તીવ્રાન્ઘોષાન્કૃણ્વતે વૃષપાણયોઽશ્વા રથેભિઃ સહ વાજયન્તઃ । અવક્રામન્તઃ પ્રપદૈરમિત્રાન્ક્ષિણન્તિ શત્રૂઁરનપવ્યયન્તઃ
મજબૂત હાથવાળા ઘોડાઓ રથ સાથે દોડે છે અને જોરદાર અવાજ કરે છે; એ શત્રુઓ સામે પગલાં ભરી આગળ વધે છે અને કદી પાછા ન ફરે, દુશ્મનોને નાશ કરે છે.
રથવાહનં હવિરસ્ય નામ યત્રાયુધં નિહિતમસ્ય વર્મ । તત્રા રથમુપ શગ્મં સદેમ વિશ્વાહા વયં સુમનસ્યમાનાઃ
રથને હવન લઈ જનાર કહેવાય છે, જ્યાં શસ્ત્ર અને કવચ રાખવામાં આવે છે; એ મજબૂત રથ પર અમે હંમેશા આનંદથી ચડી શકીએ એવી ઈચ્છા કરીએ છીએ.
સ્વાદુષંસદઃ પિતરો વયોધાઃ કૃચ્છ્રેશ્રિતઃ શક્તીવન્તો ગભીરાઃ । ચિત્રસેના ઇષુબલા અમૃધ્રાઃ સતોવીરા ઉરવો વ્રાતસાહાઃ
પિતાઓ, જેમની પ્રશંસા મીઠી છે, વૃદ્ધ અને જ્ઞાની છે, મુશ્કેલી સહન કરે છે, શક્તિશાળી અને ઊંડા છે; વિવિધ ધ્વજાવાળા, તીરોમાં બળવાન, અડગ, સચ્ચા વીર અને વિજયી છે.
બ્રાહ્મણાસઃ પિતરઃ સોમ્યાસઃ શિવે નો દ્યાવાપૃથિવી અનેહસા । પૂષા નઃ પાતુ દુરિતાદૃતાવૃધો રક્ષા માકિર્નો અઘશંસ ઈશત
બ્રાહ્મણો, અમારા પિતાઓ, સોમથી પવિત્ર થયેલા, દ્યાવા-પૃથ્વી અમારે પર કૃપાળુ રહે; પુષા અમને દુઃખથી બચાવે, ધર્મમય રક્ષક, અમને કોઈ દુશ્મન હેરાન ન કરે.
સુપર્ણં વસ્તે મૃગો અસ્યા દન્તો ગોભિઃ સંનદ્ધા પતતિ પ્રસૂતા । યત્રા નરઃ સં ચ વિ ચ દ્રવન્તિ તત્રાસ્મભ્યમિષવઃ શર્મ યંસન્
તીર પર પંખીનું પાંખ છે, તેના અગ્રે પશુનો દાંત છે, ગાયની ચામડીથી બંધાયેલું તે તીર દોડે છે; જ્યાં લોકો ભેગા થાય અને વિખૂટા પડે, ત્યાં અમારા તીરો અમને સુરક્ષા આપે.
ઋજીતે પરિ વૃઙ્ધિ નોઽશ્મા ભવતુ નસ્તનૂઃ । સોમો અધિ બ્રવીતુ નોઽદિતિઃ શર્મ યચ્છતુ
સીધા દોડતા તીર, અમને રક્ષા કર; અમારી કાયાં પથ્થર જેવી મજબૂત રહે; સોમ અમારો પક્ષ લઈ બોલે અને અદિતિ અમને સુરક્ષા આપે.
આ જઙ્ઘન્તિ સાન્વેષાં જઘનાઁ ઉપ જિઘ્નતે । અશ્વાજનિ પ્રચેતસોઽશ્વાન્સમત્સુ ચોદય
એ લોકો જાંઘ અને પીઠ પર ઘા કરે છે; બુદ્ધિશાળી ઘોડા રૂપે જન્મે છે, યુદ્ધમાં એ ઘોડાઓને દોડાવ.
અહિરિવ ભોગૈઃ પર્યેતિ બાહું જ્યાયા હેતિં પરિબાધમાનઃ । હસ્તઘ્નો વિશ્વા વયુનાનિ વિદ્વાન્પુમાન્પુમાંસં પરિ પાતુ વિશ્વતઃ
સર્પ જેમ હાથને વળગી રહે છે તેમ ધનુષ્યની ડોરી હાથને ઘેરી લે છે અને તીરને રોકે છે; સર્વ માર્ગ જાણતો હાથ સર્વ તરફથી માણસની રક્ષા કરે છે.
આલાક્તા યા રુરુશીર્ષ્ણ્યથો યસ્યા અયો મુખમ્ । ઇદં પર્જન્યરેતસ ઇષ્વૈ દેવ્યૈ બૃહન્નમઃ
લાલ રંગે રંગાયેલું, હરણનું માથું ધરાવતું અને લોખંડનું મોઢું ધરાવતું તીર, હે દેવતાસ્વરૂપ તીર, પર્જન્યના વંશજ, તને અમે મહાન વંદન કરીએ છીએ.
અવસૃષ્ટા પરા પત શરવ્યે બ્રહ્મસંશિતે । ગચ્છામિત્રાન્પ્ર પદ્યસ્વ મામીષાં કં ચનોચ્છિષઃ
પ્રાર્થનાથી તીક્ષ્ણ થયેલું તીર, છોડાયું છે, આગળ વધ અને દુશ્મનોને ભેદ; એમાંના કોઈને પણ બાકી ન રાખ.
યત્ર બાણાઃ સમ્પતન્તિ કુમારા વિશિખા ઇવ । તત્રા નો બ્રહ્મણસ્પતિરદિતિઃ શર્મ યચ્છતુ વિશ્વાહા શર્મ યચ્છતુ
જ્યાં તીરો વરસાદની જેમ પડે છે, જેમ બાળક તીરો જેવા છે, ત્યાં બૃહસ્પતિ અને અદિતિ અમને હંમેશા સુરક્ષા આપે.
મર્માણિ તે વર્મણા છાદયામિ સોમસ્ત્વા રાજામૃતેનાનુ વસ્તામ્ । ઉરોર્વરીયો વરુણસ્તે કૃણોતુ જયન્તં ત્વાનુ દેવા મદન્તુ
હું તારી મહત્વપૂર્ણ જગ્યા કવચથી ઢાંકી દઉં છું; સોમ તને રાજસ્વરૂપ અમૃતથી અનુસરે; વરુણ તારો છાતી વિશાળ કરે અને દેવતાઓ તને વિજયી બનાવે.
યો નઃ સ્વો અરણો યશ્ચ નિષ્ટ્યો જિઘાંસતિ । દેવાસ્તં સર્વે ધૂર્વન્તુ બ્રહ્મ વર્મ મમાન્તરમ્
કોઇપણ, પોતાનો કે અજાણ્યો, જે અમને નુકસાન પહોંચાડવા ઈચ્છે, તેને બધા દેવતાઓ દંડ આપે; પ્રાર્થના જ મારા અંતરના કવચ બને.
અગ્નિં નરો દીધિતિભિરરણ્યોર્હસ્તચ્યુતી જનયન્ત પ્રશસ્તમ્ । દૂરેદૃશં ગૃહપતિમથર્યુમ્
પુરુષો તેજસ્વી વિચારોથી, બે અરણિમાંથી, હાથના હલનચલનથી અગ્નિને પ્રગટ કરે છે; એ અગ્નિ પ્રસિદ્ધ, દૂરદ્રષ્ટા, ગૃહપતિ અને મહેમાન છે.
તમગ્નિમસ્તે વસવો ન્યૃણ્વન્સુપ્રતિચક્ષમવસે કુતશ્ચિત્ । દક્ષાય્યો યો દમ આસ નિત્યઃ
હે વસુઓ, એ અગ્નિદેવને અમે અમારી પ્રાર્થના અર્પણ કરીએ છીએ, જે સદા સહાય માટે તત્પર રહે છે, અને ઘરમાટે હંમેશા સ્થિર અને કુશળ છે.
પ્રેદ્ધો અગ્ને દીદિહિ પુરો નોઽજસ્રયા સૂર્મ્યા યવિષ્ઠ । ત્વાં શશ્વન્ત ઉપ યન્તિ વાજાઃ
હે અગ્નિદેવ, તમે પ્રજ્વલિત થઈ અમારા ઘરમાં અવિનાશી તેજથી પ્રકાશો, હંમેશા યુવાન રહો; તમારી પાસે સદાય વિજય અને પુરસ્કાર આવે છે.
પ્ર તે અગ્નયોઽગ્નિભ્યો વરં નિઃ સુવીરાસઃ શોશુચન્ત દ્યુમન્તઃ । યત્રા નરઃ સમાસતે સુજાતાઃ
હે અગ્નિદેવ, તમારા માટે અગ્નિઓમાંથી શ્રેષ્ઠ અને તેજસ્વી પ્રકાશ ફૂટે છે, જ્યાં સારા અને ઉન્નત મનુષ્યો ભેગા થાય છે.
દા નો અગ્ને ધિયા રયિં સુવીરં સ્વપત્યં સહસ્ય પ્રશસ્તમ્ । ન યં યાવા તરતિ યાતુમાવાન્
હે અગ્નિદેવ, અમને બુદ્ધિથી ધન, બહાદુર સંતાન, સમૃદ્ધિ અને પ્રસિદ્ધ બળ આપો, જેને કોઈ દુશ્મન કે મુસાફર પાર ન કરી શકે.
ઉપ યમેતિ યુવતિઃ સુદક્ષં દોષા વસ્તોર્હવિષ્મતી ઘૃતાચી । ઉપ સ્વૈનમરમતિર્વસૂયુઃ
સાંજ અને સવારે, કુશળ યુવતી ઘીથી ભરી ભેટ લઈને તમારી પાસે આવે છે; તેમ જ, સંપત્તિ ઇચ્છતી પોતાની ભક્તિ પણ તમારી પાસે આવે છે.
વિશ્વા અગ્નેઽપ દહારાતીર્યેભિસ્તપોભિરદહો જરૂથમ્ । પ્ર નિસ્વરં ચાતયસ્વામીવામ્
હે અગ્નિદેવ, તમારા તાપથી બધા દુશ્મન તાકાતોનો નાશ કરો, ક્યારેય ન ઘટતા અને ન વૃદ્ધ થતા; દરેક દુઃખ અને અનિષ્ટ દૂર કરો.
આ યસ્તે અગ્ન ઇધતે અનીકં વસિષ્ઠ શુક્ર દીદિવઃ પાવક । ઉતો ન એભિ સ્તવથૈરિહ સ્યાઃ
હે અગ્નિદેવ, વશિષ્ઠના પ્રજ્વલિત, તેજસ્વી અને શુદ્ધ મુખવાળાવાળા, આ સ્તુતિઓથી તમે અહીં પધારો અને અમારા સાથે રહો.
વિ યે તે અગ્ને ભેજિરે અનીકં મર્તા નરઃ પિત્ર્યાસઃ પુરુત્રા । ઉતો ન એભિઃ સુમના ઇહ સ્યાઃ
હે અગ્નિદેવ, જે મનુષ્યો, પૂર્વજોની સંતાન, અનેક જગ્યાએ તમારું મુખ વહેંચે છે—તેમના દ્વારા તમે અહીં અમારે પ્રત્યે સુમુખ રહો.
ઇમે નરો વૃત્રહત્યેષુ શૂરા વિશ્વા અદેવીરભિ સન્તુ માયાઃ । યે મે ધિયં પનયન્ત પ્રશસ્તામ્
આ પુરુષો, જે વૃત્રના વિનાશમાં શૂરવીર છે, તેઓ બધાં અધર્મી કાવતરોને જીતે—એવા લોકો જ મારા ઉત્તમ વિચારોને આધાર આપે છે.
મા શૂને અગ્ને નિ ષદામ નૃણાં માશેષસોઽવીરતા પરિ ત્વા । પ્રજાવતીષુ દુર્યાસુ દુર્ય
હે અગ્નિદેવ, અમને માણસોમાં ગરીબીમાં ન બેસાડો; તમારી આસપાસ અમને સંતાન કે બળ વિના, દુઃખી પરિવારમાં ન રાખો.
યમશ્વી નિત્યમુપયાતિ યજ્ઞં પ્રજાવન્તં સ્વપત્યં ક્ષયં નઃ । સ્વજન્મના શેષસા વાવૃધાનમ્
જે હંમેશા ઘોડા જેવો યજ્ઞમાં આવે છે, સંતાન અને સમૃદ્ધિથી ભરેલા અમારા ઘરમાં આવે છે, અને પોતાના કુટુંબથી અમને વધારતો રહે છે.
પાહિ નો અગ્ને રક્ષસો અજુષ્ટાત્પાહિ ધૂર્તેરરરુષો અઘાયોઃ । ત્વા યુજા પૃતનાયૂઁરભિ ષ્યામ્
હે અગ્નિદેવ, અમને દુર્ભાવનાવાળા, હાનિકારક, દોષી અને દુષ્ટ લોકો પાસેથી બચાવો; યુદ્ધમાં તમે અમારા સાથી રહો અને અમને વિજય આપો.
સેદગ્નિરગ્નીઁરત્યસ્ત્વન્યાન્યત્ર વાજી તનયો વીળુપાણિઃ । સહસ્રપાથા અક્ષરા સમેતિ
નિષ્ઠાથી, અગ્નિ બીજા બધા અગ્નિઓ કરતાં શ્રેષ્ઠ છે, તે ઝડપી ઘોડો છે, બળવાન પુત્ર છે; તે હજારો અવિરત માર્ગો પર પહોંચી જાય છે.
સેદગ્નિર્યો વનુષ્યતો નિપાતિ સમેદ્ધારમંહસ ઉરુષ્યાત્ । સુજાતાસઃ પરિ ચરન્તિ વીરાઃ
નિષ્ઠાથી, અગ્નિ વિરોધ કરનાર પર પડે છે અને પ્રજ્વલિત થઈ દુઃખ દૂર કરે છે; સારા અને બહાદુર લોકો તેની આજુબાજુ ફરતા રહે છે.
અયં સો અગ્નિરાહુતઃ પુરુત્રા યમીશાનઃ સમિદિન્ધે હવિષ્માન્ । પરિ યમેત્યધ્વરેષુ હોતા
આ એ અગ્નિ છે, જે અનેક જગ્યાએ બોલાવવામાં આવે છે, યજ્ઞમાં હવનથી પ્રજ્વલિત થાય છે; તે યજ્ઞોમાં હોતારૂપે ફરતો રહે છે.
ત્વે અગ્ન આહવનાનિ ભૂરીશાનાસ આ જુહુયામ નિત્યા । ઉભા કૃણ્વન્તો વહતૂ મિયેધે
હે અગ્નિદેવ, અમે હંમેશા તમને બહુવિધ હવન અર્પણ કરીએ, હે સ્વામી; અમારા બંને હવન સભામાં પહોંચે.