અસ્મે ઇન્દ્રો વરુણો મિત્રો અર્યમા દ્યુમ્નં યચ્છન્તુ મહિ શર્મ સપ્રથઃ । અવધ્રં જ્યોતિરદિતેરૃતાવૃધો દેવસ્ય શ્લોકં સવિતુર્મનામહે
ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર અને આર્યમાન અમને મહાન અને વ્યાપક યશ અને રક્ષા આપે; અદિતિનું ખરા પ્રકાશ અને દેવ સવિતૃની સ્તુતિ, અમે માનીએ.
યુવાં નરા પશ્યમાનાસ આપ્યં પ્રાચા ગવ્યન્તઃ પૃથુપર્શવો યયુઃ । દાસા ચ વૃત્રા હતમાર્યાણિ ચ સુદાસમિન્દ્રાવરુણાવસાવતમ્
તમે બંને, હે પુરુષો, જૂની મિત્રતા જોઈ, પશુઓની શોધમાં પૂર્વ તરફ વિશાળ સેના સાથે ગયા; હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, તમે દાસ અને વૃત્રો સામે તથા આર્યો સાથે સુદાસને સહાય આપી.
યત્રા નરઃ સમયન્તે કૃતધ્વજો યસ્મિન્નાજા ભવતિ કિં ચન પ્રિયમ્ । યત્રા ભયન્તે ભુવના સ્વર્દૃશસ્તત્રા ન ઇન્દ્રાવરુણાધિ વોચતમ્
જ્યાં લોકો એકત્ર થાય છે, ધ્વજ ઊંચા કરે છે, જ્યાં લડાઈમાં કશું પણ પ્રિય નથી, જ્યાં તેજસ્વી લોકો ડરે છે, ત્યાં, હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, અમારું સમર્થન કરો.
સં ભૂમ્યા અન્તા ધ્વસિરા અદૃક્ષતેન્દ્રાવરુણા દિવિ ઘોષ આરુહત્ । અસ્થુર્જનાનામુપ મામરાતયોઽર્વાગવસા હવનશ્રુતા ગતમ્
પૃથ્વીના અંત, અંધકારથી ઢંકાયેલા, તમે જોયા, હે ઇન્દ્ર અને વરુણ; તમારો અવાજ આકાશ સુધી પહોંચ્યો; દુશ્મનો સ્થિર ન રહે, સહાય સાથે નજીક આવો, તમે જે બોલાવવાનું સાંભળો છો.
ઇન્દ્રાવરુણા વધનાભિરપ્રતિ ભેદં વન્વન્તા પ્ર સુદાસમાવતમ્ । બ્રહ્માણ્યેષાં શૃણુતં હવીમનિ સત્યા તૃત્સૂનામભવત્પુરોહિતિઃ
હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, તમારી અપરાજિત હથિયારો વડે, ભેદ કરીને, તમે સુદાસને રક્ષ્યા; આ બ્રાહ્મણોની પ્રાર્થના સાંભળો, કારણ કે ત્રિત્સુઓની પુરોહિતી સાચી હતી.
ઇન્દ્રાવરુણાવભ્યા તપન્તિ માઘાન્યર્યો વનુષામરાતયઃ । યુવં હિ વસ્વ ઉભયસ્ય રાજથોઽધ સ્મા નોઽવતં પાર્યે દિવિ
હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, શત્રુઓ અને દુશ્મનો પોતાની શક્તિથી મહાન લોકો પર દબાવ કરે છે; તમે બંને પ્રકારની સંપત્તિના રાજા છો, તેથી અમને પરમ આકાશમાં રક્ષા આપો.
યુવાં હવન્ત ઉભયાસ આજિષ્વિન્દ્રં ચ વસ્વો વરુણં ચ સાતયે । યત્ર રાજભિર્દશભિર્નિબાધિતં પ્ર સુદાસમાવતં તૃત્સુભિઃ સહ
યુદ્ધમાં બંને, ઇન્દ્ર અને વરુણ, તમારે સહાય માટે બોલાવવામાં આવે છે; જ્યાં દસ રાજાઓએ સુદાસને ઘેરી લીધો હતો, ત્યાં તમે ત્રિત્સુઓ સાથે મળીને તેનું રક્ષણ કર્યું.
દશ રાજાનઃ સમિતા અયજ્યવઃ સુદાસમિન્દ્રાવરુણા ન યુયુધુઃ । સત્યા નૃણામદ્મસદામુપસ્તુતિર્દેવા એષામભવન્દેવહૂતિષુ
દસ રાજાઓ એકઠા થયા હતા પણ યજ્ઞ ન કરતા, ઇન્દ્ર અને વરુણ, તેઓ સુદાસને હરાવી શક્યા નહીં; સાચી સ્તુતિ જ પુરુષોની દેવતાઓ માટેની શ્રેષ્ઠ ભેટ બની.
દાશરાજ્ઞે પરિયત્તાય વિશ્વતઃ સુદાસ ઇન્દ્રાવરુણાવશિક્ષતમ્ । શ્વિત્યઞ્ચો યત્ર નમસા કપર્દિનો ધિયા ધીવન્તો અસપન્ત તૃત્સવઃ
દશના પુત્ર સુદાસ ચારેય બાજુથી ઘેરાઈ ગયા ત્યારે, ઇન્દ્ર અને વરુણે, તમે તેમને શક્તિ આપી. જ્યાં ત્રિત્સુઓએ, સફેદ ટોપી પહેરેલા, ભક્તિ અને બુદ્ધિથી વિજય મેળવ્યો.
વૃત્રાણ્યન્યઃ સમિથેષુ જિઘ્નતે વ્રતાન્યન્યો અભિ રક્ષતે સદા । હવામહે વાં વૃષણા સુવૃક્તિભિરસ્મે ઇન્દ્રાવરુણા શર્મ યચ્છતમ્
તમામાંથી એક યુદ્ધમાં દુશ્મનોને હરાવે છે, બીજો હંમેશા નિયમોનું પાલન કરે છે. અમે તમારે, મહાન ઇન્દ્ર અને વરુણ, સુંદર સ્તુતિઓથી પ્રાર્થના કરીએ છીએ—અમને તમારી રક્ષા આપો.
અસ્મે ઇન્દ્રો વરુણો મિત્રો અર્યમા દ્યુમ્નં યચ્છન્તુ મહિ શર્મ સપ્રથઃ । અવધ્રં જ્યોતિરદિતેરૃતાવૃધો દેવસ્ય શ્લોકં સવિતુર્મનામહે
ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર અને અર્યમા અમને મહાન યશ અને વિશાળ રક્ષા આપે. અદિતીનું અવરોધરહિત પ્રકાશ, સત્યને વધારનાર, અને દેવ સવિતાનું દિવ્ય તેજ—આ બધાનું અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ.
આ વાં રાજાનાવધ્વરે વવૃત્યાં હવ્યેભિરિન્દ્રાવરુણા નમોભિઃ । પ્ર વાં ઘૃતાચી બાહ્વોર્દધાના પરિ ત્મના વિષુરૂપા જિગાતિ
હે રાજાઓ ઇન્દ્ર અને વરુણ, હું યજ્ઞમાં ભક્તિ અને હવન સામગ્રીથી તમારી પાસે આવું છું. ઘીનો ધારો, જે તમારા હાથ પર મૂકાયો છે, અનેક રૂપે વહે છે અને બધે ફેલાય છે.
યુવો રાષ્ટ્રં બૃહદિન્વતિ દ્યૌર્યૌ સેતૃભિરરજ્જુભિઃ સિનીથઃ । પરિ નો હેળો વરુણસ્ય વૃજ્યા ઉરું ન ઇન્દ્રઃ કૃણવદુ લોકમ્
તમારું રાજ્ય આકાશ જેટલું વિશાળ અને તેજસ્વી છે, માર્ગદર્શકો અને માર્ગોથી મજબૂતપણે સ્થાપિત છે. વરુણનો રોષ આપણને સ્પર્શે નહીં અને ઇન્દ્ર આપણું જીવન વિસ્તૃત અને સુખમય બનાવે.
કૃતં નો યજ્ઞં વિદથેષુ ચારું કૃતં બ્રહ્માણિ સૂરિષુ પ્રશસ્તા । ઉપો રયિર્દેવજૂતો ન એતુ પ્ર ણ સ્પાર્હાભિરૂતિભિસ્તિરેતમ્
અમારી યજ્ઞવિધિ સૌમ્ય રીતે પૂર્ણ થાય, સભામાં સૌને ભાવે અને અમારા સ્તોત્રો જ્ઞાની લોકોમાં વખાણ પામે. દેવો સાથે ધન-સંપત્તિ અમારી પાસે આવે અને અમને ઉત્તમ સહાયથી દરેક મુશ્કેલી પાર થાય.
અસ્મે ઇન્દ્રાવરુણા વિશ્વવારં રયિં ધત્તં વસુમન્તં પુરુક્ષુમ્ । પ્ર ય આદિત્યો અનૃતા મિનાત્યમિતા શૂરો દયતે વસૂનિ
ઇન્દ્ર અને વરુણ, અમને સર્વત્ર ફેલાયેલું અને ધનથી ભરપૂર સુખ આપો. આદિત્ય, જે અપરિમિત અને પરાક્રમી છે, તે અસત્ય દૂર કરે છે અને અમને અનેક રત્નો આપે છે.
ઇયમિન્દ્રં વરુણમષ્ટ મે ગીઃ પ્રાવત્તોકે તનયે તૂતુજાના । સુરત્નાસો દેવવીતિં ગમેમ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
આ આઠ પદની સ્તુતિ મેં ઇન્દ્ર અને વરુણ માટે ગાઈ છે, સંતાન અને વંશની સમૃદ્ધિ માટે. અમે શુભ દાનોથી શોભાયમાન બનીને દૈવી ઉપાસનામાં પહોંચી જઈએ અને તમે હંમેશા અમારો કલ્યાણથી રક્ષણ કરો.
પુનીષે વામરક્ષસં મનીષાં સોમમિન્દ્રાય વરુણાય જુહ્વત્ । ઘૃતપ્રતીકામુષસં ન દેવીં તા નો યામન્નુરુષ્યતામભીકે
હું મારી શુદ્ધ અને સમજદાર પ્રાર્થના દ્વારા ઈન્દ્ર અને વરુણ માટે સોમરસ અર્પણ કરું છું. જેમ ઉષા દેવી ઘીથી શોભાયમાન થાય છે, એ રીતે તે અમારે તરફ આવે અને અમને વિશાળ રક્ષા આપે.
સ્પર્ધન્તે વા ઉ દેવહૂયે અત્ર યેષુ ધ્વજેષુ દિદ્યવઃ પતન્તિ । યુવં તાઁ ઇન્દ્રાવરુણાવમિત્રાન્હતં પરાચઃ શર્વા વિષૂચઃ
અહીં દેવતાઓ દ્વારા બોલાવાયેલા લોકો સ્પર્ધા કરે છે, જ્યાં ધ્વજો તેજથી ઝળહળે છે અને નીચે પડે છે. ઈન્દ્ર અને વરુણ, તમે દુશ્મનોને હરાવો, તેમને દૂર હાંકો અને ચારે દિશામાં વિખેરી દો.
આપશ્ચિદ્ધિ સ્વયશસઃ સદસ્સુ દેવીરિન્દ્રં વરુણં દેવતા ધુઃ । કૃષ્ટીરન્યો ધારયતિ પ્રવિક્તા વૃત્રાણ્યન્યો અપ્રતીનિ હન્તિ
પાણી પણ, જે પોતાની મહિમા ધરાવે છે, પોતાના સ્થાનમાં ઈન્દ્ર અને વરુણને દેવતાઓ તરીકે પૂજે છે. એકે લોકોનું પાલન કરે છે, વિશિષ્ટ છે, બીજાએ દુશ્મનોને, જેને કોઈ હરાવી શકે નહીં, તેને મારે છે.
સ સુક્રતુરૃતચિદસ્તુ હોતા ય આદિત્ય શવસા વાં નમસ્વાન્ । આવવર્તદવસે વાં હવિષ્માનસદિત્સ સુવિતાય પ્રયસ્વાન્
એ જ્ઞાની અને સત્યને જાણનારો પૂજારી બને, હે આદિત્ય, જે શક્તિ અને ભક્તિથી તમારી પાસે આવ્યો છે. તે તમારી મદદ માટે, હવન લઈને, સુખ-સમૃદ્ધિ માટે બેઠો છે અને કૃપા મેળવવા આતુર છે.
ઇયમિન્દ્રં વરુણમષ્ટ મે ગીઃ પ્રાવત્તોકે તનયે તૂતુજાના । સુરત્નાસો દેવવીતિં ગમેમ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
આઠ પ્રકારની સ્તુતિ મેં ઇન્દ્ર અને વરુણ માટે ગાઈ છે, સંતાન અને વંશની સમૃદ્ધિ માટે ઇચ્છા રાખીને. અમને શુભ દાનોથી યુક્ત કરીને દેવોની પૂજા સુધી પહોંચાડો અને હંમેશા અમારો કલ્યાણથી રક્ષણ કરો.
ધીરા ત્વસ્ય મહિના જનૂંષિ વિ યસ્તસ્તમ્ભ રોદસી ચિદુર્વી । પ્ર નાકમૃષ્વં નુનુદે બૃહન્તં દ્વિતા નક્ષત્રં પપ્રથચ્ચ ભૂમ
જે મહાન છે તે વિદ્વાન દેવે સર્વ જીવોને ફેલાવ્યા છે; તેણે આકાશ અને પૃથ્વીને પણ મજબૂત રીતે ઊભા રાખ્યા છે; ઊંચા ગગનને ઊંચું ધકેલીને તારાઓને પણ વ્યાપક રીતે ફેલાવી દીધા છે.
ઉત સ્વયા તન્વા સં વદે તત્કદા ન્વન્તર્વરુણે ભુવાનિ । કિં મે હવ્યમહૃણાનો જુષેત કદા મૃળીકં સુમના અભિ ખ્યમ્
તે પોતાની જ સ્વરૂપથી બધાને જોડે છે; ક્યારે હું વરુણમાં વસું છું? કયું મારું હવન તે સ્વીકારશે? ક્યારે દયાળુ અને સુમન વરુણ મને કૃપાદ્રષ્ટિથી જોશે?
પૃચ્છે તદેનો વરુણ દિદૃક્ષૂપો એમિ ચિકિતુષો વિપૃચ્છમ્ । સમાનમિન્મે કવયશ્ચિદાહુરયં હ તુભ્યં વરુણો હૃણીતે
હું તને પૂછું છું, હે વરુણ, તને જોવા માટે આતુર છું; જાણવાની ઇચ્છાથી તારી પાસે આવું છું; વિદ્વાનો પણ એ જ કહે છે: વરુણ ખરેખર પાપને પોતે ગ્રહણ કરે છે.
કિમાગ આસ વરુણ જ્યેષ્ઠં યત્સ્તોતારં જિઘાંસસિ સખાયમ્ । પ્ર તન્મે વોચો દૂળભ સ્વધાવોઽવ ત્વાનેના નમસા તુર ઇયામ્
હે વરુણ, એ કઈ જૂની ભૂલ હતી, જેના કારણે તમે તમારા ભક્ત અને મિત્રને દુઃખ આપવા ઈચ્છો છો? હે સહેલાઈથી પ્રસન્ન થનાર, મને એ કહો. આ ભક્તિપૂર્વક હું ઝડપથી તમારી પાસે આવ્યો છું.
અવ દ્રુગ્ધાનિ પિત્ર્યા સૃજા નોઽવ યા વયં ચકૃમા તનૂભિઃ । અવ રાજન્પશુતૃપં ન તાયું સૃજા વત્સં ન દામ્નો વસિષ્ઠમ્
પિતૃઓના પાપોમાંથી અમને મુક્ત કરો, અને જે પાપો અમે આપણા શરીરથી કર્યા છે, તેમાંથી પણ મુક્ત કરો. હે રાજા, પશુને ફાંસમાંથી છોડો તેમ, દોરમાંથી વાછરડાને છોડો તેમ, વશિષ્ઠને પણ તેના દોષમાંથી મુક્ત કરો.
ન સ સ્વો દક્ષો વરુણ ધ્રુતિઃ સા સુરા મન્યુર્વિભીદકો અચિત્તિઃ । અસ્તિ જ્યાયાન્કનીયસ ઉપારે સ્વપ્નશ્ચનેદનૃતસ્ય પ્રયોતા
હે વરુણ, કોઈનું પોતાનું કૌશલ્ય, ધીરજ, શૌર્ય કે બુદ્ધિ પૂરતી નથી. મોટા અને નાના બંને નજીકમાં છે; ઊંઘ અને અસત્ય તરફ વળવાની વૃત્તિ પણ ઉદ્ભવે છે.
અરં દાસો ન મીળ્હુષે કરાણ્યહં દેવાય ભૂર્ણયેઽનાગાઃ । અચેતયદચિતો દેવો અર્યો ગૃત્સં રાયે કવિતરો જુનાતિ
જેમ દાસ પોતાના દાતા માટે નિર્દોષ કામ કરે છે, તેમ હું ભગવાન માટે નિષ્કલંક કર્મ કરું છું, સમૃદ્ધિની આશાથી. અજાણ્યા દેવ, જ્ઞાની, વિચારશીલને પ્રેરણા આપે છે; મહાન દેવ કવિને ધન આપે છે.
અયં સુ તુભ્યં વરુણ સ્વધાવો હૃદિ સ્તોમ ઉપશ્રિતશ્ચિદસ્તુ । શં નઃ ક્ષેમે શમુ યોગે નો અસ્તુ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
હે વરુણ, આ ભક્તિભર્યું સ્તુતિગાન તમારા માટે છે અને મારા હૃદયમાં વસેલું છે. અમને ઘરગથ્થું સુખ મળે, પ્રયત્નમાં પણ સુખ મળે; તમે હંમેશાં અમને શુભ આશીર્વાદથી રક્ષો.
રદત્પથો વરુણઃ સૂર્યાય પ્રાર્ણાંસિ સમુદ્રિયા નદીનામ્ । સર્ગો ન સૃષ્ટો અર્વતીરૃતાયઞ્ચકાર મહીરવનીરહભ્યઃ
વરુણે સૂર્ય માટે માર્ગો સાફ કર્યા છે; નદીઓનું પાણી, સમુદ્ર જેવું વહે છે. જેમ વહેતી લહેર છોડાય છે, તેમ તેણે ઝડપી નદીઓને ચાલવા દીધી છે, સત્ય માટે મહાન નદીઓ વહે છે.