અસ્ય પ્રત્નામનુ દ્યુતં શુક્રં દુદુહ્રે અહ્રયઃ । પયઃ સહસ્રસામૃષિમ્
આ સોમનો જૂનો અને તેજસ્વી રસ, અહોરાત્રે મહેનત કરનારા દેવોએ દૂધની જેમ દોહી લીધો છે; એ હજારો ધારોવાળો, પ્રકાશમય સોમ છે.
અયં સૂર્ય ઇવોપદૃગયં સરાંસિ ધાવતિ । સપ્ત પ્રવત આ દિવમ્
આ સોમ સૂર્યની જેમ ચારે બાજુ જુએ છે; એ નદીઓમાં વહે છે અને સાતે પ્રવાહથી આકાશ સુધી પહોંચે છે.
અયં વિશ્વાનિ તિષ્ઠતિ પુનાનો ભુવનોપરિ । સોમો દેવો ન સૂર્યઃ
આ શુદ્ધ થયેલો સોમ દેવ, બધા જગતોથી ઉપર ઊભો છે; એ સૂર્ય નથી, પણ સોમ દેવ છે.
પરિ ણો દેવવીતયે વાજાઁ અર્ષસિ ગોમતઃ । પુનાન ઇન્દવિન્દ્રયુઃ
હે શુદ્ધ થયેલા સોમ, તું અમને દેવમય સહાય માટે, ગાયવાળી સંપત્તિ સાથે, ચારે બાજુથી વહે; તું ઇન્દ્રને પ્રિય છે.
યવંયવં નો અન્ધસા પુષ્ટમ્પુષ્ટં પરિ સ્રવ । સોમ વિશ્વા ચ સૌભગા
હે સોમ, તું અમને વારંવાર તારા રસથી પોષણ આપ અને સર્વ પ્રકારના સુખ-સૌભાગ્ય આપ.
ઇન્દો યથા તવ સ્તવો યથા તે જાતમન્ધસઃ । નિ બર્હિષિ પ્રિયે સદઃ
હે ઇંદુ, જેમ તારી સ્તુતિ થાય છે અને જેમ તારો રસ ઉત્પન્ન થાય છે, તેમ તું પ્રિય બરખાસણ પર સ્થિર થા.
ઉત નો ગોવિદશ્વવિત્પવસ્વ સોમાન્ધસા । મક્ષૂતમેભિરહભિઃ
હે સોમ, તું તારા રસથી અમને ગાયો અને ઘોડાઓ આપ, અને આ દિવસોમાં સૌથી ઝડપી બની વહે.
યો જિનાતિ ન જીયતે હન્તિ શત્રુમભીત્ય । સ પવસ્વ સહસ્રજિત્
જે જીતે છે અને ક્યારેય હારે નહીં, જે નિર્ભયતાથી દુશ્મનને હરાવે છે—એવી રીતે, હે સોમ, તું હજારોમાં વિજયી બની વહે.
પરિ સોમ ઋતં બૃહદાશુઃ પવિત્રે અર્ષતિ । વિઘ્નન્રક્ષાંસિ દેવયુઃ
હે સોમ, તું ઝડપથી અને વિશાળપણે, સત્યના માર્ગે, છાણમાંથી વહે છે; તું દુષ્ટ શક્તિઓને દૂર કરે છે અને દેવમય છે.
યત્સોમો વાજમર્ષતિ શતં ધારા અપસ્યુવઃ । ઇન્દ્રસ્ય સખ્યમાવિશન્
જ્યારે સોમ શક્તિ માટે, શતધારા બની, સતત વહે છે, ત્યારે એ ઇન્દ્રની મિત્રતા પ્રાપ્ત કરે છે.
અભિ ત્વા યોષણો દશ જારં ન કન્યાનૂષત । મૃજ્યસે સોમ સાતયે
દસ કન્યાઓ, કન્યાવર જેવી, તને ઇચ્છે છે; તું, હે સોમ, યજ્ઞ માટે શુદ્ધ થતો છે.
ત્વમિન્દ્રાય વિષ્ણવે સ્વાદુરિન્દો પરિ સ્રવ । નૄન્સ્તોતૄન્પાહ્યંહસઃ
હે ઇંદુ, તું ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ માટે મીઠો બની વહે; સ્તુતિ કરનારા પુરુષોને તું દુઃખથી બચાવ.
પ્ર તે ધારા અસશ્ચતો દિવો ન યન્તિ વૃષ્ટયઃ । અચ્છા વાજં સહસ્રિણમ્
તારી ધારો આકાશમાંથી વરસતા વરસાદ જેવી ઝડપથી દોડે છે, અને ગાય-ઘોડાવાળી સંપત્તિ તરફ જાય છે.
અભિ પ્રિયાણિ કાવ્યા વિશ્વા ચક્ષાણો અર્ષતિ । હરિસ્તુઞ્જાન આયુધા
એ સર્વ મનમોહક ગીતોને જોઈને, પીતળા રંગનો સોમ, પોતાની શક્તિઓને જાગૃત કરી, આગળ વહે છે.
સ મર્મૃજાન આયુભિરિભો રાજેવ સુવ્રતઃ । શ્યેનો ન વંસુ ષીદતિ
એ પોતાની શક્તિથી શુદ્ધ થયેલો, રાજા જેવા ગજની જેમ સ્થિર છે અને વ્રતમાં અડગ છે; બાજ જેવી ઊંચે બેઠો છે.
સ નો વિશ્વા દિવો વસૂતો પૃથિવ્યા અધિ । પુનાન ઇન્દવા ભર
એ શુદ્ધ થયેલો સોમ અમને આકાશ અને પૃથ્વી પરથી સર્વ પ્રકારના ધન આપે.
તરત્સ મન્દી ધાવતિ ધારા સુતસ્યાન્ધસઃ । તરત્સ મન્દી ધાવતિ
એ આનંદદાયક સોમ, દબાયેલા રસની ધારો બની ઝડપથી વહે છે; એ આનંદદાયક સોમ, ઝડપથી વહે છે.
ઉસ્રા વેદેતિ મંત્રેણ સમુચ્ચાર્ય તતઃ પરમ્॥ બ્રાહ્મણેભ્યઃ પ્રદાતવ્યા સંવિભજ્ય નરાધિપ॥સ્કન્દપુ. [https://sa.wikisource.org/s/fr9 ૬.૨૬૮.૩૦]॥ઉસ્રા વેદ વસૂનાં મર્તસ્ય દેવ્યવસઃ । તરત્સ મન્દી ધાવતિ
ઉષા સ્તુતિથી જાણે છે, પછી રાજાએ બ્રાહ્મણોને ધન વહેંચવું જોઈએ. ઉષા, માનવોના ધનની દેવી, ધીમે તેજથી ચમકતી, ઝડપી દોડે છે.
ધ્વસ્રયોઃ પુરુષન્ત્યોરા સહસ્રાણિ દદ્મહે । તરત્સ મન્દી ધાવતિ
એ બંને પ્રકાશમયમાંથી અમે હજારો દાન કરીએ છીએ; ઉષા ધીમે તેજથી ચમકતી, ઝડપી દોડે છે.
આ યયોસ્ત્રિંશતં તના સહસ્રાણિ ચ દદ્મહે । તરત્સ મન્દી ધાવતિ
એ બંનેમાંથી અમે ત્રીસ સંતાન અને હજારો દાન કરીએ છીએ; ઉષા ધીમે તેજથી ચમકતી, ઝડપી દોડે છે.
પવસ્વ ગોજિદશ્વજિદ્વિશ્વજિત્સોમ રણ્યજિત્ । પ્રજાવદ્રત્નમા ભર
હે સોમ, ગાયો, ઘોડાં, બધું અને યુદ્ધમાં જીતનાર, તું વહે; અમને સંતાનવાળી સંપત્તિ આપ.
પવસ્વાદ્ભ્યો અદાભ્યઃ પવસ્વૌષધીભ્યઃ । પવસ્વ ધિષણાભ્યઃ
તું નિર્ભ્રમ માટે વહે, ઔષધિઓ માટે વહે, અને બુદ્ધિશાળી સ્ત્રીઓ માટે પણ વહે.
ત્વં સોમ પવમાનો વિશ્વાનિ દુરિતા તર । કવિઃ સીદ નિ બર્હિષિ
હે શુદ્ધ સોમ, તું બધા દુઃખો પાર કરી જા; જ્ઞાની બનીને પવિત્ર કુશ પર બેસ.
પવમાન સ્વર્વિદો જાયમાનોઽભવો મહાન્ । ઇન્દો વિશ્વાઁ અભીદસિ
શુદ્ધ થઈને પ્રકાશ લાવનાર, જન્મે ત્યારે તું મહાન થયો; હે ઇંદુ, તું બધાને નજીક જાય છે.
પ્ર ગાયત્રેણ ગાયત પવમાનં વિચર્ષણિમ્ । ઇન્દું સહસ્રચક્ષસમ્
ગાયત્રી છંદથી ગાવો, શુદ્ધ અને બુદ્ધિશાળી, હજાર આંખો ધરાવનારા ઇંદુને.
તં ત્વા સહસ્રચક્ષસમથો સહસ્રભર્ણસમ્ । અતિ વારમપાવિષુઃ
હજારો આંખો અને શક્તિ ધરાવનારા તને, તેઓ અવરોધ પાર કરી ગયા છે.
અતિ વારાન્પવમાનો અસિષ્યદત્કલશાઁ અભિ ધાવતિ । ઇન્દ્રસ્ય હાર્દ્યાવિશન્
શુદ્ધ થઈને, તું અવરોધો પાર કરી લે છે; તું પાત્રો તરફ દોડી, ઇન્દ્રના હૃદયમાં પ્રવેશ કરે છે.
ઇન્દ્રસ્ય સોમ રાધસે શં પવસ્વ વિચર્ષણે । પ્રજાવદ્રેત આ ભર
હે બુદ્ધિશાળી સોમ, ઇન્દ્રની કૃપા માટે વહે; અમને સંતાનવાળી સંપત્તિ આપ.
અયા વીતી પરિ સ્રવ યસ્ત ઇન્દો મદેષ્વા । અવાહન્નવતીર્નવ
આ છાણથી ફરતાં વહે, હે ઇંદુ, જે આનંદ આપે છે; તું નવ નદીઓ નીચે લાવ્યો છે.
પુરઃ સદ્ય ઇત્થાધિયે દિવોદાસાય શમ્બરમ્ । અધ ત્યં તુર્વશં યદુમ્
તુરંત જ, દિવોદાસ માટે, તું શમ્બરનો નાશ કર્યો; પછી તુર્વશ અને યદુનો પણ.