પ્રોથદશ્વો ન યવસેઽવિષ્યન્યદા મહઃ સંવરણાદ્વ્યસ્થાત્ । આદસ્ય વાતો અનુ વાતિ શોચિરધ સ્મ તે વ્રજનં કૃષ્ણમસ્તિ
હે અગ્નિ, તું જ્યારે બાંધી રાખવામાંથી છૂટેલો ઘોડો નવું ઘાસ ચરે એમ, તું પણ પોતાની મહાન શક્તિથી બાંધણ તોડી નાખે છે. ત્યારબાદ, તારી જ્યોત પવનની સાથે ચાલે છે અને તારી કાળી પાંખડી સ્પષ્ટ દેખાય છે.
ઉદ્યસ્ય તે નવજાતસ્ય વૃષ્ણોઽગ્ને ચરન્ત્યજરા ઇધાનાઃ । અચ્છા દ્યામરુષો ધૂમ એતિ સં દૂતો અગ્ન ઈયસે હિ દેવાન્
હે અગ્નિ, તું તાજો જન્મેલો અને શક્તિશાળી છે, જ્યારે તને પ્રજ્વલિત કરવામાં આવે છે ત્યારે તારી અખૂટ જ્યોત ફરતી રહે છે. તારો લાલ ધૂમાડો આકાશ સુધી પહોંચે છે અને તું દૂત બની દેવતાઓ સુધી જાય છે.
વિ યસ્ય તે પૃથિવ્યાં પાજો અશ્રેત્તૃષુ યદન્ના સમવૃક્ત જમ્ભૈઃ । સેનેવ સૃષ્ટા પ્રસિતિષ્ટ એતિ યવં ન દસ્મ જુહ્વા વિવેક્ષિ
હે અગ્નિ, તારી શક્તિ આખી ધરતી પર ફેલાઈ જાય છે, જ્યારે તું તીક્ષ્ણ મોઢાથી અર્પણો ભક્ષે છે. તું સજ્જ સેનાની જેમ આગળ વધે છે અને અજબ રીતે તારી જીભથી જઉં પસંદ કરે છે.
તમિદ્દોષા તમુષસિ યવિષ્ઠમગ્નિમત્યં ન મર્જયન્ત નરઃ । નિશિશાના અતિથિમસ્ય યોનૌ દીદાય શોચિરાહુતસ્ય વૃષ્ણઃ
સાંજ અને સવારે, લોકો સૌથી યુવાન અને તેજસ્વી અગ્નિને ઘોડાની જેમ સુંદર રીતે શણગારે છે. એ હંમેશા તેજ આપે છે અને પોતાના ઘરનો મહેમાન બની, અર્પિત હવનથી તેની જ્યોત તેજે પ્રગટે છે.
સુસંદૃક્તે સ્વનીક પ્રતીકં વિ યદ્રુક્મો ન રોચસ ઉપાકે । દિવો ન તે તન્યતુરેતિ શુષ્મશ્ચિત્રો ન સૂરઃ પ્રતિ ચક્ષિ ભાનુમ્
હે અગ્નિ, જ્યારે તું સુંદર રીતે શણગારેલો અને તેજસ્વી ચહેરો ધરાવતો, સોનાની જેમ હવનકુંડમાં ઝળહળે છે, ત્યારે તારી શક્તિ આકાશના ગર્જનાની જેમ ધ્વનિત થાય છે અને તું સૂર્યની જેમ તારો પ્રકાશ ફેલાવે છે.
યથા વઃ સ્વાહાગ્નયે દાશેમ પરીળાભિર્ઘૃતવદ્ભિશ્ચ હવ્યૈઃ । તેભિર્નો અગ્ને અમિતૈર્મહોભિઃ શતં પૂર્ભિરાયસીભિર્નિ પાહિ
જેમ અમે તને ઘીથી ભરપૂર હવન અને સ્તુતિઓથી સેવા કરીએ છીએ, તેમ તું તારી અપરંપાર મહિમાથી અમને રક્ષા કર, હે અગ્નિ, અને લોખંડ જેવી મજબૂત શતાબ્દી કિલ્લાઓથી અમારો બચાવ કર.
યા વા તે સન્તિ દાશુષે અધૃષ્ટા ગિરો વા યાભિર્નૃવતીરુરુષ્યાઃ । તાભિર્નઃ સૂનો સહસો નિ પાહિ સ્મત્સૂરીઞ્જરિતૄઞ્જાતવેદઃ
હે શક્તિશાળી અગ્નિ, તારી પાસે જે અજેય સ્તુતિઓ છે અથવા જેનાથી તું પ્રસન્ન થાય છે, એ બધાથી અમને, અમારા સ્વામીઓ અને ગાયકોએ, રક્ષા કર, હે જ્ઞાતવેદા.
નિર્યત્પૂતેવ સ્વધિતિઃ શુચિર્ગાત્સ્વયા કૃપા તન્વા રોચમાનઃ । આ યો માત્રોરુશેન્યો જનિષ્ટ દેવયજ્યાય સુક્રતુઃ પાવકઃ
જેમ લાકડામાંથી તીક્ષ્ણ કુહાડી ઝળહળે છે, તેમ તું પણ પોતાનાં પ્રકાશથી પ્રગટ થાય છે. જે વિશાળ માતાના ગર્ભમાંથી જન્મ્યો છે, એ શુદ્ધ, બુદ્ધિશાળી અને દેવપૂજાને યોગ્ય અગ્નિ છે.
એતા નો અગ્ને સૌભગા દિદીહ્યપિ ક્રતું સુચેતસં વતેમ । વિશ્વા સ્તોતૃભ્યો ગૃણતે ચ સન્તુ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
હે અગ્નિ, અમને આ શુભતા આપ. અમે બુદ્ધિશાળી અને સમજદાર બનીએ. બધા શુભ ફળો સ્તુતિ કરનારને અને ગાયકને મળે. તમે હંમેશા અમને સુખ-શાંતિથી રક્ષા કરો.
પ્ર વઃ શુક્રાય ભાનવે ભરધ્વં હવ્યં મતિં ચાગ્નયે સુપૂતમ્ । યો દૈવ્યાનિ માનુષા જનૂંષ્યન્તર્વિશ્વાનિ વિદ્મના જિગાતિ
તમે તેજસ્વી હવન અને શુદ્ધ ભાવના અગ્નિને અર્પણ કરો, જે સર્વજ્ઞ છે અને પોતાની બુદ્ધિથી દેવ અને માનવ જાતને જીતે છે.
સ ગૃત્સો અગ્નિસ્તરુણશ્ચિદસ્તુ યતો યવિષ્ઠો અજનિષ્ટ માતુઃ । સં યો વના યુવતે શુચિદન્ભૂરિ ચિદન્ના સમિદત્તિ સદ્યઃ
એ ચતુર અગ્નિ, ભલે નવો હોય, જ્યાંથી પણ જન્મ્યો હોય, અહીં રહે. એ શુદ્ધ છે અને તરત જ અનેક અર્પણો પ્રજ્વલિત કરે છે અને બહુ જલ્દી બધું ભોજન ભક્ષે છે.
અસ્ય દેવસ્ય સંસદ્યનીકે યં મર્તાસઃ શ્યેતં જગૃભ્રે । નિ યો ગૃભં પૌરુષેયીમુવોચ દુરોકમગ્નિરાયવે શુશોચ
આ દેવની સભામાં, જ્યાં મનુષ્યો બેઠા છે, અગ્નિએ માનવ વંશની વાત કહી છે અને દૂર રહેનાર માટે તે તેજથી પ્રગટ થયો છે.
અયં કવિરકવિષુ પ્રચેતા મર્તેષ્વગ્નિરમૃતો નિ ધાયિ । સ મા નો અત્ર જુહુરઃ સહસ્વઃ સદા ત્વે સુમનસઃ સ્યામ
આ કવિઓમાં શ્રેષ્ઠ, અમર અગ્નિ મનુષ્યોમાં સ્થિર થયો છે. હે શક્તિશાળી, અમે હંમેશા તારી પાસે શુભ મનવૃત્તિ ધરાવીએ અને અમને ક્યારેય દુઃખ ન થાય.
આ યો યોનિં દેવકૃતં સસાદ ક્રત્વા હ્યગ્નિરમૃતાઁ અતારીત્ । તમોષધીશ્ચ વનિનશ્ચ ગર્ભં ભૂમિશ્ચ વિશ્વધાયસં બિભર્તિ
એ દેવો દ્વારા બનાવેલા ગર્ભમાં બેઠો છે; પોતાની શક્તિથી અગ્નિ અમર દેવોને પાર કરી ગયો છે. અંધકાર, વનસ્પતિઓ અને જંગલના સંતાન, અને ધરતી, જે બધું ધારણ કરે છે, એ તેને ધારણ કરે છે.
ઈશે હ્યગ્નિરમૃતસ્ય ભૂરેરીશે રાયઃ સુવીર્યસ્ય દાતોઃ । મા ત્વા વયં સહસાવન્નવીરા માપ્સવઃ પરિ ષદામ માદુવઃ
અગ્નિ અમર સંપત્તિનો અને ધનનો સ્વામી છે, અને પરાક્રમ આપનાર છે. હે શક્તિશાળી, અમે ક્યારેય સંતાન વિના કે શક્તિ વિના તારા તરફથી દૂર ન થઈએ.
પરિષદ્યં હ્યરણસ્ય રેક્ણો નિત્યસ્ય રાયઃ પતયઃ સ્યામ । ન શેષો અગ્ને અન્યજાતમસ્ત્યચેતાનસ્ય મા પથો વિ દુક્ષઃ
હે અગ્નિ, અમે હંમેશા અખૂટ અને નવી જંગલની સંપત્તિના સ્વામી બનીએ. અજ્ઞાન માટે બીજું જન્મ નથી; અમને તારા માર્ગથી વિમુખ ન થવા દે.
નહિ ગ્રભાયારણઃ સુશેવોઽન્યોદર્યો મનસા મન્તવા ઉ । અધા ચિદોકઃ પુનરિત્સ એત્યા નો વાજ્યભીષાળેતુ નવ્યઃ
કારણ કે જંગલનો અગ્નિ સહેલાઈથી પકડાય એવો નથી, અને દયાળુ પણ બીજાના મનથી પકડાય એવો નથી. છતાં, એ ફરીથી ઘરે આવે છે. એ નવો અને શક્તિશાળી અગ્નિ અમને નિરાપદ મળે.
ત્વમગ્ને વનુષ્યતો નિ પાહિ ત્વમુ નઃ સહસાવન્નવદ્યાત્ । સં ત્વા ધ્વસ્મન્વદભ્યેતુ પાથઃ સં રયિ સ્પૃહયાય્યઃ સહસ્રી
હે અગ્નિ, તું અમને દુશ્મનોથી બચાવ, હે શક્તિશાળી, તું અમને અપમાનથી બચાવ. જેમ ધૂમાડો એકઠો થાય છે તેમ તારો માર્ગ સુગમ બને અને ઇચ્છિત અને ભરપૂર ધન તારી પાસે આવે.
એતા નો અગ્ને સૌભગા દિદીહ્યપિ ક્રતું સુચેતસં વતેમ । વિશ્વા સ્તોતૃભ્યો ગૃણતે ચ સન્તુ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
હે અગ્નિ, અમારે માટે શુભતા પ્રકાશિત કર, અને અમને બુદ્ધિપૂર્ણ અને ચેતન મન આપ. જે લોકો તારી સ્તુતિ કરે છે, તેમને સર્વે દાન મળે. હંમેશા તું અમને સુખ-શાંતિથી રક્ષ કર.
પ્રાગ્નયે તવસે ભરધ્વં ગિરં દિવો અરતયે પૃથિવ્યાઃ । યો વિશ્વેષામમૃતાનામુપસ્થે વૈશ્વાનરો વાવૃધે જાગૃવદ્ભિઃ
અગ્નિ માટે, જે શક્તિશાળી છે, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી ની સહાય માટે, તમારો સ્વર અર્પણ કરો. વૈશ્વાનર, અમર દેવોમાં જે બળવાન થયો છે, તે જાગૃત લોકો સાથે સદા સક્રિય છે.
પૃષ્ટો દિવિ ધાય્યગ્નિઃ પૃથિવ્યાં નેતા સિન્ધૂનાં વૃષભ સ્તિયાનામ્ । સ માનુષીરભિ વિશો વિ ભાતિ વૈશ્વાનરો વાવૃધાનો વરેણ
અગ્નિ આકાશમાં સ્થિર છે, પૃથ્વી પર માર્ગદર્શક છે, નદીઓમાં વરદ છે અને સમૂહોમાં શક્તિશાળી છે. વૈશ્વાનર માનવ જાતિમાં તેજથી પ્રકાશે છે અને શ્રેષ્ઠતા વડે વધે છે.
ત્વદ્ભિયા વિશ આયન્નસિક્નીરસમના જહતીર્ભોજનાનિ । વૈશ્વાનર પૂરવે શોશુચાનઃ પુરો યદગ્ને દરયન્નદીદેઃ
તારી ભયથી, જાતિઓ ભેગા થાય છે, પોતાનું ભોજન છોડી દે છે અને એકતા પામે છે. વૈશ્વાનર, પુરુ માટે તેજથી ઝળકે છે, જ્યારે તું અગ્નિ, દુર્ગોનો નાશ કરે છે ત્યારે તારી પ્રશંસા થાય છે.
તવ ત્રિધાતુ પૃથિવી ઉત દ્યૌર્વૈશ્વાનર વ્રતમગ્ને સચન્ત । ત્વં ભાસા રોદસી આ તતન્થાજસ્રેણ શોચિષા શોશુચાનઃ
પૃથ્વી અને આકાશ, ત્રિવિધ રૂપે, વૈશ્વાનર, તારા નિયમને અનુસરે છે. તારા પ્રકાશથી તું બંને લોકોએ વ્યાપી જાય છે અને સતત જ્યોતિથી તેજમાન રહે છે.
ત્વામગ્ને હરિતો વાવશાના ગિરઃ સચન્તે ધુનયો ઘૃતાચીઃ । પતિં કૃષ્ટીનાં રથ્યં રયીણાં વૈશ્વાનરમુષસાં કેતુમહ્નામ્
હે અગ્નિ, સોનાની જેમ ઝળહળતી સ્તુતિઓ અને ઘીથી ભરેલા યજ્ઞો તારી પાસે આવે છે. તું લોકોનો સ્વામી, સંપત્તિનો માર્ગદર્શક, વૈશ્વાનર, ઉષા અને મહાન કાર્યોનો પ્રકાશ છે.
ત્વે અસુર્યં વસવો ન્યૃણ્વન્ક્રતું હિ તે મિત્રમહો જુષન્ત । ત્વં દસ્યૂઁરોકસો અગ્ન આજ ઉરુ જ્યોતિર્જનયન્નાર્યાય
હે અગ્નિ, તારી અંદર દેવોએ રાજપદ મૂક્યું છે; તારા જ્ઞાન અને મિત્રભાવને સ્વીકાર્યું છે. તું દસ્યુઓ અને અંધકારને દૂર કરે છે અને આર્ય માટે વિશાળ પ્રકાશ ફેલાવે છે.
સ જાયમાનઃ પરમે વ્યોમન્વાયુર્ન પાથઃ પરિ પાસિ સદ્યઃ । ત્વં ભુવના જનયન્નભિ ક્રન્નપત્યાય જાતવેદો દશસ્યન્
ઉચ્ચતમ આકાશમાં જન્મેલો તું, પવનની જેમ માર્ગોની રક્ષા કરે છે. હે જાતવેદસ, તું જગતની ઉત્પત્તિ કરે છે અને સંતાન માટે કલ્યાણ અને સમૃદ્ધિ આપે છે.
તામગ્ને અસ્મે ઇષમેરયસ્વ વૈશ્વાનર દ્યુમતીં જાતવેદઃ । યયા રાધઃ પિન્વસિ વિશ્વવાર પૃથુ શ્રવો દાશુષે મર્ત્યાય
હે અગ્નિ, વૈશ્વાનર, જાતવેદસ, અમને તેજસ્વી અને ઇચ્છિત ધન આપ. તું દાનશીલને પોષે છે અને ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરનારા મનુષ્યને વિશાળ યશ આપે છે.
તં નો અગ્ને મઘવદ્ભ્યઃ પુરુક્ષું રયિં નિ વાજં શ્રુત્યં યુવસ્વ । વૈશ્વાનર મહિ નઃ શર્મ યચ્છ રુદ્રેભિરગ્ને વસુભિઃ સજોષાઃ
હે અગ્નિ, અમને દાનશીલ માટે ઘણું અને પ્રસિદ્ધ ધન આપ, અમને બળ અને પ્રતિષ્ઠા આપ. વૈશ્વાનર, તું રુદ્ર અને વસુઓ સાથે મળીને અમને મહાન રક્ષણ આપ.
પ્ર સમ્રાજો અસુરસ્ય પ્રશસ્તિં પુંસઃ કૃષ્ટીનામનુમાદ્યસ્ય । ઇન્દ્રસ્યેવ પ્ર તવસસ્કૃતાનિ વન્દે દારું વન્દમાનો વિવક્મિ
હું મહાન અસુર દેવની મહિમા ગાઉં છું, જે લોકોનો નેતા અને વિદ્વાન છે. ઇન્દ્રની જેમ, હું તેની શક્તિના કાર્યોનું સન્માન કરું છું; સ્તુતિ કરતા, હું પવિત્ર લાકડાની વાત કરું છું.
કવિં કેતું ધાસિં ભાનુમદ્રેર્હિન્વન્તિ શં રાજ્યં રોદસ્યોઃ । પુરંદરસ્ય ગીર્ભિરા વિવાસેઽગ્નેર્વ્રતાનિ પૂર્વ્યા મહાનિ
હું ઋષિ, પ્રકાશપુંજ, તેજસ્વી અને પર્વત પરથી પ્રકાશ લાવનારને બોલાવું છું. બંને લોકોએ રાજાશ્રય આપ્યો છે; સ્તુતિથી હું અગ્નિના પ્રાચીન અને મહાન નિયમોને બોલાવું છું, જે દુર્ગોનો નાશક છે.