ઇયં યા નીચ્યર્કિણી રૂપા રોહિણ્યા કૃતા । ચિત્રેવ પ્રત્યદર્શ્યાયત્યન્તર્દશસુ બાહુષુ
આ જે નીચી અને તેજસ્વી દેખાય છે, તે રોહિતીની આકારમાં રચાઈ છે; ચમકતી પ્રતિમા જેવી, તે દસ બાહુઓમાં વ્યાપી રહી છે.
પ્રજા હ તિસ્રો અત્યાયમીયુર્ન્યન્યા અર્કમભિતો વિવિશ્રે । બૃહદ્ધ તસ્થૌ ભુવનેષ્વન્તઃ પવમાનો હરિત આ વિવેશ
ત્રણ પેઢીઓ આગળ વધી ગઈ છે, જ્યારે બીજી બધી બાજુથી સ્તુતિમાં પ્રવેશી ગઈ છે; વિશાળ દેવ જગતમાં સ્થિર છે, શુદ્ધિકર્તા, સુવર્ણમય, અંદર પ્રવેશી ગયો છે.
માતા રુદ્રાણાં દુહિતા વસૂનાં સ્વસાદિત્યાનામમૃતસ્ય નાભિઃ । પ્ર નુ વોચં ચિકિતુષે જનાય મા ગામનાગામદિતિં વધિષ્ટ
રુદ્રોની માતા, વસુઓની પુત્રી, આદિત્યોની બહેન અને અમરત્વનું કેન્દ્ર—હું જ્ઞાની લોકો માટે કહું છું: અદિતીને ક્યારેય દુઃખ ન પહોંચાડો, તેને કોઈ નુકસાન ન થાય.
વચોવિદં વાચમુદીરયન્તીં વિશ્વાભિર્ધીભિરુપતિષ્ઠમાનામ્ । દેવીં દેવેભ્યઃ પર્યેયુષીં ગામા માવૃક્ત મર્ત્યો દભ્રચેતાઃ
શબ્દ જાણનારી અને ઉચ્ચારનારી, સર્વ વિચારો સાથે ઘેરાયેલી, દેવીઓમાં ફરતી એ દેવી—અલ્પ બુદ્ધિ ધરાવતો મનુષ્ય એ ગાયને રોકે નહીં.
ત્વમગ્ને બૃહદ્વયો દધાસિ દેવ દાશુષે । કવિર્ગૃહપતિર્યુવા
હે અગ્નિ, તું વિશાળ શક્તિ ધરાવે છે, દેવ, ભક્ત માટે; તું બુદ્ધિશાળી, ઘરનો સ્વામી અને હંમેશા યુવાન છે.
સ ન ઈળાનયા સહ દેવાઁ અગ્ને દુવસ્યુવા । ચિકિદ્વિભાનવા વહ
તારી કૃપા સાથે, હે અગ્નિ અને દેવો, અમને આશીર્વાદ આપો; તું જાણકાર અને તેજસ્વી છે, અમને એકત્ર લાવ.
ત્વયા હ સ્વિદ્યુજા વયં ચોદિષ્ઠેન યવિષ્ઠ્ય । અભિ ષ્મો વાજસાતયે
હે યુવાન અગ્નિ, તારી શક્તિથી પ્રેરિત થઈને, અમે વિજય માટે પ્રયત્ન કરીએ છીએ.
ઔર્વભૃગુવચ્છુચિમપ્નવાનવદા હુવે । અગ્નિં સમુદ્રવાસસમ્
ઔર્વ, ભૃગુ, શુચિ અને અપ્નવાન જેવી રીતે, હું સમુદ્રમાં વસતા અગ્નિને પોકારું છું.
હુવે વાતસ્વનં કવિં પર્જન્યક્રન્દ્યં સહઃ । અગ્નિં સમુદ્રવાસસમ્
હું સમુદ્રમાં વસતા અગ્નિને પોકારું છું, જે પવન જેવી ધ્વનિ ધરાવે છે અને પર્જન્ય જેવી ગર્જના કરતો શક્તિશાળી છે.
આ સવં સવિતુર્યથા ભગસ્યેવ ભુજિં હુવે । અગ્નિં સમુદ્રવાસસમ્
જેમ સવિતા માટે દબાણ થાય છે, જેમ ભાગના હિસ્સા માટે પોકારાય છે, તેમ હું સમુદ્રમાં વસતા અગ્નિને પોકારું છું.
અગ્નિં વો વૃધન્તમધ્વરાણાં પુરૂતમમ્ । અચ્છા નપ્ત્રે સહસ્વતે
અગ્નિ, જે યજ્ઞોને વધારનાર અને બહુ દયાળુ છે, એ મહાન વંશજને અમે આપણા વચનો અર્પણ કરીએ છીએ.
અયં યથા ન આભુવત્ત્વષ્ટા રૂપેવ તક્ષ્યા । અસ્ય ક્રત્વા યશસ્વતઃ
જેમ કારીગર સ્વરૂપ બનાવે છે, તેમ આ અમારે માટે પ્રગટ થયો છે; એ મહિમાવાનના ઇચ્છાથી.
અયં વિશ્વા અભિ શ્રિયોઽગ્નિર્દેવેષુ પત્યતે । આ વાજૈરુપ નો ગમત્
આ અગ્નિ દેવોમાં સ્વામી છે, તે સર્વ શોભાઓને પાર કરે છે; તે અમારે તરફ પુરસ્કારો સાથે આવે.
વિશ્વેષામિહ સ્તુહિ હોતૄણાં યશસ્તમમ્ । અગ્નિં યજ્ઞેષુ પૂર્વ્યમ્
અહીં બધા યજ્ઞકર્તાઓમાં સૌથી પ્રસિદ્ધ, યજ્ઞોમાં પ્રાચીન એવા અગ્નિને સ્તુતિ કરો.
શીરં પાવકશોચિષં જ્યેષ્ઠો યો દમેષ્વા । દીદાય દીર્ઘશ્રુત્તમઃ
પવિત્ર જ્યોતિવાળો, ઘરનો વડીલો, એ અગ્નિ તેજસ્વી છે અને સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધ છે.
તમર્વન્તં ન સાનસિં ગૃણીહિ વિપ્ર શુષ્મિણમ્ । મિત્રં ન યાતયજ્જનમ્
તેજસ્વી અને દ્રઢ એવા, દોડતા ઘોડા જેવો, અને મિત્ર જેવો માર્ગદર્શક એવા અગ્નિની સ્તુતિ કરો.
ઉપ ત્વા જામયો ગિરો દેદિશતીર્હવિષ્કૃતઃ । વાયોરનીકે અસ્થિરન્
સ્ત્રીઓ તારી પાસે હવન સાથે પોતાની વાણી મોકલે છે; તેઓ વાયુના વિસ્તારમાં સ્થિર થઈ છે.
યસ્ય ત્રિધાત્વવૃતં બર્હિસ્તસ્થાવસંદિનમ્ । આપશ્ચિન્નિ દધા પદમ્
જેના ત્રિવિધ કુશ પર મજબૂતીથી બેસાડવામાં આવ્યું છે, ત્યાં જળ પણ પોતાનું પગલું મૂકે છે.
પદં દેવસ્ય મીળ્હુષોઽનાધૃષ્ટાભિરૂતિભિઃ । ભદ્રા સૂર્ય ઇવોપદૃક્
દયાળુ દેવના પગલું, અજેય સહાયથી યુક્ત અને શુભ છે, તે સૂર્ય જેવું દર્શન કરવા યોગ્ય છે.
અગ્ને ઘૃતસ્ય ધીતિભિસ્તેપાનો દેવ શોચિષા । આ દેવાન્વક્ષિ યક્ષિ ચ
અગ્નિ, તું ઘૃતના વિચારો અને તેજથી દેવોને અહીં લાવ અને તેમની પૂજા કર.
તં ત્વાજનન્ત માતરઃ કવિં દેવાસો અઙ્ગિરઃ । હવ્યવાહમમર્ત્યમ્
માતાઓ, દેવો અને અંંગિરસોએ જેમને ઉત્પન્ન કર્યા, એવા કવિ, અમર, હવન લેનારા તું જ છે.
પ્રચેતસં ત્વા કવેઽગ્ને દૂતં વરેણ્યમ્ । હવ્યવાહં નિ ષેદિરે
અગ્નિ, તું બુદ્ધિશાળી, કવિ અને પસંદગીના દૂત તરીકે, હવન લેનારા તરીકે સ્થાપિત થયો છે.
નહિ મે અસ્ત્યઘ્ન્યા ન સ્વધિતિર્વનન્વતિ । અથૈતાદૃગ્ભરામિ તે
મારે પાસે બલિદાન માટે ગાય નથી, કે ભાગ રાખી રાખવાનો છે; છતાં, એવું જ હું તને અર્પણ કરું છું.
યદગ્ને કાનિ કાનિ ચિદા તે દારૂણિ દધ્મસિ । તા જુષસ્વ યવિષ્ઠ્ય
અગ્નિ, અમે તારા માટે જે કાંઠા મૂકીશું, તે બધું તું સ્વીકાર, હે યુવાન.
યદત્ત્યુપજિહ્વિકા યદ્વમ્રો અતિસર્પતિ । સર્વં તદસ્તુ તે ઘૃતમ્
ઉપજિહ્વિકા જે ખાય છે, કે ચીંટી જે પર ચડે છે, એ બધું તારો ઘી બની જાય.
અગ્નિમિન્ધાનો મનસા ધિયં સચેત મર્ત્યઃ । અગ્નિમીધે વિવસ્વભિઃ
જે મનુષ્ય મન અને વિચારથી અગ્નિને પ્રગટાવે છે, તે તેજસ્વીઓ સાથે અગ્નિની સ્તુતિ કરે છે.
અદર્શિ ગાતુવિત્તમો યસ્મિન્વ્રતાન્યાદધુઃ । ઉપો ષુ જાતમાર્યસ્ય વર્ધનમગ્નિં નક્ષન્ત નો ગિરઃ
પથ દર્શનારા શ્રેષ્ઠ, જેમાં નિયમો સ્થિર છે, એ પ્રગટ થયો છે; આર્યના ઘરમાં જન્મેલા, અમારે માટે વૃદ્ધિ લાવનારા અગ્નિની તરફ ગીતો જાય છે.
પ્ર દૈવોદાસો અગ્નિર્દેવાઁ અચ્છા ન મજ્મના । અનુ માતરં પૃથિવીં વિ વાવૃતે તસ્થૌ નાકસ્ય સાનવિ
દિવોદાસપુત્ર અગ્નિ, દેવોએ પોતાના માર્ગથી અમારે તરફ વળ્યા છે; એ પૃથ્વી માતાને વ્યાપી, આકાશની ચોટી પર સ્થિર થયો છે.
યસ્માદ્રેજન્ત કૃષ્ટયશ્ચર્કૃત્યાનિ કૃણ્વતઃ । સહસ્રસાં મેધસાતાવિવ ત્મનાગ્નિં ધીભિઃ સપર્યત
જેની મહિમાથી લોકો કાંપે છે અને જે પ્રશંસાપૂર્વક કર્મ કરે છે, એવા અગ્નિને પોતાના મનથી, જાણે હજારો ખજાનાના માલિકને માન આપીએ તેમ, શ્રદ્ધાપૂર્વક સ્મરણ કરો.
પ્ર યં રાયે નિનીષસિ મર્તો યસ્તે વસો દાશત્ । સ વીરં ધત્તે અગ્ન ઉક્થશંસિનં ત્મના સહસ્રપોષિણમ્
અગ્નિ, તું જેને ધન આપવા ઈચ્છે છે, અને જે માનવ તને ભક્તિપૂર્વક સેવે છે, તેને તું વીરપુત્ર આપે છે, જે સ્તુતિ ગાય છે અને પોતે હજારોને પોષે છે.