દિધિષાય્યો ભૂત્
જે દેવ સવિતાની જેમ સાચા વિચારથી, ઈચ્છાથી, સર્વ લોકોનું સર્જન કરે છે; જે અનેક દ્વારા પ્રશંસિત છે, સાચા જ્ઞાનવંત છે, અને શુભ આત્માની જેમ ઇચ્છનીય છે.
દેવો ન યઃ પૃથિવીં વિશ્વધાયા ઉપક્ષેતિ હિતમિત્રો ન રાજા । પુરઃસદઃ શર્મસદો ન વીરા અનવદ્યા પતિજુષ્ટેવ નારી
જે દેવ સમાન છે, જે પૃથ્વીને સર્વ રૂપે ધારે છે; જે રાજા અને સારા મિત્ર જેવો રક્ષક છે; જે વીર પુરુષો જેમ આગળ બેઠા છે અને આશ્રય આપે છે; અને જે નિર્દોષ સ્ત્રી જેવી છે જેને પતિએ પ્રેમપૂર્વક સ્વીકારી છે.
તં ત્વા નરો દમ આ નિત્યમિદ્ધમગ્ને સચન્ત ક્ષિતિષુ ધ્રુવાસુ । અધિ દ્યુમ્નં નિ દધુર્ભૂર્યસ્મિન્ભવા વિશ્વાયુર્ધરુણો રયીણામ્
હે અગ્નિ, લોકો ઘરમાં તને સતત પ્રગટાવે છે અને સ્થિર વસાહતોમાં તારી આરાધના કરે છે; તેઓ તારી ઉપર બહુમાન અને વૈભવ ધરાવે છે—તુ સર્વ સંપત્તિનો આધાર અને સહારો બન.
વિ પૃક્ષો અગ્ને મઘવાનો અશ્યુર્વિ સૂરયો દદતો વિશ્વમાયુઃ । સનેમ વાજં સમિથેષ્વર્યો ભાગં દેવેષુ શ્રવસે દધાનાઃ
હે અગ્નિ, દાનશીલોએ પોતાના દાન ફેલાવ્યા છે; જ્ઞાની લોકોએ જીવનનું વિતરણ કર્યું છે; અમે સભામાં બલ પ્રાપ્ત કરીએ અને દેવતાઓમાં આપણો ભાગ આપીને યશ મેળવીએ.
ઋતસ્ય હિ ધેનવો વાવશાનાઃ સ્મદૂધ્નીઃ પીપયન્ત દ્યુભક્તાઃ । પરાવતઃ સુમતિં ભિક્ષમાણા વિ સિન્ધવઃ સમયા સસ્રુરદ્રિમ્
સત્યની ગાયો, ઉત્સુક અને ભરપૂર દુધવાળી, અમને પોષે છે અને દિવસના ફળ વહેંચે છે; તેઓ દૂરથી શુભ ઇચ્છા માંગે છે, નદીઓ જેમ એકઠી થઈને પર્વતને ફાડી કાઢે છે.
ત્વે અગ્ને સુમતિં ભિક્ષમાણા દિવિ શ્રવો દધિરે યજ્ઞિયાસઃ । નક્તા ચ ચક્રુરુષસા વિરૂપે કૃષ્ણં ચ વર્ણમરુણં ચ સં ધુઃ
હે અગ્નિ, તારી કૃપા મેળવવા ઇચ્છુક યજમાનોએ સ્વર્ગમાં યશ સ્થાપ્યું છે; રાત અને પ્રભાત, જુદા-જુદા સ્વરૂપે, કાળાં અને લાલ રંગને રચી એકમાં ભેળવી દીધાં છે.
યાન્રાયે મર્તાન્સુષૂદો અગ્ને તે સ્યામ મઘવાનો વયં ચ । છાયેવ વિશ્વં ભુવનં સિસક્ષ્યાપપ્રિવાન્રોદસી અન્તરિક્ષમ્
હે અગ્નિ, જેમને તું આનંદથી ધન આપે છે, એવા દયાળુ લોકોમાં અમે પણ હોઈએ; તું છાંયાની જેમ આખી દુનિયાની રક્ષા કર, પૃથ્વી, આકાશ અને અંતરિક્ષને સંભાળ.
અર્વદ્ભિરગ્ને અર્વતો નૃભિર્નૄન્વીરૈર્વીરાન્વનુયામા ત્વોતાઃ । ઈશાનાસઃ પિતૃવિત્તસ્ય રાયો વિ સૂરયઃ શતહિમા નો અશ્યુઃ
હે અગ્નિ, તારી મદદથી અમે ઘોડા વડે ઘોડા, માણસ વડે માણસ અને વીર વડે વીરને જીતીએ; પિતૃઓના ધનની માલિક બનીને ઝડપથી સંપત્તિ મેળવીએ અને જ્ઞાની લોકો શતગુણ ધન મેળવે.
એતા તે અગ્ન ઉચથાનિ વેધો જુષ્ટાનિ સન્તુ મનસે હૃદે ચ । શકેમ રાયઃ સુધુરો યમં તેઽધિ શ્રવો દેવભક્તં દધાનાઃ
હે અગ્નિ, હે વિદ્વાન, આ સ્તુતિઓ તારા મન અને હૃદયને પ્રિય લાગે; અમે દેવતાઓની કૃપાથી તારા યશને ધારણ કરીને સ્થિર ધન પ્રાપ્ત કરીએ.
ઉપપ્રયન્તો અધ્વરં મન્ત્રં વોચેમાગ્નયે । આરે અસ્મે ચ શૃણ્વતે
જ્યારે અમે યજ્ઞ તરફ આગળ વધીએ છીએ, ત્યારે આપણે અગ્નિ માટે મંત્ર બોલીએ, જે દૂરથી સાંભળે છે અને અમારું પણ સાંભળે છે.
યઃ સ્નીહિતીષુ પૂર્વ્યઃ સંજગ્માનાસુ કૃષ્ટિષુ । અરક્ષદ્દાશુષે ગયમ્
જે જૂના મિત્રો વચ્ચે પણ સર્વત્ર જાય છે, અને લોકોમાં આવે છે, તે યજમાનના જીવનની રક્ષા કરે છે.
ઉત બ્રુવન્તુ જન્તવ ઉદગ્નિર્વૃત્રહાજનિ । ધનંજયો રણેરણે
લોકો પણ કહો: અગ્નિ, જે વૃત્રને સંહાર કરે છે, જન્મે છે અને યુદ્ધમાં યુદ્ધમાં ધન જીતે છે.
યસ્ય દૂતો અસિ ક્ષયે વેષિ હવ્યાનિ વીતયે । દસ્મત્કૃણોષ્યધ્વરમ્
જેના ઘરમાં તું દૂત છે, તેના હવનોProsperity માટે લાવે છે; તું અમારું યજ્ઞ પૂર્ણ કરે છે.