સ યોજતે અરુષા વિશ્વભોજસા સ દુદ્રવત્સ્વાહુતઃ । સુબ્રહ્મા યજ્ઞઃ સુશમી વસૂનાં દેવં રાધો જનાનામ્
એ દેવ, જે લાલવર્ણ ઘોડાઓ સાથે જોડાય છે, સર્વેને આનંદ આપનાર છે; અમારા બોલાવવાથી તે ઝડપથી આવે છે. આ યજ્ઞ સુંદર રીતે વખાણવામાં આવ્યો છે, સ્તુતિ મધુર છે; હે ધન આપનાર દેવ, તું લોકો માટે કલ્યાણ લાવ.
ઉદસ્ય શોચિરસ્થાદાજુહ્વાનસ્ય મીળ્હુષઃ । ઉદ્ધૂમાસો અરુષાસો દિવિસ્પૃશઃ સમગ્નિમિન્ધતે નરઃ
તે દેવની જ્યોત, જે અર્પણ સ્વીકારે છે અને દયાળુ છે, ઊંચે ઉગે છે; લાલ ધૂમ્રપટ્ટીઓ, જે આકાશને સ્પર્શે છે, લોકો એકસાથે અગ્નિને પ્રગટાવે છે.
તં ત્વા દૂતં કૃણ્મહે યશસ્તમં દેવાઁ આ વીતયે વહ । વિશ્વા સૂનો સહસો મર્તભોજના રાસ્વ તદ્યત્ત્વેમહે
હે દેવ, તને અમે અમારો દૂત બનાવીએ છીએ, તું સૌથી પ્રસિદ્ધ છે—અમને આનંદ આપ. હે બલવાનના પુત્ર, તું બધા નશ્વર સુખો અમને આપ, જે અમે તારી પાસે માગીએ છીએ.
ત્વમગ્ને ગૃહપતિસ્ત્વં હોતા નો અધ્વરે । ત્વં પોતા વિશ્વવાર પ્રચેતા યક્ષિ વેષિ ચ વાર્યમ્
હે અગ્નિ, તું અમારા ઘરનો સ્વામી છે, યજ્ઞમાં તું હોતાર છે; તું સર્વે પસંદ કરનાર અને બુદ્ધિશાળી પોટા છે—યજ્ઞ કર અને અમને ઇચ્છિત ફળ આપ.
કૃધિ રત્નં યજમાનાય સુક્રતો ત્વં હિ રત્નધા અસિ । આ ન ઋતે શિશીહિ વિશ્વમૃત્વિજં સુશંસો યશ્ચ દક્ષતે
હે શુભ વિચારો ધરાવનાર, તું પૂજકને ધન આપ, કેમ કે તું ધનની સાચવણી કરે છે. વિલંબ ન કરી, બધા ઋત્વિજોને અને જે કુશળ છે તેમને પ્રેરણા આપ, હે વખાણપાત્ર.
ત્વે અગ્ને સ્વાહુત પ્રિયાસઃ સન્તુ સૂરયઃ । યન્તારો યે મઘવાનો જનાનામૂર્વાન્દયન્ત ગોનામ્
હે અગ્નિ, જે દાતા તને યોગ્ય રીતે અર્પણ કરે છે, તે અમને પ્રિય મિત્ર બને; એ ઉદાર લોકો, જે લોકો અને ગાયોને વિશાળ ચરોતરો આપે છે.
યેષામિળા ઘૃતહસ્તા દુરોણ આઁ અપિ પ્રાતા નિષીદતિ । તાઁસ્ત્રાયસ્વ સહસ્ય દ્રુહો નિદો યચ્છા નઃ શર્મ દીર્ઘશ્રુત્
જેઓ માટે ઘૃતથી હાથ ભરીને અર્પણ ઘરમા કરવામાં આવે છે, અને જે વહેલી સવારથી બેસે છે—હે બલવાન, તેમને દુશ્મનના ઉપદ્રવથી બચાવ અને અમને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષા આપ.
સ મન્દ્રયા ચ જિહ્વયા વહ્નિરાસા વિદુષ્ટરઃ । અગ્ને રયિં મઘવદ્ભ્યો ન આ વહ હવ્યદાતિં ચ સૂદય
હે તેજસ્વી અગ્નિ, તારી મોહક જીભથી તું સર્વેમાં સૌથી બુદ્ધિશાળી છે. ઉદાર લોકોને ધન આપ અને પૂજકને અર્પણનો લાભ અપાવ.
યે રાધાંસિ દદત્યશ્વ્યા મઘા કામેન શ્રવસો મહઃ । તાઁ અંહસઃ પિપૃહિ પર્તૃભિષ્ટ્વં શતં પૂર્ભિર્યવિષ્ઠ્ય
જે લોકો ઘોડા અને ધન આપીને મહાન યશ ઇચ્છે છે, તેમને તું, હે યુવાન અગ્નિ, શત સહાયથી અને તારા સહયોગીઓ સાથે દુઃખથી બચાવ.
દેવો વો દ્રવિણોદાઃ પૂર્ણાં વિવષ્ટ્યાસિચમ્ । ઉદ્વા સિઞ્ચધ્વમુપ વા પૃણધ્વમાદિદ્વો દેવ ઓહતે
ધન આપનાર દેવ તમારા માટે પૂર્ણ પ્રવાહ વહાવે છે. તમે પણ વહાવો, ભરો—એ રીતે દેવ તમારી સેવા કરે છે.
તં હોતારમધ્વરસ્ય પ્રચેતસં વહ્નિં દેવા અકૃણ્વત । દધાતિ રત્નં વિધતે સુવીર્યમગ્નિર્જનાય દાશુષે
યજ્ઞના હોતાર, બુદ્ધિશાળી અને તેજસ્વી અગ્નિને દેવોએ સ્થાપ્યો છે. તે પૂજકને ધન અને શૌર્ય આપે છે, જે લોકોની સેવા કરે છે.
અગ્ને ભવ સુષમિધા સમિદ્ધ ઉત બર્હિરુર્વિયા વિ સ્તૃણીતામ્
હે અગ્નિ, તું સારી રીતે પ્રગટ અને ઉત્તમ ઈંધણથી પ્રજ્વલિત થા; વિશાળ બારણું વ્યાપક રીતે પાથરાવા દે.
ઉત દ્વાર ઉશતીર્વિ શ્રયન્તામુત દેવાઁ ઉશત આ વહેહ
પ્રભામય દ્વારો ખુલ્લા થવા દે; દેવતાઓ, જે પ્રકાશમય છે, એ બધા અહીં આવવા દે.
અગ્ને વીહિ હવિષા યક્ષિ દેવાન્સ્વધ્વરા કૃણુહિ જાતવેદઃ
હે અગ્નિ, તું હવન સાથે આવ અને દેવતાઓની પૂજા કર; હે સર્વજ્ઞ, નિષ્કલંક યજ્ઞ સંપન્ન કર.
સ્વધ્વરા કરતિ જાતવેદા યક્ષદ્દેવાઁ અમૃતાન્પિપ્રયચ્ચ
સર્વજ્ઞ યજ્ઞ નિષ્કલંક રીતે કરે છે; તે અમર દેવતાઓની પૂજા કરે અને તેમને પ્રસન્ન કરે.
વંસ્વ વિશ્વા વાર્યાણિ પ્રચેતઃ સત્યા ભવન્ત્વાશિષો નો અદ્ય
હે બુદ્ધિશાળી, સર્વે ઇચ્છિત વસ્તુઓ આપ; આજે અમારી શુભ કામનાઓ સાચી સાબિત થાઓ.
ત્વામુ તે દધિરે હવ્યવાહં દેવાસો અગ્ન ઊર્જ આ નપાતમ્
હે અગ્નિ, દેવોએ તને હવન લાવનાર અને શક્તિના પુત્ર, પોષણના સ્વામી તરીકે સ્થાપ્યા છે.
તે તે દેવાય દાશતઃ સ્યામ મહો નો રત્ના વિ દધ ઇયાનઃ
હે દેવ, અમે તારી સેવા કરતા રહીએ; તું આગળ વધે ત્યારે અમને મહાન ધન આપ.
ત્વે હ યત્પિતરશ્ચિન્ન ઇન્દ્ર વિશ્વા વામા જરિતારો અસન્વન્ । ત્વે ગાવઃ સુદુઘાસ્ત્વે હ્યશ્વાસ્ત્વં વસુ દેવયતે વનિષ્ઠઃ
હે ઇન્દ્ર, તારા દ્વારા જ આપણા પૂર્વજો પણ સર્વ ઈચ્છિત વસ્તુઓ પ્રાપ્ત કરી શક્યા હતા; તારા કારણે ગાયો વધુ દૂધ આપે છે, તારા કારણે ઘોડાઓ પણ લાભદાયી થાય છે, અને તું ભક્તોને ધન આપનાર છે.
રાજેવ હિ જનિભિઃ ક્ષેષ્યેવાવ દ્યુભિરભિ વિદુષ્કવિઃ સન્ । પિશા ગિરો મઘવન્ગોભિરશ્વૈસ્ત્વાયતઃ શિશીહિ રાયે અસ્માન્
જેમ રાજા પોતાના પ્રજાજનો સાથે હોય છે, જેમ ગોપાળક પોતાના પશુઓ સાથે હોય છે, તેમ હે મેઘાવાન, તું જ્ઞાની લોકોમાં પ્રસિદ્ધ છે; અમારી સ્તુતિથી પ્રસન્ન થા, હે ઇન્દ્ર, અમને ગાયો અને ઘોડાઓ સાથે ધન આપ.
ઇમા ઉ ત્વા પસ્પૃધાનાસો અત્ર મન્દ્રા ગિરો દેવયન્તીરુપ સ્થુઃ । અર્વાચી તે પથ્યા રાય એતુ સ્યામ તે સુમતાવિન્દ્ર શર્મન્
અહીં, હે દેવરૂપ ઈન્દ્ર, આ મધુર ગીતો તારી ભક્તિમાં ગવાઈ રહી છે. તારી કૃપાથી અમને સુખ અને ધન મળતું રહે, અને અમે તારા આશ્રયમાં હંમેશા તારી શુભ દૃષ્ટિમાં રહીએ.
ધેનું ન ત્વા સૂયવસે દુદુક્ષન્નુપ બ્રહ્માણિ સસૃજે વસિષ્ઠઃ । ત્વામિન્મે ગોપતિં વિશ્વ આહા ન ઇન્દ્રઃ સુમતિં ગન્ત્વચ્છ
જેમ ગાયનું દૂધ મેળવવા ઈચ્છાય છે, તેમ વસિષ્ઠે તારી સ્તુતિઓ ગાઈ છે. બધા લોકો તને પોતાના ગોપાલક માને છે, હે ઈન્દ્ર, તારી કૃપા અમારે પર વરસે.
અર્ણાંસિ ચિત્પપ્રથાના સુદાસ ઇન્દ્રો ગાધાન્યકૃણોત્સુપારા । શર્ધન્તં શિમ્યુમુચથસ્ય નવ્યઃ શાપં સિન્ધૂનામકૃણોદશસ્તીઃ
ઈન્દ્રે સુદાસ માટે વિશાળ અને ઊંડા પાણી પાર ઉતારવા યોગ્ય કરી દીધાં. શિમ્યુના વધતા સૈન્યને તોડી નાંખ્યું અને સિંધુ નદીઓનો શાપ પણ દૂર કરી દીધો.
પુરોળા ઇત્તુર્વશો યક્ષુરાસીદ્રાયે મત્સ્યાસો નિશિતા અપીવ । શ્રુષ્ટિં ચક્રુર્ભૃગવો દ્રુહ્યવશ્ચ સખા સખાયમતરદ્વિષૂચોઃ
તુર્વશ અને યદુ યજ્ઞકર્મમાં જોડાયા, મત્સ્ય ધન મેળવવા આતુર અને તીખા હતા. ભૃગુ અને દ્રુહ્યુએ મિત્રતા કરી, અને શત્રુતા વચ્ચે મિત્રએ મિત્રને પાર કરી ગયો.
આ પક્થાસો ભલાનસો ભનન્તાલિનાસો વિષાણિનઃ શિવાસઃ । આ યોઽનયત્સધમા આર્યસ્ય ગવ્યા તૃત્સુભ્યો અજગન્યુધા નૄન્
પક્ત, ભલાન, અલિન, વિષાણિન અને શિવા—all ભેગા થયા. જે આર્યનો સભા ગાય માટે આગળ લાવ્યો, એ ઇન્દ્રે ત્રિત્સુઓના દુશ્મનોને હરાવી દીધા.
દુરાધ્યો અદિતિં સ્રેવયન્તોઽચેતસો વિ જગૃભ્રે પરુષ્ણીમ્ । મહ્નાવિવ્યક્પૃથિવીં પત્યમાનઃ પશુષ્કવિરશયચ્ચાયમાનઃ
જેઓ સમજથી વંચિત હતા અને અદિતીનું અનુગ્રહ મેળવવા ઈચ્છતા હતા, તેઓએ પરુષણી નદી પર કબજો કર્યો. પણ મહાન ઇન્દ્રે રાજા માટે ધરતી ફેલાવી અને ગાયો છૂટા મૂકી દીધી.
ઈયુરર્થં ન ન્યર્થં પરુષ્ણીમાશુશ્ચનેદભિપિત્વં જગામ । સુદાસ ઇન્દ્રઃ સુતુકાઁ અમિત્રાનરન્ધયન્માનુષે વધ્રિવાચઃ
તેઓ લાભ માટે, નુકસાન માટે નહીં, પરુષણી પાસે આવ્યા; તેઓ ઝડપથી જીતવા દોડ્યા, પણ ઇન્દ્રે, સોમરસ માટે આતુર, સુદાસ માટે દુશ્મન અને મૌન રહેનારા લોકોને અટકાવ્યા.
ઈયુર્ગાવો ન યવસાદગોપા યથાકૃતમભિ મિત્રં ચિતાસઃ । પૃશ્નિગાવઃ પૃશ્નિનિપ્રેષિતાસઃ શ્રુષ્ટિં ચક્રુર્નિયુતો રન્તયશ્ચ
ગાયોએ, રખેવાળની જેમ, શત્રુઓ વચ્ચે પણ, હંમેશાની રીત પ્રમાણે ચરવા માટે ગઇ. રંગબેરંગી ગાયોએ, રંગબેરંગી દ્વારા મોકલાયેલી, માર્ગ બનાવ્યો અને સૈનિકો ખુશીથી ઝૂમી ઉઠ્યા.
એકં ચ યો વિંશતિં ચ શ્રવસ્યા વૈકર્ણયોર્જનાન્રાજા ન્યસ્તઃ । દસ્મો ન સદ્મન્નિ શિશાતિ બર્હિઃ શૂરઃ સર્ગમકૃણોદિન્દ્ર એષામ્
એ રાજાએ વૈકર્ણના એક અને એકવીસ પ્રખ્યાત જાતિઓને હરાવી દીધી. ઘરમાં બેસીને, જેમ શૂરવીર બિરાજે, તેમ ઇન્દ્રે તેમના માટે નદી વહાવી.
અધ શ્રુતં કવષં વૃદ્ધમપ્સ્વનુ દ્રુહ્યું નિ વૃણગ્વજ્રબાહુઃ । વૃણાના અત્ર સખ્યાય સખ્યં ત્વાયન્તો યે અમદન્નનુ ત્વા
પછી વજ્રધારી ઇન્દ્રે પાણીમાં વૃદ્ધ કવષ અને દુર્ભાગ્ય દુર્ભ્યુને વશ કરી લીધા. અહીં જે મિત્રતા ઈચ્છતા હતા તેમને મિત્રતા મળી, અને જે તારી ભક્તિ કરતા હતા તેઓ તારી પાછળ ચાલ્યા.