ન ત્વાવાꣳ અન્યો દિવ્યો ન પાર્થિવો ન જાતો ન જનિષ્યતે । અશ્વાયન્તો મઘવન્ન્ ઇન્દ્ર વાજિનો ગવ્યન્તસ્ ત્વા હવામહે
તારા જેવો બીજો કોઈ નથી, ન આકાશમાં, ન પૃથ્વી પર, ન જન્મેલો, ન જન્મવાનો; હે દયાળુ ઇન્દ્ર, અમે તને ઘોડા અને શક્તિ માટે, ગાયો માટે બોલાવીએ છીએ.
અભી ષતસ્ તદ્ આ ભરેન્દ્ર જ્યાયઃ કનીયસઃ । પુરૂવસુર્ હિ મઘવન્ સનાદ્ અસિ ભરે-ભરે ચ હવ્યઃ
હે ઇન્દ્ર, મોટા નાના પર જે બલ છે, એ અમારે લાવ; કેમ કે હે દયાળુ, તું પ્રાચીન સમયથી અનેકને સુખ આપનાર છે અને દરેક યુદ્ધમાં પૂજનીય છે.
પરા ણુદસ્વ મઘવન્ન્ અમિત્રાન્ સુવેદા નો વસૂ કૃધિ । અસ્માકમ્ બોધ્ય્ અવિતા મહાધને ભવા વૃધઃ સખીનામ્
હે દયાળુ ઇન્દ્ર, અમારા દુશ્મનોને દૂર હાંકી દે; અમને સાચું ધન આપ; મોટા ધનમાં અમારો રક્ષક બન અને અમારા મિત્રો માટે તું હંમેશાં બલવાન રહેજે.
ઇન્દ્ર ક્રતુꣳ ન આ ભર પિતા પુત્રેભ્યો યથા । શિક્ષા ણો અસ્મિન્ પુરુહૂત યામનિ જીવા જ્યોતિર્ અશીમહિ
હે ઇન્દ્ર, પિતા પોતાના પુત્રોને જે રીતે સમજાવે છે, એ રીતે અમને દૃઢ નિશ્ચય આપો. અનેકવાર પૂજાયેલા, અમને આ માર્ગ પર સાચી રીતે શીખવો, જેથી અમે જીવંત પ્રકાશ પ્રાપ્ત કરી શકીએ.
મા નો અજ્ઞાતા વૃજના દુરાધ્યો૩ માશિવાસો અવ ક્રમુઃ । ત્વયા વયમ્ પ્રવતઃ શશ્વતીર્ અપો ઽતિ શૂર તરામસિ
અજાણ્યા કે દુશ્મન લોકો અમને હરાવી ન શકે અને દુઃખ અમારામાં વસે નહીં. હે વીર, તારી સાથે અમે હંમેશા ઊંડા પાણી પાર કરી શકીએ છીએ.
શ્વિત્યઞ્ચો મા દક્ષિણતસ્કપર્દા ધિયંજિન્વાસો અભિ હિ પ્રમન્દુઃ । ઉત્તિષ્ઠન્વોચે પરિ બર્હિષો નૄન્ન મે દૂરાદવિતવે વસિષ્ઠાઃ
જેઓના વાળ સફેદ છે અને જમણા બાજુ વાંકડા છે, જેઓ વિચારને પ્રેરણા આપે છે, તેઓ આનંદ માટે આવ્યા છે. હું ઊભો રહી યજ્ઞસ્થળેથી બધાને કહું છું: હે વસિષ્ઠો, દૂરથી પણ મારી રક્ષા કરો.
દૂરાદિન્દ્રમનયન્ના સુતેન તિરો વૈશન્તમતિ પાન્તમુગ્રમ્ । પાશદ્યુમ્નસ્ય વાયતસ્ય સોમાત્સુતાદિન્દ્રોઽવૃણીતા વસિષ્ઠાન્
દૂરથી તેઓ ઇન્દ્રને દબાવેલા સોમ સાથે લાવ્યા, દુશ્મનોથી દૂર, ભયાનક રક્ષક પાસેથી પસાર થયા. પશદ્યુમ્નના વંશજના સોમમાંથી ઇન્દ્રે વસિષ્ઠોને પસંદ કર્યા.
એવેન્નુ કં સિન્ધુમેભિસ્તતારેવેન્નુ કં ભેદમેભિર્જઘાન । એવેન્નુ કં દાશરાજ્ઞે સુદાસં પ્રાવદિન્દ્રો બ્રહ્મણા વો વસિષ્ઠાઃ
એમ કરીને તેણે આ લોકો સાથે નદી પાર કરી, એમ કરીને આ લોકો સાથે અવરોધ તોડી નાખ્યો. એમ કરીને, દિવોદાસના પુત્ર સુદાસ માટે, ઇન્દ્રે તમારી પ્રાર્થનાથી આગળ વધ્યો, હે વસિષ્ઠો.
જુષ્ટી નરો બ્રહ્મણા વઃ પિતૄણામક્ષમવ્યયં ન કિલા રિષાથ । યચ્છક્વરીષુ બૃહતા રવેણેન્દ્રે શુષ્મમદધાતા વસિષ્ઠાઃ
પ્રિય પુરુષો, તમે તમારા પિતાઓની અવિનાશી અને અખંડ શક્તિને વેદમંત્રો દ્વારા પ્રાપ્ત કરો છો; તમે ક્યારેય ભૂલતા નથી, કારણ કે મહાન સ્તુતિઓમાં ઇન્દ્રે વસીષ્ઠોમાં પોતાની શક્તિ ગર્જનાથી સ્થાપી છે.
ઉદ્દ્યામિવેત્તૃષ્ણજો નાથિતાસોઽદીધયુર્દાશરાજ્ઞે વૃતાસઃ । વસિષ્ઠસ્ય સ્તુવત ઇન્દ્રો અશ્રોદુરું તૃત્સુભ્યો અકૃણોદુ લોકમ્
જેમ તરસેલા માણસો પાણી શોધે છે, તેમ પસંદ કરેલા લોકો દશરાજના રાજા માટે તેજસ્વી બન્યા; વસીષ્ઠની સ્તુતિ સાંભળીને ઇન્દ્રે તૃત્સુઓ માટે વિશાળ જગ્યા બનાવી.
દણ્ડા ઇવેદ્ગોઅજનાસ આસન્પરિચ્છિન્ના ભરતા અર્ભકાસઃ । અભવચ્ચ પુરએતા વસિષ્ઠ આદિત્તૃત્સૂનાં વિશો અપ્રથન્ત
લોકો દંડની જેમ હતા, ભરતઓ નાના અને સીમિત હતા; વસીષ્ઠ તેમના નેતા બન્યા અને તૃત્સુઓની જાતિઓ ફેલાઈ ગઈ.
ત્રયઃ કૃણ્વન્તિ ભુવનેષુ રેતસ્તિસ્રઃ પ્રજા આર્યા જ્યોતિરગ્રાઃ । ત્રયો ઘર્માસ ઉષસં સચન્તે સર્વાઁ ઇત્તાઁ અનુ વિદુર્વસિષ્ઠાઃ
ત્રણ લોકો જગતમાં બીજ પેદા કરે છે, ત્રણ આર્ય કુળો પ્રકાશના નેતા છે; ત્રણ હવન દોઢ સાથે જોડાય છે, અને બધા વસીષ્ઠો આ બધું સારી રીતે જાણે છે.
સૂર્યસ્યેવ વક્ષથો જ્યોતિરેષાં સમુદ્રસ્યેવ મહિમા ગભીરઃ । વાતસ્યેવ પ્રજવો નાન્યેન સ્તોમો વસિષ્ઠા અન્વેતવે વઃ
તેમનો તેજ સૂર્યની જેમ છે, તેમનો મહિમા સમુદ્ર જેટલો ઊંડો છે; તેમનો બળ પવનના સંતાન જેવો છે—વસીષ્ઠોની સ્તુતિ સિવાય બીજું કોઈ અનુસરી શકાય તેમ નથી.
ત ઇન્નિણ્યં હૃદયસ્ય પ્રકેતૈઃ સહસ્રવલ્શમભિ સં ચરન્તિ । યમેન તતં પરિધિં વયન્તોઽપ્સરસ ઉપ સેદુર્વસિષ્ઠાઃ
હૃદયની સમજ સાથે, તેઓ હજારો વહેણ સાથે એકસાથે ચાલે છે; યમ દ્વારા ખેંચાયેલા સીમાને વણતાં, વસીષ્ઠો અપ્સરાઓ પાસે પહોંચ્યા.
વિદ્યુતો જ્યોતિઃ પરિ સંજિહાનં મિત્રાવરુણા યદપશ્યતાં ત્વા । તત્તે જન્મોતૈકં વસિષ્ઠાગસ્ત્યો યત્ત્વા વિશ આજભાર
મિત્ર અને વરુણે તમને વીજળીની જેમ ઝાંખી જોઈ, ત્યારે એ જ તમારો જન્મ હતો; અને વસીષ્ઠ ઋષિ, લોકો દ્વારા જન્મે છે.
ઉતાસિ મૈત્રાવરુણો વસિષ્ઠોર્વશ્યા બ્રહ્મન્મનસોઽધિ જાતઃ । દ્રપ્સં સ્કન્નં બ્રહ્મણા દૈવ્યેન વિશ્વે દેવાઃ પુષ્કરે ત્વાદદન્ત
તમે ખરેખર મિત્ર અને વરુણના પુત્ર વસીષ્ઠ છો, ઉર્વશીમાંથી મનની શક્તિથી જન્મ્યા; બધા દેવોએ તમને કમળમાં પડેલા દૈવી ટીપા તરીકે પોતાની દૈવી શક્તિથી સ્વીકાર્યા.
સ પ્રકેત ઉભયસ્ય પ્રવિદ્વાન્સહસ્રદાન ઉત વા સદાનઃ । યમેન તતં પરિધિં વયિષ્યન્નપ્સરસઃ પરિ જજ્ઞે વસિષ્ઠઃ
એ બંનેમાં જ્ઞાન ધરાવતા, બધું જાણતા, હજારો ભેટો આપતા અને હંમેશા દયાળુ એવા વસીષ્ઠ, યમ દ્વારા ખેંચાયેલા સીમાને પાર કરીને અપ્સરાઓમાં જન્મ્યા.
સત્રે હ જાતાવિષિતા નમોભિઃ કુમ્ભે રેતઃ સિષિચતુઃ સમાનમ્ । તતો હ માન ઉદિયાય મધ્યાત્તતો જાતમૃષિમાહુર્વસિષ્ઠમ્
સંઘમાં, બે શક્તિશાળી વ્યક્તિઓએ એક જ બીજ શ્રદ્ધાપૂર્વક કુંડામાં રેડ્યું; એમાંથી હું ઉગ્યો, અને એ જન્મથી મને વસીષ્ઠ ઋષિ કહેવાયા.
ઉક્થભૃતં સામભૃતં બિભર્તિ ગ્રાવાણં બિભ્રત્પ્ર વદાત્યગ્રે । ઉપૈનમાધ્વં સુમનસ્યમાના આ વો ગચ્છાતિ પ્રતૃદો વસિષ્ઠઃ
તે ઉક્ત અને સામ ધારણ કરે છે, પથ્થર લઈ પ્રથમ બોલે છે; શુભ ભાવના સાથે તેની પાસે આવો, કારણ કે દયાળુ વસીષ્ઠ તમારી પાસે આવે છે.
પ્ર શુક્રૈતુ દેવી મનીષા અસ્મત્સુતષ્ટો રથો ન વાજી
દિવ્ય, તેજસ્વી વિચાર અમારી pleased થઈને, ઝડપી રથની જેમ આગળ વધે.
વિદુઃ પૃથિવ્યા દિવો જનિત્રં શૃણ્વન્ત્યાપો અધ ક્ષરન્તીઃ
તેઓ પૃથ્વી અને આકાશના મૂળ જાણે છે; પાણી નીચે વહેતા સાંભળે છે.
આપશ્ચિદસ્મૈ પિન્વન્ત પૃથ્વીર્વૃત્રેષુ શૂરા મંસન્ત ઉગ્રાઃ
પાણી પણ તેના માટે ભરાય છે; યુદ્ધમાં શક્તિશાળી અને ઉગ્ર લોકો પૃથ્વી મેળવવા ઈચ્છે છે.
આ ધૂર્ષ્વસ્મૈ દધાતાશ્વાનિન્દ્રો ન વજ્રી હિરણ્યબાહુઃ
તેના માટે ઘોડાઓને જૂથ સાથે જોડો, જેમ ઇન્દ્ર વજ્રધારી, સુવર્ણબાહુ છે.
અભિ પ્ર સ્થાતાહેવ યજ્ઞં યાતેવ પત્મન્ત્મના હિનોત
તેને યજ્ઞ માટે આગળ વધવા દો, જેમ પત્ની પતિ પાસે જાય છે; તમારી જાતની શક્તિથી તેને મજબૂત બનાવો.
ત્મના સમત્સુ હિનોત યજ્ઞં દધાત કેતું જનાય વીરમ્
તમારી જાતની શક્તિથી યુદ્ધમાં યજ્ઞને મજબૂત બનાવો; લોકો માટે ચિહ્ન, વીર સ્થાપો.
ઉદસ્ય શુષ્માદ્ભાનુર્નાર્ત બિભર્તિ ભારં પૃથિવી ન ભૂમ
તેની શક્તિમાંથી તેજ ઊગે છે; તે પૃથ્વી જેમ વિશ્વનો ભાર વહે છે.
હ્વયામિ દેવાઁ અયાતુરગ્ને સાધન્નૃતેન ધિયં દધામિ
હું દેવોને બોલાવું છું—એવાં આવે, હે અગ્નિ; સત્યકર્મ કરીને, હું મારી બુદ્ધિ અર્પણ કરું છું.
અભિ વો દેવીં ધિયં દધિધ્વં પ્ર વો દેવત્રા વાચં કૃણુધ્વમ્
તમારી પ્રેરિત બુદ્ધિ દેવીઓ તરફ દોરો; અહીં દેવોને માટે તમારો અવાજ ઉંચો કરો.
આ ચષ્ટ આસાં પાથો નદીનાં વરુણ ઉગ્રઃ સહસ્રચક્ષાઃ
મહાન વરુણ, હજારો આંખો ધરાવનાર, આ નદીઓના માર્ગો જોઈ લીધા છે.
રાજા રાષ્ટ્રાનાં પેશો નદીનામનુત્તમસ્મૈ ક્ષત્રં વિશ્વાયુ
જનતાનો રાજા, નદીઓનો શોભા, એના પાસે સર્વોચ્ચ અને વ્યાપક શાસન છે.