આત્મા તે વાતો રજ આ નવીનોત્પશુર્ન ભૂર્ણિર્યવસે સસવાન્ । અન્તર્મહી બૃહતી રોદસીમે વિશ્વા તે ધામ વરુણ પ્રિયાણિ
તમારો શ્વાસ પવન છે, તમારો વસ્ત્ર આકાશ છે, જે હંમેશા નવીન રહે છે; તમારી શક્તિ ઘોડા જેવી મજબૂત અને ઝડપી છે. વિશાળ ધરતી અને આકાશમાં, વરુણ, તમારા બધા પ્રિય નિવાસો છે.
પરિ સ્પશો વરુણસ્ય સ્મદિષ્ટા ઉભે પશ્યન્તિ રોદસી સુમેકે । ઋતાવાનઃ કવયો યજ્ઞધીરાઃ પ્રચેતસો ય ઇષયન્ત મન્મ
વરુણ દ્વારા નિર્ધારિત સીમાઓને ધરતી અને આકાશ બંને સ્પષ્ટપણે જુએ છે. સત્યનિષ્ઠ, જ્ઞાની અને યજ્ઞમાં તત્પર મનુષ્યો, જે સમજદારી ધરાવે છે, તેઓ તેની ઈચ્છા સમજવા પ્રયત્ન કરે છે.
ઉવાચ મે વરુણો મેધિરાય ત્રિઃ સપ્ત નામાઘ્ન્યા બિભર્તિ । વિદ્વાન્પદસ્ય ગુહ્યા ન વોચદ્યુગાય વિપ્ર ઉપરાય શિક્ષન્
વરુણે વિચારશીલને કહ્યું: ગાય ત્રણ વખત સાત નામ ધરાવે છે. માર્ગના રહસ્યને જાણીને પણ, તે કહેતો નથી; પ્રેરિત મનુષ્ય આવનારા યુગ માટે શીખે છે.
તિસ્રો દ્યાવો નિહિતા અન્તરસ્મિન્તિસ્રો ભૂમીરુપરાઃ ષડ્વિધાનાઃ । ગૃત્સો રાજા વરુણશ્ચક્ર એતં દિવિ પ્રેઙ્ખં હિરણ્યયં શુભે કમ્
ત્રણ આકાશ અંદર સ્થિત છે, ત્રણ ધરતી ઉપર છે, એમ છ ભાગમાં વિભાજિત છે. વિદ્વાન રાજા વરુણે આ સોનાની ઝૂલાની રચના કરી છે, જે આકાશમાં તેજસ્વી રીતે ઝૂલતી છે.
અવ સિન્ધું વરુણો દ્યૌરિવ સ્થાદ્દ્રપ્સો ન શ્વેતો મૃગસ્તુવિષ્માન્ । ગમ્ભીરશંસો રજસો વિમાનઃ સુપારક્ષત્રઃ સતો અસ્ય રાજા
વરુણ, આકાશ જેવો, નદી ઉપર ઊભો છે; તેજસ્વી, સફેદ અને ઝડપી પ્રાણી, બિંદુ જેવું શક્તિશાળી, તેનું છે. ઊંડા વિચાર સાથે, તે સમગ્ર જગતને જુએ છે; તેની રાજસત્તા ઉત્તમ છે, તે સર્વનો રાજા છે.
યો મૃળયાતિ ચક્રુષે ચિદાગો વયં સ્યામ વરુણે અનાગાઃ । અનુ વ્રતાન્યદિતેરૃધન્તો યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
જે પાપી પર પણ દયા કરે છે, એ વરુણ, અમે તમારા સમક્ષ નિર્દોષ બનીએ. અદિતિના નિયમોનું પાલન કરતા, શક્તિમાં વૃદ્ધિ કરતા, તમે હંમેશાં અમને શુભ આશીર્વાદથી રક્ષો.
પ્ર શુન્ધ્યુવં વરુણાય પ્રેષ્ઠાં મતિં વસિષ્ઠ મીળ્હુષે ભરસ્વ । ય ઈમર્વાઞ્ચં કરતે યજત્રં સહસ્રામઘં વૃષણં બૃહન્તમ્
વશિષ્ઠ, તું વરુણને શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ અર્પણ કર, જે દાતા છે, નજીકમાં છે, પૂજ્ય છે, હજારો દાન આપે છે, શક્તિશાળી અને મહાન છે.
અધા ન્વસ્ય સંદૃશં જગન્વાનગ્નેરનીકં વરુણસ્ય મંસિ । સ્વર્યદશ્મન્નધિપા ઉ અન્ધોઽભિ મા વપુર્દૃશયે નિનીયાત્
પછી, તેની દૃષ્ટિ જોઈને, હું અગ્નિની હાજરી અને વરુણના વિચાર સુધી પહોંચ્યો છું. જે સ્વર્ગીય આહાર ધરાવે છે, પોષણના સ્વામી છે, તેઓ પોતાનું રૂપ મને દર્શાવે.
આ યદ્રુહાવ વરુણશ્ચ નાવં પ્ર યત્સમુદ્રમીરયાવ મધ્યમ્ । અધિ યદપાં સ્નુભિશ્ચરાવ પ્ર પ્રેઙ્ખ ઈઙ્ખયાવહૈ શુભે કમ્
જ્યારે હું અને વરુણ નાવમાં ચઢ્યા, જ્યારે અમે સમુદ્રના મધ્યમાં ગયા, જ્યારે અમે પાણીમાં પડછાંથી ચાલ્યા, ત્યારે તેજસ્વી ઝૂલો ઝૂલાવીએ.
વસિષ્ઠં હ વરુણો નાવ્યાધાદૃષિં ચકાર સ્વપા મહોભિઃ । સ્તોતારં વિપ્રઃ સુદિનત્વે અહ્નાં યાન્નુ દ્યાવસ્તતનન્યાદુષાસઃ
વરુણે વશિષ્ઠને નાવમાંથી ઋષિ બનાવ્યા; મહાન શક્તિથી જ્ઞાની બનાવ્યા. સ્તુતિ કરનાર, પ્રેરિતને શુભ દિવસો આપ્યા, જેને આકાશ અને ઉષા વિસ્તારે છે.
ક્વ ત્યાનિ નૌ સખ્યા બભૂવુઃ સચાવહે યદવૃકં પુરા ચિત્ । બૃહન્તં માનં વરુણ સ્વધાવઃ સહસ્રદ્વારં જગમા ગૃહં તે
હવે ક્યાં છે એ અમારી મિત્રતાઓ, જેમની સાથે અમે કદીક મળતા હતા, પ્રાચીન સમયમાં પણ? હે વરુણ, મહાન અને સ્વયંભર, હું તમારા હજારો દ્વારવાળા ઘરમાં પહોંચી ગયો છું.
ય આપિર્નિત્યો વરુણ પ્રિયઃ સન્ત્વામાગાંસિ કૃણવત્સખા તે । મા ત એનસ્વન્તો યક્ષિન્ભુજેમ યન્ધિ ષ્મા વિપ્ર સ્તુવતે વરૂથમ્
જે તમારો સદા પ્રિય મિત્ર છે, હે વરુણ, અને ભૂલ કરે છે, તે તમારો સાથી બને. અમે પાપી બનીને તમારો ક્રોધ ભોગવીએ નહીં; જે કવિ તમારી સ્તુતિ કરે છે, તેને રક્ષણ આપો.
ધ્રુવાસુ ત્વાસુ ક્ષિતિષુ ક્ષિયન્તો વ્યસ્મત્પાશં વરુણો મુમોચત્ । અવો વન્વાના અદિતેરુપસ્થાદ્યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
અમે આ સ્થિર વસવાટસ્થળોમાં રહેતાં, અમારે ઉપરના બંધનમાંથી વરુણ દેવ અમને મુક્ત કરે. જે લોકો કૃપા મેળવવા પ્રયત્ન કરે છે, તેઓ અદિતિ માતાના આશ્રયમાં જાય. તમે હંમેશા અમને કલ્યાણથી રક્ષો.
મો ષુ વરુણ મૃન્મયં ગૃહં રાજન્નહં ગમમ્ । મૃળા સુક્ષત્ર મૃળય
હે વરુણ રાજા, મને માટીના ઘર તરફ ન જવું પડે એવી કૃપા કરજો. હે મહાન શાસક, દયા રાખો, કૃપા કરો.
યદેમિ પ્રસ્ફુરન્નિવ દૃતિર્ન ધ્માતો અદ્રિવઃ । મૃળા સુક્ષત્ર મૃળય
હું જો કંપતી વાસણ જેવો અસ્થિર થઈ જાઉં, તો હે ગર્જનારા, હે મહાન શાસક, દયા રાખો, કૃપા કરો.
ક્રત્વઃ સમહ દીનતા પ્રતીપં જગમા શુચે । મૃળા સુક્ષત્ર મૃળય
જ્યારે મારી મનોબળ ડગે છે અને હું ભટકી જાઉં, ત્યારે હે પાવન, હે મહાન શાસક, દયા રાખો, કૃપા કરો.
અપાં મધ્યે તસ્થિવાંસં તૃષ્ણાવિદજ્જરિતારમ્ । મૃળા સુક્ષત્ર મૃળય
જ્યારે હું પાણી વચ્ચે ઊભો રહીને તરસ્યો અને વૃદ્ધ થઈ જાઉં, ત્યારે હે મહાન શાસક, દયા રાખો, કૃપા કરો.
યત્કિં ચેદં વરુણ દૈવ્યે જનેઽભિદ્રોહં મનુષ્યાશ્ચરામસિ । અચિત્તી યત્તવ ધર્મા યુયોપિમ મા નસ્તસ્માદેનસો દેવ રીરિષઃ
હે વરુણ, અમે માનવો દેવવ્યવસ્થામાં જાણતા કે અજાણતા જે પણ દોષ કરીએ, એ પાપ, હે દેવ, અમને દુઃખ ન આપે એવી કૃપા કરો.
પ્ર વીરયા શુચયો દદ્રિરે વામધ્વર્યુભિર્મધુમન્તઃ સુતાસઃ । વહ વાયો નિયુતો યાહ્યચ્છા પિબા સુતસ્યાન્ધસો મદાય
પવિત્ર અને મધુર પાન અર્પણકર્તાઓએ ઉત્સાહથી આપ્યાં છે; હે વાયુ, તમારી ટીમ સાથે આવો અને આનંદ માટે સોમ રસ પીઓ.
ઈશાનાય પ્રહુતિં યસ્ત આનટ્ છુચિં સોમં શુચિપાસ્તુભ્યં વાયો । કૃણોષિ તં મર્ત્યેષુ પ્રશસ્તં જાતોજાતો જાયતે વાજ્યસ્ય
હે શાસક વાયુ, જે તમારી આરાધના કરે છે તે તમને શુદ્ધ સોમ અર્પે છે; તમે તેને લોકોમાં પ્રસિદ્ધ કરો છો, અને દરેક જન્મે ઉત્સાહી માટે ઇનામ મળે છે.
રાયે નુ યં જજ્ઞતૂ રોદસીમે રાયે દેવી ધિષણા ધાતિ દેવમ્ । અધ વાયું નિયુતઃ સશ્ચત સ્વા ઉત શ્વેતં વસુધિતિં નિરેકે
જે માટે આ બંને જગત સંપત્તિ માટે જન્મ્યાં છે, જેને દેવી ધિષણા ધન આપે છે; ત્યારબાદ વાયુની ટીમો જોડાય છે અને તેજસ્વી, ધન આપનાર જોડાય છે.
ઉચ્છન્નુષસઃ સુદિના અરિપ્રા ઉરુ જ્યોતિર્વિવિદુર્દીધ્યાનાઃ । ગવ્યં ચિદૂર્વમુશિજો વિ વવ્રુસ્તેષામનુ પ્રદિવઃ સસ્રુરાપઃ
ઉષાઓ ઉગીને સુંદર દિવસો લાવે છે, તેજ ફેલાવે છે; ગાયો પણ વિશાળ મેદાનમાં ફેલાઈ ગઈ છે, અને પાણી પોતપોતાના માર્ગે વહે છે.
તે સત્યેન મનસા દીધ્યાનાઃ સ્વેન યુક્તાસઃ ક્રતુના વહન્તિ । ઇન્દ્રવાયૂ વીરવાહં રથં વામીશાનયોરભિ પૃક્ષઃ સચન્તે
તેઓ સાચી ભાવનાથી તેજસ્વી છે, પોતાની ઇચ્છાથી જોડાયેલા છે, તેઓ ઇન્દ્ર અને વાયુનો વીરોથી ભરેલો રથ ખેંચે છે; ઝડપી ટીમો ભગવાન માટે જોડાય છે.
ઈશાનાસો યે દધતે સ્વર્ણો ગોભિરશ્વેભિર્વસુભિર્હિરણ્યૈઃ । ઇન્દ્રવાયૂ સૂરયો વિશ્વમાયુરર્વદ્ભિર્વીરૈઃ પૃતનાસુ સહ્યુઃ
જે શાસકો પાસે સૂર્ય, ગાયો, ઘોડા, ધન અને સોનુ છે; ઇન્દ્ર અને વાયુ, મહાન વીરોએ યુદ્ધમાં પોતાના ઘોડા અને વીરોથી બધું જીત્યું છે.
અર્વન્તો ન શ્રવસો ભિક્ષમાણા ઇન્દ્રવાયૂ સુષ્ટુતિભિર્વસિષ્ઠાઃ । વાજયન્તઃ સ્વવસે હુવેમ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
ઝડપી ઘોડા જેમ કીર્તિ શોધે છે, તેમ, હે ઇન્દ્ર અને વાયુ, વસિષ્ઠો સુંદર સ્તુતિથી તમારી પ્રશંસા કરે છે; અમને શક્તિ આપો, સુખ માટે અમે તમને બોલાવીએ છીએ—તમે હંમેશા અમને કલ્યાણથી રક્ષો.
કુવિદઙ્ગ નમસા યે વૃધાસઃ પુરા દેવા અનવદ્યાસ આસન્ । તે વાયવે મનવે બાધિતાયાવાસયન્નુષસં સૂર્યેણ
કોણ જાણે, તે પ્રાચીન દેવતાઓ, નિર્દોષ અને શક્તિશાળી, ભક્તિથી પૂજાયા હતા; તેમણે વાયુ અને દુઃખી મનુ માટે, સૂર્ય સાથે ઉષાને ઉગાડી.
ઉશન્તા દૂતા ન દભાય ગોપા માસશ્ચ પાથઃ શરદશ્ચ પૂર્વીઃ । ઇન્દ્રવાયૂ સુષ્ટુતિર્વામિયાના માર્ડીકમીટ્ટે સુવિતં ચ નવ્યમ્
પ્રભાત જેવા તેજસ્વી દૂતો, ભ્રમિત ન થનારા રક્ષકો, મહિના અને અનેક ઋતુઓનું રક્ષણ કરતા; હે ઇન્દ્ર અને વાયુ, તમારી સ્તુતિ હંમેશા નવી છે, હું તમારી કૃપા અને તાજું સુખ માંગું છું.
પીવોઅન્નાઁ રયિવૃધઃ સુમેધાઃ શ્વેતઃ સિષક્તિ નિયુતામભિશ્રીઃ । તે વાયવે સમનસો વિ તસ્થુર્વિશ્વેન્નરઃ સ્વપત્યાનિ ચક્રુઃ
આહારથી સમૃદ્ધ, ધન વધારનાર, બુદ્ધિશાળી અને તેજસ્વી, ટીમોની મહિમા ભરપૂર છે; તેઓ વાયુ માટે એક મનથી ઉભા રહ્યા, બધા પુરુષોએ પોતાના શાસક તરીકે કાર્ય કર્યું.
યાવત્તરસ્તન્વો યાવદોજો યાવન્નરશ્ચક્ષસા દીધ્યાનાઃ । શુચિં સોમં શુચિપા પાતમસ્મે ઇન્દ્રવાયૂ સદતં બર્હિરેદમ્
જેટલું તમારી દેહની પહોળાઈ છે, જેટલી તમારી શક્તિ છે, જેટલું તમારું દ્રષ્ટિ તેજસ્વી છે, હે ઇન્દ્ર અને વાયુ, શુદ્ધ સોમ આનંદથી પીઓ; આ પવિત્ર કૂશ પર બેસો.
નિયુવાના નિયુત સ્પાર્હવીરા ઇન્દ્રવાયૂ સરથં યાતમર્વાક્ । ઇદં હિ વાં પ્રભૃતં મધ્વો અગ્રમધ પ્રીણાના વિ મુમુક્તમસ્મે
શ્રેષ્ઠ ટીમો જોડીને, હે ઇન્દ્ર અને વાયુ, એક રથ પર આવો; આ તમારી મધુર અર્પણની શ્રેષ્ઠ ભાગ છે, તમારી કૃપા અમારે પર વરસાવો.