અસ્યેદેવ પ્ર રિરિચે મહિત્વં દિવસ્પૃથિવ્યાઃ પર્યન્તરિક્ષાત્ । સ્વરાળિન્દ્રો દમ આ વિશ્વગૂર્તઃ સ્વરિરમત્રો વવક્ષે રણાય
માત્ર તેની મહાનતા સ્વર્ગ, ધરતી અને અંતરિક્ષમાંથી ફેલાઈ; ઈન્દ્ર, બધા સ્થળે પ્રસિદ્ધ, યુદ્ધ માટે પોતાની શક્તિ લીધી, વિજય માટે તેજસ્વી બન્યો.
અસ્યેદેવ શવસા શુષન્તં વિ વૃશ્ચદ્વજ્રેણ વૃત્રમિન્દ્રઃ । ગા ન વ્રાણા અવનીરમુઞ્ચદભિ શ્રવો દાવને સચેતાઃ
તેની શક્તિથી, ઈન્દ્રે પોતાના વજ્રથી સુકાઈ રહેલા વૃત્રને ફાડી નાખ્યો; ગાયોની જેમ, તેણે બંધ થયેલા જળોને મુક્ત કર્યા, અને ચિંતનથી ઉત્સુક માટે મહિમા મેળવ્યો.
અસ્યેદુ ત્વેષસા રન્ત સિન્ધવઃ પરિ યદ્વજ્રેણ સીમયચ્છત્ । ઈશાનકૃદ્દાશુષે દશસ્યન્તુર્વીતયે ગાધં તુર્વણિઃ કઃ
તેણી ગર્જનાથી નદીઓ આનંદિત થાય છે, જ્યારે તે વજ્રથી તેમની દિશાઓ રોકે છે. ભગવાન ઉત્સુક ભક્તને કૃપા આપે છે અને દયાળુ Turvaṇi માટે સમૃદ્ધિ આપે છે.
અસ્મા ઇદુ પ્ર ભરા તૂતુજાનો વૃત્રાય વજ્રમીશાનઃ કિયેધાઃ । ગોર્ન પર્વ વિ રદા તિરશ્ચેષ્યન્નર્ણાંસ્યપાં ચરધ્યૈ
તેણે દુશ્મનને હરાવવા માટે વજ્ર લાવો, હે ભગવાન, અનેક રીતે. ગોદડીના ધારથી પર્વતો ફાડી નાખો, પાણી વહેવા દો જેથી અમારે વસવાટ માટે પૂરતું પાણી મળે.
અસ્યેદુ પ્ર બ્રૂહિ પૂર્વ્યાણિ તુરસ્ય કર્માણિ નવ્ય ઉક્થૈઃ । યુધે યદિષ્ણાન આયુધાન્યૃઘાયમાણો નિરિણાતિ શત્રૂન્
તેણાં પ્રાચીન અને મહાન કાર્યોને નવા સ્તુતિગીતોથી ગાવો. જ્યારે યુદ્ધ માટે શસ્ત્રો ધારણ કરે છે, ત્યારે તે દુશ્મનોને તોફાની રીતે વિખેરી નાખે છે.
અસ્યેદુ ભિયા ગિરયશ્ચ દૃળ્હા દ્યાવા ચ ભૂમા જનુષસ્તુજેતે । ઉપો વેનસ્ય જોગુવાન ઓણિં સદ્યો ભુવદ્વીર્યાય નોધાઃ
તેણી ભયથી મજબૂત પર્વતો અને વિશાળ આકાશ-પૃથ્વી પણ કંપે છે. વિદ્વાનના આસન પાસે પહોંચીને, પ્રેરિત કવિ તરત જ શક્તિથી ભરાઈ જાય છે.
અસ્મા ઇદુ ત્યદનુ દાય્યેષામેકો યદ્વવ્ને ભૂરેરીશાનઃ । પ્રૈતશં સૂર્યે પસ્પૃધાનં સૌવશ્વ્યે સુષ્વિમાવદિન્દ્રઃ
તે ભગવાન, જે વનમાં એકલો હોય ત્યારે પણ અનુસરણ કરવા યોગ્ય છે, સમૃદ્ધિના સ્વામી છે. ઇન્દ્રે સૂર્ય સાથે સ્પર્ધા કરી અને સુવશ્વના ઝડપી ઘોડા જીત્યા.
એવા તે હારિયોજના સુવૃક્તીન્દ્ર બ્રહ્માણિ ગોતમાસો અક્રન્ । ઐષુ વિશ્વપેશસં ધિયં ધાઃ પ્રાતર્મક્ષૂ ધિયાવસુર્જગમ્યાત્
હે ઇન્દ્ર, હારિયોજનાઓ અને ગોતમોએ તારા માટે સુંદર ભજન રચ્યા છે. એમાં સર્વત્ર વ્યાપક બુદ્ધિ સ્થાપિત કર; વિદ્વાન સવારના સમયે તરત જ સમજદારી સાથે આવે.
પ્ર મન્મહે શવસાનાય શૂષમાઙ્ગૂષં ગિર્વણસે અઙ્ગિરસ્વત્ । સુવૃક્તિભિ સ્તુવત ઋગ્મિયાયાર્ચામાર્કં નરે વિશ્રુતાય
અમે શક્તિશાળી અને બલવાન દેવને, અંગિરસના વંશજ ગાયકને, અમારા ભજન અર્પણ કરીએ છીએ. સુંદર સ્તુતિઓથી પ્રાચીન અને પ્રસિદ્ધ વીરની પ્રશંસા કરીએ.
પ્ર વો મહે મહિ નમો ભરધ્વમાઙ્ગૂષ્યં શવસાનાય સામ । યેના નઃ પૂર્વે પિતરઃ પદજ્ઞા અર્ચન્તો અઙ્ગિરસો ગા અવિન્દન્
તમારા મહાન દેવને નમન કરો, શક્તિશાળી દેવને ભજન અર્પણ કરો. એ જ રીતે, અમારા પૂર્વજ અંગિરસોએ ભજનથી ગાયો શોધી કાઢી હતી.
ઇન્દ્રસ્યાઙ્ગિરસાં ચેષ્ટૌ વિદત્સરમા તનયાય ધાસિમ્ । બૃહસ્પતિર્ભિનદદ્રિં વિદદ્ગાઃ સમુસ્રિયાભિર્વાવશન્ત નરઃ
ઇન્દ્ર અને અંગિરસોના પ્રયાસથી સરમાએ પોતાના સંતાન માટે ગાયો શોધી કાઢી. બૃહસ્પતિએ પથ્થર ફાડી ગાયો બહાર કાઢી અને લોકો ઉષા સાથે આનંદિત થયા.
સ સુષ્ટુભા સ સ્તુભા સપ્ત વિપ્રૈઃ સ્વરેણાદ્રિં સ્વર્યો નવગ્વૈઃ । સરણ્યુભિઃ ફલિગમિન્દ્ર શક્ર વલં રવેણ દરયો દશગ્વૈઃ
સુષ્ટુભ અને સ્તોમ, સાત વિદ્વાનો અને નવ ગાયકોથી, શક્તિશાળીએ પથ્થર તોડી નાખ્યો. ઝડપી ગાયકોથી, હે ઇન્દ્ર, તું દસ ગાયક અને તારી ગર્જના સાથે વલને તોડી નાખ્યો.
ગૃણાનો અઙ્ગિરોભિર્દસ્મ વિ વરુષસા સૂર્યેણ ગોભિરન્ધઃ । વિ ભૂમ્યા અપ્રથય ઇન્દ્ર સાનુ દિવો રજ ઉપરમસ્તભાયઃ
અંગિરસો સાથે ભજન ગાઈ, હે આશ્ચર્યજનક દેવ, તું સૂર્ય અને ગાયો સાથે અંધકાર દૂર કર્યો. પૃથ્વીનું વિસ્તરણ કર્યું અને આકાશને અડગ રાખ્યું.
તદુ પ્રયક્ષતમમસ્ય કર્મ દસ્મસ્ય ચારુતમમસ્તિ દંસઃ । ઉપહ્વરે યદુપરા અપિન્વન્મધ્વર્ણસો નદ્યશ્ચતસ્રઃ
તેણું એ સૌથી સ્પષ્ટ અને સુંદર કાર્ય છે. સંગમસ્થળે ચાર મધુર નદીઓ વહેવા લાગી.
દ્વિતા વિ વવ્રે સનજા સનીળે અયાસ્ય સ્તવમાનેભિરર્કૈઃ । ભગો ન મેને પરમે વ્યોમન્નધારયદ્રોદસી સુદંસાઃ
તેણે બે વખત જુના છુપાયેલા દ્વાર ભજનથી ખોલ્યા. પરમ આકાશમાં ભાગાએ વિચાર્યું નહીં, પણ શક્તિશાળીઓએ પૃથ્વી અને આકાશને આધાર આપ્યો.
સનાદ્દિવં પરિ ભૂમા વિરૂપે પુનર્ભુવા યુવતી સ્વેભિરેવૈઃ । કૃષ્ણેભિરક્તોષા રુશદ્ભિર્વપુર્ભિરા ચરતો અન્યાન્યા
પ્રાચીન સમયથી વિશાળ પૃથ્વી અને વિવિધ આકાશ પોતાના સ્વરૂપે ફરી ફરી નવાઈ પામે છે. કાળી અને લાલ ઉષાઓ તેજસ્વી અને વિવિધ રૂપે એક પછી એક ફરે છે.
સનેમિ સખ્યં સ્વપસ્યમાનઃ સૂનુર્દાધાર શવસા સુદંસાઃ । આમાસુ ચિદ્દધિષે પક્વમન્તઃ પયઃ કૃષ્ણાસુ રુશદ્રોહિણીષુ
પુત્રએ પ્રાચીન મિત્રતાનો વિચાર રાખીને શક્તિ અને બુદ્ધિથી આધાર આપ્યો. એમાં તું કાળી અને લાલ, ફળદાયી ગાયોમાં પક્વ દૂધ મૂક્યું.
સનાત્સનીળા અવનીરવાતા વ્રતા રક્ષન્તે અમૃતાઃ સહોભિઃ । પુરૂ સહસ્રા જનયો ન પત્નીર્દુવસ્યન્તિ સ્વસારો અહ્રયાણમ્
પ્રાચીન સમયથી નીચાણ અને ઊંચાણ, પવન અને અમર દેવતાઓ પોતાના બળથી નિયમો જાળવે છે. અનેક હજાર બહેનો, પત્નીઓની જેમ, અશીર્ણને શ્રદ્ધા આપે છે.
સનાયુવો નમસા નવ્યો અર્કૈર્વસૂયવો મતયો દસ્મ દદ્રુઃ । પતિં ન પત્નીરુશતીરુશન્તં સ્પૃશન્તિ ત્વા શવસાવન્મનીષાઃ
પ્રાચીન યુવાનાઓ નમ્રતા અને નવા ભજનથી આશ્ચર્યજનક દેવ પાસે ધન ઈચ્છી પહોંચે છે. જેમ પત્નીઓ પતિને સ્પર્શે છે, તેમ તેજસ્વી અને પ્રકાશમયાઓ તને શક્તિ અને વિચારથી સ્પર્શે છે.
સનાદેવ તવ રાયો ગભસ્તૌ ન ક્ષીયન્તે નોપ દસ્યન્તિ દસ્મ । દ્યુમાઁ અસિ ક્રતુમાઁ ઇન્દ્ર ધીરઃ શિક્ષા શચીવસ્તવ નઃ શચીભિઃ
પ્રાચીન સમયથી, હે આશ્ચર્યજનક દેવ, તારા હાથમાં રહેલી સંપત્તિ કદી ઘટતી નથી કે સમાપ્ત થતી નથી. તું તેજસ્વી અને બુદ્ધિશાળી છે, હે ઇન્દ્ર, સ્થિર છે – અમને પણ તારી જેમ શક્તિ અને કૌશલ્ય આપ.
સનાયતે ગોતમ ઇન્દ્ર નવ્યમતક્ષદ્બ્રહ્મ હરિયોજનાય । સુનીથાય નઃ શવસાન નોધાઃ પ્રાતર્મક્ષૂ ધિયાવસુર્જગમ્યાત્
હે ઇન્દ્ર, ગૌતમના ભજન તારા માટે ફરીથી ગવાય છે; તારા પીળા જોતાવાળા ઘોડાઓ માટે અમારી પ્રાર્થના રચાય છે. હે બળવાન, તારી શક્તિથી અમને સારું માર્ગદર્શન આપ; હે દયાળુ અને વિદ્વાન, તું વહેલી સવારમાં ઝડપથી અમારી પાસે આવ.
ત્વં મહાઁ ઇન્દ્ર યો હ શુષ્મૈર્દ્યાવા જજ્ઞાનઃ પૃથિવી અમે ધાઃ । યદ્ધ તે વિશ્વા ગિરયશ્ચિદભ્વા ભિયા દૃળ્હાસઃ કિરણા નૈજન્
હે મહાન ઇન્દ્ર, તું તારી શક્તિથી આકાશને ઉત્પન્ન કર્યો અને ધરતીને સ્થિર કરી. જ્યારે તું તારી તાકાતથી પર્વતોને પણ તોડી નાખે છે, ત્યારે મજબૂત પર્વતો પણ ડરીને કાંપી ઉઠે છે.
આ યદ્ધરી ઇન્દ્ર વિવ્રતા વેરા તે વજ્રં જરિતા બાહ્વોર્ધાત્ । યેનાવિહર્યતક્રતો અમિત્રાન્પુર ઇષ્ણાસિ પુરુહૂત પૂર્વીઃ
જ્યારે તારા બે ઘોડા જોડાય છે, ત્યારે ગાયક તારા હાથમાં વજ્ર મૂકે છે. એ વજ્રથી, હે અજેય અને બહુવાર પૂજાયેલા, તું ઘણા દુશ્મનના કિલ્લાઓ તોડી નાખે છે.
ત્વં સત્ય ઇન્દ્ર ધૃષ્ણુરેતાન્ત્વમૃભુક્ષા નર્યસ્ત્વં ષાટ્ । ત્વં શુષ્ણં વૃજને પૃક્ષ આણૌ યૂને કુત્સાય દ્યુમતે સચાહન્
હે ઇન્દ્ર, તું સાચો છે, તારા કામોમાં દઢ છે; તું હવનનો આનંદ માણે છે, તું વીર અને બળવાન છે. તું યુદ્ધના મેદાનમાં શુષ્ણને હરાવ્યો અને યુવાન અવસ્થામાં તેજસ્વી કુત્સાને મદદ કરી.
ત્વં હ ત્યદિન્દ્ર ચોદીઃ સખા વૃત્રં યદ્વજ્રિન્વૃષકર્મન્નુભ્નાઃ । યદ્ધ શૂર વૃષમણઃ પરાચૈર્વિ દસ્યૂઁર્યોનાવકૃતો વૃથાષાટ્
હે ઇન્દ્ર, મિત્રો દ્વારા પ્રેરિત થઈને, તું વજ્રધારી અને શક્તિશાળી બનીને વૃત્રને હરાવ્યો. હે વીર, જ્યારે તું યુદ્ધની ઇચ્છાથી દાસ્યુઓને દૂર હાંકી કાઢે છે, ત્યારે તું તેમને ઢીલા થયેલા ભૂસાની જેમ વિખેરી દે છે.
ત્વં હ ત્યદિન્દ્રારિષણ્યન્દૃળ્હસ્ય ચિન્મર્તાનામજુષ્ટૌ । વ્યસ્મદા કાષ્ઠા અર્વતે વર્ઘનેવ વજ્રિઞ્છ્નથિહ્યમિત્રાન્
હે ઇન્દ્ર, તું દુશ્મનોનો વિનાશક છે, તું મજબૂત અને અમને ન ગમતા મનુષ્યોને પણ હરાવે છે. હે વજ્રધારી, તું અમારી માટે દુશ્મનોને એ રીતે કાપી નાખે છે જેમ લાકડકાટો વૃક્ષો કાપે છે.
ત્વાં હ ત્યદિન્દ્રાર્ણસાતૌ સ્વર્મીળ્હે નર આજા હવન્તે । તવ સ્વધાવ ઇયમા સમર્ય ઊતિર્વાજેષ્વતસાય્યા ભૂત્
હે ઇન્દ્ર, ધન મેળવવા અને કીર્તિ માટેની સ્પર્ધામાં માણસો તને બોલાવે છે. તારી પોતાની શક્તિથી, આ સહાય અમને મળે અને તારો આશીર્વાદ અમારા યુદ્ધોમાં ક્યારેય ઓછો ન થાય.
ત્વં હ ત્યદિન્દ્ર સપ્ત યુધ્યન્પુરો વજ્રિન્પુરુકુત્સાય દર્દઃ । બર્હિર્ન યત્સુદાસે વૃથા વર્ગંહો રાજન્વરિવઃ પૂરવે કઃ
હે ઇન્દ્ર, યુદ્ધ કરતાં તું પુરુકુત્સા માટે તારા વજ્રથી સાત કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા. જેમ તું સુદાસ માટે દુશ્મન ટોળીને વિખેરી દીધા, તેમ રાજા, તું પૂરુ માટે વિશાળ જગ્યા આપી.
ત્વં ત્યાં ન ઇન્દ્ર દેવ ચિત્રામિષમાપો ન પીપયઃ પરિજ્મન્ । યયા શૂર પ્રત્યસ્મભ્યં યંસિ ત્મનમૂર્જં ન વિશ્વધ ક્ષરધ્યૈ
હે ઇન્દ્ર, તું અમારે માટે આ તેજસ્વી દાનોથી ભરપૂર છે, જેમ પાણી પોતાની ધારા સાથે વહે છે. હે વીર, તું આ દાનોથી અમને સર્વત્ર રક્ષે છે; તારી શક્તિ અમને પોષણની જેમ હંમેશા મળે.
અકારિ ત ઇન્દ્ર ગોતમેભિર્બ્રહ્માણ્યોક્તા નમસા હરિભ્યામ્ । સુપેશસં વાજમા ભરા નઃ પ્રાતર્મક્ષૂ ધિયાવસુર્જગમ્યાત્
હે ઇન્દ્ર, ગૌતમોએ તારા માટે આ સ્તુતિઓ શ્રદ્ધાપૂર્વક ગાઈ છે, તારા ઘોડાઓ માટે નમન સાથે બોલી છે. અમને સુંદર સંપત્તિ આપ; હે વિદ્વાન અને દયાળુ, તું વહેલી સવારમાં ઝડપથી અમારી પાસે આવ.