સ ગૃત્સો અગ્નિસ્તરુણશ્ચિદસ્તુ યતો યવિષ્ઠો અજનિષ્ટ માતુઃ । સં યો વના યુવતે શુચિદન્ભૂરિ ચિદન્ના સમિદત્તિ સદ્યઃ
એ ચતુર અગ્નિ, ભલે નવો હોય, જ્યાંથી પણ જન્મ્યો હોય, અહીં રહે. એ શુદ્ધ છે અને તરત જ અનેક અર્પણો પ્રજ્વલિત કરે છે અને બહુ જલ્દી બધું ભોજન ભક્ષે છે.
અસ્ય દેવસ્ય સંસદ્યનીકે યં મર્તાસઃ શ્યેતં જગૃભ્રે । નિ યો ગૃભં પૌરુષેયીમુવોચ દુરોકમગ્નિરાયવે શુશોચ
આ દેવની સભામાં, જ્યાં મનુષ્યો બેઠા છે, અગ્નિએ માનવ વંશની વાત કહી છે અને દૂર રહેનાર માટે તે તેજથી પ્રગટ થયો છે.
અયં કવિરકવિષુ પ્રચેતા મર્તેષ્વગ્નિરમૃતો નિ ધાયિ । સ મા નો અત્ર જુહુરઃ સહસ્વઃ સદા ત્વે સુમનસઃ સ્યામ
આ કવિઓમાં શ્રેષ્ઠ, અમર અગ્નિ મનુષ્યોમાં સ્થિર થયો છે. હે શક્તિશાળી, અમે હંમેશા તારી પાસે શુભ મનવૃત્તિ ધરાવીએ અને અમને ક્યારેય દુઃખ ન થાય.
આ યો યોનિં દેવકૃતં સસાદ ક્રત્વા હ્યગ્નિરમૃતાઁ અતારીત્ । તમોષધીશ્ચ વનિનશ્ચ ગર્ભં ભૂમિશ્ચ વિશ્વધાયસં બિભર્તિ
એ દેવો દ્વારા બનાવેલા ગર્ભમાં બેઠો છે; પોતાની શક્તિથી અગ્નિ અમર દેવોને પાર કરી ગયો છે. અંધકાર, વનસ્પતિઓ અને જંગલના સંતાન, અને ધરતી, જે બધું ધારણ કરે છે, એ તેને ધારણ કરે છે.
ઈશે હ્યગ્નિરમૃતસ્ય ભૂરેરીશે રાયઃ સુવીર્યસ્ય દાતોઃ । મા ત્વા વયં સહસાવન્નવીરા માપ્સવઃ પરિ ષદામ માદુવઃ
અગ્નિ અમર સંપત્તિનો અને ધનનો સ્વામી છે, અને પરાક્રમ આપનાર છે. હે શક્તિશાળી, અમે ક્યારેય સંતાન વિના કે શક્તિ વિના તારા તરફથી દૂર ન થઈએ.
પરિષદ્યં હ્યરણસ્ય રેક્ણો નિત્યસ્ય રાયઃ પતયઃ સ્યામ । ન શેષો અગ્ને અન્યજાતમસ્ત્યચેતાનસ્ય મા પથો વિ દુક્ષઃ
હે અગ્નિ, અમે હંમેશા અખૂટ અને નવી જંગલની સંપત્તિના સ્વામી બનીએ. અજ્ઞાન માટે બીજું જન્મ નથી; અમને તારા માર્ગથી વિમુખ ન થવા દે.
નહિ ગ્રભાયારણઃ સુશેવોઽન્યોદર્યો મનસા મન્તવા ઉ । અધા ચિદોકઃ પુનરિત્સ એત્યા નો વાજ્યભીષાળેતુ નવ્યઃ
કારણ કે જંગલનો અગ્નિ સહેલાઈથી પકડાય એવો નથી, અને દયાળુ પણ બીજાના મનથી પકડાય એવો નથી. છતાં, એ ફરીથી ઘરે આવે છે. એ નવો અને શક્તિશાળી અગ્નિ અમને નિરાપદ મળે.
ત્વમગ્ને વનુષ્યતો નિ પાહિ ત્વમુ નઃ સહસાવન્નવદ્યાત્ । સં ત્વા ધ્વસ્મન્વદભ્યેતુ પાથઃ સં રયિ સ્પૃહયાય્યઃ સહસ્રી
હે અગ્નિ, તું અમને દુશ્મનોથી બચાવ, હે શક્તિશાળી, તું અમને અપમાનથી બચાવ. જેમ ધૂમાડો એકઠો થાય છે તેમ તારો માર્ગ સુગમ બને અને ઇચ્છિત અને ભરપૂર ધન તારી પાસે આવે.
એતા નો અગ્ને સૌભગા દિદીહ્યપિ ક્રતું સુચેતસં વતેમ । વિશ્વા સ્તોતૃભ્યો ગૃણતે ચ સન્તુ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
હે અગ્નિ, અમારે માટે શુભતા પ્રકાશિત કર, અને અમને બુદ્ધિપૂર્ણ અને ચેતન મન આપ. જે લોકો તારી સ્તુતિ કરે છે, તેમને સર્વે દાન મળે. હંમેશા તું અમને સુખ-શાંતિથી રક્ષ કર.
પ્રાગ્નયે તવસે ભરધ્વં ગિરં દિવો અરતયે પૃથિવ્યાઃ । યો વિશ્વેષામમૃતાનામુપસ્થે વૈશ્વાનરો વાવૃધે જાગૃવદ્ભિઃ
અગ્નિ માટે, જે શક્તિશાળી છે, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી ની સહાય માટે, તમારો સ્વર અર્પણ કરો. વૈશ્વાનર, અમર દેવોમાં જે બળવાન થયો છે, તે જાગૃત લોકો સાથે સદા સક્રિય છે.
પૃષ્ટો દિવિ ધાય્યગ્નિઃ પૃથિવ્યાં નેતા સિન્ધૂનાં વૃષભ સ્તિયાનામ્ । સ માનુષીરભિ વિશો વિ ભાતિ વૈશ્વાનરો વાવૃધાનો વરેણ
અગ્નિ આકાશમાં સ્થિર છે, પૃથ્વી પર માર્ગદર્શક છે, નદીઓમાં વરદ છે અને સમૂહોમાં શક્તિશાળી છે. વૈશ્વાનર માનવ જાતિમાં તેજથી પ્રકાશે છે અને શ્રેષ્ઠતા વડે વધે છે.
ત્વદ્ભિયા વિશ આયન્નસિક્નીરસમના જહતીર્ભોજનાનિ । વૈશ્વાનર પૂરવે શોશુચાનઃ પુરો યદગ્ને દરયન્નદીદેઃ
તારી ભયથી, જાતિઓ ભેગા થાય છે, પોતાનું ભોજન છોડી દે છે અને એકતા પામે છે. વૈશ્વાનર, પુરુ માટે તેજથી ઝળકે છે, જ્યારે તું અગ્નિ, દુર્ગોનો નાશ કરે છે ત્યારે તારી પ્રશંસા થાય છે.
તવ ત્રિધાતુ પૃથિવી ઉત દ્યૌર્વૈશ્વાનર વ્રતમગ્ને સચન્ત । ત્વં ભાસા રોદસી આ તતન્થાજસ્રેણ શોચિષા શોશુચાનઃ
પૃથ્વી અને આકાશ, ત્રિવિધ રૂપે, વૈશ્વાનર, તારા નિયમને અનુસરે છે. તારા પ્રકાશથી તું બંને લોકોએ વ્યાપી જાય છે અને સતત જ્યોતિથી તેજમાન રહે છે.
ત્વામગ્ને હરિતો વાવશાના ગિરઃ સચન્તે ધુનયો ઘૃતાચીઃ । પતિં કૃષ્ટીનાં રથ્યં રયીણાં વૈશ્વાનરમુષસાં કેતુમહ્નામ્
હે અગ્નિ, સોનાની જેમ ઝળહળતી સ્તુતિઓ અને ઘીથી ભરેલા યજ્ઞો તારી પાસે આવે છે. તું લોકોનો સ્વામી, સંપત્તિનો માર્ગદર્શક, વૈશ્વાનર, ઉષા અને મહાન કાર્યોનો પ્રકાશ છે.
ત્વે અસુર્યં વસવો ન્યૃણ્વન્ક્રતું હિ તે મિત્રમહો જુષન્ત । ત્વં દસ્યૂઁરોકસો અગ્ન આજ ઉરુ જ્યોતિર્જનયન્નાર્યાય
હે અગ્નિ, તારી અંદર દેવોએ રાજપદ મૂક્યું છે; તારા જ્ઞાન અને મિત્રભાવને સ્વીકાર્યું છે. તું દસ્યુઓ અને અંધકારને દૂર કરે છે અને આર્ય માટે વિશાળ પ્રકાશ ફેલાવે છે.
સ જાયમાનઃ પરમે વ્યોમન્વાયુર્ન પાથઃ પરિ પાસિ સદ્યઃ । ત્વં ભુવના જનયન્નભિ ક્રન્નપત્યાય જાતવેદો દશસ્યન્
ઉચ્ચતમ આકાશમાં જન્મેલો તું, પવનની જેમ માર્ગોની રક્ષા કરે છે. હે જાતવેદસ, તું જગતની ઉત્પત્તિ કરે છે અને સંતાન માટે કલ્યાણ અને સમૃદ્ધિ આપે છે.
તામગ્ને અસ્મે ઇષમેરયસ્વ વૈશ્વાનર દ્યુમતીં જાતવેદઃ । યયા રાધઃ પિન્વસિ વિશ્વવાર પૃથુ શ્રવો દાશુષે મર્ત્યાય
હે અગ્નિ, વૈશ્વાનર, જાતવેદસ, અમને તેજસ્વી અને ઇચ્છિત ધન આપ. તું દાનશીલને પોષે છે અને ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરનારા મનુષ્યને વિશાળ યશ આપે છે.
તં નો અગ્ને મઘવદ્ભ્યઃ પુરુક્ષું રયિં નિ વાજં શ્રુત્યં યુવસ્વ । વૈશ્વાનર મહિ નઃ શર્મ યચ્છ રુદ્રેભિરગ્ને વસુભિઃ સજોષાઃ
હે અગ્નિ, અમને દાનશીલ માટે ઘણું અને પ્રસિદ્ધ ધન આપ, અમને બળ અને પ્રતિષ્ઠા આપ. વૈશ્વાનર, તું રુદ્ર અને વસુઓ સાથે મળીને અમને મહાન રક્ષણ આપ.
પ્ર સમ્રાજો અસુરસ્ય પ્રશસ્તિં પુંસઃ કૃષ્ટીનામનુમાદ્યસ્ય । ઇન્દ્રસ્યેવ પ્ર તવસસ્કૃતાનિ વન્દે દારું વન્દમાનો વિવક્મિ
હું મહાન અસુર દેવની મહિમા ગાઉં છું, જે લોકોનો નેતા અને વિદ્વાન છે. ઇન્દ્રની જેમ, હું તેની શક્તિના કાર્યોનું સન્માન કરું છું; સ્તુતિ કરતા, હું પવિત્ર લાકડાની વાત કરું છું.
કવિં કેતું ધાસિં ભાનુમદ્રેર્હિન્વન્તિ શં રાજ્યં રોદસ્યોઃ । પુરંદરસ્ય ગીર્ભિરા વિવાસેઽગ્નેર્વ્રતાનિ પૂર્વ્યા મહાનિ
હું ઋષિ, પ્રકાશપુંજ, તેજસ્વી અને પર્વત પરથી પ્રકાશ લાવનારને બોલાવું છું. બંને લોકોએ રાજાશ્રય આપ્યો છે; સ્તુતિથી હું અગ્નિના પ્રાચીન અને મહાન નિયમોને બોલાવું છું, જે દુર્ગોનો નાશક છે.
ન્યક્રતૂન્ગ્રથિનો મૃધ્રવાચઃ પણીઁરશ્રદ્ધાઁ અવૃધાઁ અયજ્ઞાન્ । પ્રપ્ર તાન્દસ્યૂઁરગ્નિર્વિવાય પૂર્વશ્ચકારાપરાઁ અયજ્યૂન્
અગ્નિએ નબળા મનવાળા, દંભી, કઠોર બોલનાર, અવિશ્વાસી, ગરીબ અને યજ્ઞ ન કરનારા લોકોને દૂર કર્યા છે. તેણે દસ્યુઓને હાંકી કાઢ્યા છે અને પહેલા અને પછીના યજ્ઞ ન કરનારને વિદાય આપી છે.
યો અપાચીને તમસિ મદન્તીઃ પ્રાચીશ્ચકાર નૃતમઃ શચીભિઃ । તમીશાનં વસ્વો અગ્નિં ગૃણીષેઽનાનતં દમયન્તં પૃતન્યૂન્
જે અંધકારમાં આનંદ કરતા હતા, તેમને અગ્નિએ પૂર્વ દિશામાં ફેરવ્યા, પોતાનાં બળથી તે મહાવીર છે. હું તે અગ્નિની સ્તુતિ કરું છું, જે સંપત્તિનો સ્વામી, અજેય અને શત્રુઓને વશ કરનાર છે.
યો દેહ્યો અનમયદ્વધસ્નૈર્યો અર્યપત્નીરુષસશ્ચકાર । સ નિરુધ્યા નહુષો યહ્વો અગ્નિર્વિશશ્ચક્રે બલિહૃતઃ સહોભિઃ
જે શક્તિશાળી અગ્નિએ દુશ્મનોને તેમના ઘરોમાંથી બહાર કાઢ્યા અને આર્ય સ્ત્રીઓને ઉષા જેવી તેજસ્વી બનાવી. એ યુવાન અગ્નિએ દુશ્મનોને રોકી અને જાતિઓને પોતાની શક્તિથી મજબૂત બનાવ્યા.
યસ્ય શર્મન્નુપ વિશ્વે જનાસ એવૈસ્તસ્થુઃ સુમતિં ભિક્ષમાણાઃ । વૈશ્વાનરો વરમા રોદસ્યોરાગ્નિઃ સસાદ પિત્રોરુપસ્થમ્
જેની રક્ષામાં બધા લોકો આશરો લે છે અને તેની કૃપા માંગે છે. વૈશ્વાનર, બંને લોકોથી શ્રેષ્ઠ, અગ્નિ પોતાના માતા-પિતાના ગોદમાં વસે છે.
આ દેવો દદે બુધ્ન્યા વસૂનિ વૈશ્વાનર ઉદિતા સૂર્યસ્ય । આ સમુદ્રાદવરાદા પરસ્માદાગ્નિર્દદે દિવ આ પૃથિવ્યાઃ
દેવ વૈશ્વાનરે, સૂર્યોદય સાથે, ગાઢ ખજાનાઓ આપ્યા છે. અગ્નિએ સમુદ્રમાંથી, દુરથી, નીચે અને ઉપરથી, આકાશ અને પૃથ્વીમાંથી આપ્યું છે.
પ્ર વો દેવં ચિત્સહસાનમગ્નિમશ્વં ન વાજિનં હિષે નમોભિઃ । ભવા નો દૂતો અધ્વરસ્ય વિદ્વાન્ત્મના દેવેષુ વિવિદે મિતદ્રુઃ
હું બળવાન દેવ અગ્નિને, દોડતા ઘોડા જેવી શક્તિ ધરાવનારને, ભક્તિપૂર્વક બોલાવું છું. તું અમારો દૂત બન, યજ્ઞ જાણનારો, દેવોમાં સમજદાર અને સત્યનિષ્ઠ રહેજે.
આ યાહ્યગ્ને પથ્યા અનુ સ્વા મન્દ્રો દેવાનાં સખ્યં જુષાણઃ । આ સાનુ શુષ્મૈર્નદયન્પૃથિવ્યા જમ્ભેભિર્વિશ્વમુશધગ્વનાનિ
હે અગ્નિ, સાચા માર્ગે ચાલીને, દેવતાઓની મિત્રતા માણી, આનંદથી તેમની સાથે જોડાઈને આવો. તમારી શક્તિથી પૃથ્વીના શિખરે ધ્વનિ પેદા કરો છો, અને તમારી તીવ્રતાથી આખી પૃથ્વી અને તમામ વનસ્પતિઓ હલાવી નાખો છો.
પ્રાચીનો યજ્ઞઃ સુધિતં હિ બર્હિઃ પ્રીણીતે અગ્નિરીળિતો ન હોતા । આ માતરા વિશ્વવારે હુવાનો યતો યવિષ્ઠ જજ્ઞિષે સુશેવઃ
યજ્ઞ પૂર્વ દિશામાં મુકાયો છે, સુંદર રીતે વિછાયેલું કુશાસન પ્રસન્ન કરે છે; અગ્નિ, બોલાવાતા, હોતા તરીકે ખુશ થાય છે. સર્વત્ર વ્યાપક માતાઓને પોકારીને, હે સૌથી યુવાન અને શુભ, તું જન્મે છે.
સદ્યો અધ્વરે રથિરં જનન્ત માનુષાસો વિચેતસો ય એષામ્ । વિશામધાયિ વિશ્પતિર્દુરોણેઽગ્નિર્મન્દ્રો મધુવચા ઋતાવા
યજ્ઞમાં જ્ઞાનીઓ તરત જ રથચાલકને રચે છે, તે તેમના વચ્ચે વિવેકી છે. અગ્નિ, લોકોના સ્વામી, ઘરનાં કેન્દ્રમાં સ્થિર થાય છે, મીઠા બોલે છે, સત્ય વચન કરે છે અને ધર્મને જાળવે છે.
અસાદિ વૃતો વહ્નિરાજગન્વાનગ્નિર્બ્રહ્મા નૃષદને વિધર્તા । દ્યૌશ્ચ યં પૃથિવી વાવૃધાતે આ યં હોતા યજતિ વિશ્વવારમ્
પસંદ કરાયેલ અગ્નિ પોતાના સ્થાન પર બેઠો છે, અગ્નિ આવી પહોંચ્યો છે; અગ્નિ, પુરુષોના સભામાં પુરોહિત અને આધારરૂપ છે. આકાશ અને પૃથ્વીએ તેને મજબૂત બનાવ્યો છે, અને હોતા સર્વવ્યાપકને પૂજે છે.