વિશ્વેષાં વઃ સતાં જ્યેષ્ઠતમા ગીર્ભિર્મિત્રાવરુણા વાવૃધધ્યૈ । સં યા રશ્મેવ યમતુર્યમિષ્ઠા દ્વા જનાઁ અસમા બાહુભિઃ સ્વૈઃ
બધા જીવોમાંથી તમે સર્વશ્રેષ્ઠ છો, હે મિત્ર અને વરુણ; અમારી સ્તુતિથી તમે વધુ મહાન બનો. તમે બંને, કિરણો જેવાં, ઇચ્છિત વસ્તુને રોકો છો; બે જાતિઓને, અસમાનને, તમારી પોતાની બાહુથી સંયમિત કરો છો.
ઇયં મદ્વાં પ્ર સ્તૃણીતે મનીષોપ પ્રિયા નમસા બર્હિરચ્છ । યન્તં નો મિત્રાવરુણાવધૃષ્ટં છર્દિર્યદ્વાં વરૂથ્યં સુદાનૂ
આ મારી પ્રેરિત વિચાર, પ્રેમ અને નમ્રતાથી, પવિત્ર આસન તરફ ફેલાય છે. હે મિત્ર અને વરુણ, તમે અમને રક્ષા આપો, ઢાલ આપો, અથવા મજબૂત સુરક્ષા આપો, હે દયાળુ.
આ યાતં મિત્રાવરુણા સુશસ્ત્યુપ પ્રિયા નમસા હૂયમાના । સં યાવપ્નસ્થો અપસેવ જનાઞ્છ્રુધીયતશ્ચિદ્યતથો મહિત્વા
હે મિત્ર અને વરુણ, આપ બંને અહીં આવો, જ્યાં આપની ખૂબ સ્તુતિ કરવામાં આવી છે અને શ્રદ્ધાપૂર્વક પોકારવામાં આવ્યા છો. આપ vigilanceથી રહેતા છો, લોકોની પ્રાર્થનાઓ સાંભળો, કેમ કે આપનું મહાત્મ્ય સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ છે.
અશ્વા ન યા વાજિના પૂતબન્ધૂ ઋતા યદ્ગર્ભમદિતિર્ભરધ્યૈ । પ્ર યા મહિ મહાન્તા જાયમાના ઘોરા મર્તાય રિપવે નિ દીધઃ
જેમ દોડતા ઘોડા જોડાયેલા હોય, તેમ શુદ્ધ અને એકમેકના સહાયક બનીને, જ્યારે અદિતિ સત્યનો બીજ ધરાવે છે; ત્યારે, મહાન અને શક્તિશાળી બની, આપ જન્મે છે અને મનુષ્ય માટે દુશ્મનને ભયાનક રીતે દબાવી દઈએ છો.
વિશ્વે યદ્વાં મંહના મન્દમાનાઃ ક્ષત્રં દેવાસો અદધુઃ સજોષાઃ । પરિ યદ્ભૂથો રોદસી ચિદુર્વી સન્તિ સ્પશો અદબ્ધાસો અમૂરાઃ
જ્યારે બધા દેવતાઓ આપના મહિમામાં આનંદ પામે છે અને સહમતિથી આપને રાજસત્તા આપે છે; ત્યારે આપ બંને આ વિશાળ આકાશ અને ધરતીને પણ ઘેરી લો છો, આપના નિષ્ફલ ન થતા, અચૂક દૂતોથી.
તા હિ ક્ષત્રં ધારયેથે અનુ દ્યૂન્દૃંહેથે સાનુમુપમાદિવ દ્યોઃ । દૃળ્હો નક્ષત્ર ઉત વિશ્વદેવો ભૂમિમાતાન્દ્યાં ધાસિનાયોઃ
આપ દિવસો દરમિયાન રાજસત્તા જાળવો છો, આકાશની માપણીની જેમ શિખર વિસ્તારો છો; આપના દૃઢ નિયમ, હે સર્વદેવતાઓ, ધરતી અને આકાશને સંભાળી રાખે છે, હે નિયમના આધાર.
તા વિગ્રં ધૈથે જઠરં પૃણધ્યા આ યત્સદ્મ સભૃતયઃ પૃણન્તિ । ન મૃષ્યન્તે યુવતયોઽવાતા વિ યત્પયો વિશ્વજિન્વા ભરન્તે
આપ પાત્રને પણ ભરી દો છો, ગર્ભને પણ પૂરો કરો છો, જ્યારે ગૃહસ્થો ઘર ભરે છે; યુવાન સ્ત્રીઓ, થાક્યા વિના, ક્યારેય થાકતી નથી, જ્યારે તેઓ સર્વપોષક દૂધ વહન કરે છે.
તા જિહ્વયા સદમેદં સુમેધા આ યદ્વાં સત્યો અરતિરૃતે ભૂત્ । તદ્વાં મહિત્વં ઘૃતાન્નાવસ્તુ યુવં દાશુષે વિ ચયિષ્ટમંહઃ
હે બુદ્ધિશાળી દેવો, આપની જીભથી આ હવનનો સ્વાદ લો છો, જ્યારે આપની સાચી ઇચ્છા યજ્ઞથી પૂર્ણ થાય છે; આપનું ઘીથી ભરપૂર મહાત્મ્ય અહીં સ્થિર રહે, અને આપ ભક્ત માટે સર્વ દુઃખ દૂર કરો.
પ્ર યદ્વાં મિત્રાવરુણા સ્પૂર્ધન્પ્રિયા ધામ યુવધિતા મિનન્તિ । ન યે દેવાસ ઓહસા ન મર્તા અયજ્ઞસાચો અપ્યો ન પુત્રાઃ
જ્યારે હે મિત્ર અને વરુણ, આપ આગળ વધો છો, ત્યારે આપના પ્રિય નિયમો યુવાનો જાળવે છે; એ નિયમોને દેવો કે મનુષ્યો, યજ્ઞ વિનાના કે જળના સંતાન પણ, ક્યારેય ઉલ્લંઘી શકતા નથી.
વિ યદ્વાચં કીસ્તાસો ભરન્તે શંસન્તિ કે ચિન્નિવિદો મનાનાઃ । આદ્વાં બ્રવામ સત્યાન્યુક્થા નકિર્દેવેભિર્યતથો મહિત્વા
જ્યારે ગાયક આપની સ્તુતિ કરે છે, કેટલાક તેને જાહેર કરે છે, તો કેટલાક બુદ્ધિશાળી તેને મનમાં વિચારે છે; તેથી અમે આપના સાચા સ્તુતિગાન કહીએ છીએ—દેવોમાં કોઈ પણ આપના મહિમાને સમાન નથી.
અવોરિત્થા વાં છર્દિષો અભિષ્ટૌ યુવોર્મિત્રાવરુણાવસ્કૃધોયુ । અનુ યદ્ગાવ સ્ફુરાનૃજિપ્યં ધૃષ્ણું યદ્રણે વૃષણં યુનજન્
હે મિત્ર અને વરુણ, આમ આપની રક્ષા અને સહાયતા માગવામાં આવે છે; જેમ ગાયો ડરીને અનુસરે છે, તેમ શૂરવીર યુદ્ધમાં તાકાતવાન ઘોડાને જોડે છે.
શ્રુષ્ટી વાં યજ્ઞ ઉદ્યતઃ સજોષા મનુષ્વદ્વૃક્તબર્હિષો યજધ્યૈ । આ ય ઇન્દ્રાવરુણાવિષે અદ્ય મહે સુમ્નાય મહ આવવર્તત્
આપનો યજ્ઞ, ભક્તિપૂર્વક ઉઠાવવામાં આવેલ, સાંભળવામાં આવે—હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, જે મનુષ્યો સ્તુતિ કરે છે અને કુશ વિછાવે છે, તેઓ સાથે આજે આપ મહાન કૃપા માટે પધારો.
તા હિ શ્રેષ્ઠા દેવતાતા તુજા શૂરાણાં શવિષ્ઠા તા હિ ભૂતમ્ । મઘોનાં મંહિષ્ઠા તુવિશુષ્મ ઋતેન વૃત્રતુરા સર્વસેના
હે દેવો, આપ સર્વોચ્ચ છો, વીરોમાં સૌથી શક્તિશાળી છો—એવું જ રહો; દાનશીલોમાં મહાન, મહાબળવાન, સત્યથી વૃત્રને હરાવનાર અને સર્વ સેના નેતૃત્વ કરનાર છો.
તા ગૃણીહિ નમસ્યેભિઃ શૂષૈઃ સુમ્નેભિરિન્દ્રાવરુણા ચકાના । વજ્રેણાન્યઃ શવસા હન્તિ વૃત્રં સિષક્ત્યન્યો વૃજનેષુ વિપ્રઃ
હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, આપને વંદનયોગ્ય સ્તુતિ અને પ્રાર્થનાથી પ્રસન્ન કરો; એક વજ્રધારી શક્તિથી વૃત્રને મારે છે, બીજો બુદ્ધિશાળી સ્પર્ધામાં જીતે છે.
ગ્નાશ્ચ યન્નરશ્ચ વાવૃધન્ત વિશ્વે દેવાસો નરાં સ્વગૂર્તાઃ । પ્રૈભ્ય ઇન્દ્રાવરુણા મહિત્વા દ્યૌશ્ચ પૃથિવિ ભૂતમુર્વી
જ્યારે દેવીઓ અને મનુષ્યો વધ્યા, બધા દેવો, મનુષ્યોમાં પ્રસિદ્ધ, બળવાન બન્યા; હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, એ મહિમા આપનો છે—આકાશ અને ધરતી આપ માટે વિશાળ બને.
સ ઇત્સુદાનુઃ સ્વવાઁ ઋતાવેન્દ્રા યો વાં વરુણ દાશતિ ત્મન્ । ઇષા સ દ્વિષસ્તરેદ્દાસ્વાન્વંસદ્રયિં રયિવતશ્ચ જનાન્
હે ઇન્દ્ર, હે વરુણ, જે આપને સત્યથી સેવા આપે છે, એ સાચો દાતા છે; આપની કૃપાથી તે દુશ્મનોને જીતે, ધન અને ધનવાન લોકો પ્રાપ્ત કરે.
યં યુવં દાશ્વધ્વરાય દેવા રયિં ધત્થો વસુમન્તં પુરુક્ષુમ્ । અસ્મે સ ઇન્દ્રાવરુણાવપિ ષ્યાત્પ્ર યો ભનક્તિ વનુષામશસ્તીઃ
જે ભક્તિપૂર્વક યજ્ઞ કરે છે, તેને હે દેવો, આપ ધન, બહુવિધ અને સમૃદ્ધ આપો છો; હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, એ અમારું થાય—અને જે પ્રયત્ન કરે છે, તે અમારા શત્રુઓને દુર કરે.
ઉત નઃ સુત્રાત્રો દેવગોપાઃ સૂરિભ્ય ઇન્દ્રાવરુણા રયિઃ ષ્યાત્ । યેષાં શુષ્મઃ પૃતનાસુ સાહ્વાન્પ્ર સદ્યો દ્યુમ્ના તિરતે તતુરિઃ
હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, નિયમના રક્ષક, આપ અમારા વિદ્વાનોને ધન આપો; જેમની શક્તિ યુદ્ધમાં વિજયી બને છે—આપના તેજથી વિજેતા તરત જ બધાને પાછળ મૂકે છે.
નૂ ન ઇન્દ્રાવરુણા ગૃણાના પૃઙ્ક્તં રયિં સૌશ્રવસાય દેવા । ઇત્થા ગૃણન્તો મહિનસ્ય શર્ધોઽપો ન નાવા દુરિતા તરેમ
હવે, હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, અમે આપની સ્તુતિ કરીએ છીએ, અમને યશ માટે ધન આપો, હે દેવો; આમ, આપના મહિમાના સમૂહની સ્તુતિ કરતાં, અમે બધાં દુઃખોને પાણીમાં નાવની જેમ પાર કરી જઈએ.
પ્ર સમ્રાજે બૃહતે મન્મ નુ પ્રિયમર્ચ દેવાય વરુણાય સપ્રથઃ । અયં ય ઉર્વી મહિના મહિવ્રતઃ ક્રત્વા વિભાત્યજરો ન શોચિષા
મહાન રાજા, વિશાળ, મારા મનની સ્તુતિ હવે જાય, પ્રિય અને વિશાળ રાજ્ય ધરાવનાર વરુણ માટે; જે મહાન શક્તિ અને મહાન આજ્ઞાથી, પોતાની ઇચ્છાથી પ્રકાશે છે, અમર જ્યોતિની જેમ.
ઇન્દ્રાવરુણા સુતપાવિમં સુતં સોમં પિબતં મદ્યં ધૃતવ્રતા । યુવો રથો અધ્વરં દેવવીતયે પ્રતિ સ્વસરમુપ યાતિ પીતયે
ઇન્દ્ર અને વરુણ, તમે ધીરજપૂર્વક વ્રત પાળો છો, એવાં તમે આ સોમરસનો મદભર્યો પ્યાલો પીઓ. દેવોના હિત માટે તમારો રથ યજ્ઞસ્થળે આવે છે, અને પીવા માટે ભરપૂર પાત્ર પાસે પહોંચે છે.
ઇન્દ્રાવરુણા મધુમત્તમસ્ય વૃષ્ણઃ સોમસ્ય વૃષણા વૃષેથામ્ । ઇદં વામન્ધઃ પરિષિક્તમસ્મે આસદ્યાસ્મિન્બર્હિષિ માદયેથામ્
ઇન્દ્ર અને વરુણ, બલવાન દેવતાઓ, તમે બંને આ સૌથી મીઠો અને શક્તિશાળી સોમરસ માણો. અમારે માટે આહુતિરૂપે ઢોળાયેલો આ પ્યાલો અહીં છે, આવો, આ બર્હિ પર બેસો અને આનંદ માણો.
સં વાં કર્મણા સમિષા હિનોમીન્દ્રાવિષ્ણૂ અપસસ્પારે અસ્ય । જુષેથાં યજ્ઞં દ્રવિણં ચ ધત્તમરિષ્ટૈર્નઃ પથિભિઃ પારયન્તા
હું એક મનથી, ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, તમે બંનેને આ યજ્ઞ અર્પણ કરું છું, જેમણે આ કાર્ય પાર પાડ્યું છે. કૃપા કરીને યજ્ઞ સ્વીકારો અને અમને ધન આપો, અમને સુરક્ષિત માર્ગે લઈ જાઓ.
યા વિશ્વાસાં જનિતારા મતીનામિન્દ્રાવિષ્ણૂ કલશા સોમધાના । પ્ર વાં ગિરઃ શસ્યમાના અવન્તુ પ્ર સ્તોમાસો ગીયમાનાસો અર્કૈઃ
ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, તમે સર્વ વિચારોના સર્જક છો, સોમ ધરાવતાં પાત્રો પણ તમારા છે. અમારા સ્તુતિગાન અને ભક્તિભર્યા ગીતો તમને પ્રસન્ન કરે અને તમારો આશીર્વાદ આપે.
ઇન્દ્રાવિષ્ણૂ મદપતી મદાનામા સોમં યાતં દ્રવિણો દધાના । સં વામઞ્જન્ત્વક્તુભિર્મતીનાં સં સ્તોમાસઃ શસ્યમાનાસ ઉક્થૈઃ
ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, આનંદના સ્વામી, ધન લઈને સોમરસ પાસે આવો. જ્ઞાની લોકોના વિચારો અને અમારા ભજનના સ્તુતિગાન તમારા માટે એકઠા થાય.
આ વામશ્વાસો અભિમાતિષાહ ઇન્દ્રાવિષ્ણૂ સધમાદો વહન્તુ । જુષેથાં વિશ્વા હવના મતીનામુપ બ્રહ્માણિ શૃણુતં ગિરો મે
ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, વિપક્ષને જીતનારા, ઝડપી ઘોડા તમને આ સહભોજનમાં લાવે. સર્વ હવન અને વિચારો સ્વીકારો, અને મારી પ્રાર્થનાઓ સાંભળો.
ઇન્દ્રાવિષ્ણૂ તત્પનયાય્યં વાં સોમસ્ય મદ ઉરુ ચક્રમાથે । અકૃણુતમન્તરિક્ષં વરીયોઽપ્રથતં જીવસે નો રજાંસિ
ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, તમે તમારા આનંદ માટે સોમરસનો વિશાળ આનંદ આપ્યો છે. તમે આકાશને વિશાળ બનાવ્યું અને અમારા જીવવા માટે જગતને વિસ્તૃત કર્યું.
ઇન્દ્રાવિષ્ણૂ હવિષા વાવૃધાનાગ્રાદ્વાના નમસા રાતહવ્યા । ઘૃતાસુતી દ્રવિણં ધત્તમસ્મે સમુદ્ર સ્થઃ કલશઃ સોમધાનઃ
ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, હવનથી વધતા, પૂજનીય અને હવન સ્વીકારનાર, અમને ધન આપો. તમે સમુદ્ર પાસે છો, જ્યાં સોમ ધરાવતું પાત્ર છે.
ઇન્દ્રાવિષ્ણૂ પિબતં મધ્વો અસ્ય સોમસ્ય દસ્રા જઠરં પૃણેથામ્ । આ વામન્ધાંસિ મદિરાણ્યગ્મન્નુપ બ્રહ્માણિ શૃણુતં હવં મે
ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, આ મધુર સોમરસ પીઓ, હે આશ્ચર્યજનક દેવતાઓ, તમારો પેટ ભરો. આ આનંદદાયક પ્યાલા તમારા માટે આવ્યા છે; મારી પ્રાર્થના સાંભળો, મારી વિનંતી સ્વીકારો.
ઉભા જિગ્યથુર્ન પરા જયેથે ન પરા જિગ્યે કતરશ્ચનૈનોઃ । ઇન્દ્રશ્ચ વિષ્ણો યદપસ્પૃધેથાં ત્રેધા સહસ્રં વિ તદૈરયેથામ્
તમે બંને હંમેશા વિજયી રહો છો, ક્યારેય હાર્યા નથી, અને કોઈ પણ કદી તમારો પરાજય કરી શક્યો નથી. જ્યારે ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, તમે બંને સાથે પ્રયત્ન કરો છો, ત્યારે ત્રણ રીતે હજારગણો વિજય મેળવો છો.