ઉક્થવાહસે વિભ્વે મનીષાં દ્રુણા ન પારમીરયા નદીનામ્ । નિ સ્પૃશ ધિયા તન્વિ શ્રુતસ્ય જુષ્ટતરસ્ય કુવિદઙ્ગ વેદત્
સ્તોત્ર વહન કરનાર મહાન માટે, વિચાર નદીઓની જેમ અંત સુધી વહેવા દો; શ્રેષ્ઠ અને સર્વેને ગમતા માટે, બુદ્ધિથી સ્પર્શો—કદાચ એ ધ્યાન આપે.
તદ્વિવિડ્ઢિ યત્ત ઇન્દ્રો જુજોષત્સ્તુહિ સુષ્ટુતિં નમસા વિવાસ । ઉપ ભૂષ જરિતર્મા રુવણ્યઃ શ્રાવયા વાચં કુવિદઙ્ગ વેદત્
જે ઇન્દ્રને પ્રિય છે, એ જાણ; સુંદર સ્તુતિથી તેની પ્રશંસા કર, વંદનાથી તેને બોલાવ; ગાયક, જે અપરાજિત છે તેને શોભાવો, તારી વાણી સંભળાવ—કદાચ એ ધ્યાન આપે.
અવ દ્રપ્સો અંશુમતીમતિષ્ઠદિયાનઃ કૃષ્ણો દશભિઃ સહસ્રૈઃ । આવત્તમિન્દ્રઃ શચ્યા ધમન્તમપ સ્નેહિતીર્નૃમણા અધત્ત
કાળો તપક, દસ હજારથી શોભિત, તેજસ્વી અંશુમતીમાં ઉતર્યો; ઇન્દ્રે પોતાની શક્તિથી તેને પાછો લાવ્યો અને પોતાની બલથી ચિપચિપા દુશ્મનોને દૂર કર્યા.
દ્રપ્સમપશ્યં વિષુણે ચરન્તમુપહ્વરે નદ્યો અંશુમત્યાઃ । નભો ન કૃષ્ણમવતસ્થિવાંસમિષ્યામિ વો વૃષણો યુધ્યતાજૌ
હું એ તપકને અંશુમતી નદીના કિનારે, મેળાવડામાં ફરતો જોયો; આકાશમાં કાળા વાદળ જેવો, હું ઊભો રહ્યો—હે વીરો, યુદ્ધમાં લડો.
અધ દ્રપ્સો અંશુમત્યા ઉપસ્થેઽધારયત્તન્વં તિત્વિષાણઃ । વિશો અદેવીરભ્યાચરન્તીર્બૃહસ્પતિના યુજેન્દ્રઃ સસાહે
પછી એ તપક અંશુમતીની ગોદમાં તેજથી પોતાનું સ્વરૂપ ધરાવતો રહ્યો; અધર્મી લોકો નજીક આવ્યા, પણ ઇન્દ્રે બૃહસ્પતિ સાથે તેમને હરાવ્યા.
ત્વં હ ત્યત્સપ્તભ્યો જાયમાનોઽશત્રુભ્યો અભવઃ શત્રુરિન્દ્ર । ગૂળ્હે દ્યાવાપૃથિવી અન્વવિન્દો વિભુમદ્ભ્યો ભુવનેભ્યો રણં ધાઃ
ઇન્દ્ર, તું જન્મથી જ દુશ્મનવિહિનનો પણ દુશ્મન થયો; તું છુપાયેલી આકાશ અને ધરતી શોધી કાઢી, અને અનેક લોકોથી યુદ્ધ લાવ્યો.
ત્વં હ ત્યદપ્રતિમાનમોજો વજ્રેણ વજ્રિન્ધૃષિતો જઘન્થ । ત્વં શુષ્ણસ્યાવાતિરો વધત્રૈસ્ત્વં ગા ઇન્દ્ર શચ્યેદવિન્દઃ
ઇન્દ્ર, તું તો અપ્રતિમ બળથી વજ્રથી દુશ્મનોને મટાડી નાખે છે; તારા શસ્ત્રોથી તું શુષ્ણને નાશ કર્યો અને તારી શક્તિથી ગાયોને શોધી કાઢી.
ત્વં હ ત્યદ્વૃષભ ચર્ષણીનાં ઘનો વૃત્રાણાં તવિષો બભૂથ । ત્વં સિન્ધૂઁરસૃજસ્તસ્તભાનાન્ત્વમપો અજયો દાસપત્નીઃ
તું, વાઘા જેવો, લોકોમાં, દુશ્મનોનો વિનાશક અને વાદળ જેવો શક્તિશાળી થયો; તું નદીઓને મુક્ત કરી, અવરોધકને અટકાવ્યા અને દાસોની પત્નીઓને જીતવી.
સ સુક્રતૂ રણિતા યઃ સુતેષ્વનુત્તમન્યુર્યો અહેવ રેવાન્ । ય એક ઇન્નર્યપાંસિ કર્તા સ વૃત્રહા પ્રતીદન્યમાહુઃ
જે વિદ્વાન છે, જે સોમરસના પાન સમયે ગર્જના કરે છે, જેને કોઈનો રોષ સમાન નથી, જે સાપની જેમ તેજસ્વી છે—એવો પરાક્રમી, વૃત્રને સંહારનાર, બધાના મતે એકમાત્ર એ જ કહેવાય છે.
સ વૃત્રહેન્દ્રશ્ચર્ષણીધૃત્તં સુષ્ટુત્યા હવ્યં હુવેમ । સ પ્રાવિતા મઘવા નોઽધિવક્તા સ વાજસ્ય શ્રવસ્યસ્ય દાતા
એ વૃત્રવિનાશક ઇન્દ્ર, જે પ્રજાનો આધાર છે, તેને અમે શ્રેષ્ઠ સ્તુતિથી બોલાવીએ છીએ; એ દાતા, અમારો રક્ષક, અમારો વકીલ અને અમને બળ તથા યશ આપનાર બને.
સ વૃત્રહેન્દ્ર ઋભુક્ષાઃ સદ્યો જજ્ઞાનો હવ્યો બભૂવ । કૃણ્વન્નપાંસિ નર્યા પુરૂણિ સોમો ન પીતો હવ્યઃ સખિભ્યઃ
એ વૃત્રવિનાશક ઇન્દ્ર, દાનમાં સમૃદ્ધ, તાજા જન્મેલા, યજ્ઞ માટે યોગ્ય બન્યા; અનેક પુરુષાર્થો કરતા, દબાયેલા સોમ જેવા, એ પોતાના મિત્રોને અર્પણ થનારા છે.
યા ઇન્દ્ર ભુજ આભરઃ સ્વર્વાઁ અસુરેભ્યઃ । સ્તોતારમિન્મઘવન્નસ્ય વર્ધય યે ચ ત્વે વૃક્તબર્હિષઃ
હે ઇન્દ્ર, અમને એ તેજસ્વી બળ આપો, જે અસુરો પાસેથી મેળવ્યું છે; હે દયાળુ, સ્તુતિ કરનાર અને યજ્ઞ માટે કુશ પાથનારને તારો પુરસ્કાર વધાર.
યમિન્દ્ર દધિષે ત્વમશ્વં ગાં ભાગમવ્યયમ્ । યજમાને સુન્વતિ દક્ષિણાવતિ તસ્મિન્તં ધેહિ મા પણૌ
જે ઘોડો, ગાય અને અક્ષય ભાગ તું આપે છે, હે ઇન્દ્ર, એ યજમાનને જ આપજે, જે સોમ પિંચે છે અને દક્ષિણ આપે છે; એ કંજુષને કદી ન આપજે.
ય ઇન્દ્ર સસ્ત્યવ્રતોઽનુષ્વાપમદેવયુઃ । સ્વૈઃ ષ એવૈર્મુમુરત્પોષ્યં રયિં સનુતર્ધેહિ તં તતઃ
હે ઇન્દ્ર, સાચા સંકલ્પવાળા, જે સત્યના માર્ગે ચાલે છે, તું પોતાની શક્તિથી પોષક સંપત્તિ મેળવી છે; એ સમૃદ્ધિ અમને પણ આપ.
યચ્છક્રાસિ પરાવતિ યદર્વાવતિ વૃત્રહન્ । અતસ્ત્વા ગીર્ભિર્દ્યુગદિન્દ્ર કેશિભિઃ સુતાવાઁ આ વિવાસતિ
હે વૃત્રવિનાશક, તું દૂર હોય કે નજીક, જે કાંઈ કરે છે, એ માટે સ્તુતિ કરનાર તેજસ્વી ભજનોથી અને વહાલા મનથી તને સોમયજ્ઞમાં બોલાવે છે.
યદ્વાસિ રોચને દિવઃ સમુદ્રસ્યાધિ વિષ્ટપિ । યત્પાર્થિવે સદને વૃત્રહન્તમ યદન્તરિક્ષ આ ગહિ
તુ જ્યાં હો—આકાશના તેજસ્વી લોકમાં, સમુદ્રની ચોટી પર, પૃથ્વી પર કે અંતરિક્ષમાં—હે વૃત્રવિનાશક, તુ અહીં આવી જા.
સ નઃ સોમેષુ સોમપાઃ સુતેષુ શવસસ્પતે । માદયસ્વ રાધસા સૂનૃતાવતેન્દ્ર રાયા પરીણસા
હે સોમપાન કરનાર, બળના સ્વામી, સોમયજ્ઞ સમયે અમને તારી દયાથી, સત્યથી અને ભરપૂર ધનથી આનંદિત કર, હે ઇન્દ્ર.
મા ન ઇન્દ્ર પરા વૃણગ્ભવા નઃ સધમાદ્યઃ । ત્વં ન ઊતી ત્વમિન્ન આપ્યં મા ન ઇન્દ્ર પરા વૃણક્
હે ઇન્દ્ર, અમને કદી છોડતા નહીં; તુ અમારા સંગી બનીને અમારે સાથે રહેજે. તું અમારો સહાયક છે, તું અમારો સ્વજન છે, અમને કદી છોડતા નહીં.
અસ્મે ઇન્દ્ર સચા સુતે નિ ષદા પીતયે મધુ । કૃધી જરિત્રે મઘવન્નવો મહદસ્મે ઇન્દ્ર સચા સુતે
હે ઇન્દ્ર, આ સોમયજ્ઞ સમયે અમારે સાથે બેઠા રહી મીઠું પાન કર; હે દયાળુ, ઉપાસકને નવી મહાનતા આપ—આ સોમયજ્ઞ સમયે અમારે સાથે રહી.
ન ત્વા દેવાસ આશત ન મર્ત્યાસો અદ્રિવઃ । વિશ્વા જાતાનિ શવસાભિભૂરસિ ન ત્વા દેવાસ આશત
હે પર્વતસમાન બળવાન, દેવો કે મનુષ્યો તારી સરખામણી કરી શક્યા નથી; તારી શક્તિથી તું સર્વે જીવંત પ્રાણીઓ કરતાં મહાન છે—કોઈ દેવ તારી બરાબરી કરી શક્યો નથી.
વિશ્વાઃ પૃતના અભિભૂતરં નરં સજૂસ્તતક્ષુરિન્દ્રં જજનુશ્ચ રાજસે । ક્રત્વા વરિષ્ઠં વર આમુરિમુતોગ્રમોજિષ્ઠં તવસં તરસ્વિનમ્
સર્વે મનુષ્યોના સમૂહોએ વિજયી ઇન્દ્રને પોતાનો રાજા બનાવ્યો છે; સંકલ્પમાં શ્રેષ્ઠ, શ્રેષ્ઠ દાતા, મહાન, અત્યંત બળવાન અને શક્તિશાળી.
સમીં રેભાસો અસ્વરન્નિન્દ્રં સોમસ્ય પીતયે । સ્વર્પતિં યદીં વૃધે ધૃતવ્રતો હ્યોજસા સમૂતિભિઃ
ગાયકોએ એકસાથે અવાજ ઉઠાવ્યો છે કે ઇન્દ્ર સોમપાન કરે; જયારે એ પ્રકાશના સ્વામી બનીને, દૃઢ પ્રતિજ્ઞા સાથે, પોતાની શક્તિઓ સાથે આવે છે.
નેમિં નમન્તિ ચક્ષસા મેષં વિપ્રા અભિસ્વરા । સુદીતયો વો અદ્રુહોઽપિ કર્ણે તરસ્વિનઃ સમૃક્વભિઃ
રથના ચક્રના કાંડા નજરે વળે છે, વિદ્વાનો અવાજ ઉંચો કરે છે; તમારા ભજનકર્તાઓ, નિર્દોષ અને શુભ ઇચ્છાવાળા, પોતાના ગીતોથી, હે બળવાન, તમારા કાન સુધી પહોંચે.
તમિન્દ્રં જોહવીમિ મઘવાનમુગ્રં સત્રા દધાનમપ્રતિષ્કુતં શવાંસિ । મંહિષ્ઠો ગીર્ભિરા ચ યજ્ઞિયો વવર્તદ્રાયે નો વિશ્વા સુપથા કૃણોતુ વજ્રી
હું એ ઇન્દ્રને બોલાવું છું—દયાળુ, પ્રબળ, સર્વ શક્તિઓને ધારણ કરનાર, જેને કોઈ રોકી શકતો નથી; ભજનોથી મહાન, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, વજ્રધારી અમારો માર્ગ સરળ બનાવે.
ત્વં પુર ઇન્દ્ર ચિકિદેના વ્યોજસા શવિષ્ઠ શક્ર નાશયધ્યૈ । ત્વદ્વિશ્વાનિ ભુવનાનિ વજ્રિન્દ્યાવા રેજેતે પૃથિવી ચ ભીષા
હે ઇન્દ્ર, તું તારી મહાશક્તિથી પ્રાચીન દુર્ગોનો નાશ કર્યો છે, હે મહાબળવાન, હે શક્ર, તારા પ્રહારે બધા લોક કંપે છે—આકાશ અને પૃથ્વી પણ ડરે છે.
તન્મ ઋતમિન્દ્ર શૂર ચિત્ર પાત્વપો ન વજ્રિન્દુરિતાતિ પર્ષિ ભૂરિ । કદા ન ઇન્દ્ર રાય આ દશસ્યેર્વિશ્વપ્સ્ન્યસ્ય સ્પૃહયાય્યસ્ય રાજન્
એ સત્ય, હે ઇન્દ્ર, હે વીર, અમને રક્ષે—પાણીની જેમ, હે વજ્રધારી, સર્વ દુઃખ દૂર કર; ક્યારે તું અમને સર્વે ઇચ્છિત અને વિશાળ ધન આપશે, હે રાજા?
ઇન્દ્રાય સામ ગાયત વિપ્રાય બૃહતે બૃહત્ । ધર્મકૃતે વિપશ્ચિતે પનસ્યવે
વિદ્વાન અને મહાન ઇન્દ્ર માટે, જે ધર્મનું પાલન કરે છે અને સર્વેને સ્પષ્ટ રીતે જુએ છે, એના માટે, ભક્તિપૂર્વક ગીત ગાવો, કેમ કે એ પ્રશંસા લાયક છે.
ત્વમિન્દ્રાભિભૂરસિ ત્વં સૂર્યમરોચયઃ । વિશ્વકર્મા વિશ્વદેવો મહાઁ અસિ
હે ઇન્દ્ર, તું સર્વેને જીતનારો છે; તું સૂર્યને પ્રકાશ આપ્યો; તું સર્વનો સર્જક અને સર્વદેવ છે, તું મહાન છે.
વિભ્રાજઞ્જ્યોતિષા સ્વરગચ્છો રોચનં દિવઃ । દેવાસ્ત ઇન્દ્ર સખ્યાય યેમિરે
પ્રભાની સાથે તેજથી ચમકતો, તું સ્વર્ગના પ્રકાશમય લોકમાં જા; હે ઇન્દ્ર, દેવોએ તને મિત્રતા માટે પસંદ કર્યો છે.
એન્દ્ર નો ગધિ પ્રિયઃ સત્રાજિદગોહ્યઃ । ગિરિર્ન વિશ્વતસ્પૃથુઃ પતિર્દિવઃ
હે ઇન્દ્ર, અમારા પ્રિય ઇચ્છા તારી પાસે પહોંચે, હે સત્રાજિત, જે છુપાયેલો નથી અને સર્વ દિશામાં પહોળો છે, તું આકાશનો સ્વામી છે.